| 1 |
 |
“...8
su amiguitanan, koe a pidi e fabor,
a doena toer muchanan, di 7 anja
e fabor grandi di ricibi Hesus den
an coerazon.
Mi amigoenan child, stima Hesus,
manera Nelly a stim. Bin ricibi He-
sus den boso coerazon chikitoe mas
i mas i boso toer lo keda amigoenan
chiki di Hesus, manera Nelly chikitoe
di Dios Santoe. FIN.
iwetooeati*>.g"
Cartero dl Ala Blanca".
Den No. 27 di Ala Blanca di anja
koe a caba, Redactor a puntra su
amiguitonan, si nan ta gusta e Pro-
blema di Dam, pasobra Ala Blanca no
kier doena su amiguitonan sino cos
bon sol, eos koe ta cai na smaak.
Redactor tabata duda koe mu-
chanan no ta gusta wega di dam
muchoe, caba poco mucha lo tin,
koe tin e wega na cas.
Gomo awor ni un sol mucha a
pidi Redaccion pa sigui coe e Pro-1
blema di Dam, pesai Redactor ta
consldera esaki como un pidlmentoe
pa stop e i di busca un otro cos
di diberti koe por sirbi pa toer
mucha.
Sigur toer mucha ta deseoso pa
sabi ta cual di e amiguitonan a
conserva toer nan...”
|
|
| 2 |
 |
“...8
Ma percura bon bo no toema e mes numero, ma un otro
basta koe ta di tres cijfer. Bon, awor.bb ta kita e mas
chikitoe for di mas grandi. Di es sobra di e som mester
cambia tambe e promer i e ultimo numero. Anto dos dife-
rente numero, esta e sobra i e otro numero cambia bo mester
conta huntoe. Bon. Sin mi sabi cual numero cada mucha
a pensa, toch lo mi bisa otro siman na cada un kico ta pro-
ducto di su ultimo som.
- Rectecclon
10. Ki sorto di bela ta cende mas largoe (si toer dos ta
na principio mes largoe) bela di was di altar, of bela di
permacet? Redaccion
UN KENSHI
Kende por corta un buracoe aaina grani den un tarheta postal, koe
el poi pasa su cabez den dj ?
J^olixcioii.
Bo ta cohe un carta postal usa, un carta di baraha tambe
por sirbi. Marca coe potlood un streepi a-b i corta e streepi
a-b coe sambechi, mescos koe e figura l ta munstra :
Fig. 1.
a ..... ----------------- b
Despues bo ta dbla henter e tarheta riba e streepi a-b
corta. Caba bo ta marca...”
|
|
| 3 |
 |
“... pa habri porta i tabata pun-
tra coe un boz oprimi:
Ta kende t aji ?
Ta mi, Padre un hende a gri-
ta afor. Un pober muher di Maguesi
ta muriendo i el kier ricibi ltimo
Santoe Sacramentoenan.
Drenta, PaDgolo. e misionero,
koe a conoce boz di uu di es po
conau, koe el a batizA, a J)is; bo
keda tene wArda aki, ami sol lo bai
na Maguesi. Camina ta mashA pe-
ligroso, nan por cohe nos.
Na es ltimo palabranan, koe el a
papia poco mas ketoe, un mucba, koe
Dader tabata cerca dje na cas. a aeer
kle a cohe Padre su mAn tene duroe
i el a puntr, mien tras el a keda
mira es Pader :
Com Pader df, mi no por bai
6ue Pader ? Pader no a bisa mi ho-
pi. bez, koe mi por sirbi Hesus ? I
lo mi no por companjEle awor?
No, awor no, Samo, es sacer-
dote a respond amistosamente; fi-
gura bo koe nos contra coe mal
hendenan 1
Ai Pader, e mucha a sigui...”
|
|
| 4 |
 |
“... nan, pe
protega nan, pe doena nan pam.
Nos tamb tin mester d< pam, di un
pam precioso, koe ta coemfnda di
nos alma, koe ta warda pureza di
nos alma, koe ta doena nos forza
pa nos moeri pa Dios. O sf, e pam
nos tini. Ma di oeuda e ta banja
su forza? Mi jioenan, e pam, koe
Hesus a doena nos, e pam santoe
ta E mes, ta su Ourpa i Sanger mes.
Mira, mi jioenan, e Hesus, koe
mi a papia coe boso tantoe bez di
djle, e mes Hesus, koe a nace den
un pesebre, koe a moeri riba cruz,
E ta aki. E ta keda aki di dia i
anoebi. Ta El, koe boso a caba dl
ricibi den boso coerazn, keda ni
coen te na dia di boso morto. E
ta resurreccion i bida.
Apena Papa Stefano a caba di pa-
pia es palabra, koe soldAnan di em-
perador ta corre drenta, tacairiba
dj i ta mat na pia di altar. Anto
nan ta. corre bai trobe 1 ta larga
cristiannan den gran sustoe itristeza.
Den muebauan, koe tabata sirbi
misa di Papa, tabatin un miicba,
jamA Tarcisio, di un famia mashA
nobel. E tabata mashA bon mueba...”
|
|
| 5 |
 |
“... boso
mal hecho. Si-netnbargo el por sirbi
boso pa uu KiS. Ora un hende ta ganja
otro, ma koe e la keda ketot, no por scapa
di ter ganjd tambe
Emilio Davelaar
Pietermaai....”
|
|
| 6 |
 |
“...Solucion di Charada
1. Shon riba criar, amo riba catiboe, ricoe riba pober, Dios
riba toer. 2. Leiden. 3. Un baca tin lechi puroe, un ben-
dedor di lechi tin lechi batiza. 4. A riba mapa. 5. Ora el
ria.
7. Dos jioe-homber i dos jioe-
muher. 8. Pasobra el no a moeri
ainda* 9. Nada.
10. Bas + alt = basalt.
ta hiza es otro pia na
6. n
n y 1
e m m e r
N y m e g e
a n g n a
jet
n
Charada.
1. 2. Mi promer ripiti ta nomber
di un persona grandi i infalibe.
Mi tercero ripit toer hende tin of
tabatin; semper bo ta hanja mi
Enrique Torres. tercero i mi promer na scool.
Mi tercero i mi segundo bo ta hanja na Botica i mi conhunto
ta nomber di un stad hopi nombra Manuei Palm
3. Kico ta cai sin haci boroto i koe no ta kibra nunca?
Johan Hudson
4. Mi ta masM interesante i mi ta sirbi henter anja na
cas. Toer dia nan ta pluma mi i ora koe anja a caba, nan
ta tira mi af or,, manera nunca mi tabatin balor. Bisa mi
ta kende mi ta 1 Romulo Hasselmeyer
5. Ora un...”
|
|
| 7 |
 |
“... di dj.
Pronto nan a asa e carni i taba-
ta come coe smaak, mientras nan
tabata kita nan sed coe awa for di
fuente aibanda.
IJ. PeQ JBosqtie.
Su manece ora solo a sali caba
riba corona di paloenan, e habitan-
ts nobo dj castiljo, tabata ya toer
ocupd. Despues koe e hefe balen te
dj famia misteriosa a tira un bista
di orguljo riba su jioenan, koe ta-
bata na sonjo ainda, el a sali coe
arma na m&n pa conoce su tereno
di jaagmentoe, pasobra di jaagmen-
toe e tabata biba, esai tabata su
nico trabao i placer. 1 ora el a
bolbe cas anochi, su dos criar a dre-
cha ya hopi cos caba. Bao di un
bveda di piedra nan a hanja un
forno, koe nan a drecha coe poco
trabao. E forno por a sirbi awor
pa coeshina coeminda, ma tambe pa
cajenta nan curpa den tem di frioe.
Den e mes cuarto grandi tabatin un
lugar di droemi pa e tata i su dos
jioe, mientras e dos oriar tabata
droemi na tro banda dj mes cuar-
to. E tata a hanja su dos jioe, ma-
shd contentoe, hungando coe un bes-
tia...”
|
|
| 8 |
 |
“...38
ta para, ora nan a tende es pa-
labra.
Nos ta bai, maestro ? esun di
mas hoben a risca di bisa, ,,nos ta
bai foi es castiljo soberbe, foi es
bosque, koe ta tereno asina bon pa
jaagmentoe ? ,
Si bon ta gusta di sigai nos,
keda anto. Mi no ta forza bo pa
sirbi mi! el a grita, mientras su
wowo tabata saca candela di rabia.
Ma, mi maestro, (}ero a bisa
toer humilde, com nos lo por kita
for di bo Ma bo pober jioenan !
Pa nan lo tabata fatal. Miseria i
cansamentoe di nn biaha nobo nan
lo no por a wanta, principalmente
awor koe dianan ta bira mas cor-
ticoe i koe tempos di frioe ta acer-
ca. Ademas, ken ta sigura bo, mi
maestro, koe Jo bo nanja pronto
un lugar di biba manera esaki?
Ami tambe ta sinti compasion
coe mi pober jioenan. Ma ta por
MM
Bl;f
mm
mm
mmi
mm
mm
immim
. :tel
mmm
mgmm
mmmmm
B8B
igsm
HSs
asuW...”
|
|
| 9 |
 |
“..., koe
bo ta coeminda mi na su nomber ?
Toer a*dmir& es eremita a keda para. ,,Ta kende bo ta, mi jio, koe
meimei di un tera cristian bo no s< nada di Cristoe ? asina el a pun-
tr. Bo ta batizi den su nomber ?
Batiz., sf, mi ta, Winfred a responde. Mi ta corda e dia ainda,
koe nos a baba, huntoe coe miles otronan, na awa. Esai a socede, pro-
mer koe nos a sali foi Sahonia. Pero, kico e bautismo tabata nifica,
mi no sA.
Bo ta jioe anto dj jaagdor balente, koe a pone su bibar na e casti-
ljo di Hunonan, i koe a soemete toer tera rond na su poder ? e sa-
cerdote a sigui puntra.
Si, mi ta. Mi s, koe mi tata tin odio contra bo; ma mi no sa
pakico. Coe muchoe gustoe lo mi kier a tende algo dj Dios, koe boso
toer ta sirbi i koe a haci rey di Franconan asina poderoso, koe toer
tera mester obedecle, Winfred a responde.
Coe compasion es eremita a mira es hoben, koe tabata weit coe wo-
wo, jen di ansia i suplica. Nb, es hoben fini, coe su cara suave i flore-
ciente, su cabeinan blond...”
|
|
| 10 |
 |
“... Winfred a grita, ora e eremita a stop un
rato. Asina ta awendia ainda. Ta un gustoe pa mi di tende bo, ma
mira, solo ta bai drenta caba i esai ta spierta mi koe mi mester bolbe
cas. Ma mi ta bolbe, mi tatd; loke bo a caba di conta mi tabata boe-
nita, grandi, sublime.
Bini na mi casita, cuantoe bez koe ta gusta bo, mi jioe. Instrui ig-
norante, esai ta mi deber santoe. Ki jama bo, mi jioe ?
Mi nomber ta Winfred, e hoben a responde. I com mi mester ja-
ma bo, mi tata ?
Jama mi Walderic, mi jioe. Luz di Dios Altisimo companja bo,
Winfred. Mara bo sinja di conocle, El, koe ta donjo di toer, i koe ta
doena paz na esun, koe ta confes i sirbi. Adios, mi jioe!
Coe coerazon jen di un felicidad dushi Winfred a bolbe na castiljo di
Hunonan.
Y. Jrjstimccioi} dei} ueligiorj Ijepdadepa.
Foi e dia ai Winfred tabata bishita mas bez e cas chikitoe di Wal-
deric, es eremita. Coe respeto grandi e tabata tende, com e gran Dios
i Criador di mundoe a manda su unicoe Jioe for di cieloe, pa E...”
|
|
| 11 |
 |
“...54
bel, mas altoe, na un amigoe, koe e por a stima, i na kende e por a
doena toer su coerazon, tabata cumpli. I e Salbador, e Dios-Hende,
koe, segun Walderic a bis, semper tabata cerca dj, koe thbata ten-
de su suspironan i tabata s> hasta pensamentoenan di su coerazon, no
tabata manera e diosnan di su patria, koe ningun hende no tabata
conoce i pesai no por a stima tampoco.
E Salbador, e por a stimle coe toer su coerazon como un Amigoe i
un Roeman, i mes ora e por a admir como e di mas grandi di rey-
nan, e di mas poderoso di toer hero, koe toer rey di mundoe mester sirbi.
Awor e tabata comprende, com Carlo Magno, pa cumpli coe precep-
to di su Maestro dibino di predica su doctrina na toer pueblo i di kita
toer religion falsoe, a haci gera coe Sahonnan, pasobra nan tabata
enemigoe di Crlstianismo. I loke antes el a mira pa un inhusticia gran-
di, esai e'tabata mira awor pa hustoe.
Ora awor es hoben, segun su coestumber, tabata rondea den mondi
tabata droemi abao pa...”
|
|
| 12 |
 |
“...11
bai na castiljo di Huno, el coeminda e sirbidor di Dios. I coe gran le>
gria i amor tierno esaki a ricibi su discipel di antes.
Ora Walderic a tnira e hobeu ta bolbe asina tristoe, el a compren-
de un bez, com sn tata a ricibi. Sin puntr pesai, el tabata trata di
consol. Tene animo, mi roeman Cristoe Senjor por drecba e camina.
E por troca un coerazon, duroe ni baranca, i haci capaz pa ricibi se-
mia di f. Tene pacenshi numd, te koe ora a jega 1
Esai lo mi haci, mi tata. Mi a bini pa mi salba alma di mi tata
i mi superior a doena mi licencia pa mucboe tempoe i a bendiciona mi,
promer mi a bai. Permiti mi, pues, pa mi sirbi Dios buntoe coe bo den
es bosque aki, i pa mi traha un casita banda di bo, pa mi ta dispues-
to unbez, koe mi tata tin mester di mi sirbisbi I
Coe mucboe gustoe, mi roeman. Walderic a responde, lo mi juda
bo traha e cas i te ora a bira cla, bo parti e di mi. Coe gratitud pa
coe Dios mi ta coerainda bo como un judador den mi oficio, pasobra
ta cai...”
|
|
| 13 |
 |
“...83
cas, camina Apostel-
nan tabata, pa mira
kico a socede. Anto
S. Pedro a toema pa-
labra i a coeminza
papia coe nan. I maske
es hendenan tabata
fo'i diferente tera i
tabata papia deferente
lenga, cada ua tabata
tende S. Pedro papia
dn su mes leDga. Toer
a keda mash. admirS
i masba hopi a com-
berti.
Mi amiguitonan, lar-
ga dos haci mescos
coe ipostelnan i pre-
para dos bon tambe
pa binimentoe di Spi-
ricoe Sautoe. Reza bon pa Spiritoe Bantoe baha riba boso na dia di
Pentecoste. Si boso reza bon, Spiritoe Santoe lo haci bofb sold
chikitoenan, ma baiente di Cristoe, koe ta sirbi nan Rey semper fiel-
mente i semper ta haci loke El a manda.
LUOHA I TRINFO. '
Un historia foi tempoe di Carlo Magno,
(Winfred, koe a drenta combento di San Gallen, a baja licencia di
su Superior, di bai cerca su tata, pe mira di comberti. Pero su tata
a nenga di tend i den su rabia el a bera di mat. Anto Winfred a
bolbe cerca es eremita Walderic i a moenstr es boekman boenita...”
|
|
| 14 |
 |
“... camina koe El bai. Marcialo tabata e mucba koe a carga e cincoe
pam i piecar koe Hesus a multiplied, milagr osamen te. Ta el tambe a
sirbi Hesus na Ultimo Cena ora Sacramentoe di Altar tabata institui.
El, Dibino Salbador a toema den su manoe i moenstr na su Apostel-
nan pa sinja nan humildad, diciendo Si boso no bira manera cbiki-
toenan, boso lo no drenta reino cieloe.
Toer e muebanan aki, deseando di mira Hesus, anhelando di ta
carin i bendicion pa El, tabata siati nau poco bumilj di uo por a
goza di e privilegio particular koe Hesus s& doena nan, i tabata ba>
ci toer nan esfuerzo pa pasa den e multitud. Pero paree es bia-
ha aki nan no por a ocupa promer lugar. I nan tabata sinti nan ma-
sh> infeliz, e pobercito muchanan....”
|
|
| 15 |
 |
“...95
Soliicion di Charada
UN 5. _2_ 5
2. .jSiombarcoe. 3. San Guan 4 Mispel. 3 4 1 7 8
6. Letter S. 7. Boericoe. 8. Maribomba. 9. Maracaibo. 10. Pasobra un galinja lo larga su weboe cai kibra. _6_ 9
Charada.
1. Mi a pone 12 paloe di lucifer den caredanan di cuater.
II I I
* Awor mira si bo por pone nan den caredanan
| | di cincoe. *
Hos Arends
2. 2 1 2 ta nomber di un muher santa
5 6 3 4 toer bon cristian ta haci
7 6 5 4 toer ora nos ta riba dj
Mi corihunto ta nomber di un stad bon conoci pa toer ca-
tolico di mundoe. Hendrina Alberfcus Barber
3. Un muher tabata bai Punda. *Su ringtji di oro a cai
na awa, el a bini cas masha tristoe. Su dia siguiente el
a coempra un gepi. Kende por bisa mi, kico el a hanja ora el
a abri e gepi? Ety van Uytrecht
4. Kende ta papia toer lenga di mundoe ? soi m caseres
5. Cuater criar ta sirbi mi; si un ta nenga trabao, hende
ta keda sin come, Esa Boncoeur
6. Mi conhunto, skirbi coe solamente siete letter, tin cuater...”
|
|
| 16 |
 |
“...96
9. Kende ta larga kim pa warda un secreto ? conetancia Mende*
10. Mi tin siete silaba.
1 2 3 ta usa na misa na tempoe di cuaresma.
5 3 ta parti di hende.
8 2 ta pati di hende.
2 6 ta parti di un animal.
Mi conhunto ta un tera bon conoci pa hopi jioe di
GorSOUW. Isaac Da Costa Gomez
Solucion di Charada di premio.
Mi Amigtjitonan
Ata mi aworl Mi ta comprende koe ta coe legria grandi bo ta coe-
minda bo Amiguito den es seman aki. Mi tamb ta contentoe, paso.
bra awor si boso a saca boso cara boenita. Esta trabao ma pasa pa
ricibi i abri i leza toer e carta koe boso a manda pa mi. Corda, mas
koe dos den ma haja den e dos seman, eaba foi toer parti di Curasao,
Aruba i Bonaire.
Den e dos cien i pico tin 149 koe a saca toer tres charada bon, ma
tres di nan no ta sirbi pasobra nan no a scirbi nan riba e papel chi-
kitoe, koe boso a haja den Ala Blanca, 1 dos otro a loebida di skirbi
nan nomber riba dj. Tin 76 koe a saca dos, i sobrnan a saca n sol.
Ta duel mi koe min...”
|
|
| 17 |
 |
“...100
Wolfert a cai na roedia, manera for di dj mes; el a hiza su m&n na
cieloe, pa kita su rabia lor di dj, koe e tabata ker lo cai riba d].
Mudo di admiracion Eckbert a sigui su ehempel, E tabata mvo-
ca e Dios, koe Winlred tabata sirbi, i koe no sblamente a salba su
bida, ma a kibra su orguljo tamb. , ,
Wolfert a lamanta para. Ata su dilanti e kapel, koe semper el a
hui, koe awor el a jega acerca sin koe e tabata s&. E tabata hale
coe forza irresistibel. Eckbert tabata sigui coe mashfi, respeto.
Ora nan a subi ceroe, koe kapel tabata para ibft di, batimentoe
di klok a caba. Pueblo tabata para rond di dj. Djies Walderic, para
dilanti di Altar, a coeminza su predicashi, Winfred tabata tend tras
di Altar. Sin koe heude tabata mir, Wolfert a keda para tende tam-
b. Su coerazon a bira trankilo, ora e tabata mira, koe su jioe ta-
bata na bida ainda. Awor e kier a tende, ta kende e Dios tabata,
koe su jioe tabata sirbi i koe a doena emperador Carlos poder riba
henter mundoe...”
|
|
| 18 |
 |
“...
tabata aki pa juda bo tata i pa kit di no haci e cos ai, koe lo no
keda sin resultadonan fatal ?
Boso ta comprende, mi lezador chikitoenan. Com Cristiannan a pasa
es anochi ai ? cuantoe nan a reza i papia coe o troste koe ora a jega,
koe nan mester a bisa kico nan a dicidi.
Nan no tabatin hopi di warda.
Ya porta di sala di husticia ta abrf. Constancio a drenta i a cai
sinta riba su trono. Despues koe el a tira riba toer presente un mi-
rada serio, el a manda jama toer koe kier keda filel na nan keremen-
toe i koe ta ninga di adora diosnan di imperio. Toer a drenta i a
bin para dilanti di Constancio. Un di nan, un hoben mashd boenita
i balente, a bai adilanti te na pia di trono i dici na un tono solem :
Cesar, mi huramentoe militar ta obliga mi di sirbi bo ; pesai bo
por dispone riba mi braza i riba mi bida mes. Hopi bez ma risca
bida pa bo, esai bo sabi, i mi ta dispuesto pa haci un biaha mas.
Ma permiti, koe mi ta bisa bo, promer di toer cos mi ta un sirbidor
di Cristoe. Ta...”
|
|
| 19 |
 |
“... forza di arma sol, ma koe mester a civiliza i instrui nan.
Pero despues di dianan di trabao duroe, dianan di fiesta no ta-
bata falta tampoco. Tal fiestanan tabata sirbi principalmente pa paga
mritonan i lamanta birtud i animo di otronan. E gran emperador
tabata s di gana coerazon di toer.
E tabata coestumbra e hobennan koe tabata na su corte, na di-
berticionnan nobel, pa ora nan bolbe na nan patria, nan no entrega
nan trobe na e fiestanan hrutoe di salbabenan.
Carlos a regres di su gera contra Dansnan. Triunfante el a
drenta Aken i coe fiestanan grandi a celebra su victoria.
HeDter corte di Emperador a reuni den sala grandi di su palacio.
E palacio tabata mash boenita dorn coe marmol di diferente color
i imagenan magnifico, koe el a trece foi otro teranan. Mei-mei di
su hendenan di corte, Carlos tabata sint riba un trono di oro.
Maske su bistir di coestumber tabata mash senciljo, awor el a bisti...”
|
|
| 20 |
 |
“... emperador tabata stima
mas tantoe.
Com balente el a bringa, cuantoe coerashi el a moenstra asina
toer tabata papia ketoe-ketoe coe otro. Jen di admiracion nan ta-
bata mira es hoben boenita i balente, ma franco i modesto na mes ora.
Dankmar, asina emperador a coeminza papia coe un tono carin-
joso, mientras el a saca su manoe afor, ,,mi ta stima bo mas koe
toer. No un bez, ma hopi bez bo a doena prueba di bo fieldad. Gada
un mester mira, com mi ta' paga mritonan. Laruanta, pasobra mi
ta haci bo conde 1 Mi ta doena bo un posecion grandi, conde Dank-
mar. Ai lo bo traha bo palacio; scohe un dj senjoritanan di mi
corte pa bo esposa i biba feliz Mi mes lo pidi pa bo. Mi ta spera
koe bo famia lo crece den honor i gloria i lo sigui sirbi mi jioenan
mes fiel koe bo a sirbi mi. .
Emperador podroso, asina e hoben a responde, toer impresiona,
bo recompensa ta muchoe grandi Mi no tin di gradiei bo, toer
loke mi ta ? Mi tabata un salbahe, koe no tabata sfi nada mas sino
jaag den mondi. Bo...”
|
|