| 1 |
 |
“...- 12 -
Segun opinion rli burp:einan no a d-oena bas-
tante cuinplimentoe na otro proposicionnan di
Lauffer pa fortifica i rpara forbificacionnan i pa
haja mas pronto koe por inehor arma i naniii-
cion, asina koe nan a resolve pa tene un reunion
pa papia riba medionari, koe por haci isla ca-
paz di defend. Reuiu dia 30 di Augustus di-
lanti nan cas di warda den Caja Girandi di
Punda, Burgernan a papia riba es i lea, pa
noinbra tres cornisario den nan i pa presenta
nan na Conseho pa ta eneargd, coe toer cos,
koe ta toca luedionan di defensa. Ma reunion
tabata interruinpi pa es ruido, koe Director ta-
bata considera e reunion, koe nan a tene sin
SU consentiinentoe, conio un violacion di su
autoridad,i coino un prueba di desconanza den
dj, motiboe pakiko el a doena troepanan orde
pa niarcha riba e Burgernan reuiu, pa plama
nan i, si ta necesario, pa tira riba nan, den cu-
ya intencion troepanan tabata stroba solatnen-
te pa actitud di schout-bij-naclit Wiertsz, koe...”
|
|
| 2 |
 |
“...- 17 -
dadera defensa i conserbacion di trankilidad i
bon orde di isla i pa large dispone, pa paga gas-
toe, riba placa di caga di barcoenan conflsc,,
pasobra foi ora el a bira kaptein-comandante,
ta coe zelo grandi, deligencia i acfcividad el a had
toer coSj koe ta di mehor i na probecho di isla
i koe pa es motiboe el mester a had hopi gas-
toe i loke el ta had te ainda. (For di su mes
sacoe naturalmente. Rekw. 1796).
Conseho no a contesta es rekest na principio
tl), loke a lamanta indignaciou nias tantoe,
asina koe dia 24 di September nan a bolbe
manda un rekest, flrmdi pa 136 habitante, pa
Conseho. Den es rekest e firmantenan tabata
splica, koe pa no cita niiigun otro motiboe pa
awor, nan tabata atribui es descuido pa de-
fende isla na disposicion debil i mal bista di
burger Jan Jacob Beaujon, motiboe pakiko nan
a pidi ,,pa excusa es burger di toer loke ta per-
tenece na defensa di isla i pa noinbra i auto-
riza^ Albert KiTckert, comandante di Ceres, Jan
B...”
|
|
| 3 |
 |
“..., Isaac Saspor-
tas, koe no solamente a comport masjar in-
solente ma koe haci un poco sospechoso tam-
be pa varios expresion, koe el a usa, moti-
boe pakiko Conseho a resolve pa arrest tambe.
Edeean Boy, encarga pa cohle preso, a bi-
ni un ratoe atras den sala di reunion i a bi-
sa, koe o ra arresta Sasportas el tabata busca
coe masjar ansia ciertoe papel koe el a sconde
na Bu curpa masjar nasecreto. Conseho, ten-...”
|
|
| 4 |
 |
“...
instruccion i inteiicion di es expedicion aiden
menciona, motiboe pakiko el a desea di larga
Conseho mira es instruccion. Ma pa motiboe
di loke el a primiiiti S;isportas, no por a
had esai sino bao di primintiraentoe di mas
santoe, koe lo warda secreto estrictaraente to-
canti toer loke ta para den e instruccion i
toer e expedicion menciona, mescos tocanti
toer otro cos, koe tin relacion coe es asuntoe.
Despues koe toer miembro di Conseho a haci
es promesa i es siguranza na manera di mas...”
|
|
| 5 |
 |
“...sabel pa bolbe paga e suma principal ma na-
da no a juda; Diedenhoven a nenga obstina-
damente. Es ora ai Conseho a haci uso di su
autoridad i ,,a ordena Diedenhoven pa facilita
e Fl. 120,000, priinintiendo pa bolbe paga
Fl. 40,000 despues di dos luna, i, si por (pa
loke Conseho lo haci toer su esfuerzo) pa pa-
ga resto den seis luna for di un cuotacion ge-
neral, koe nan lo haci. Diedenhoven a cum-
pli coe es order.
Ma placanan, koe Diedenhoven i otro per-
sonanan a doena, no tabata suflciente pa cu-
bri gastoe, motiboe pakiko Conseho a resolve
na 1797 caba, pa habitantenan, koe ta mas
bon para, forma un plan pa inehora caha na-
cional. Ma plan dje comision nombra tabata
asina pisar pa isla, koe Conseho np por a dren-
ta coe n. Nan a encarga tambe Administra-
doina.i di Weeskamer pa tene e ganancia di
sucesionnan, koe nan tabata administra, na
disposiciou di isla na obligacion di 5%.Mescos
nan a propone ParHassira i Tesoreronan, koe
tabata funciona corao...”
|
|
| 6 |
 |
“...'-fr
Han nan no tabata conoce. Nan a deter-
mina tarnbe, koe pa tantem lo no entrega nin-
giin sucesion, koe ta toca na personanan koe
bira mondig, ,,ma toer esfuerzo, koe nan a
haci pa kita penuria di placa, a keda ente-
ramente sin exito.
Entretanto cuater fragata Frances, koe a ej-
ga aki, a bolbe costa Colonia un bon siima pa
facilita nan viveres, motiboe pakiko Conseho a
resolve dia 5 di November 1798 pa saca un
ley pa obliga hende fia placa. Coe publicacion'nan
a ordena habitantenau pa promer koe dia 31 di
December doena op na Conseho nan rikeza di
propiedad ffha, hypotheek,catiboe i ,,otro prue-
ba di propiedad. Segiin es lista un corai.sion
nombra pesai a decidi i ordena cada hen-
de : ,,pa di su propiedad el fia Cxobierno 4 por
cientoe den cuater termino, cada un di tres
luna, na letra riba Comision na la Haya
of obligacion na 5 por cientoe na encargo di
tera.
Despues di toer loke nos a conta, no tin
mester di mas prueba pa moenstra koe encargo
di...”
|
|
| 7 |
 |
“...A.rnericana The Constellation, captan Trnxton,
a jega aki den un situacion masjar miserabel.
Ti'tot tabata desea pa larga doena sii barcoe
: I'eparacionnan necesario aki na isla, ma el no
tabatin basta placa contado pa had esai i co-
derciantenan di isla no tabata gusta su letra-
ban. Pesai e diputado Joubert a pidi Conseho
, pa juda Pitot ,,coe algun placa foi caha na-
donal (22 Febr.) Apesar koe no por a cuinpli
i boe es pidimentoe, ,,pa motiboe di mala situa-
' don di flnanza, Conseho a resolve pa juda
f^itot, poniendo na disposicion di Joubert pla-
ba, koe caha tabata contene di^dos barcoe Fran-
ces captura, koe nan a bende aki ma koe tri-
buualnan mantimo na Guadeloupe i Santo Do-
dingo no a decidi ainda riba nan. Ma es pla-
canan no tabata jega, motiboe pakiko Conse-
co tabata juda Pitot semper asina tantoe koe
cl tabata por, cada bez koe placa a drenta den
! Caha; pero dia 26 di Juni el a declara, koe el
bo por juda mas coe placa, i el a autoriza Joa-
bert...”
|
|
| 8 |
 |
“...- 57 -
loupe i di es expedicion i el a iusisti pa nan
cuinpli coe deseo di Bressenu. Ora Gobernador
a hala atencion di es diputado, koe ta irnposi-
bel pa permiti es suplica, promer koe nan tin
instTuccion di motiboe pakiko e Francesnan a
bini, Joubert a poerba pa. spanta Conseho coe
algun amenaza, ma ora el a ripara, koe esai
no a logra, el a propone pa tene uii confe-
rencia den Conseho coe Bresseau, loke nan a
permiti inmediatamente. Bresseau a paree des-
pues den Conseho, companja di Joubert., gene-
ral Plardy i un corteho' completo di ohcial,
den nan algun mulato i neger. Ora a mira esai
Conseho a larga den sala di reunion jama ofi-
cialnan di guarnicion i esnan di vvarda nacio-
nal, kendenan a bini huntoe coe un gran nume-
ro di burgernan.
Coe mf^jar demostracion di su bon intencion
personal,di disposicion amistosa isintimentoe sa-
ludabel di Agencia na Guadeloupe, Bresseau a
bisa Conseho, koe su Agencia a haja instnic-
cion, koe e vice-aimirante Ingles...”
|
|