| 1 |
 |
“... bini na su cara. Tabata
paree e tabata papia coe un hende,
el a hiza su wowo i a keda mira
coe expresion di un stimacion celes-
tial e cos ai, koe awor a alza riba
su cabez.
E mes momentoe Nelly chikitoe
a bai cerca Dios Santoe, coe e son-
risa dushi di hende, koe a hanja
El, koe su coerazon tabata stima
i koe no kier larg bai mas.
Un flor nobo, boehita i dushi a
abri den Paradys celestial.
Tabata dia Domingo di 2 di Februa-
ri 1908, fiesta di ofrecementoe di
Hesus den tempel.
Nelly babatin 4 anja, 5 luua i 8
dia.
XIII
Nelly su graf-
Nelly chikitoe a moeri 1 E noticia
a jena toer coe tristeza grandi. Ma
pakico jora ? Nelly no tabata goza
awor den presencia di su Dios San
toe, koe el a stima tantoe aki na
mundoe ? Nan a poo na su cama,
koe tabata su cruz, bistf coe su
shimis di Promer Santa Comunion
coe corona i waal rond di su cabez.
Mainta nan a hib na kapel i a
pon den camna dilanti di mesa di
Comunion. Despues di misa toer a bai
jam un ultimo adios; nan...”
|
|
| 2 |
 |
“... boso
a contra Sacerdote hiba S. Comu-
nion pa cualkier enfermo ? Bo por
hanja sabi unbez, koe Sacerdote ta
carga Mahestad. Bo ta mir camna
coe mashd respet, el ta bisti stola
blancoe na su garganta. Kico bo
ta haci pa munstra bo respet na
dibino Salbador, koe ta pasa awor
den camina ? No ta claro, koe na
e momentoe bo mester comporta bo
coe mes debocion, koe si bo ta han-
ja bo den misa. Hesus ta pasa den
camina. Pues bien. Ora Sacerdote ta
bai hiba Mahestad pa un enfermo,
si bo ta mira Sacerdote bisti e stola
blancoe na su garganta, mes ora
bo mester stop toer wega, kita bo
sombr, keda na silencio. Si na e
lugar bo no por hinca rodfa, alo-
menos bai para na kantoe di cami-
na, bahando bo cabez te na mo-
mentoe koe Sacerdote. of mehor te
Hesus a pasa caba. Si ta na bo
cas mes Sacerdote ta bini coe S.
Gomunion, para anto den porta pa
bo waak binimentoe di Pader. Si
bo ta mir jega, cende lih bela ri
ba mesa den cuarto di enfermo. Ca-
ba bai hinca rodfa banda di...”
|
|
| 3 |
 |
“...Les di traha som.
Janchi chikitoe ta sinta den scool i frater lo sin j di tra-
ha som.
Maestro. Janchi, si tin tres appel riba mesa, i bo roeman
chikitoe Maria ta come un di nan, ta cuantoe ta sobra ainda ?
Janchi Cuantoe roeman ?
Maestro. Ai n Janchi. Scucha bon. Si tin tres appel riba
mesa i bo roeman Maria ta come un di nan, ta cuantoe-
appel lo sobra anto ?
Janchi: Ma frater, ta cos koe no por socede, pasobra nos
no tin appel na cas.
Maestro: Janchi, ta un comparacion m?a haci. Nos mester
figura nos, koe tin appel riba mesa.
Janchi: Frater, ta appel secoe?
Maestro: Ai no !
Janchi: Appel hasa anto ?
Maestro: Tampoco. No tin appel di berde mes. Nos ta haci
numa manera si tin.
Janchi: Ahan, anto no tin appei, frater ?
Maestro: Janchi, no hunga awor, hinca e sambechi den
bo sacoe, i scucha bon. Nos ta figura nos, koe tin tres appel
riba mesa.
Janchi: Si, frater.
Maestro: Bo roeman Maria ta come un di nan, caba el ta bai.
Janchi: Ma. sigur frater no conoce mi...”
|
|
| 4 |
 |
“... ta toer bashl I toch
tin cos aden. Ta kico ? Redaction
5. Pakico carnernan blancoe ta come mas koe carnernan
pretoe ? - Redaction
6. Un hende tabatin dos i un mitar dozijn cabrltoe. I toch
el no tabatin 30. Ta cuantoe el tabatin anto? Redaction
7. Riba mesa tin 10* weboe den un tajor. Kende por parti
e diez weboe den 10 persona, di manera koe cada un ta han-
ja un weboe i koe ta keda un ainda den tajor. Rd.
8. Kico ta camna i para sin pia, i bati sin man ? Red.
9. Dos mama i dos jioe ta parti tres patia, i cada un a-
hanja un henter. Ta di com ? Red.
10. Den jm sala ta sinta 15 hende riba banki kantoe di
muraja. Mi ta boeta un ringetje di dede riba mesa, mi ta
pidi, pa cualkier hende,. despues koe mi a sali for di sala,
ta cohe e ringetje hink den su dede. Ora mi bolbe drenta
den sala, lo mi bisa ta kende a cohe e ringetje, na cual
man, na cual dede i si ta mas ariba, sea meimei, sea mas
abao di sea dede el a hink. Otro seman lo mi sinja bo,
com mi sabi esai....”
|
|
| 5 |
 |
“... boenita worst. Cordando di legra
su muher, el a coempr i a lor den
su lensoe.
Promer di sali foi Punda, el a mi-
ra un shap i coma el tabatin sed, el
a drenta i pidi un bit ter di dos pla-
ca* i a triet toer hende koe tabata
den e shap tambe.
Es bitter ai a smaak bon i el a
pidi un mas. Alatin nos homber su
cabez a coeminza bin, el a cologa
su worst na lomba mesa a pega
son jo. Den e shap ai tabatin algun
hende di bon bid; i un di nan, fri-
fidor di mas gramli die: Di poersi
nos no a come main' j. es homber
ai ta fma, larga nos asa su worst,
coempra pam i com. dra e spierta.
lo e busk i ora el a busca basta,
nos mes lo cont es gracia i sigur
lo e hari.
Mientras e worst tabata asa, nan
a legra, figurando ki cara stranjo lo
nan mira.
Ora nos coenukero a spierta foi
sonjo, el a bira su cabez i el a falta
su worst. Awor bam busca, ma mien-
tra e ta busk, el a ripara koe nan
ta hari scoudir, i el a comprende un
bez loke a socede...”
|
|
| 6 |
 |
“...60
den sn gloria ? I mes ora el a coeminza spliea nan toer loke profeta-
nan a papia di Hesus. Ora nan a jega na Emmaus, Hesus a haci ma-
nera si E kier a sigui mas leuw. Ma e dos discipel a combid i dici'coe
n: Keda coe nos, pasobra anochi ta bai cera i dia a baha caba.
Anto Hesus a drenta coe nan. -I ora nan tabata sinta na mesa, El a
toema pam, a bendicion, a kibr i a doena nan di come. Anto nan
wowo a abri i nan a conocle. Ma mes ora Hesus a sali for di nan bia-
ta. I nan a bolbe bai Herusalem pa nan conta apnstelnan loke a pa-
sa nan. Ma apena nan a drenta sala, oenda apostelnan tabata, koe
nan a tende un gritoe alegre s Senjor a resucita di berdad, i a paree
na Simon.
Awor nan a hanja toer cos troci. Nan tabata mira legria riba cara
di toer, koe poco ora pasi tabata tristoe ainda. Nan, koe no a mira
Hesus ainda, nan tabata tende coe atencion, nan tabata kere, ma ayl
mara nan tambe por a mir !
I mira toer ta dal di repiente un gritoe di spantoe. Pasobra, ata...”
|
|
| 7 |
 |
“... esaki a drenta tamb coe poco lechi i un pida pam, miem
tras Winfred tabata reglando na mesa algun boeki, koe el a bini coe ne.
Bo a trece boeki? Walderic a puntra, mientras su wowo tabata
lombra di legria.
Si, Winfred a responde contentoe, mi roemannan di combento a
doena mi hopi cos boenita, pa den es mondi aki mi spiritu no ^falta
coeminda; aki mi tin mi breviario i boeki di salmo, koe mi mes a skirbi.
Lezador chikitoe, bo mester s, koe den es tempoe ai no tabatin
boeki ainda, manera nos tin awor. Toer boeki koe tabatin, mester a
scirbi nan, un pa un, loke tabata pidi hopi tempoe i trabao. Pes mo-
tiboe un boeki tabata un cos di hopi balor. '
Caba Winfred a saca hopi boeki mas, koe su roemannan a doep,
den di cual tabatin boeki di Testament i algun otro mas, tin bez dor-
n coe prentji boenita, koe padernan di San Gallen a pinta. Wilderic
tabata mash admir di toer es cos precioso. Nunca el a corda koe
nan por a traha cosnan asina na combento I como ya foi hopi _an-
ja...”
|
|
| 8 |
 |
“...An ja 2.
\ II 111. 11.
ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
27 MLei
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1014
Imprlmi na Imprenta d! Vlcariato. '
Hesus a subi na cieloe.
Hesus su trabao aki na mundoe a caba. Dia a jega koe lo E bolbe
cerea Su Tata, koe a mand. Apostelnan tabata huntoe na sala di
Laatste Cena na Herusalem. I mientra nan tabata sinta na mesa
Hesus a paree i a manda nan di no bai for di Herusalem te ora Spi-
ritu Santo lo baha riba nan. Caba El a hiba nan na ceroe di Olijfi pa
e mes camina, koe El a bai seis seman pas&, ora El a sali pa coe-
mmza Su sufrimentoe. Awor toer sufrimentoe a caba, awor E ta bai
subi ceroe di Olijfi, pE bolbe cerca Su Tata. Ora Hesus a jega na
punta di mas altoe, E ta para, i ta tira pa ultimo bez un bista riba
toer e lugarnan consagrA pa misterionan di su bid a. Pa Noord ta
droemi Galilea i Nazareth, oenda El a biba tantoe anja na scondir
obedeciendo na Su Mama i S. Hos. Mas pa Zuid ta droemi Bethlehem
i e cueba di baranca...”
|
|
| 9 |
 |
“...119
bo no tin noodig di busca, pasobra esai toer mucha tin,
sino bo por pidi fia un.
Kico mi mester had coe calbas i coe sambechi ? Oh, bo
i no comprende ainda ? Wei mira anto e boenita figuranan
aki. Toer ta traha di calbas di mondi.
Ata un dooshi coe tapadera. Na lugar
di seamier, su tapadeia ta pegieoepida
I koperdraad. El.ta habri cera masha bon.
Tambe dos macutoe chikitoe masha gra-
ciosa, esun af tin figura boenita corta
den, dj. Si paden bo ta plak papel di
color, el ta sali pafor mas chic ainda
E otro ta rinchi koe
nomber di su donjo
corta den dj. E ring-
chi por sirbipawai-
da serbete di mesa,
lord den dj. Toer
e cos al ta un mucha mescos coe bo a traha
di calbas di mondi coe su sambechi sol.
Ningun otro hende no a jud. Loke el a _______________
haci, bo no por haci tambe mescos ? Sigur no. Mi ta pusta
koe bo lo trahe mas boenita, mas fini, mas chic ttias Ma
corda bon, be mester tin pacienci. JSTo benta cos afor, si
promer biaha e trabao no ta sali na...”
|
|
| 10 |
 |
“...123
breza ta obliga mi di pidi esai. Ai, mi ta bandon di toer hende,
Darce La Birgen mes a loebida riba mi. Mi mama dilunta a bisa mi
muchoe bez, koe na toer ocaeion i den toer mi neceeidad mi mester
toema mi refugio cerca La Birgen. Mi a reza muchoe 1 coe confianza
i toch te ainda mi no a haja judanza, asina e muher a bisa. Dok-
ter N. a priminti koe le bini majan.' ,
Su manec Dokter a bai bishita es homber enfermo. Toer cos den
cas tabata moenstra koe pobreza pisfi. tabata reina ai. Dokter ta
mira rond, koe el por baja cualkier cos pa coempra cerca e pobernan,
na iuda nan di es manera; ma no tin nada di balor. Solamente un
imagen di porcelein di La Birgen ta para riba mesa. Esai a hala
Dokter N. bu atencion i mes momento el ta sinti masha gustoe di
coempr. Si, lo el coempr pa un bon prijs i di es manera aki ]uda
e pober hendenan, i es imagen aki, maske el ta chikitoe, lo e regale
Da MesS^ar&Dokter N. ta pidi e muher pa bende es imagen coe ne i
ta naga caro pe, sin...”
|
|
| 11 |
 |
“... Wolfert no a papia ni un palabra. Sin moef e tabata
sinta ai su m&n doblA riba mesa, mirando su jioe jen di admiracion
com el a mira i experimenta tantoe cos. Poco-poco conviccionnan a
drenta su coerazon, koe un emperador asina, vencedor di tantoe pue-
blo tabatin toer derecho di exigi obediencia, i koe resistencia di Sa.
honnan tabata un locura mes.
Ma ora Dankmar tabata cont, koe emperador kier a doen un
tera ricoe i frtil na valje di Rhin i koe el a bisa koe e kier a mira
su tata promer, Wolfert a puntra di repiente:
Cuantoe tem lo bo keda cerca mi ?
Emperador kier koe na dia di Pascu mi ta na Aken trobe Dank-
mar a responde. Entretanto bo mester dicidi, mi tata, ki contesta
mi mester doena emperador. Si bo kier sigui mi na e tera ai, lo m
acepta coe legriasu regalo; ma si bo ta prefers di keda den bo bos-
que i castiljo aki, anto lo mi toema despedida di su corte keda
cerca bo.
Dankmar a papia su propsito toer cl. Sinembargo un sombra
scur a pasa riba su cara, ora el a...”
|
|
| 12 |
 |
“.... Sacramentoe di Altar. Su feli-
cidad di mas grandi tabata, di keda oranan largoe na adoracion di
SSma. Eucaristia coe tan toe seriedad i atencion, manera toer e tempoe
ai el tabata combersa coe Hesus den tabernakel riba altar. E ora el
tabata sinti dulzura di e palabra di salmista: O Senjor mi Dios,
cuantoe atraccion tin pa mi Bo bibar I Ki dushi ta pa mi dilanti di
Bo altar. Un dia den bo tempel santoe ta bal mi mas koe mil otro-
nan den cas di pecadornan. Toer mainta na ora di sacriflcio di mi-
sa Imelda a keda como foi dj mes, contemplando e misterio adora-
ble. Su amor ardiente a manifest pa su lAgrima, i asina poderosa
tabata su anhelo i deseo, koe el no por domina e suspiro di amor
di su coerazon.
Principalmente na ora di Santa Comunion, ora el a mira toer su
roemannan jega na mesa di Comunion, Imelda tabata sinti e vlam di
amor den su coerazon koe el no por retene. Imelda koe a drenta
den combentoe-coe su diez anja di edad,, no a haci su promer Santa
Comunion ainda. Ta...”
|
|
| 13 |
 |
“...188
E bon Hes as koe a bisa : Largo, chikitoenan bini cerca Mi i bimarietdarado
nan koe ta puro di coerazon, pasobra nan lo mira Dios bon Hesns no a
tarda mas largoe di cumpli coe e dseonan ardiente di e mucha santa.
Imelda a drenta su 11 anja. -
Tabata fiesta di .Ascension, dia di 12 di Mei di anja 1333. Toer e
soeurnan di conbentoe di Valdipitra ta asisti na Sacrificio di'Misa, i
bao di Sacrificio toer ta jega na mesa di Comunjon. Imelda ta mira
toer un tras- di otro jega cerca di altar. Su coerazon por a kibra
di anhelo pa Hesus. El ta mira sacerdote jega cerca cada un i boeta
Santa Hostia riba nan lenga. El sol mester keda na su lugar, priv,
di felicidad di posede Dios den su coerazon. Lagrima ta drama for
di su wowo. Nunca el a reza coe tantoe debocion, nunca el a alora
Hesus coe tantoe ardor; ni an angel p'or tabatin mas respet, mas
deseo, mas reverencia. Su wowo ta dirigi na cieloe, su man el ta
teue bao su scapulario cruz riba su pechoe, pa domina e...”
|
|
| 14 |
 |
“... Imelda coe
candela ardiente di Bo amor, i koe a toem na%cieloe despues di a fortik
coe SS. Sacramento na un manera milagrosa, doena pa su intercesion
pa semper nos -jega na Santa Mesa coe un mes amor ardiente, an
koe nos desea i merec di ta uni coe Bo, koe ta biba i reina den
toer siglo di siglonan. Amen....”
|
|
| 15 |
 |
“...140
Papa Pio X i Amtguitonan di Ala Blanca.
Toer Amiguitonan di Ala Blanca a teDde e noticia tristoe caba,
koe nos Papa stima Pio X a moeri. Semper durante henter su bida
Pio X a stima muchanan maeba. Promer koe Su Santidad a bira
Papa di Roma, tempoe koe el tabata Pastor ainda, el a gusta nan
mash,, hasta el tabata chanza i diberti coe nan, toema parti na nan
wega, pa haci nan mas contentoe.
Despues df a bira Papa, nos sabi koe Su Santidad tabata jama
toer anja toer mucha di Roma, koe a haci nan promer S. Comunion,
cerca Dje den su palacio di Yaticano, haci un boenita predicashi pa
nan, munstra nan nan deber excita nan pa ricibi toer dia i coe toer debo-
cionposibel. Caba Su Santidad tabata parti un medalje f prenchi pa nan.
Na Papa Pio X pos ta gradici e fabor grandi, koe hasta muchanan
di 7 anja caba por ricibi S. Comunion, i koe boso toer por jega na
mesa di Comunion .euantoe bez koe boso kier., toer dia mes.* V u
Pesai amiguitonan munstra boso agradeido pa e...”
|
|
| 16 |
 |
“...m
Solucion di Charada
1. Pasobra el no por papia. 2. Worst. 3. Cartagena.
4. IJs. 5. Coco. 6. Dia galinja lo hanja djente. 7. Ora
cachor ta mord. 8. Mesa. 9. Brug 10. Tm 21 barril,
7 di nan ta jen, 7 mitar jen, 7 basta. , ,
Promer solucion. A ta haja 3 barril jen, 3 basta, 1 mi-
tar ien; B ta haja mescos; C ta haja 1 barril jen, 1 basta
5 mitar jen. Segundo solucion. A ta hanja 2 barril jen,
2 basta, 3 mitar jen. B ta hanja mescos. C ta hanja 3
barril jen, 3 barril bashl, 1 barril mitar jen.
Charada.
Kico lenga di Curasao ta?
Mi ta un palabra di 9 letter :
Joaefa Arnemann
Qt. van Utrecht.
N. Wever.
ta nomber di muher
4 9 8 5 4 ta fruta y ยง /
3 4 3 4 toer mucha chikitoe s& haci
3 2 5 6 7 8 tin hopi na Curasao
1 4 8 8 ta un isla na West-India
4 9 8 ta nomber di muher
Mi henter ta un coenucoe na Curasao.
8. Kico tin den un cas basta ? . .
Dos mama i dos jioe mester a parti ires florin cada
un a hanja un florin. Com sai por ta? TeresaLmdor& wui.br.
5. Mi ta...”
|
|
| 17 |
 |
“...180
Un boenita experimentoe fisico.
Kende por traha eolebra biboe Bo no por ? Wel, anto mi kier sinja bo.
Bo ta cumpra na Botica un fleshi coe alco'l para mo ieonioo i tam be
un dooshi coe pastiljas di Em. E pastiljanan ta bon remedi pa tosa*
mentoe i pa dolor di garganta. Nan tiu grandura di un cens grandi,
ma nan ta mas diki i di color blancoe.
Bon. Luego bo ta busca un poco shinishi fini. Shinishi di paloe of
shinishi di sigar ta mas bon. Mester cantidad pa jena mas of menos
dos dooshi lucifer. E shinishi bo ta pone riba un tajor plat, koe bo
bir boca abao of riba un pida bleki. Bunta e shinishi na un monton
chikitoe. Awor bo ta basha poco poco dje alcol riba e shinishi, asina
koe e shinishi (i esaki sol) ta keda bon muhd. Luego bo ta pone dos
of tres dj pastilja di Em plat banda di otro riba e shinishi. Kita des-
pues i fleshi i toer cos foi mesa; i si acaso bo a drama un poco
alcol riba mesa, limpi bon. Gende awor coe lucifer e shinishi. No
tin absolutemente...”
|
|
| 18 |
 |
“... direccion, lo bo mira koe
algun chispa electrico di can-
dela ta sali for di su lana i pasa
riba bo m^n. Pero np toer ora
e experimento sa logra. Si tin
weer di awa i aire ta poco h-
medo si bo mSn e poeshi
no tin grado suficiente di calor,
e kenshi no ta sali muchoe bon.
Mehor bo haci di manera
siguiente, pa bo experimento
sali perfectamente bon:
Boeta un stoel mei-mei den
kamber. Mira bon koe e stoel
no ta para contra muraja ni
contra mesa; di modo koe hert-
de por camna liber na toer
banda rond di dj. Boeta e
4 piarian dj stoel den 4 glas
sin pia, pero nan mester ta bon
secoe sin ni un gota di awa
den nan. Ta claro, koe bom di
e glasnan mester ta basta fuerte.
Un mucha ta bai*sinta riba
e stoel, hiza su pia boeta riba
spor dj stoel, net manera es
figura aki ta moenstra. Pone
awor un poeshi mansoe riba su scochi, koe el mester tene bon duroe na
un dos di su pianan. Awor un otro hende mester bini i strijk e poeshi
algun bez coe mSn riba su lana. Si no tin weer di...”
|
|
| 19 |
 |
“... toer su careda verti-
cal 24; i 7X24 ta mescos coe
8X21 ==168. Kende por boeta awor
toer e piedranan na careda di 4
piedra, asina koe toer ta doena
semper un mes numero?
Un otro kenshi coe wega di
Domino. .Boeta toer piedra boca
abao riba mesa, bruha nan bon bru-
ha den otro. Ami ta sali foi kam-
ber. Ora mi ta para afor, bo mes-
ter boeta toer piedra koe tin cerca
otro, mescos koe bo sa haci ora
bo ta hunga domino, es decir
2 contra 2; 4 contra 4; 5 contra 5 etc. Ora bo caba di boeta toer pega coe
otro, lo mi bisa bo, promer mi bolbe drenta den kamber, ta cual ta edos
cijfer koe ta para na cada banda.
Com mi por sabi esai ? Scucha bon, ma no conta ningun otro hende,
pasobra ta un triki. Na ora koe mi ta juda bo di bruha toer e piedranan ri-
ba mesa, mi ta cohe na scondir un afor bai coen. Esun koe mi'tin den mi
man ta indica mi, cual dos cijfer ta sobra, pesai si
mi bai coe esun piedra di e figura aki, anto 5 i 6
mester sobra na cantoe. Ma percura bon di NO kita...”
|
|