| 1 |
 |
“... 28 numero di
Ala blanca. Berdad tin hopi mas,
koe Redactor por a spera. Pero
priminti ta debe. Ora teer e paki di
anja completo ta den poder di Redac-
cion, lo nos publica nomber di e
muchanan zeloso den nos numero
siguiente. I mas pronto posibel nan
ta hanja nan boeki trob boenita
i duroe encuaderni. Un poco pacen-
shi ainda !
Den ultimo numero di 1913 nos
a pidi nos amiguitonan di manda
carta na Redactor pa nan mnn-
stra nan desea tocante di lec-
tura, di wega, etc. etc. di Ala Blan-
ca. Bao di e cartanan koe nos a
ricibi, nos ta doena un lugar aki
na siguiente carta, koe nos a gusta
mas koe toer e otronan:
Pa caba Redaccion di Ala Blanca
ta desea na toer su amiguitonan
Uq eliz liJofoo.''
Muy Royerende Pader,
Sigur, sigur, Pader a corda, koe
mucna-muhernan ta flogo pa scirbi
un carta. Awor koe Prtder ta desea
di hanja hopi carta den vacancie,
mi kier cumpli coe Pader su
deseo. MashfL danki reverende Pa-
der, pa e dobbel numero di Ala
Blanca. Pader s...”
|
|
| 2 |
 |
“... Fictermaai di school di Frater:
A. Servage, Oranjestraat;
Johan Hoyer, Berg Altena;
Gustaaf iez, Nassau weg;
Isaac Ringeling, Botersteeg;
Camilio Servage, Coral Specht;
P. Armando Simon, Monteverde;
Hiplito Danchi
id. di school di Soeur:
Helena Medeman, Coronet;
Leonie Sitores.
Na Otrabanda di school di Frater:
Rudolfo .Vlbertus, G. v. Uytrecht.
id di sehool di Soeurnan:
Leonita Lamper, Franksteeg N. 1.
Ros i Haseth, Breede straat 49,
Constancia Mendez, GangtjiLoos 9,
Oionisia Martis, Roode SVeg 12.
Redactor a manda caba e boeki, boenita cuadernfi, pa toer e ami*
guitonan, i ta spera, koe el a jega tambe den nan poder, koe nan
a keda mashA contentoe coen. Adios !...”
|
|
| 3 |
 |
“...
contentoe: Esaki ta pa Winfred!
Toema aki, Winfred!" Na es palabra
e mucha chikitoe a lamanta foi son-
jo i coe un sonrisa riba su cara el
a toema e present foi m&n di su
roeman major.
Den esai tata di es dos mucha a
abri un camina den es mondi toer
cerA, huntoe coe su criar hoben. Nan
tabata papia nada, mientras nan ta-
bata subi mas i mas altoe, te ora
porfin nan a jega ariba. Ai nan ta-
bata mira para nan dilanti, meimei
di tronconnan, murajanan trabA di
piedra mashA grandi, i maske com
kibrA koe nan tabata, grandioso i
fuerte ainda.
Ata, maestro e hoben dici na
un tono, koe tabata moenstra su
contentoe. I su maestro tabata cam-
na pasa rond e murajanan kibrA sin
papia nada.
Nan mester a tabata un dia un
edificio grandioso, pasobra ni poder
di hende ni di tempos no por a turn-
ba su murajanan poderoso. Sola
mente dak, parti di mas altoe di
toren, i portanan tabata toer kibrA,
Ya foi hopi dia caba nan mester a
larga e lugar, pasobra jerba i hasta
troncon altoe...”
|
|
| 4 |
 |
“...LUCHA I TRIUNFO.
Un historia foi tempoe di Carlo Magno.
(Biaha. pasd nos a mira e famia misterioso ta pone su bibar den
as castiljo bieuw, koe nan a banja den un bosque grandi. Un dia tata
dj famia a contra coe un eremita, koe tabata biba den e mes mondi,
i su odio contra cristiannan a lamanta di nobo, de la manera, koe el
a dicidi di bai otro camina pe no mira e bomber mas. Ma Gero, su
criar bieuw, ta ten atras pa su palabra prudente. Bam mira awor
ta kende nan ta.)
E tata coe su tres jioe i su criarnan a hui bai foi e tera di Sa-
honia, koe su pueblo soberbe tabata haci freate ya hopi anja caba,
coe resisteucia constante i animo semper fresco, na e poder creciente
di emperador Carlo Magno i na religion catolica. Na anja 773 Carlo
a coeminza gera; despues koe el bati e Sahonnan balente i duroe den
diferente batalja, porfin el a logra di soemete nan na su poder.
Nan, hefe, jam Wittekind, buntoe coe miles di su soldnan balente,
a ricibi Sacramentoe di Bautismo i su tera...”
|
|
| 5 |
 |
“...45
castiljo ruiD, nan a
traba un dak i por-
tanan nobo, bon du*
roe, i un brug di pa-
loe diki riba es awa,
koe tabata rondona
su muraja. I promer
koe cincoe anja a pa-
sa, e Gero bieuw ta-
bata vrardacaba ban-
da di castiljo algun
bestia, baca, earner i
cabritoe, koe taba-
ta di su mastro.
Eckbert tabata reco-
he un cosecba ricoe,
i no tabatin mester
di semia di otronan
mas pa su coenucoe,
koe e tabata cera
coe un trankera di
soempinja, pa prot-
g contra bestianan
froso.
Segun koe Wolfert
su fama a crece, el
a toema un sorto di
poder riba e coenu-
keronan liber. Loke
antes nan a doen
boluntariamente i pa
gratitud, awor el a
coeminza pidi pa tri-
bute, hasta coe forza
i amenaza, si tabatin mester, I ai di esnan, koe no kier a cumpli coe pidi men-
toe di e jaagdor terribel! E por ta sigur, koe oso 6 lobonan voraz, tacaiden
su coral di bestia, koe toronan brutoe i sbimaron ta destrui su plan-
tamentoe. JJo a dura largoe, koe hende a coeminza papia...”
|
|
| 6 |
 |
“...51
Tgrsrmug.iagr
LUCHA I TRIUNFO.
. (Nos a mira koe e habitantenan dj castiljo bieuw, tabata Wolfert,
coe su dos jioe bomber i su dos criar, bombernan foi Sabonia, koe Car-
lo Magno a saca foi nan patria, pasobra aan no kier a baba nan ca-
bez pa sa poder i pa religion cristian. Poco-poco Wolfert a ba)a un po-
der giandi. Su jioe, Dankmar, a crece te un jaagdor wapoe i balente,
mientras Winlred, koe tabata mas suave, su coerazon a coeminza abri
poco-poco pa luz di cristianismo.)
IV. Es Etfengita.
n dia Winfred tabata droemi ketoe, toer na pensamentoe, na un lu-
gar solit den bosque. Enbano e tabata busca contesta riba toer es pre-
gunta, koe tabata bini na su sintir. Ora el a hiza su cabez un poco,
e tabata mira es eremita, bini pa aibanda. Coe e saludo : Alaba sea
Hesu Cristoe e homber di Dios kier a pasa, ma Winfred, koe di repien-
te tabata sinti den su alma un forza extraordinaria, a lamanta para
i diei coe ne i Mi ca pidi bo, bisa mi, ta kende ta Hesu Cristoe...”
|
|
| 7 |
 |
“... libra
hende di picar i morto; com Hesu Cristoe, e Jioe di Paz, a bira nos
Salbador; com Esaki tabata predica, ta kende den di heronan di mun-
doe, tabata gust mas tantoe, es decir, nan, koe ta pober i humilde di
coerazon, i koe pa nan e bida eterna lo ta un dia den es paradijs boe-
nita di cieloe.
El a tende tambe com e mes Salbador pa amor di hende i pa con*
firma su dctrina dibina, kier a sufri bofon i desprecio, ya a moeri mes
un morto cruel i berguenzoso na cruz; com, clabfi na cruz, el a reza
ainda pa su enemigoenan, digiendo: ,.Mi Tata, pordona nan, pasobra
nan no sA kico nan ta haci! Com El a triunfa riba morto i com di
tres dia El a lamanta gloriosamente for di graf; com awor morto a
perde su poder i su spantoe pa toer esnan, koe ta sigui Cristoe, como
un dia El lo jama nan den triunfo for di prison di morto, pa hiba nan
den reino di bida eterna. Com porfin, ora El a cumpli coe su mision.
El a subl na cieloe i a bolbe na e reino di s Tata celestial, oenda E
ta reina...”
|
|
| 8 |
 |
“...
dibina. Manera El a lamanta for di morto pa su mes poder, asina pa
e mes poder El a sali for di sepulcro tambe, sin koe un angel tabatin...”
|
|
| 9 |
 |
“...66
Asina Carlos a paree. Mudo di admiracion, Daakmar tabata para
ai manera den un sonjo. E flgura grandi tabata paree un dj hero-
nan, koe segun kerementoe di paganonan. tabata jen.4 coe poder di-
blna. Mes ora koe el a mira Carlos, su odio, den cual nan a crl, a
haci lugar pa un gran admiracion. !
Winfred tabata corda na un di patriareanan di Testament Bieuw,
di kende Walderic a cont, na Bey David, e jioe preferf di Dios.
Carlos a cai sinta na su trono. Na su m&n drechi tabata para
duque dj tera, huntoe coe su siete judador, koe na ausencia di empe-
raaor tabata huez di pueblo; na su mfLn robes, un banda di bobennan,
koe tabata companj: jioenan foi famianan di mas nobel, koe na cor-
te di Carlos tabata haja nan educacion i koe tabata companj toer
camina, pa despues nan por bira huez i hefe di pueblo tamb.
Despues koe Carlos a pidi Dios, pa El luza su sintir, pe^ saca sen-
tencia segun husticia, un nuncio, koe tabata para na pia di trono, a
jama na boz altoe Wolfert, e...”
|
|
| 10 |
 |
“...venga bo culpa na nan. Loke nan a perde na poder i biennan na tera
di Sahonia, nan por gan ricamente den mi sirbishi.
Ma, Wolfert, bo mester sabi, si bo kier koe mi ta doena nan por-
tion, nan no por keda cerca bo mas, pasobra anto kizas nan por
a sigui bo ehempel. Bo mester doena nan na mi i mi ta priminti bo,
riba mi palabra di emperador, lo mi percura paj nan manera un tata.
Esai tambe aindaWolfert a grita mientra el a bira bleek, ,,bo
a kita toer cos for di mi i awor mi jioenan ainda!
Sea calmo 1 emperador a sigui, corda bo bon. Si bon ta acepta
mi proposicion, anto mi mester kita mi mAn protector for di bo ifor
di nan. Nan lo crece como despreciador di religion, como enemigoenan
di mi poder i paz. I mi sentencia ta destera boso for di aki. Si nan
mester rondea atrobe sin patria, kico lo nan bira ? Nan lo ta catiboe
den sirbisbi di stranjeronnn 6 ladronnan, koe alafin ta moeri un mor-
to miserabel. Dicidi, Wolfert, bo tin di scobe 1
Un iucha terribel tabata borota...”
|
|
| 11 |
 |
“...5
toer hende 1 tabata sinti na sa lugar meimei dj bestianan furloso sol,
koe e tabata bringa coe nan.
Nunca e tabata papia ai ud palabra riba su jioenan, ni tabata
kier pa Eckbert papia riba nan. Maske amor pa su jioenan a gana riba
su odio di Franconao, sinembargo es odio tabata kima bundoe ainda
den su coerazon. E vinculo den di dj i su jioenan e tabata mir
kibr. pa semper. Awor koe nan tabata Cristian i sirbidornan di em-
perador Carlos, e no por a reconoce nan mas pa su jioenan. I toch, e tabata
corda riba nan, dianan largoe.
E no tabata molestia coenukeronan mas, como el a stop di desea
poder i rikezanan. Pakico pues toer esai, awor koe su speranza pa Iar-
ga pa su jioenan un bon herencia, a bai. E tabata ocupd coe jaag-
mentoe sol; hasta regalonan boluntario el tabata nenga nan.
E tabata evita cas di Walderic coe ansia, mashd poco bez nan ta-
bata mir for di bosque. Pero su odio bieuw pa es homber di Dios i
pa toer discipelnan di Cristoe a bira mas grandi ainda...”
|
|
| 12 |
 |
“...100
Wolfert a cai na roedia, manera for di dj mes; el a hiza su m&n na
cieloe, pa kita su rabia lor di dj, koe e tabata ker lo cai riba d].
Mudo di admiracion Eckbert a sigui su ehempel, E tabata mvo-
ca e Dios, koe Winlred tabata sirbi, i koe no sblamente a salba su
bida, ma a kibra su orguljo tamb. , ,
Wolfert a lamanta para. Ata su dilanti e kapel, koe semper el a
hui, koe awor el a jega acerca sin koe e tabata s&. E tabata hale
coe forza irresistibel. Eckbert tabata sigui coe mashfi, respeto.
Ora nan a subi ceroe, koe kapel tabata para ibft di, batimentoe
di klok a caba. Pueblo tabata para rond di dj. Djies Walderic, para
dilanti di Altar, a coeminza su predicashi, Winfred tabata tend tras
di Altar. Sin koe heude tabata mir, Wolfert a keda para tende tam-
b. Su coerazon a bira trankilo, ora e tabata mira, koe su jioe ta-
bata na bida ainda. Awor e kier a tende, ta kende e Dios tabata,
koe su jioe tabata sirbi i koe a doena emperador Carlos poder riba
henter mundoe...”
|
|
| 13 |
 |
“... sospecha koe La Birgen lo usa e medio aki pa
scucha oracion di es pober muher i tambe splica di es Senora ncoe
Pft MST a jega cas e kier a regala su Senora e La Birgen,
ma como pa un mal casualidad el ta sali cai foi su mn 1 ta kibra
n& ]Fapoder di dibina Providencia.
Su manec tempran e pober Manana a ncibi e papel di banki 1
testament di...”
|
|
| 14 |
 |
“...LCHA I TRIUNFO.
(Dankmar a hanja su tata Wolfert, i ta cont toer loke el a
mira den es anjanan di su separacion.)
Ora Emperador a bai for di Italia cantina el a defende Papa con-
tra sa enemigoenan i oenda Papa a caba di pone corona di empera-
dor romano riba su cabez, el a manda mi bai na Spanja. E tera aki
ta separd di Francia pa e ceroenan altoe di Pireneos. Rioenan grandi
ta pas toer camina i ta trok na un paraiso di boeniteza.
Antes e tabata habitfi pa Cristiannan, koe jama Gotonan i koe
tabata orguljoso koe nan tabata di raza Aleman, ma siguidornan dje
profeta falsoe Mahomed a bin plama riba dje i a busca di caba coe
Cristianismo. Un antepasado di emperador, koe jama Carlos Martel,
a stroba nan pa nan pasa Pireneos tambe i plama nan riba Francia.
Carlos mes a tira nan atras i a boeta Spanja cerca su imperio. Ora
gera contra es hendenan, koe jama Moronan, a caba, nos a bai brin-
ga contra pueblo di Servia i Bohemia i a somete nan na poder di
emperador.
Te ainda...”
|
|
| 15 |
 |
“... tabata e mucha, koe Providencia dibma a scohe pa su
instrumento. I manera mas bez nos sA mira, a socede aki tambe,
koe Dios ta scohe loke ta mas debil i mas humilde pa bronguenza
loke ta mas poderoso, pa poder di Dios lo manifesto mas gloriosamente.
II.
For di dia koe Bernadette a bini trobe na Lourdes, su mama a
cuid mashA, pasobra el a mira koe su jioe tabatin salur mashA delicado,
e mucha tabata tosa mashA, el tabatin rosa cortieoe. Como nan
tabata pober, e mucha mester a bisti zapatoe di paloe, ma pa el no
no sinti frialdad tantoe, su mama a bis pa bisti mea. Mama Louise
no tabata kier, koe Bernadette ta bai hunga afor na ca]a coe otro
muchanan. El a tenle cerca dj na cas. . ,
Tabata e dia remarcabel dia Huebes di 11 di Februari di anja
1858
E dia ai tabata haci mashA frioe. No tabatin paloe mas na cas
pa cende candela, pa cajBnte cnrpa i pa cushina coeminda. P esai
mama Louise a jama su otro jioe Maria i a mand pa bai piki paloe
na kantoe di rioe Gave. Na momentoe koe...”
|
|
| 16 |
 |
“... conoce ta kende.
Mes ora bo mester cohe i tir den e forno ai pa e kima te bira shinishi.
Pasobra el a ofende mi horriblemente i el a merece morto. Percitra bon
pa toer cos keda secreto.
Su mariece rey a jama Pedro cerca dje i a mand coe e respondi na
forno di kalki. Na camina el a pasa un misa, i el a tende sinjal di klok,
koe sacerdote a jega na ora di Consecracion. El a drenta misa, i asisti
na e Sacrificio te caba. Pero mes ora un otro sacerdote a bini na altar,
pa coeminza un otro Sacrificio i Pedro a oir henter e Sacrificio tambe. El
kier lamanta caba pa bai cumpli coe su encargo, ora el a mira pa di dos i despues
pa di tres bez un Sacerdote bini na altar pa ofrece Sacrificio. Cada bez Pedro no
por a dicidi di sali. Tabata manera un poder invisibel a retene na su lugar pa
doena un homenahe mas na Dios omnipotente, Salbador dibina di toer hende.
Caba el a pura bai na forno di kalki, pa haci su deber.
For di ora koe Pedro a sali for di palacio, rey Dionisio a hanj masha...”
|
|