| 1 |
 |
“...isBm
II.
Lamantamentoe di catiboe
na Curasao na 1795.
Denter di desgracianan, koe a bini ariba et
isla aki, lamantamentoe di catiboe na 1795 ta
ocupa sigur un di promer lugar, principalmen-
te pasobra el a socede den un tempoe, koe isla
tabata den circunstancianan raasjar critica. Bas-
ta anja caba comercio tabata paraliza ; taba-
tin desunion den habitantenan; tripulaiitenan
revolucionario di e tantisirno piratanan Frances,
koe tabata bisjita haf, tabata haci mantenecion
di trankilidad i orde casi imposibel; coe tra-
bao di mas grandi solamente Gobierno por a
tapa gastoenan di toer dia, coe un palabra,
situacion tabata di tal manera, koe si adver-
sidadnan aumenta, masjar consecuencia fatal pa
isla (1) no por keda atras.
Na causanan, koe mediatamente i^ inmedia-
(1). Mira no* tradnccion anterior : Un poca muchoe
trastorni....”
|
|
| 2 |
 |
“...- 79
di mi otro coenucoe, un di mas aleuw foi Punda
1 koe tabata pertenecena Sr. C L. Yan Vytrecht,)
e catiboe Toehi (1) kende a cera nepjocionan
coe catiboenan di otro coenucoe, principalmente
coe esnan diSanta Cruz, a prepara es lanmu-
tamentoe, coe ciertoe Bastiaan, koe ta-
batin bijnaam di Carpata, catiboe di Sr. A.
Kikkert. Den dos seman di tem nan plan pa
lamanta a bini da. Dia Inna mainta, 17 di
ugustus 1/95, ora Sr. Van Uytrecht a manda
su catiboenan bai traha, Toehi a nenga i hun-
toe coe ne un 40 a 50 otro mas. Te tres bez
e a puntra nan, ki motiboe nan tin, koe nan
a neuga di traha, ma nan a keda sin responde
nada, asina koe Van Uytrecht a bisa nan:
dirigi boso na Goberna-
dor. loela \ su sigidornan (2) a cohe camina
despues pa St. Cruz, camina catiboenan di es
coenucoe aki a uni cerca e lamantadornan i des-
pues koe nan toer a bebe ,,awa di huramentoe,
(oj nan a bui huntoe na coenucoe ,,Porto Ma-
(1). Despues el a haja bijnaam di pasobra el
negernan...”
|
|
| 3 |
 |
“... libra
dia di e atake riba ceroe oerca Fontein (25 Augustus], Mi
ta duda masjar na exaetitud di es notieia ai. A. de Veer
tabata jioe di Gobernador, i sigur lo el a larga spierta
SU fainia di mas jegA, prinoipalraente pasobra el tambe
tabata biba na coenucoe i el tabata na su coenucoe dia
18, 20 i 21 di Augustus.
Tocanti famia Lesire. un di su miembronan, Johanna
Lesire, koe tabatin un lugar di laba panja na banda bao,
tabata claramente na relacion coe revolucionarionan, pa
motiboe koe dia 25 di Augustus el tabata acusa, koe do*
bez el a doena judanza na negernan culpabel i pesai Con-
eho a bis pa en adelante el no protega mas ningun ne-
ger, koe 'a hui.Luego ni un otro lamia mas di Lesire no
tabata biba na un coenuco* banda bao....”
|
|
| 4 |
 |
“...- 87 -
logra, pasobra uo por di aingua manera iguala
es isla chikitoe aki coe San Domingo; aki pron-
to lo haja falta di coeminda i nan no por
retira nan ni sconde den ceroenan. El a
moenstra e negernan reuni, com lo duel ,
nan wardador spiritual, si nan cai den desgra-
eia. Atrobe a paree, koe palabranan di pas-
toor a haci impresion, ma Toela no a larga
ningun bende toema palabra; el a manda nan
toer sali foi cas i ora nan no kier a sali coe
muchoe gustoe, el a larga descarga un tiroe
riba nan. Es ora ai toer a sali foi cas i a laroa
pastoor coe Toela sol. (1)
Toela a coeminza combersacion atrobe i a
bisa pastoor: ,,Sjon Pader, toer bende no ta
bini for di n tata Adam i Eva? Mi a baci raa-
loe, koe mi a libra 22 di mi roemannan for di
cadena, koe tabata mara nan inbustamente? (2)
Sjon Pader, libertad Frances a sirbi nos pa
tormento^ sol. Si tabata castiga un di nos, nan
tabata bis: ,,Bo tambe ta busca bo liberta 1 ?
Un dia nan a raara mi; mi tabata griba sin...”
|
|
| 5 |
 |
“...- 98
catiboe di Sr. C. L. Tan Uytrecht a cohe e mes
dia 1 a entreg na Van Westerholt.
*
Negernan sin arma, koe Van Westerholt a
cone na diferente encuentro, el a rnanda Punda.
Pi isonnan i cas di fiscal no por a carga e
gran cantidad di prisonjero, (1), asina koe kerki
den forti Amsterdam mester a sirbi pa prison,
ma te ainda lugar ao tabata siificiente, asina
koe Conseho a resolve pa eiitrega toer cati-
boe muher i toer mucha bao di 12 anja na nan
sjbn atrobe, kedando es sionnan responsabel pa
nan conducta di despues. Tocanti e otronan Fis-
cal a haja permision ,,pa no procd manera coe-
sturnber coe nan i tormenta esnan di mas cnl-
pabel basta te na di cincoe grado di tormen-
to, (R. & S. 1793). Fiscal a pidi es ultimo
contra su gustoe, ,,pasobra el tabata eaemigoe
mortal di toer loke ta depende di crueldad,
ma den es asuntoe el a kere di no mester nerde
for di bista: '
,, Koe mansedumhre coe lobo
Ta crueldad coe earner.
(R. & S. 1795).
Dia 23 di September...”
|
|
| 6 |
 |
“... negernan culpabel,_ i tambe
bao di otro re.-^p^cto lo el a haj masjar pertd,
pasobra ta Spencer sol tabata e unico doiijo
di' coenucoe, koe a keda huptoe coe destaca-
mentoe i koe a jud. Anies Conseho a sus-
[1] No tabata e burgernan, manera Teenstra i otro-
nan ta sigiira, koe a i'egala van Westerholt e spada ^ di
honor. Aki mes es plater Werner a traha e spada i a
cobra 960 florin pa su trabao; naii a paga es suma foi
caha di nabegacion di pirata....”
|
|