Your search within this document for 'asina' resulted in 17 matching pages.
1

“...-77 - tamente a doena ocasion pa es revolucion la,- manta i koe a haci asina general, mester con-* ta Begun notanan oficial: 1*. Principionan revolucionario, koe un gran nmero di ,,bende liber di color, koe a bini foi islanan Frances, a plama den catiboenan. 2. E idea, koe tabata plam basta general- mente den mulato-i negernan liber i den cati- boenan, koe Repiiblica Batava a bira un pro- vincia Francs pa medio di Alianza coe Fran- csnan. 3'. Ehempel, koe otro islanan i principal- mente San Domingo a doena, camina catiboe-^ nan a laiuanta i a haia nan libertad tambe. 4:*. Abusonan koe a dreuta den algun coe- nucoe. Oomo principal di es abusonan por con- ta: koe nan a poue toer catiboe responsabel pa descuido of delito di n sol ; koe nan a fab ta coe es ta,hamentoe pa larga catiboenan tra- ha dia domingo (1) ; i na doena nan algun dia di verlof na lugar di doena nan panja i coe- minda, asina koe nan nieste*- a bai traha na un otro coenucoe i coeaipra nan...”
2

“...- 79 di mi otro coenucoe, un di mas aleuw foi Punda 1 koe tabata pertenecena Sr. C L. Yan Vytrecht,) e catiboe Toehi (1) kende a cera nepjocionan coe catiboenan di otro coenucoe, principalmente coe esnan diSanta Cruz, a prepara es lanmu- tamentoe, coe ciertoe Bastiaan, koe ta- batin bijnaam di Carpata, catiboe di Sr. A. Kikkert. Den dos seman di tem nan plan pa lamanta a bini da. Dia Inna mainta, 17 di ugustus 1/95, ora Sr. Van Uytrecht a manda su catiboenan bai traha, Toehi a nenga i hun- toe coe ne un 40 a 50 otro mas. Te tres bez e a puntra nan, ki motiboe nan tin, koe nan a neuga di traha, ma nan a keda sin responde nada, asina koe Van Uytrecht a bisa nan: dirigi boso na Goberna- dor. loela \ su sigidornan (2) a cohe camina despues pa St. Cruz, camina catiboenan di es coenucoe aki a uni cerca e lamantadornan i des- pues koe nan toer a bebe ,,awa di huramentoe, (oj nan a bui huntoe na coenucoe ,,Porto Ma- (1). Despues el a haja bijnaam di pasobra el negernan...”
3

“... situacion masjar bon, alomenos el a propone pa manda banda bao un destaca- mento di troepa di guarnicion di 50 homber coe asina tantoe neger i mulato liber, koe nan por haja, pa trece e negernan revolucionario na nan memoria, pa asina stroba maloe den (1),* Na es cuerponan ai nan a encarga mantenecion di orde i trankilidad den poblacion di color. Nan no por a misji coe e blancoenan, koe tabata stroba orde; pesai ta- batin warda di bnrgernan. (2 ). Gobernador ds Veer, es tompoe ya un bomber di edad i enfermio, tabata mas parti na su coenucoe Blauw. Apunt. Hist. 6...”
4

“...SU origen i pa stop Ma pa desgracia Con- seho no a drenta coe opinion di Romer-, Con- seho tabata haja, koe un troepa hopi mas chi- kitoe ta suficiente pa frena es negernan, i a re- solve pa manda banda bao un destacamentoe, coinpuesto di 1 olicial, 1 sergeant, 1 tamboer, 1 korporaal i 12 soldaat di guarnicion, tambe 1 sergeant, 1 korporaal i 50 bomber di neger i mu- latouan liber; comando riba es troepa aki ta- bata confia na luitenant R. G. Plsgher. Mainta di sigiente dia (18 Aug.)coees des- tacameuLoe (1) Ple^her a bai coe barcoe na boca di San Michiel, coe instrucciou, pa sa- mina, asina tautoe koe por, coe toer mansedum- bre motiboe di malcoutentoe di catiboenan, pa cohe cabeznan preso i, si ta necesario, pa usa violencia si nan haci violencia. Ora el a jega coenucoe San Michiel', Plegher a marcha mes ora pa Porto Marie coe confianza, koe neger- nan no tabata arma i koe ta facil pa el tre- ce nan na nan memoria. Ma el a ekibok pi- sa den di esai; no solamente...”
5

“...- gernan, el a larga jama catiboenan, koe a mand keda para. Siete of ocho di nan a bi- ll). Se^un un manuacrito bieuw, koe tin pa titnlo-[ ,,Memorial der Gesehiedenisse op t Byland Caragao in i Jaar onzes Heeren 1796, koe M^. J. J. A. Van Baars ta: batiu araabidad di moenstra ini i koe ta masjar exaeto en cuantoe su feelianan, un ciertoe Thomas Paradis a bai caba foidia 18 Augustus cerca e catiboenan rebelde pa bus- ca di trece nan na raetnoria. (2). Asina Van Westerholt ta conta den su informe ma ta paree koe 6 tin herA, como distancia tabata mucho* grandi pa el regresa asina liger. E pastoor mes no ta bisa den su informe tampoco nada di es promesa....”
6

“...- 89 - Frances, a drent asina tin spantoe i ansia, koe tabata figure, koe el tabata bao di po- der di e sangriente Robespierre, koe guiljotina tabata zoja dilanti su wowo i coe ansia ta- bata desea pa di dia abri. Ora di dia tabata abri, P. Schinck a bai riba pleintji dilanti cas, camina negernan a coeminde coe masjar carinjo i a doen un kop- pi di koffie. Ba^tiaan Carpata a bisa pastoor, koe el a larga silja un cabai p; el no taba- ta kier pa pastoor a bai na pia. Promer koe Pastoor a sali for di camparnentoe di neger- nail, el a bolbe tene un entrebista coe Toela i a puntr, ki respond! mester doena Gober- nador i Conseho. Toela a contest, koe el i SU hendenan no ta desea otro cos sino nan libertad. Entretanto van Westerholt, mirando koe pastoor no a regresa na e ora, koe el a pri- minti, a resolve di no perde ni un momentoe di tempoe; pesai el a doena orde pa asina di dia coeminza kibra, toer cos ta cla pa mar- cha. Net ora troepanan a haja orde pa mar- cha...”
7

“...ceritoenan aicerca. Despues di un resistencia chi- kitoe noema, catiboenan a hui, largando alffun morto i 12 prisonjero na poder di Fan Wes- terholt, koe a manda es prisonjeronan ai Pun- da coe un destacaraento di boluntarionan di Burgernan, koe a expresa nan deseo di bai Pun- da trobe su mes anochi. Promer koe el sigi trata mas aleuw, Fan Westerholt a huzga, koe el mester spera noticia exacta tocanti lugar, oenda negeruan a bolbe reuni. Pa via di un noticia falsoe un biaha ca- ba el a cansa su troepanan por nada ; ademas di esai su hombernan tabata masjar fatiga pa poer- sigicion di negernan, koe tabatin masjar pr^c- tico den coerimentoe, na loke mester atribui tambe, koe tabata cohe asina poco di nan pre- 80. Ma su manece mes a bini nobo sigur, koe e catiboenan a reuni na coenucoe Fontein-, mes ora Fan Westerholt a cohe camina paja. El a na]a e negernan reuin riba es ceroe cerca es coenucoe, foi oenda nan tabata tira sin stop ri- ba su troepanan, ora nan a jega...”
8

“...92 - posicion, el a haja, koe algun cajon chikitoe fo por ta di muchoe probecho p; pesai el a pidi Kikkert, koe su mes anochi mester a bol- be bai Punda coe algua di su boluntarionan, pa el pidi Couseho es cajonnan. Conseho a manda nan p huntoe coe un refuerzo di 50 bomber di cuerpo di mulatonati liber. Luego Van Westerholt a manda tambe un informe pa Conseho. Den es informe tabata conseha pa manda Punda toer bestia i toer maisji, koe tabata den magazina, como tabata paree cla- ramente, koe negernan tabatin idea pa evita un batalja regla, retirando semper, ora nan a haja nan obliga, pa cansa blancoenan, asina koe di mehor cos lo ta, pa obliga nan, pa falta di coeminda, pa pone arma abao. Aun- ke Conseho a drenta coe es plan, el no por a logra pa via di diflcultad tecnica, koe tabatin pa transporta tantoe bestia i maisji. Dia 24 di Augustus Van Westerholt taba- tin atrobe uu enbrebista coe e lamantadornan neger, el a ofrece nan uu bez mas completo por- don, ma es...”
9

“...tiljeria coe algan bomber i un eajon, pa ti- rando continuamente riba cabez dje ceroe (mas of menos 800 pia_ altoe,) nan protega e ata- ke dj troepanan di es banda ai; na e banda di ceroe, oenda tabata mas liger pa subi i oenda e negernan tabata spera claramente un atake, pa motiboe koe nan a reforza es banda ai coe alguu cajon chikitoe,) Fan Westerholt a pone bao di Sr. Rabaine un corapama di cuerpo di boluntarionan ua cabai, coe e otro cajon, pa kita atencion dje negernan aifor; i e segunda compaina di cabaljeria, bao di coraan- do di Sr. Oosterland, a ,coeri rondo di ceroe, pa stroba negernan di hui i pa di es manera a doe- na nan un batalja decisiva. E ceroe tabata asina par, koe na algun lugar soldaatnan mester a doena otro nan scopet pa, teniendo na troncon i na pie ira, nan por a^ bipi ariba. Ma no obstante e difloultad- nan tcnica di es tereno. Van Westerholt a jega riba su punta i a larga descarga algun tiroe riba e lamantadornan, koe a hui pronto na toer...”
10

“...Den es corabate a moeri tarabe Sr. W. Van ytrecht; di repiente su mes pistool a descar- ga, e bala a dal na su pia i poco dia des- pues el a moeri di es herida. (Prot. 1795.) Su manece 26 Aug. Van Westerholt a poer* sigi e negernan koe a hui, caba el a pone su carn- pamento na coenucoe San Guan pa warda aja jegada dje barcoenan, koe, segun e proposicion koe el a had, lo mester a hiba raaisji i bestia- nan na Punda, ma cuater dia despues el a ha- ja uobo, koe nan lo no manda ningun barcoe, asina koe no tabatin di si^i spera. Pesai el a kibra su campamento coe idea pa coeri coe ne- gernan for di ceroe St. Christoffel (1) i otro ceritoenan ai banda, camina nan a traha trin- chera i foi oenda nan tabata corre e otro coenucoenan aieerca, kima cas i kibra toer ma- gazina i coer, di bestia, pa hiba toer loke nan cohe na nan campamento. Pa motiboe di distancia grandi, koe ta sepa- ra diferente coenucoe di banda bao foi otro, for- za di Van Westerholt tabata muchoe poco pa...”
11

“...- 95 - funda i Banda Eiba, koe te awor tabata stro- ba di uni coe e lamantadornan (1), lo uni coe nan; ceroe di San Christoffel tabata ceroe di raas peligroso di henter isla; coe uu palabra, Van Westerholt tabata considera situacion asina critica, koe, pa el sol uo decidi. el a convoca un conseho di gera, pa papia ri- ba medidanan, koe lo toema. Pa haci ca- tiboenan^ somete, es conseho a recoinenda como medio di raas bon i di raas propio, pa kiina asina liger koe por toer maisii, koe tabatin den algun magazina rondo di ceroe di San Chris- toffel; pa manda Punda toer bestia, koe nan por cohe; i pa tira cadaver den poz, pa nan no por bebe su awa raas. Esai a socede. Donjo- nan di coenucoe Spencer, A. George i L. G. Meijer (Rekw. 1796) a hacie di nan mes caba. Entretanto Van Westerholt a mira rnasjar bon, koe por a costa masjar trabao pa saca e negernan for di nan posicion fuerte; pesai el a busca coe negociacion promer, loke podiser lo costa mnchoe bida di hende...”
12

“...- 96 - ber, i pa nan por keda coe nan arma. Nd tabata keda nada otro anto di haci coe es lamantador* nan, koe saea nan foi nan posicion coe forza di arma. Coe masjar trabao i no menos peligro pa motiboe tambe di mal situacion di camina Van WesterhoU a pasa rond di Sta. Cruz, Ze- venbergen i ceroe San Christoffel den continua escaramuza coe negernan; den es. escaramuza- nan diferente di nan amoeri of cai preso i mat.; el a cohe tambe major parti di nan vveres. Awor koe troepa di Yan Westsrholt coe zeloe incansabel a ataca nan den loinha i koe negernan a mira, koe e soldaatuan ta- bata subi ceroe na camina di mas trabaho- so, i koe tabata imposibel di defendenan po- sicion ariba ceroe di San Cristoffel sin haja provision nobo di viveres, e lamantadornan. tabata bini na gran cantidad pa pidi. e por- don, koe nan a desprecia asina hopi bez. Den 4 dia di teinpoe Van WesterhoU a doena mas koe mil salvo-conducto na esnan koe a toema parti den lamantamentoe, ma esnan...”
13

“...- inaiicamentoe; di dos arehivonan no ta moenstra nada to- caiiti es eastigoonan cruel i porfin ta basta imposibel koe un bende, koe nan a corta toer su bena di braza i pia, por a keda biboe den lamar asina tantoe ora largoe. Unieo caso di kapmentoe di m^n, koe ta para den arohivo, ta di Pedro Wacau, di e catiboe muher Diana koe a raenaza pa mata su sjon, Sra. Perret Gentil, i di 4 neger rebelde, koe tabata acusil di kimaraentoe di cas. Ma den toer es cnsonan ai sentencia di Conseho a determina, expre.sainente, pa despues koe a kap mS,n di e culpabel, horoa nan na un paloe. Ks aiirmacion tambe di Simons, koe Van Westerholt a larga kita promer nn pida orea di TOER catiboe. koe a haja salvo-comiueta, pa. reconoce nan, i koe a kit>ra wesoe di mayor parti di esnau, koe tabata condend pa moert ta iue.xacto. Nan a horca mas parti di es condenddonan. \pnnt. Hit. T...”
14

“...- 98 catiboe di Sr. C. L. Tan Uytrecht a cohe e mes dia 1 a entreg na Van Westerholt. * Negernan sin arma, koe Van Westerholt a cone na diferente encuentro, el a rnanda Punda. Pi isonnan i cas di fiscal no por a carga e gran cantidad di prisonjero, (1), asina koe kerki den forti Amsterdam mester a sirbi pa prison, ma te ainda lugar ao tabata siificiente, asina koe Conseho a resolve pa eiitrega toer cati- boe muher i toer mucha bao di 12 anja na nan sjbn atrobe, kedando es sionnan responsabel pa nan conducta di despues. Tocanti e otronan Fis- cal a haja permision ,,pa no procd manera coe- sturnber coe nan i tormenta esnan di mas cnl- pabel basta te na di cincoe grado di tormen- to, (R. & S. 1793). Fiscal a pidi es ultimo contra su gustoe, ,,pasobra el tabata eaemigoe mortal di toer loke ta depende di crueldad, ma den es asuntoe el a kere di no mester nerde for di bista: ' ,, Koe mansedumhre coe lobo Ta crueldad coe earner. (R. & S. 1795). Dia 23 di September...”
15

“...- 103 - sin razon, of sea pa motiboe di cantidad di coeminda, koe nan no a doena nan,-Nos a usa pT^Sfa' * motiboe hustoe, koe tin Pa medio di es decreto Nos ta manda tambe na manera di mas severa, koe catiboenan lo moenstra na toer blaneoe sin exoepcion respet debido, i soemision na nan sion, fi- tor 1 bomba, bao di castigoe, koe minimo falta di obedien- cia of respet na nan sjou, fitor, bomba of oto bende blan- coe lo ta castigfi riguroaamente i segnn exigencia di es asuntoe na nan oiirpa of nan bida, pa ehempel pa otro. For di es publicacion aki por deduci, koe Oonseho a saea uii decreto, pa sigara un me- lior trato pa catiboenan. Den e,s publicacion bonseno a fiha ora, koe catiboenan mester tra- ba, cantuiad di coeminda i panja, koe sjonnan mester doen a nan, i na general Conseho a ta- na toer cos, koe por doena ocasion na abuso, Asina anto es larnantamentoe di catiboe koe tabatin un aspecto asina peligroso, taba- ta sofoca i bien coe prdida di bida di dos...”
16

“...- 104 - un resolucion, koe ninguQ hende no tabatiii nada contra. * * * Ainda a resta mi pa bisa, koe Conseho no a loebida di recompensa .esnan, koe tabatin uu parti activo pa sofoca es lainantaraentoe. Di proiner Van Westerholt. Den un carta, koe Conseho a skirbi, Conseho ta recouoce, ,,koe na su balenteria i bon disposicion sol mester ta atribui, koe es desgraciado laman- mentoe a stop asina liger i koe e lamanta- dornan a somete nan asina corapletamente. Lue- go Conseho ,,a gradici Van Westerholt na ma- nera di mas solem pa su conducta, pa loke Conseho tabata sumamente satisfecho. Con- seho a suplik, ,,pa acepta como un prueba di aprobacion i reconocimiento un spada coe ca- bez di oro, koe Conseho tabata regale (1). Van Westerholt mes a haia masjar judan- *a di Sr. Mr. C. Spencer, e\& declara: ,,koe,^ape- sar koe nuuca el tabatin amistad coe Sr. Spen- cer, al contrario el tabatin algo contra dj sin Spencer ni el, ni Heshushis por a haci al- go pa descubri e...”
17

“... matroosnan di Heshusius, koe a comporta nan asina bon, a haja un surna di fl. 2269,85 pa danjo i perhuicio di nan bistir, koe a sufri hopi na biaha di Banda bao. Marcus Anthony, luitenant di.uegernan li- ber, a haja un ,,carinjo di 100 florin i liber di toer sirbisji personal den cuerpo di neger- nan, mientra Conseho a doen permision tambe, pa na caso di alarma el bai cerca troepanan regular riba bateria i procd aja, es tempoe ai un honor particular pa un neger, mulato oi hende di color. if...”