| 1 |
 |
“... bini na su cara. Tabata
paree e tabata papia coe un hende,
el a hiza su wowo i a keda mira
coe expresion di un stimacion celes-
tial e cos ai, koe awor a alza riba
su cabez.
E mes momentoe Nelly chikitoe
a bai cerca Dios Santoe, coe e son-
risa dushi di hende, koe a hanja
El, koe su coerazon tabata stima
i koe no kier larg bai mas.
Un flor nobo, boehita i dushi a
abri den Paradys celestial.
Tabata dia Domingo di 2 di Februa-
ri 1908, fiesta di ofrecementoe di
Hesus den tempel.
Nelly babatin 4 anja, 5 luua i 8
dia.
XIII
Nelly su graf-
Nelly chikitoe a moeri 1 E noticia
a jena toer coe tristeza grandi. Ma
pakico jora ? Nelly no tabata goza
awor den presencia di su Dios San
toe, koe el a stima tantoe aki na
mundoe ? Nan a poo na su cama,
koe tabata su cruz, bistf coe su
shimis di Promer Santa Comunion
coe corona i waal rond di su cabez.
Mainta nan a hib na kapel i a
pon den camna dilanti di mesa di
Comunion. Despues di misa toer a bai
jam un ultimo adios; nan...”
|
|
| 2 |
 |
“...t) Anja 2, Num. 2.
AIJ BLAi N CA
; DEDICA NA NOS HUBENTUD.
21 Jan. ALA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1914
HH 9 rH 8 fiy i NA Imprenta di Vicariato. ^
Promer S. Comunion di un martir cbikitoe.
Un misionero tabata hacieodo su
oracion na rodfa dilanti di altar den
su misa chikitoe. Hopi anja caba el
tabata biba separA di su patria i
familia, desconocfi bandonA ditoerpa
dedik benteramente na es pober hen
denan di Africa Central Sinembargo,
no tabata es sacrificionan ai koe taba-
ta haci tristoe den es momentoei kita
su Animo, pasobi a lo el tabata dis-
puesto pa sacrifica basta su bida
mes pa scapa un alma bandonA.
Ma tabata es poco frutanan coe
cual el tabata mira te ainda toer
su esfuerzonau bendiclonA.
Ta kico tabata taltu ainda na su
trabao, su lAgrima i oracion, pa
haci es coenucoe secoe produci fru ta
mas abundante ?
* # *
Di ripiente el tabata strobA den
su meditation silencioso pa un bati-
mentoe purA na porta di misa. El
a bai...”
|
|
| 3 |
 |
“...10
forzle, mientras lAgrima tabata bril-
ja den su wowo, ta kico lo por
pasa nos, si ELesus ta cerca nos ?
Ai, larga mi bai coe Pader I
Ta bon anto, bop mucha, es
sacerdote a bisa i ei a bai mes ora
na altar.
Ainda un momentoe, el a binca
roda i reza mas intimamente koe
nunca, como si el tabata sinti koe
un disgracia tabata bai pasa. El a
habri tabernAculo, sconde es ciborie
chikitoe bao di su hAbito i el a co-
he camioa lih, sigu pa su sirbidor
chikitoe di misa, kende su wowonan
tabata brilja d; felicidad, awor koe
el por companja S. Sacrameutoe.
Ki cordamentoe celestial a drenta
den es alma pra cada bez koe el
tabata mira respectuosamente es sa-
cerdote, koe tabata carga Besus ri
ba su coerazon !
Tata, el a puntra co un tono
gracioso, ki dia mi por haci mi
promer S. Comunion ? Ya mi a reza
nopi bez pa esai.
Tene un poco paciencia ainda,
mi jioe, e misionero a responds i
el a sigui su camina rezando na
silencio.
No a dura largoe, koe el tabata...”
|
|
| 4 |
 |
“... hiba Mahestad pa enfermonan.
Huntoe coe esai nos por pone tam-
be es boenita ehemplo doend pa Rei-
na di Spanja;
Algun luna pasd e Princesa tabata
bai haci un paseo coe su roeman
homber, archiduque Eugenio. El a
mira un Sacerdote acerca, koe ta-
bata hiba Mahestad pa un enfermo.
Solamente dos hende tabata com-
panjle. Inmediatameute el a manda
e cochero para, el a baha coe es
archiduque afor, i a ofrece es sacsr-
dote coe su companjeronan pa nan
drenta i el mes a sigui na pfa te
na cas di es enfermo, i a drenta
tras di e sacerdote dea e cas. Es
enfermo tabata un mucha muher di
binti-tres auja; su tata i mama ta-
bata para mash tristoe na su ca_
ma. La Reina a informa tocante di
miseria di e familia asina pober i el
a priminti nan di juda nan den nan
necesidad
Poblacion di es caja a reconoce
La Reina i a compaujle coe aplau-
sonan extraordinario, ora el tabata
sali i companja Sacerdote i Nos
Senjor te na Misa di La Birgen di
Dolor.
Mi Amiguitonan, cuantoe bez...”
|
|
| 5 |
 |
“... manera un kamer, nan a tra-
ba un altar. Ai nan tabata bini bun-
toe anocbi p i asisti na sacrificio di
misa, aja cristiannan nobo tabata
batiz., fortalec coe Pam di Angel,
nan, aja tabata resona nan canti-
canan di legria i tristeza, i sacer-
dote tabata papia coe nan palabra
di consuelo i animaclon.
Te dia di aw cristiannan ta ve-
oera na Roma e lugarnan santoe,
jam& Oatacomba i nan ta baba den
di nan coe masb respet, pasobra
nan ta pone nos corda riba e pro.
mer martirnan di Cristianismo, koe
ta der aja i koe ta warda aja e dia
grandi di nan resurreccion gloriosa.
Den toer e Catacombanan, koe ta
b$nja na Roma, e di 8 Oalisto ta di
mas renombri, pasobra diez Papa
ta der. aiden. Despues di bopi siglo
nan a banja aiden tambe curpa di
Sta. Cecilia i relikinan dj promer
martir di SSmo. Sacramento, San...”
|
|
| 6 |
 |
“...Tarcisio, ko mi ta bai conta su
martirio den poco palabra.
Bam baba den e cataoomba. Un bom-
ber coe flambeuw ta bai nos dilan-
ti. Despues di a pasa hopi gangtji,
koe cristianDan ta derA na cada ban-
da di su murajauan, nos ta jega na
un sorto di kapel bao di tera. Ai
nos ta banja Papa S. Stefano ron
donA pa su cristiannan stimA i su
sacerdotenan. Tabata na anja 257.
Misa ta coeminza i ora Papa aca-
ba S. Sacrificio, e ta bir pa su pue-
blo i ta papia coe boe temblante:
Mi jioenan stimA, ora di martirio
ta jega. Ma no terne, Dios ta coe
nos. Hesus no ta bandona su kerf-
donan, no ta manda nan den lucba
sin arma. Nos ta biba aki na mun-
doe manera earner meimei di lobo
nan i sinembargo sin stop Iglesia
ta sigui biba i crece. Ta pasobra nos
tin un Wardador dibino.
Mira, lo Mi keda coe boso te na
fin di mundoe asina Hesus dici coe
su apostelnau. Hesus lo no bandona
nos anto, awor boe nos tin mester
di dj mas tan toe. Jioenan mester
tin un tata pa percura pa...”
|
|
| 7 |
 |
“...CULTO CATOLICO
qrjg
rzjzizszj^nxzizrzMzrtt
Un dia doraingo Antoine, jioe di un
liberpensudor frances a lamanta tem-
pran pa bisci sn bistir boenita, i coe
cara contentoe el ta bai cerca su
papa i ta bis:
Papa, mi ta bai misa, paeobra
awe ta dia domingo.
Kico, misa bo ta bai ? Coi lo-
co, ta bon pa muhernan bieuw, me-
hor bo haci un paseo.
Papa, tende un cos aki: Mas-
tro a sinja nos koe dia domingo
hende mester bai misa. Ei a bisa,
koe hende tin obligacion estricto, di
cumpli exactamente coe mandamen-
toehan di Dios, i un di nan ta di
tantiflca fiestanan. Si mi ta keda sin
bai, sigur mastro lo rabia.
Mucha, bo e& kico, Bo mastro
ta bobo, di kere koe tin Bios. Ma-
jan mi ta bai cerca dje pa tah p
stop-di sinja bo coi loco asina.
E mucha a keda ketoe, el a pen
sa un ratoe, caba el a puntra su
papa:
Anto papa ta bai taha mas-
tro tambe di sinja mi e otro man-
damentoe tambe, koe ta manda mi:
Honra bo tata i bo mama ?
E tata a keda babuca, ora el a
tende e...”
|
|
| 8 |
 |
“... tristoe di es mucha, e sacer-
dote su wowo a jena ;coe Igrima,
i ora el a tende kiko a socede, e
tabata hinca roedia pa venera curpa
dj martir chikitoe di SSmo. Sacra
mentoe. Mauera un angel Tarcisio
a moeri i nan a dera su curpa na
Catacumba, oenda el a keda hopi
siglo. Despues nan a venera su reli-
kinan na misa di S Silvester na Ro-
ma i caba nan a hiba nan ua misa
di S. Dominico na NApoles, oenda
te ainda nan ta venere.
S. Tarciso ta patrono di perseve-
ranza despues di Promer Sta. Co-
munion.
# # *
Muchanan, ata boso ehempel.
Bobo tin tantoe Animo, i coerashi
manera S. Tarcisio? No? Reza pidi
S. Tarcisio anto pe juda boso warda
semper e tesoro, koe boso a ricibi dia
di boso Promer Sta. Comunion. Bo-
so tamb tin enemigoenan, koe ta
busca di mata bida di Dios su gra-
cia den boso. alma. Moenstra boso
mes balente koe S. Tarcisio. Warda
semper boso coerazon limpi i puroe
i defende boso Bon Hesus coe toer
boso forza....”
|
|
| 9 |
 |
“...CULTO CATOLICO.
Ya bopi dia caba, mi amiguitonan,
dos a larga di splica boso e ceremoni-
anan boenita di nos religion catolica.
Awe dos ta coeminza atrobe, pa-
sobra mas bon dos ta comprende
toer loke dos ta mira na misa,
coe mas taotoe debocion i ateocion
lo dos asisti.
Tin bopi beode mi ta spera koe
deo di boso lo do tio ai ao koe ta
iota fada nao mash. taotoe na misa.
Nan ta bini misa, si, pasobra nan
mester, pasobra Sta. Iglesia kier pa
nan bini, ma kico nan ta bin haci
na misa, nan mes do por bisa. Ki
co ta socede na misa, ta manera
nan do ta comprende Dada di toer
esai. Fada nan ta fada nan mes
i otro hende i ta stroba nan den
Dan debocion. I ora porfin nan ta
tende Pader ta papia palabra: ,. Ite
mism est", un suspiro di ,,Danki Dios
koe cos a caba ta sali foi Dan
coerazon, i nan ta sali mas pronto
posibel, manera si nan kier scapa
nan cnrpa di un peligro grandi. Asi
na, mi amiguitonan, boso no mes
ter ta, asina boso no mester baci.
Si toer es...”
|
|
| 10 |
 |
“...Anja 2.
Mum. 5.
ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HTJBENTUD.
4 Maart
ALA BLANCA TA SAL1
CADA DOS SEMAN.
1014
MPRIMI NA ImPRENTA Dl VlCARIATO.
UN DOBBEL PROMESA.
Ki contentoe Maria tabata, ora
tempoe di su promer Sta. Comunion
tabata jega. Hopi tempoe eaba e
boo mucha a prepar ardientemente
pa ricibi Hesus den un sala limpi i
boenita di eu coerazon. Su legria a
jega na eu colmo, ora tres dia pro*
mer ke dia grand! el a haja sabi,
koe el a merece promer prijs, i koe
lo el haja promer lugar den Misa.
Sinembargo a parc, koe tin algo
koe tabata molesti.
Su mama a ripara esai i e taba-
ta poco ansii. A lo largo e mama
no por a wants mas. Mester bini
clandad den e cos ai. Pesai el a
jama Maria un dia promer ke bai
confesa cerca dj i a puntr,: Ma-
ria bo ta verdriet, ki falta ? Bo ta
falta algo ?
Si mama.
Ma ta kico anto ?
Maria a keda ketoe i su wowonan
a jena coe awa.
Mi ta kere koe toer cos no ta
na regla, su mama dici.
Kico tin ? Papia, no.
O, mama.
Lo bo...”
|
|
| 11 |
 |
“... peligro di curpa i alma.
misa toer
dia domingo, confesa i ricibi mane-
ra toer bon cristian ?
E mama a responde : Ta for di bo
cuenta, ta mi lo sabi esai. Ma e
jioe ta sigui poersigui su mama
toer dia, i a bisa su mama: Un
hende no por biba, corda riba cur-
pa sol sin corda riba alma, paso
bra alma ta principal. Un alma koe
ta manch. coe picar mortal ta ho
le mescos koe un cos danjt. Un al-
ma mester ta prepar, toer ora war-
da Dios, pasobra el no sabi ki ora
Dios ta bini, i si el no ta cl, cas-
tigo di fierno ta ward i lo duel
mi, si mama lo bai perdf. Porfin e
mama a drenta den confesion, ta
sigui famoso i ta pidi Dios toer
dia pa su jioe koe a doen bon
conseho. Dios lara mi jioe biba i
moeri coe un coerazon manera di
Nelly chikitoe.
Amigonan di Ala Blanca per-
cura...”
|
|
| 12 |
 |
“...44
koe e tabata mir dec man di su enemigoe mortal. Gero i Eckbert sol
no kier a larg, nan a siguile coe su dos jioe i a bai coeo den des-
tierro. -
Su 'hefe, Wittekind, koe a toema boluntariameDte f cristian, Wolferb
tabata despreci asina tantoe, koe e no Rier a jam adios.
Coe coerazon jen di rabia i odio, coe cara scur i sombrio m ano-
chi, coe deseo ardiente di toema un dia un venganza sangriente, el a
bai pa zuid, maldicionando e mes, pasobra e no por a haci nada.
Pa e tera den di rionan Rhin i Main, koe Carlo a habri pa nan,
koe el a saca foi nan patria, el a bira lomba jen di desprecio, paso-
bra tabata un horror pe, di mira Cristoe ador toer camiua.
El a sigui mas leuw, te ora el a jega na e tera di Alemannan.
Den e mondman grandi i ceri, den e solitud silencioso, Wolfert tabata
sinti mas na su lugar. Pero ai tambe e tabata hanja misa i capel
i cruzoan, plami toer camina den pueblo i sabananan. P sai el a
sigui camina. Un rio grandi, koe tabata corre den di dos...”
|
|
| 13 |
 |
“...46
toe koe tabata doen lechi, tabata hort& ; e di dos, di treB, di cuater,
koe coenukeronan a doen, a hanja mes suerte. Pero loke tabata mas
pisd ainda pa es apostel piadoso tabata, koe Wolfert coe su banda
chikitoe tabata stroba hende di bini misa dia Domingo, pa nan tende
su predicashi, i tabata forza nan di bolbe bai nan cas, de la manera,
koe a lo largo poco hende numd arisca di bini misa, caba na scon-
dir. Pes motiboe e sacerdote zeloso a hanj obligd di sali foi bu ca-
. sita i di bai foi un oenucoe te na otro pe bueca su earner i forta-
lece nan den nan f. Pero loke Wolfert a busca, e no a alcanza: es
ereraita a keda. biba den es bosque. Por a cost hopi trabao i sacri-
flcio, ma e tabata incansabel den su oftcio sublime. E tabata predica
f na bu fielnan plamd i tabata doena nan Santoe Sacramentoenan,.
apesar di toer strobamentoe.
Diez aDja caba Wolfert a domina den es tera Su jioenao a crece
te hobennan balente di dieztres i diez siete anja. Ya foi chikitoe nan...”
|
|
| 14 |
 |
“... dos jioe tabatin un cueroe di bestia sol, koe Gero i Eckbert a
traha na bistir. Winfred tabata sinti spant, ora e tabata mira
tantoe wowo fih riba dj. Ma Dankmar tabata mira rond di dj, sin
miedoe, ya coe desprecio mes.
Pronto un otro cos a hala atencion di hende for di nan. Un sonido
mash boenita, koe e hoben Sahonnan no a tende nunca, tabata reso-
na di goipi den laria. No tabata paree e tocamentoe di trompet; e sona-
mentoe tabata mas duroe i boenita. Manera si un forza misteriosa taba-
ta sali for di es tono, mas parti di hende a coeminza reza i hopi a
cai na rodia.
Winfred a puntra un di es hendenan, ta kic e sono tabata nifica.
Esai ta e klok nobo, koe emperador a doena nos kapel, el tabata
responde. E tocamentoe ta nifica, koe misa ta bai aden, na cual em-
perador ta asisti. Ora e misa caba, le bini na tribunal.
Un klok tabata den es tempoe ai un cos mash raro. Probable-
mente no tabatin ni un na tera di Alemania promer koe tempoe di
Carlo Magno. No solamente es...”
|
|
| 15 |
 |
“... muchoe bon, no por a bini cld.
Cual di mi amigoenan lo tin compasion coe es homber ai
bisa cuantoe weboe tin den es macutoe? EmiiioDaveiaar.
^ drenta misa cabez abao ? Isaac Da costa Gomez
5. Pakico tortuga su wowo ta coire awa? JoseiBoeye.
6. Kico un criar a doena su shon, koe su shon a bolbe
doona e criar, koe e shon ni e criar no tabatin? Teresa Lmdor, s. wm.
7. Mi promer ta come jerba. Mi segundo ta morto. Mi
.tercero ta come pam.^ Kico mi ta? RomnioHasseimeyer,
8. Si bo ta jama mi, bo ta kibra mi. Ta kico mi ta? c. e vertsz.
9-1 2.3. toer para tin
4-5.6.7.8.9. ta nomber di muher
8,9.7.-6. ta un midir
4.1.8.9. ta un bestia
ta cos di hunga
ta cos di come
nomber di muher.
4.9.2.1.
8.9.-2.1.
6.7.-9.ta...”
|
|
| 16 |
 |
“...Anja 2.
<
\ II 111. 10.
ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
13 Mei
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1014
Imprlmi na Imprenta di Vlcarlato.
WITTEKIND.
Mi Amiguitonan, ei boeo a leza bon e hietoria di Wolfert, anto boso
a contra coe e nomber di Wittkind, befe dj Sabonnan pagano, koe Wol-
fert a bringa buntoe coe ne contra Carlo Magno, nan enemigoe di mae
grandi. Varios bez caba Carlo Magno a somete nan, ma apenae el a
bira lomba, koe Wittkind a lamanta su pueblo di nobo contra dj.
Te ora porfin Carlo Magno a eomete nan henteramente, i manera ma
biea boso Wittkind a comberti di un manera milagrosa, mientras
Wolfert a prefera di bai den destierr. Awor lo mi conta boso, com
Wittkind a comberti.
Tabata na anja 785 koe Carlo Magno a bati Sabonnan trobe i a
traba un campo grandi i boeuita na nan tera. Meimei tabatin un tent
masbfi boenita, koe tabata destin. pa baci misa aden Pasobra reli-
gion tabata toema promer lugar cerca emperador Carlo Magno. Taba-
ta un dia...”
|
|
| 17 |
 |
“...74
Misa a caba i sacerdotenan a bai foi altar. Carlo i su companje-
rouan a lamanta para, a gloria nan curpa i a sali. Anto toer pober
a bini cerca dj, a saca nan man i ningun a keda sin haja un cos
bon. Tambe Wittekind a bini adilanti i a saca sa m&n. Carlos taba-
ta mir bon den su cara i apesar den su desfraz, el a reconoc Na es
momento ai Wittekind tabata tembla dilanti di mahestad dj mirada
calmo i trankilo.
Com ? Bo ta aki ? emperador a puntr na un tono severo. Witte-
kind tabata tembla i a cai abao na suela dilanti di pia di Carlos.
Com bo a bini aki ? Carlos a puntr pa di dos biaha.
,,0, mi ta pidi bo, baci mi Cristian I Wittekind a grita.
Un briljo di sorpresa a pasa riba cara serio di emperador.
Ta di com bo a troca asina liher ? Carlos a puntr.
Pa loke- mi a mira I Wittekind a grita.
I kico bo a mira anto ? Carlos a sigui.
Anto Wittekind a conta, com el a mira e Pam, koe sacerdote a
toema foi tabernakel, ta troca na un nino mash, gracioso i amabel.
E tabata...”
|
|
| 18 |
 |
“... mi pisd di predica Evangelio na toer es bendenan, bantoe plamd
i di doena nan San toe Sacramentoenan. Ta un pueblo brutoe i incivi-
HzL, koe a pone su bibar den es bosque aki, i e tin mester di hopi in-
struccion i spiertamentoe. Adem au un enfermedad pisd a tira mi abao
na cama di enfermo poco tempoe pasd i ma corda koe lo mi no laman-
ta mas for di dj.
Anto pueblo a bira mas brutoe, manera un tera sin planta koe su
trankera a kibra i bestianan ta drenta, mientras jerba sbimaron ta sp-
foca toer bon semia. Como nan no tabatin ni misa ni predicasbi mas,
Bjpfe-
MMBI
asiiBi
Matamentoe a aumenta masha tantoe....”
|
|
| 19 |
 |
“... ningun hende, i ainembargo emperador a ri-
para i a leza den mi coerazon. Maah poc bez e tabata papia coe nos.
Den ea tempoe ai e tabata pasa diferente lugarnan di Alemania pe per-
cura pa toer cos, pa traha i drecha misa i acoolnan, pa huzga di-
ferente aauntonan i tende kehonan, koe pueblo tabatin.
Un mainta hefe dj hobennan a bin bisa mi, koe emperador a dici-
di di haci un bishita na combento di San Gallen, tras di lagun i koe
ami lo ta den di nan, koe mester a companj. Mi no tabata s& di com
ma haja e fabor, pasobra masha poco bez emperador a papia coe mi.
Sf, mi a ripara, koe tin bez e tabata mira mi na scondir....”
|
|
| 20 |
 |
“...88
Ma toema despedida di Dankmar, boe, mescos koe ami, tabata ma-
sh. admir, dj fabor. Anto nos a barca : emperador huntoe coe algun
homber sabir i prudente, koe semper tabata companj, su cargador di
arma i ami, uuico den toer es hobeunan. Nos a pasa lagun i ora nos
a jega na otro kantoe nos a subi cabai, pa nos pasa e ceroe altoenan,
koe tabata droemi nos dilanti i koe t3bata toer tapA coe paloe altoe-
nan. 0, uantoe bez ml tabata corda es ora ai riba nos bosque i ri-
ba mi tata, koe tabata biba e sol na castiljo di Huno.
Pero ceroenan djaki tabata mas altoe, rionan mas brutoe. Porfin
paloenan a bira mas poco i ata, e combento maguifico di San Gallen
tabata para nos dilanti. Kloknan tabata bati ora emperador tabata
jega acerca. 0, mi tata, ki boenita esai tabata, ki magnifico E sono
nan tabata paree mi nuncionan foi cieloe.
Anto mi por a mira e solemnidadnan sublime, koe tabata socede
na misa; mi tabata tende canto di religiosonan, mi tabata mira es bis-
tirnan...”
|
|