| 1 |
 |
“...7 -
(PI. 1793) a coeminza forma den Burgernan
partida na fabor i partida contra ideanan
francos (1). E antiguo miembro di Conseho
Hansz coe su roeman i senjor Comelis Berch a
para na cabez di partida revolucionaria, (R. &
. 1793) i tabata pronuncia discurso coe pue-
blo i soldaat pa nan lamanta, asina koe dia
21 di Mei 1793 Conseho mester a larga pro-
clama un publicacion pa taha toer hende ,,pa
pronua#ia(fidiscurso, koe por sirbi pa perhudi-
ca honor i reputacion di Gas Real di Oranje,
of koe por critica of huzga constitucion di
gobierno holands, mientra cada hende, koe
a tende tal discursonan, tabata obliga pa
participa fiscal esai inmediatamente, ,,bao di
castigue, koe nan lo consider manera si ta
el mes tabata autor di es discursonan. (PL
1793). Despues nan a completa es publica-
cion coe es un di Estadonan General di dia
24) di April 1794, koe tabata taha toer hen-
de ,,di tin algun correspondencia of connexion
coe actual Gobernadornan di Francia, nan em...”
|
|
| 2 |
 |
“... dje judanza, koe el a ofrece,
Thomas a ripara ainda, koe di ningun manera
el a bini aki di su mes boluntad ma pa pi-
dimentoe di Wiertsz, loke a cambia es relacion
di dj coe Conseho enteramente i a pone p
un responsabilidad na toer dos Eepublica, koe
el no por a aprecia poco. Despues di a ricibi
es carta, Conseho a manda dos di su miembro
(1) Foi 26 di October 1795 te na 11 di November 1799
Directoire di 5 persona, coe titulo di Consul, tabatin
Poder supremo na Francia. {Sed. La Crux.}...”
|
|
| 3 |
 |
“...BeanjoTt, koe tabata trata exclusivamente riba
ofensanan, koe director a had nao pa no re-
conoce naa i Cotnisin Militar den nan calidad,
pasobra e encargo, koe es Comisin hiintoe coe
nan a doena Kikkert, tabata toca uaicamente
asuntoe di defensa. Aderaas Valteau a papia tam-
be diferente keho masjar fuerte contra senjor
director interino i a persiati pa doen retiro i
mand na Guadeloupe of Holanda. Baiidouin,
a bisa ainda, koe, si Oonseho no ta risca kita
director, lo el haci esai riba dj mes i koe lo
el pone un barcoe na disposicion pa sak foi
tera. Despues Fa/teau a declara, koe lo no sali
coe SU barcoe foi isla, promer el a saca Beaujon
i a insist!, pa jama director p bini reunion
pa defend. l a ofrece pa el mes bai jam
1 trecle, si el no kier a bini. Despues di un
deliberacion chikitoe ma fuerte, Oonseho a nom-
bra dos miembro pa pidi Beaujon presenta na
reunion. Ma director a larga nan sabi, koe
el ta sinti su curpa muchoe indispuesto i con-
movf pa loke nan...”
|
|
| 4 |
 |
“... diferente
ocasion, e. o. ajera mes na cas di e plantador
Jan Schotborgh, kende el, de Vaux, a conseha
como amigoe, pa bende su catiboenan i su coe-
parti den es complot, sin koe el a
necesaria contra es complot, p esai mi ^
mehor pa limita mi na docuroentonan oficial pa clesoriM
sncesonL, koe tin relacion coe e dos P''toan lar-
gando aflrmaoion i particulandadnan, koe otro skirbi
dornan ta doena, pa nan mes cuenta -1 mi
hechoenan, manera nan ta para den boeki di notulo d
Conseho di Policia di isla.
(11. Pa SU puesto mes fiscal semper tabata miembro
di Conseho, ma dia a nombra C. Spencer pa fiscal a dete -
mina. pa el no ta miembro di Conseho...”
|
|
| 5 |
 |
“...
instruccion i inteiicion di es expedicion aiden
menciona, motiboe pakiko el a desea di larga
Conseho mira es instruccion. Ma pa motiboe
di loke el a primiiiti S;isportas, no por a
had esai sino bao di primintiraentoe di mas
santoe, koe lo warda secreto estrictaraente to-
canti toer loke ta para den e instruccion i
toer e expedicion menciona, mescos tocanti
toer otro cos, koe tin relacion coe es asuntoe.
Despues koe toer miembro di Conseho a haci
es promesa i es siguranza na manera di mas...”
|
|
| 6 |
 |
“...- 43 -
cion tabata dirigi na es isla aki; toer pro-
,, babilidad di loke ta para den es instruccion
mes ta paree camna den ines careda. Ma com
,, koe ta, ta mira basta cla for di toer loke ta
,, para den es instruccion, koe intencion di A-
,, gencia di San Domingo ta di plama spiritu di
libertad general riba henter Golfo di Mjico,
pa haci henter West-India participa den e
suerte desgraciado di Santo Domingo. Bas-
ta motiboe anto pa percura coe muchoe mas
tancoe vigilancia pa mantene es Colonia aki.
Koe Conseho tabata mira tambe toer im-
portancia di palabranan di Lauffer, ta proba
e resolucion, koe Conseho a toema, pa toer
miembro bai cas di Tierce na Otrabanda, pa
aja nan toer huntoe ristra su papel- i su boe-
kinan. Ma nan no a haja ni un solo papel di
anja corriente, asina koe nan a hini na con-
clusion, koe Tierce a pone toer papel, koe tin
relacion coe es complot, na un lugar sigura;
ma foi papelnan di fecha mas bieuvv Conseho
a mira ,.ciarameute, koe...”
|
|
| 7 |
 |
“... segun su rikeza den un cuotacion
general di burgernan ma koe sol no ta
capaz di wanta toer peso. El a moenstra tam-
be, koe nan por a had gastoe menos, p. e.
retira algun troepa. Ma ora Conseho a haci
mira e peligro, koe tabata menaza isla pa
cai na poder di enemigoe pa un defensa peor,
lke talbez lo por sali maloe pa Diedenhoven
tambe, el a responde, ,,koe el sabi masjar bon,
com el mester sconde su placa pa ningun ene-
migoe no por haj. Es ora ai Gobernador i
toer miembro a ofrece nan mes como respon-...”
|
|
| 8 |
 |
“...barcoe na publiek. Awor articulonan 2 i 3 di
publicacion di Poder Ehecutivo di Eepublica
Jlatava di 12 di Augustus 1798 tabata deter-
iijina, koe barcoenan Americano, ,,koe tabata
sali of koe ta toema carga den Eepblica Ba-
tava, lo no ta consider^ como captura legf-
tima di pirata Frances den algun haf Batavo.
Ora a decidi riba splica di Joubert, mas parti
di miembro di Conseno tabata di opinion, koe
,,Mary no tabata den es trminonan di es pu-
blicacion, pero, pa motiboe koe nan no por a
bini na acuerdo i koe nan a haja e texto di
es publicacion no muchoe cla, Conseho a resolve
(18 Febr.) pa bende e barcoe i su cargamen-
toe pblicamente, pa depone producto den
caha di gobierno i pa larga decision to-
canti di legitimidad di cohementoe di Ma-
ry na sentencia di Poder Ehecutivo di
Eepblica Btava of di un tribunal, corte of
cuerpo di mes poder, koe ta autoriza pa haci
esai segun constitucion di Eepblica. Es ora
ai Joubert a pidi, si el no por dispone riba
e...”
|
|
| 9 |
 |
“... responde na Holanda motiboe, pa-
kiko el a entrega es isla na Inglsnan. Mes ora
Conseho di Colonia a haja bon tambe pa pone
ehtretanto un gobierno comisoriaV, pesai
Buschman kier a encarga dos miembro di
mas bieuw di Conseho temporalmente coe Go-
(1) Conseho a haja algun discusion riba es punto ai
ce Watkins, ma koe tabata regid, liger. Conseho a culpa
fiscal Spencer pa es comprendementoe robes, afirmando
koe art. 2 di capitulacion, koe tabata trata riba es asuntoe
no tabata traduci exactamente. Es cuestion aki i otr
ma di Conseho coe e fiscal a haci haja su retiro na 1800....”
|
|
| 10 |
 |
“...- 74
bierno; ma, corao e miembro di mas bienw,
senjor C. A. van Eek, tabata ocupa caba pues-
to di administracion general di finanza, el a
huzga mehor pa pidl e dos miembronan di inas
hoben Srs. G. Berch i A. de Veer pa acepta Gro-
bierno como comisario. Ma e senjornan a nen-
ga, si Buscinnan no kier aparticipa den Gobier-
no coe nan. Buschman a declare dlspuesto pa
esai, basta koe encarg coe asuntoeiian politi-
co sol i koe el no tin di haci nada coe asun-
toenan civil.
Biaha 'di Lauffer a dilata i basta nan a ta-
h pa bandona isla. Te 1805 el a bai Holanda
i a paree dilanti un conseho di gera, koe ta-
bata compuesto di empleadonan altoe i huris-
consulto. (Mira Teenstra, tomo II, pag. 117)
Sentencia di dia 12 November 1806 a retira
Lauffer honrosamente di e acusacionnan, koe
nan a pone contra dj. Como Sr. Mr. P. J.
Changuion tabata nombra entretanto pa Gober-
nador di Colonia i a toema gobierno for dje
cornisarionan Berch i de Veer na September 1804,
mientra...”
|
|