| 1 |
 |
“...4
Historia di un carson nobo.
mm
1. Toer hend i cas ta gusta eshon.
Bromando coe promr carson.
5. Su panja toer.ta na pintura
Di lodo Esta un mal flgura.
M m
jmm
w£yrii
1
2. Su bon mamachi la spirt
Di tene bon cuidao coen.
6. Nan toer ta hari, ta bfon
Di boeniteza dje carson.
(mm
wm
* sTfj
%B
Wm
3. Su papa ta bis mescos
No bai den cajanan mahos.
4. Su banidad i bromamentoe
A hinca Cai den bon tormentoe.
7. Cachr ta traba un bon buracoe
Den panja nobo dje macacoe.
8. Macacoe awor ta subi paloe
Esai tambe ta sali maloe.
WLm...”
|
|
| 2 |
 |
“... pa habri porta i tabata pun-
tra coe un boz oprimi:
Ta kende t aji ?
Ta mi, Padre un hende a gri-
ta afor. Un pober muher di Maguesi
ta muriendo i el kier ricibi ltimo
Santoe Sacramentoenan.
Drenta, PaDgolo. e misionero,
koe a conoce boz di uu di es po
conau, koe el a batizA, a J)is; bo
keda tene wArda aki, ami sol lo bai
na Maguesi. Camina ta mashA pe-
ligroso, nan por cohe nos.
Na es ltimo palabranan, koe el a
papia poco mas ketoe, un mucba, koe
Dader tabata cerca dje na cas. a aeer
kle a cohe Padre su mAn tene duroe
i el a puntr, mien tras el a keda
mira es Pader :
Com Pader df, mi no por bai
6ue Pader ? Pader no a bisa mi ho-
pi. bez, koe mi por sirbi Hesus ? I
lo mi no por companjEle awor?
No, awor no, Samo, es sacer-
dote a respond amistosamente; fi-
gura bo koe nos contra coe mal
hendenan 1
Ai Pader, e mucha a sigui...”
|
|
| 3 |
 |
“...10
forzle, mientras lAgrima tabata bril-
ja den su wowo, ta kico lo por
pasa nos, si ELesus ta cerca nos ?
Ai, larga mi bai coe Pader I
Ta bon anto, bop mucha, es
sacerdote a bisa i ei a bai mes ora
na altar.
Ainda un momentoe, el a binca
roda i reza mas intimamente koe
nunca, como si el tabata sinti koe
un disgracia tabata bai pasa. El a
habri tabernAculo, sconde es ciborie
chikitoe bao di su hAbito i el a co-
he camioa lih, sigu pa su sirbidor
chikitoe di misa, kende su wowonan
tabata brilja d; felicidad, awor koe
el por companja S. Sacrameutoe.
Ki cordamentoe celestial a drenta
den es alma pra cada bez koe el
tabata mira respectuosamente es sa-
cerdote, koe tabata carga Besus ri
ba su coerazon !
Tata, el a puntra co un tono
gracioso, ki dia mi por haci mi
promer S. Comunion ? Ya mi a reza
nopi bez pa esai.
Tene un poco paciencia ainda,
mi jioe, e misionero a responds i
el a sigui su camina rezando na
silencio.
No a dura largoe, koe el tabata...”
|
|
| 4 |
 |
“...26
koe ta hiba relikinan di ud of otro
morto.
Nan ta bai pone nan su dilanti pa
na etrob di sigui sucamiuainan
ta puntr pe bisa Dan, takiko e ta
hiba ai. Tarcisio no ta responde na-
da. Anto nan ta coemioza rauca su
panja i kier kita su mftn foi bu pe
cho. Pero enbano. Paree e muena
tin un forza mas koe humano. Ra-
biS dj resisteucia, nan ta menaza
Tarcisio coe morto, ei e no ta moen-
stra nan unbes loke e ta econde.
Ma Tarcisio ta alza su wowo na cie
loe, i primiendo Curpa adorabel di
Hesue riba su coerazon, e ta ofrece
na Dios sacrificio di su bida, promer
di entrega e tesoro celestial, koe sa-
cerdote a confi, na ineulto i bof on
di paganonsn.
Anto nan ta dal un sl& terribel
riba su cabez, despues un otro, i nan
ta sigui maltrat te ora e ta cai
abao toer na sanger. Pero semper
Tarcisio ta tene su manoe riba su
pecho.
E ora ai nan ta tira nan riba dj
i ta saca nnn braza pa ranca afor
loke e ta sonde bao di su panja.
Ma mes ora nan ta sinti un m&n...”
|
|
| 5 |
 |
“...18
UN PEGOE BON HUNGA.
Na un cierto coenucoe tabata biba
un coenukero ricoe, ma koe nunca
tabata sali foi su pueblo.
Un dia el dici coe eu muher: Mi
tin gustoe di bai Punda, 1 anto lo
mi cumpra cualkier cos pa boso. Su
muher no tabatin nadacontra di esai,
ma numa el a epiert p no larga
nan bobi, pasobra, asina e ta eigui,
mi a tende koe den Punda tin hopi
hende floho, koe iugar di busca tra
bao nan ta sinta por nada 6 cabish,
bebe boerachi i busca di nek bende
pa nan haja di come i di bebe sin
traha. No tene cuidao, su mari a
responds : Mi no ta mucha chikitoe,
mi ta abri mi wowo bon pa nan
no ganja mi den nada.
Su manece nos homber a lamauta
tempran, bebe su koffi, coe dos placa
buscoechi di ocho, el a subi su ca-
bai i dos ora despues, el a baj den
Punda bao di un tao di hende di
toer sorto; el a record toer loke
su muher a bis i no tabata mishl
coe ningun hende. Atardi ora el a
coempra hopi dtaochorla pa su muher
i jioenan, el a mira den un tienda
un...”
|
|
| 6 |
 |
“...29
V aria.
Manera pa rei edad di cnalkier hende, i lnna na cnal el a nace.
Bies e hende skirbi riba papel nmero di luna na cnal el a nace.
E nmero e mester multiplica coe 2. Despues e mester ^conta 5 acerca.
E suma £ mester multiplica coe 50. Anto e ta pone nmero di su edad
acerca i porfln e ta kita 250 i bisa cuantoe ta sobra. E dos ultimo
cijfer ta bisa su edad, i e promer cijfer, di luna na cual el a nace. Por
ehemplo sobr ta 822. Esai ta niflca, koe e persona tin 22 anja i koe
el a nace na di 8 luna, esta na Augustus. Poerba numa.
NO CODICIA COS
E general frances Cherin sint na
cabai, tabata camna na cabez di
un trupa di sold riba un camina
peligrosa den ceroena di Spanja.
Gada bez el mester a coerasha e
soldnan, koe mester camna na pia,
i koe tabata morto can sa di e ca*
mina largoe. Un di e soldnan a
perde tantoe respet pa e General,
koe el a grita malcontentoe: Bo por
papia di tene animo, bo mes ta
sinta riba cabai pero ami poberci*
to mester bai coe pia...”
|
|
| 7 |
 |
“...86
su laha. E tabata tene un mucha
di ocho anja asina na mAn. Na su
banda tabata camDa un bomber
mas hoben, koe tabatin un hacha
riba su schouder, mientras su tras
un homber bieuw tabata bini, koe
tabata carga un mucha mas chiki-
toe riba su braza. E mucha a pone
su cabez cansA coe su cara inocen-
te i su cabei blancoe largoe droemi
riba schouder dj homber balente,
i cada bez, segun koe e homber ta-
bata camna, e tabata moef poco.
Nan curpa cansA tabata moenstra,
koe nan a camna ja hopi ora caba.
Sin papia nada nan tabata sigui
nan camina, te ora e mucha mas
grandi a coeminza keha hamber.
Lo mi doena bo di come, Dank-
mar," su tata a bis, asina koe
nos haja un lugar oeuda nos por
pasa anochi. An to nos criarnan por
pega candela i mi mes lo bai busca
cualkier bestia, pa nos hanja di
come.
Nos no tai ainda ? Mi ta moeri
hamber, mi tata, promer no hanja
coeminda e mucha a keha coe un
tono penoso.
E tata tabata buscaainda pala-
branan di consuelo p...”
|
|
| 8 |
 |
“...
maestro. Com nan a keda tolondr, ora Wolfert a doena nan di cono-
ce koe e kier a bai mes ora trobe. Ma Gero, e homber bieuw 1 pru-
dente, a papia bon i pa via di Winfred i Dankmar, su dos poe, e tata
a larga su plan. Awor e tabata mira e bosque pa su herencia, koe
su diosnan a confi. I 1e ward liber, sin koe ningun no bin mishi
coene. E sol lo domina den dj i e siguidornan dj religion cristian,
koe e tabata desprecia i odia asina tantoe, 1e saca nan toer ator 1 tene
nan leuw foi su posesiou.
Esai tabata idea dj Sahon balente 1 soberbe.
III- Uq jaagden balerjte.
Wolfert tabata un jaagdor balente. Na lugar di panja di coestumber,
e tabata tapa su curpa coe cueroe di bestia, mescos coe su poe 1
su criarnan. Pronto nomber di donjo cobo di castiljo di Hunonan a
plama hasta te for di mondi, oenda e tabata domina. Eckbert tabata
cambia cueronan di bestia, koe nan a mata, pa diferente articulo di
uso i herment, pa pam i lechi. Den poco tempoe e coenukeroenan li-
ber, koe tabatin nan...”
|
|
| 9 |
 |
“...,
Hesus tabata para meimei di nan, E mes, resuciti for di morto ber-
daderamente, coe e mes cara, mirada, sonrisa, koe nan tabata conoce
asina bon. '
I Hesus dici coe nan : Paz na boso. Ta Mi, no tene miedoe!
IVt OJI V I TRIUPO.
Un historia foi tempoe di Carlo Magno
(Nos a mira com Dankmar a crece te un hoben balente mescos koe
su tata, mientra Winfred tabata mas delegd, ma coesintir mas bon.
Nos a mira tamb com Walderic, es eremita, a doen promer instruc-
don den doctrina cristian.)
VJ. EnQperado ta rpapda jarpa Wolfert-.
Atrobe Wolfert a sali un dia huntoe Coe su jioe- i criarnan pa
jaagmentoe, di oenda nan tabatin coestumber di bolbe banda di anochi,
Tramerdfa nan a cai sinta abao den sombra di paloenan, pa nan des-
cansa nan ourpa poco, ora di repiente tocamentoe di un trompet taba,-
ta resona den bosque. Wolfert a lamanta para pe tende bon. Ta ki-
co? Dankmar a puntra toer edmiri. * .
Ta sonamentoe di un trompet, manera st usa na ehrcito di
Franconan, un dj hoben...”
|
|
| 10 |
 |
“..., sin manifest pa
hechonan di violencia.
Un anocbi, koe el bolbe na su cas, i koe el a jega cerca su castiljo,
el a baja un hoben, bisti coe panja di pader, ta para ward na porta.
Ta for di aleuw el a doen senjal pe bai. Ma es boben religioso no a
obedece i a bin contr. Ora el a bini cerca Wolfert, el a cai abao su
dilanti, a toema su pia i dici: Mi tata, mi tata, bo no conoce bo
jioe mas ? Dios gracias, koe mi ta haja bo na bida ainda I -
Wolfert a bira frio manera piedra, ora el a tende es palabra. El a
tira an bista abao. Sf, esai tabata e wowo suave di su jioe Winfred,
koe tabata mir. E tabata e mes boben suave i carinjoso di antes.
Anjanan a pasa, pero sin troca nada.
Den su coerazon solitd di golpi su amor paternal a rebiba; el a
saca su braza, pa alza su jioe i pa braz. Ma un ril frioe di aversion
a coh ora e tabata mira trobe es bistir di religioso asina odid.
El a boela atras, a tir un moketa i a grita : Ha, ta asina em-
perador Carlos ta tene su palabra I El a...”
|
|
| 11 |
 |
“...11
bai na castiljo di Huno, el coeminda e sirbidor di Dios. I coe gran le>
gria i amor tierno esaki a ricibi su discipel di antes.
Ora Walderic a tnira e hobeu ta bolbe asina tristoe, el a compren-
de un bez, com sn tata a ricibi. Sin puntr pesai, el tabata trata di
consol. Tene animo, mi roeman Cristoe Senjor por drecba e camina.
E por troca un coerazon, duroe ni baranca, i haci capaz pa ricibi se-
mia di f. Tene pacenshi numd, te koe ora a jega 1
Esai lo mi haci, mi tata. Mi a bini pa mi salba alma di mi tata
i mi superior a doena mi licencia pa mucboe tempoe i a bendiciona mi,
promer mi a bai. Permiti mi, pues, pa mi sirbi Dios buntoe coe bo den
es bosque aki, i pa mi traha un casita banda di bo, pa mi ta dispues-
to unbez, koe mi tata tin mester di mi sirbisbi I
Coe mucboe gustoe, mi roeman. Walderic a responde, lo mi juda
bo traha e cas i te ora a bira cla, bo parti e di mi. Coe gratitud pa
coe Dios mi ta coerainda bo como un judador den mi oficio, pasobra
ta cai...”
|
|
| 12 |
 |
“..., na cual El a nace. Na su pia Herusalem ta
droemi ai tras e ceroe di Calvario, koe El a moeri ariba, i e lugar
di Su Santo Sepulcro. Hesus ta corda riba toer loke El a gana oa
nos duranti di su bida i Su coerazon ta jena di legria.
Tempoe a jega di bandona tera. Su Mama ta para na su banda, Su
discipelnan ta rondon. Pa cada un di nan E tin Su ultimo palabra e
palabra, koe E sa koe lo nan tin mester den nan bida i koe lo tene
nan f, speranza i caridad semper fresco. Caba El a bisa nan :...”
|
|
| 13 |
 |
“... roedia den niebe i nan mester a tene nan na rama di
paloe i nan baston pa saca nan curpa. Porfin, despues di bopi ora,
nan a jega na castiljo. E mucha a bai den stal, oenda e tabata biba
i Winfred a drenta cas di su tata. E tabata tembla i tabata reza pi-
di Dios di fortalec. El a abri porta di cuarto di su tata i tabata
mira su tata, droemi na cama i torment A pa cajentura.
Eckbert, koe tabata sinta na su banda a lamanta para i ora el a
mira es bistir di pader, el a doena senjal di kita bai unbez numa.
,,Kico bo ta busea aki, sacerdote cristian ? el a grita, mi maes-
tro tin odio di bo i di bo Dios 1...”
|
|
| 14 |
 |
“...Sti pldimentoe. Mientras e tabata droemi a! e tabata corda na su tem
di mucha. E tabata corda com e tabata hunga e tempoe ai sin corda
riba nada. Anto imagen dj pober mucha ta present dilanti di su
sintir. E ta mira trobe e cara bleek i flacoe i es wowo jen di lagri-
ma. Awor e ta sulri castigoe di es dureza, coe cuaL el a trata es
mucha ai.
Awor cos a caba e ta suspira. Morto ta bin caba es miseria.
E sulrimentoe lo no dura largoe mas, pasobra hamber ta mata hen-
de slgur, ma poco-poco. Ay mi tata, mi mamal Semper boso a
moenstra boso bon pa mi, ma nunca boso a sinja mi di tin miseri-
cordia coe pober i desgraciadonan I 'Mi Dios, tene piedad di mi 1 Di
hende mi no tin nada di spera mas, toer mi conanza ma pone riba Bo 1
Ma ora peligro ta mas grandi, Dios ta mas acerca.
Esai Emile a experiment tamb. Ketoe-ketoe porta di su cuarto
ta abri. Un homber ta drenta coe un macutoe. E ta abri, ta saca
dos paki afor coe un carta, ta pone nan dilanti di Emile, caba e ta
bai sin...”
|
|
| 15 |
 |
“...Anja 2.
A ii ill. 15.
ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HTJBENTUD.
5 Aug.
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1014
Imprlmi na Imprenta di Vlcariato.
I ULTIMO ART1E Cl DOUSE 0.
ronan^or dfItaH!DOrio emperador di imPerio romano a saca brba-
E triunfador kier a celebra su triunfo na mes manera koe au ante-
pasadonan imperial, na un modo esplendido i magnifico.
Den au flakeza di spiritu el a priminti koe e punta di mas briljante
di e festividadnan lo ta e bringamentoe coe espada den Coliseo na
Roma. R huego aki, koe tabatin un senfcido religioso. i koe tabafca
consisti den scnflc. bida di hende na spiritu di esnan koe a moeri
tabata un di mas escandaloao i cruel koe nan tabata hunga denca-
P'Jf* LTn: P?m k hue^ divisa di pueblo romano den
tempoe di e imperio* Bao di e ediflcionan koe nan a riei na mira e
weganan sangriente, Coliseo tabata di mas grandi. E por a con-
tene mas menos 100.000 hende, mientras den arena tabatin lu-
P, a8 mi1 han5ador; Siglonan largoe e tabata...”
|
|
| 16 |
 |
“...118
E sahon bieuw a loebida su jaagmentoe henteraraente. Nan a drenta
dep cas di Winfred, e tata coe su dos jioe, koe el a hanja
trobe. Anto Daukmar a coeminza conta su historia, mientras Wolfert
tabata tend coe masb> atencion. . . .
Tempoe koe emperador Carlos a tene e conseho di husticia na Jn-
gersheim, e tabata na gera coe e tribu di Avaronan. Mask com
balente nan a bringa, Carlos a somete nan toer di tal manera, koe
na roedia nan a pidi di cera paz i a reconoc como nan senjor i donjo.
Wolfert tabata hala rosea. El a comprende ki pisd mester a cal
nan di baha nan cabez. . ' ,
Fbr di ai emperador a sigui mas leuw, sometiendo toer pueblo,
te ora koe porfin el a bai toema un poco sosiego na su residencia
di Aken. Ma e no por a keda sosega hopi. Papa a larga jam na
Boma pa defend contra su enemigoenan. I ami tabatin e honor di
companj na e ciudad grandioso, koe un dia tabata mastra di mun-
doe. Ami tambe tabata den es milesnan di hende, koe tabata jena
e misa...”
|
|
| 17 |
 |
“... su mama. . . _ , . ...
Dokter N. mes i su Senora a hib pe 1 despues nan a bai Misa
huntoe pa celebra e dia ieliz di Asuncion di La Birgen na ciejoe.
Varia.
Un Amigioe. Mira esai ta cos stranjo. Toer animal sa
grita. Pero piscarnan sol ta mudo. Bo sia ta pakico?
Otbo Amigok. Ta claro, no ? Bo ior papia anto si bo
ta tene bo cabez bao di awa ?...”
|
|
| 18 |
 |
“... batinoientoe.
di su coerazon: 0 Hesus, kerido di mi alma. Bini, no tarda di
bini cerca mi. Ta kico por disgusta Bo den mi, koe Bo ta nenga di
drenta den mi alma ? Hesus, mi ta moeri di amor pa Bo. Hesus,
Bp sol ta mi felicidad. Hesus, Bo sol por satisface mi deseo. Hesus,
ai bini cerca mi tambe. |
Ainda e mucha tabata rezando coe toer ardor dr su alma, ora di
golpi Imelda ta mira ai Dios, por ta un sonjo, of lo ta realidad?
el ta weita uri Santa Hostia baha foi ariba bai bini te para riba
su cabez su dilanti. E Santa Hostia
ta moef, ta manera mn invisibel di
angel ta tene, ta bib, cada momen
to mas cerca di Imelda. El ta
adora bondad di Hesus koe a ucucha
su oracioD. Toer otro soeurnan ta
keda stom di admiracion, weitando
e milagro. Nan ta bai spierta sa-
cerdote na altar. EI ta jega. I
dilnnti di e milagro, prueba cl
i evidente koe Dios Su omnipoteucia
i bondad ta declara e mucha dignoe
pa ricibi S Comunion el no ta
resiBti mas. Coe toer reverencia
Sacerdote ta jega, i...”
|
|
| 19 |
 |
“...146
huur un cas chikitoe. For di e dia ai e tata a busca trabao di peon.
Tabatin dia koe e pober tabata keda sin trabao i ganamentoe, de bez
en cuando nan tabata sufri tantoe miseria, koe porfln nan a resolve
di manda nan jioe major Bernadette na nan famia Lagus, koe tabata
biba na Bartrs, na poco distancia di Lourdes. Frans i Louise tabatin
tres jioe mas, dos homber i nn muher- Bernadetta tabata mashA
dbil, sufriendo bopi bez di asthma (rosa cortieoe).
E famia na Bertrs tabata stima e mucha mashA. I ora a socede
koe su tata i mama a pidi e famia Lagus, di manda nan jioe pa
nan trobe, pa via koe nan no por paga mas su mantenecion, e famia
a priminti di tene e jioe pornada mes.
pesai nan a encarg pa waak nan carnernan. Toer mainta Bernadette
tabata safi coe su troepa di bestia na camina grandi cohe mond! i
subi ceroe coe nan. Pero toer e oranan, koe el tabata pasa coe sa
carnernan foi cas, el no tabata pasa pornada, semper el tabata ocupa
coe cualkier trabao. El tabatin...”
|
|
| 20 |
 |
“... penetra e coerazon feliz die e hoben Ingles, awa a bin
den su wowo. Tabata dia di mas felicidad den s bids. Nunca el a
esperimenta asina cl&, koe ta mas feliz di doena koe di toema.
Un Kenshl.
Cushina un weboe den man.
Bo ta traha un buracoe chikitoe den un weboe, i saca un poco
blancoe afor, caba bo ta basha un poco brandi sterki den e weboe.
Bira e weboe ariba abao, tene un momentoe den bo man,*i le cus-
hina nn bez. E- van Uytrecht.
Unda Dios ta ?
Un padre kier a sorprende un mucha di diez anja. E padre d! coe-
n: Si bo bisa mi, unda Dios ta, mi ta doena bo un appel.
E mucha spiertoe a contesta: Si padre por bisa mi, unda Dios
no ta, mi ta doena padre dos appel. A. Servage,
i...”
|
|