| 1 |
 |
“...14
VARIA.
BIN CONTA.
Jioenan, boso sabi cuantoe ta un miljard florin ?
Un miljard florin ta mil miljon florin. Hondo no por fignr
bon, ki monton grandi di placa esai ta. Bam, scucha bon, i
lo mi splica boso.
Figura b miljard na placa di plata, e1. ta pisa 10 miljon
kilogram; cont, na placa di oro, el ta pisa 645 mil kilogram
I cont, na placa di papel, cada papel di mil florin, ainda
ta pisa 180 K. GL
Suponiendo koe un biomber balente por carga 100 K. G-,
anto pa carga un miljard na placa di papel (di 1000 florin)
lo mester di 18 homber.
Si ta conta e suma na oro, anto mester di 6450 homber
pa carg, i si ta na plata, mester un ehercito di 100 mil
homber. Si hende kier traha boeki di toer e placa di papel
di fl 1000, koe ta forma un miljard, anto por traha dos mil
boeki cada un di 500 bladchi. Bin conta. Ki dia!
-----
COI BUSCA.
* -y
Blek! Uuda bo shon ta ?
A gana Premioi
Muchanan, koe a conserva bon
toer 28 numero di promer anja di
Ala Blanoa ta:
Na...”
|
|
| 2 |
 |
“...29
V aria.
Manera pa rei edad di cnalkier hende, i lnna na cnal el a nace.
Bies e hende skirbi riba papel nmero di luna na cnal el a nace.
E nmero e mester multiplica coe 2. Despues e mester ^conta 5 acerca.
E suma £ mester multiplica coe 50. Anto e ta pone nmero di su edad
acerca i porfln e ta kita 250 i bisa cuantoe ta sobra. E dos ultimo
cijfer ta bisa su edad, i e promer cijfer, di luna na cual el a nace. Por
ehemplo sobr ta 822. Esai ta niflca, koe e persona tin 22 anja i koe
el a nace na di 8 luna, esta na Augustus. Poerba numa.
NO CODICIA COS
E general frances Cherin sint na
cabai, tabata camna na cabez di
un trupa di sold riba un camina
peligrosa den ceroena di Spanja.
Gada bez el mester a coerasha e
soldnan, koe mester camna na pia,
i koe tabata morto can sa di e ca*
mina largoe. Un di e soldnan a
perde tantoe respet pa e General,
koe el a grita malcontentoe: Bo por
papia di tene animo, bo mes ta
sinta riba cabai pero ami poberci*
to mester bai coe pia...”
|
|
| 3 |
 |
“... di lire (50 ets.) na placa di papel.
Ata, mastro Martin, el dici
coen, toema esaki pa bo. Bo ta
un homber nobel. Coe esaki bo por
cumpra berce i haci bo winkel mas
grandi, i mantene bo famia mas bon,
i spaar tambe un boenita cens pa
dia koe bo bira bieuw, i koe bo no
por traha mas.
Baas Martin a gradici coe awa
den su wowo, ma el a contesta :£
Sefior Girolamo, no toema mi
na maloe. pero e placa ai mi no por
acepta. Tantem koe Dios doena mi
bida, salur i forza pa traha, no ta
pas pa mi acepta placa koe mi no
a gana coe mi trabao. Si ta cos
koe mi mester cumpra herbe, nan
ta fia mi te dia mi por paga, paso-
bra mi ta homber honrado, i sem-
per mi a paga mi debe te na ltimo
cens chikitoe. Pero si senor Girola-
mo kier permiti mi di baci un pidi-
mentoe, lo ta esaki. Sea asina bon
i doena e placa na mi amigoe L6-
zaro. P lo ta un judanza grandi,
coe e placa el por coeminza trobe
su trabao, i mi por sosega un poco.
Senor Girolamo a keda di acuerdo
coen i a...”
|
|
| 4 |
 |
“...su< i
IBS Dl PINT!
Hende pober: Shon no tin un cos bonpami?
Shon: Ata diez placa. Ma cuidao pa bo no
gast na bebida!
E pober a hinca e diez placa den su sacu i dici:
Kico ? Esaki ta boenita cuenta I mi no por haci
coe mi placa manera mi kier ?
Ata an homber gor-
do, coe sombr grandi
i un boeki grandi bao
di su braza. Kn Cono-
co ? E ta pint coe pen
6 potlood, coe sin kit
ni un bez for di papel
sin pasa dos bez riba
e mes strepi.
Poerba koe boso por
pint tambe. Ma corda
bon. Bo no mester hiza
pen potfood ni un
bez for di papel.
COI BUSCA.
ranMI
. vSg.'
Wr',
mm
Mira e boericoe ta para tristoe asina I
El a perde su donjo. Kende por haj?...”
|
|
| 5 |
 |
“...79
Historia di Testament Bieuw, tamb encuadernd.
Den di esnan, koe ta saca nfl sol, mi ta rifa cincoe
Catedsmo grandi, encuaderna-
Awor poerba boso forza, i anto manda results do di boso
trabao skirbi riba e pida papel, koe boso ta hanja aki den, na
Redaction di Ala Blanca, Imprenta di Vicariato.
Mester manda nan i> ra nier koe dia 1 dl Jnnl.
E vr
MM
CHARADA 1.
Poerba kico bo por leza
aki for. Bo mester coe-
minza ariba cerca e
grandi, i pasa rondo, pero
manera bo ta traha un
strea, cada bez drenta i
bolbe sali. Asina koe bo ta
banja un proverbio holan-
ds.
CHARADA 2.
Kende por leza esai ?
PB;
SOK
100 O s 500 I 50 O
100 O
CHARADA 3.
Kico e mucba homber
ta, i bisa mi pakico?
"tPRBaiKapra*...”
|
|
| 6 |
 |
“...96
9. Kende ta larga kim pa warda un secreto ? conetancia Mende*
10. Mi tin siete silaba.
1 2 3 ta usa na misa na tempoe di cuaresma.
5 3 ta parti di hende.
8 2 ta pati di hende.
2 6 ta parti di un animal.
Mi conhunto ta un tera bon conoci pa hopi jioe di
GorSOUW. Isaac Da Costa Gomez
Solucion di Charada di premio.
Mi Amigtjitonan
Ata mi aworl Mi ta comprende koe ta coe legria grandi bo ta coe-
minda bo Amiguito den es seman aki. Mi tamb ta contentoe, paso.
bra awor si boso a saca boso cara boenita. Esta trabao ma pasa pa
ricibi i abri i leza toer e carta koe boso a manda pa mi. Corda, mas
koe dos den ma haja den e dos seman, eaba foi toer parti di Curasao,
Aruba i Bonaire.
Den e dos cien i pico tin 149 koe a saca toer tres charada bon, ma
tres di nan no ta sirbi pasobra nan no a scirbi nan riba e papel chi-
kitoe, koe boso a haja den Ala Blanca, 1 dos otro a loebida di skirbi
nan nomber riba dj. Tin 76 koe a saca dos, i sobrnan a saca n sol.
Ta duel mi koe min...”
|
|
| 7 |
 |
“... compafiero:
MS, compai, ora bo bai saca portret, ta bo spiritoe nan ta
saca plak riba papel?
M. A. P....”
|
|
| 8 |
 |
“...119
bo no tin noodig di busca, pasobra esai toer mucha tin,
sino bo por pidi fia un.
Kico mi mester had coe calbas i coe sambechi ? Oh, bo
i no comprende ainda ? Wei mira anto e boenita figuranan
aki. Toer ta traha di calbas di mondi.
Ata un dooshi coe tapadera. Na lugar
di seamier, su tapadeia ta pegieoepida
I koperdraad. El.ta habri cera masha bon.
Tambe dos macutoe chikitoe masha gra-
ciosa, esun af tin figura boenita corta
den, dj. Si paden bo ta plak papel di
color, el ta sali pafor mas chic ainda
E otro ta rinchi koe
nomber di su donjo
corta den dj. E ring-
chi por sirbipawai-
da serbete di mesa,
lord den dj. Toer
e cos al ta un mucha mescos coe bo a traha
di calbas di mondi coe su sambechi sol.
Ningun otro hende no a jud. Loke el a _______________
haci, bo no por haci tambe mescos ? Sigur no. Mi ta pusta
koe bo lo trahe mas boenita, mas fini, mas chic ttias Ma
corda bon, be mester tin pacienci. JSTo benta cos afor, si
promer biaha e trabao no ta sali na...”
|
|
| 9 |
 |
“... sospecha koe La Birgen lo usa e medio aki pa
scucha oracion di es pober muher i tambe splica di es Senora ncoe
Pft MST a jega cas e kier a regala su Senora e La Birgen,
ma como pa un mal casualidad el ta sali cai foi su mn 1 ta kibra
n& ]Fapapel bon dobl abao. Admir el ta coh 1 ta abrr.
Dn papel di banki di 1000 peseta ta dobl den un cartica. r
Den es cartica tabata skirbi: Es suma aki mi a spaar na scondi
i koe muchoe trabao. Ta pa mi jioe Mariana. Ma como hubentud ta
gusta di distrui i awor el no tin necesidad, p esai mii ta confia es pa-
nel aki na La Birgen, pidiendo es bon Mama di ward bon 1 di doene
na mi jioe ora lo por ta mash til p. Su firma 1
Mi amigo, lo bo bisa, ainda koe esaki ta casualidad ? Senora a
puntra Dokter. La Birgen a kier koe bo coerazon caritativo lo sirbi
como un medio pa moenstra poder di dibina Providencia.
Su manec tempran e pober Manana a ncibi e papel di banki 1
testament di...”
|
|
| 10 |
 |
“... caba, nan tres a bai na direccion di Massabille. Como
e dianan molina di Savy tabata trahando trobe, e canal tabata jen
papel di scirbi, pen i inkt. E
dos companiera a bisa Bernadette di puntra 8 aparicion, ta kd 01
ta i Jeico e 1 ta desea. Percura bon, pa el splica bo toer cos bon-bon.
Omehor pidi, pa el mes scirbi toer cos riba e papel aki.
E dos muher tabatin miedoe di pasa e camina trabahosa. Bernadette
a camna dilanti i manera un man invisibel a gui, asina el a subi
ceroe te ariba, sin munstra nada di fatfga, maske el tabata sufn di
su asthma. Coe mes seguridad el a baha ceroe pa jega dilanti di
cueba Algun minuut promer koe e dos muher, el a jega aja. Mes
ora el a hinca rodia i a cohe su rosario, i ora e dos a jega tambe,
nan a hinca...”
|
|
| 11 |
 |
“...Un kenshi coe glas di awa.
Kende por bira un glas coe awa
~boca dbao, sin koe ni un gota di
awa ta cai fi dj ?
Pa e experimento sali bon, bo ta
toema un glas coe su rand ta bon
liso, basha awa aden, mitar jen mes
ta basta. Cohe un pidacita papel,
manera e figura ta moenstra. Tapa
e glas coe e papel. Caba bo ta pri-
mi bo man plat riba e papel. Mien-
tras bo ta tene bo man primi contra
e papel, bo ta bira e glas lib ma-
nera e figura ta indica. Awor bo
kita poco poco bo man foi e papel.
E papel ta keda peg contra e glas,
ni un gota ta awa ta cai foi dj,
basta bo ta tene e glas sin sagudi.
Bo por haci e kenshi mas gracio-
sa, si bo ta bisa un rnucha, koe e
papel ta pega duroe koe hende no
por kit foi e glas. Bo ta tene e
glas haltoe na laria. Si e rnucha lo risca di kita e papel, sigur e
awa ta| muh Jbon muh&. Pa consol, bo por bis: Berde, bo tin bon
forza. Min corda, koe bo por a kit. . . .
Mester bisa tambe, koe si e papel a chupa hopi awa, asma koe te
abao...”
|
|
| 12 |
 |
“...182
Un otro kenshi koe glas di awa.
aai
Cobe un tajor hundoe jen coe awa. Si bo ta boeta un glas di
bebe booa abao den e awa, bo ta mira koe casi nada di awa ta drenta
den e glas. Com bo mester haci,
pa e glas ta jen mas of menos mi-
tar coe awa ? Mash lih. Bo ta
toemb un pida papel, di grandeza
di un cuarto di promer pagina di
La Om, machik 4m poco, hink den
fondo di e glas. Tene e glas, boca
abao, cende e papel coe lucifer. Ora
e vlam ta pega bon na e papel, bo
ta boeta e glas, boca abao, coe e papel
na candela den dje, lM-lih, den e
awa.
Bo ta mira awor, koe hopi di awa
ta trek den e glas, te jena casi su
mitar.
Pakico ta socede asina ?
E vlam a haci e air, koe ta den
e glas, cajenta i sali. E air, koe ta
primi afor riba e awa den tajor, ta
manda e awa den e glas. Si bo logra
di saca toer air for di glas, e awa
mester subi den e glas te ariba den
6u fondo.
Un Zapat.
Un zapat, pa hala atencion di hende riba su winkel, a boeta ri-
ba porta un...”
|
|
| 13 |
 |
“...199
STOEL PA POPCHI.
Mucha muhernan ta gusta hun-
ga coe popchi. Mi kier sinja nan
di traha boenita stoel pa boeta pop-
chi sinta riba.
Pinta No 1 riba un tarheta. Si
bo ta cohe un pidacito carton, no
muchoe diki, i bo ta plak boenita
papel di color riba dj, bo tin di
pone e figura No 1 riba e carton
di color, mark coe potlood, caba
bir pa marca su otro mitar. Di e
manera bo tin No 2 mardu Cort
awor coe sker riba e linjanan mar-
cd. Si bo ta dobl riba e linja di
puntanan chikitoe, bo tin e stoel No 3 cla caba.
Mescos bo ta haci pa hanja e stoel di braza No 6. Aki bo mester boeta
atencion riba letter A. Esaki ta sirbi pa hink den un corta fini B. caba
dobla A. Pa haci e dos stoel mas ketchi, bo por plak papel di otro color tras
dje figura corta den lomba di stoel. Asina bo tin stoel di luho. Si bo pop-
chi ta mas grandi koe e stoel aki, bo por haci e patronchi No. 1 i 4 mas
grandi,, te e por sirbi pa bo popchi.
|ECB#I
mm
MMi
Biahero: Ta ki sorto di carni...”
|
|