| 1 |
 |
“...Anja 2. A n ui. 1.
lil i
AU Wl. N
V/ JL
IDEDICA NA NOS HUBENTUD.
Ijl 7" Jan. ALA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1014
Historla di My cbikltoe 11 Dios Saotoe.
XII
Nelly ta boela na Dios Santoe-
Dia pa dia Nelly su debocion pa
Santisima Euearietia a bira mas
graudi,
Un dia el a caba di ricibi, i hen-
ter dia el a keda droetni ketoe ke-
toe, sin moef su curpa, den adora
cion. Anochi a cera caba, koe Soeur
ta bai ruir. Ora e ta dobla su
curpa riba dj, Nelly dici coen;
O Mama, mi ta asina feliz, ma
papia coe Dios Santoe. Mientra
Nelly tabata papia e palabra, su
boz tabata tembla, su wowo taba-
ta brilja, su cara tabata luza di
un luz celestial, di manera koe Soeur
tabata corda den e mes : Enberdad,
e wowo a mira Dios. Un sonrisa
celestial tabata pinta su cara i rond
di su cama tabatin un olor di cencia.
Durante luna di Januari Nelly ta-
bata bai mas atras, ma e tabata
wanta su sufrimentoe coe pacenshi.
E pensamentoe sol koe e tabata...”
|
|
| 2 |
 |
“... tabata to-
ca es man chikitpe coe rosario i me-
dalji i tabata zunchi es curpa tierno,
koe tabata tempel di Dios Santoe.
Anochi nan a der na cementerio di
S. Hos.
Toer, koe a conoce Nelly tabata
sigur, koe e tabata un Santoe na
cieloe. Nan tabata sinti koe e no
tabatin mester di mas. nan oracion,
ma nan tabata pidi pe reza pa nan
na cieloe.
Pronto historia di bida di es mu-
cha santoe a plama, i hopi hende
di toer camina a bai reza riba sa
graf, koe a bira un obheto di vene-
racion. Anto nan a papia di hiba e
restonan santoe na cementerio di
combentoe na Sundays Well. Un an-
ja despues di Nelly su morto, nan a
habri su graf, i nan a hanj asina
mes koe nan a der. Dia tabata
scur i cieloe nubi. ora nan a hib
na su graf nobo. Ma apena nan a
caba di der, koe solo a penetra nu-
bianan i di aleuw un klok a coemin-
za plama su sononan dushi.
Mashi hopi hende deboto, ciego,
surdoe, enfermonan, ta bin hinca
roedia riba su graf pa pidi forza i
consuelo i curamentoe. Nan...”
|
|
| 3 |
 |
“...,
mashA deboto, coe coerazon puroe
manera di un angel.
Su siguiente dia Cristiannan taba
ta bini huntoe atrobe pa consulta
coe otro, di ki manera lo nau por
trece Mahestad pa S. Pancracio i su
companjeronao, koe tabata cerA den
prison, i koe tabata condenA caba
pa moeri. Pues ta den SSo. Sacra-
mento e heronan di nos santa f
a banja e forza pa wanta martirio
di mas cruel i pa moeri pa Hesu$
coe' tantoe legria. Tabata un em-
press mashA peligroso, como soldA-
nan tabata warda prison di dia i
anochi i nan tabata waak coe ma-
shA zelo pa cobe sacerdotenan. Pa-
sobra nan tabata corda asina : Si
nos ta logra di cobe toer sacerdote
mata, pronto lo nos a caba coe ca-
tolicismo mes. Pes motiboe perso-
nanan, koe no tabata lamanta sos-
pecho di pursiguidor, tabata encar-
gA pa hiba Mahestad na prisonjero
cristian.
Awor e dia ai, koe es blstoria a
socede, e sacerdote, koe tabata na al-
tar den Catacomba, tabata bir pa
pueblo, pa scobe un hende, koe e por
a encarga coe es...”
|
|
| 4 |
 |
“...80
THAHA COE SMAAK.
Un anocbe un senor res pet able i
ricoe, Senor Girolamo, a sali laat foi
teater i pasando winkel di Martino,
baa9-smid, el a keda masht stranjo,
di raira luz cend den dje, i di tende
batimentoe di martin riba heroe.
Como e baas tabata un bon co-
nocir di dj, el a drenba den e win-
kel, i a puntr: Bon anochi, mastro
Martin, ta kico tin aki? Toer ben-
de a bai sonjo caba, i bo ta tra
ba te asina laat. Di dia bo ta traba
semper asina duroe, bo no por gana
bo mantenecion mas sin traba ano
che tambe?
Senor Girolamo, bo tin raion,
baas Martini a contesta, mientras
el a kita su pecbi foi su cabez, loke
mi ta gana di dia coe mi trabao,
ta alcanza basta bon pa mantene-
cion. Fero Sefior Girolamo mester
sabi koe poco seman pas&, un ca-
lumqidad mash. grandi a pasa mi
bon amigoe Lzaro, un incendio a
kima su cas na cbinisbi. El a perde
toer toer cos, el ta falta awor cos
di mas necesario. Hende mester juda
su prbimo, no ? Wel, pesai mi ta
lamanta...”
|
|
| 5 |
 |
“...35
LUOHA I TRIUMFO.
Un historia foi tempoe di Carlo Magno.
J. ]£Ia foi teva.
Anochi di un dia mashd calor ta-
bafca t)ai cera, ora tres bomber
tabata pasa den un mondi di paloe
mashi grandi i diki.
Esun koe tabata camna promer,
tabata un homber grandi i balente
eoe cara rnashd serio i severo, coe
arma na m&n i un spada cologd. na
mm
MttS
mmm
laRl
wmm
ailipsii
ift
Esie
mmm
Wmm
mMJ
ms
mm,
mmm
mmm
iiii
mwM
WM&mWm
mmm
ifif
IPH
h
uemm-...”
|
|
| 6 |
 |
“...86
su laha. E tabata tene un mucha
di ocho anja asina na mAn. Na su
banda tabata camDa un bomber
mas hoben, koe tabatin un hacha
riba su schouder, mientras su tras
un homber bieuw tabata bini, koe
tabata carga un mucha mas chiki-
toe riba su braza. E mucha a pone
su cabez cansA coe su cara inocen-
te i su cabei blancoe largoe droemi
riba schouder dj homber balente,
i cada bez, segun koe e homber ta-
bata camna, e tabata moef poco.
Nan curpa cansA tabata moenstra,
koe nan a camna ja hopi ora caba.
Sin papia nada nan tabata sigui
nan camina, te ora e mucha mas
grandi a coeminza keha hamber.
Lo mi doena bo di come, Dank-
mar," su tata a bis, asina koe
nos haja un lugar oeuda nos por
pasa anochi. An to nos criarnan por
pega candela i mi mes lo bai busca
cualkier bestia, pa nos hanja di
come.
Nos no tai ainda ? Mi ta moeri
hamber, mi tata, promer no hanja
coeminda e mucha a keha coe un
tono penoso.
E tata tabata buscaainda pala-
branan di consuelo p...”
|
|
| 7 |
 |
“... di dj.
Pronto nan a asa e carni i taba-
ta come coe smaak, mientras nan
tabata kita nan sed coe awa for di
fuente aibanda.
IJ. PeQ JBosqtie.
Su manece ora solo a sali caba
riba corona di paloenan, e habitan-
ts nobo dj castiljo, tabata ya toer
ocupd. Despues koe e hefe balen te
dj famia misteriosa a tira un bista
di orguljo riba su jioenan, koe ta-
bata na sonjo ainda, el a sali coe
arma na m&n pa conoce su tereno
di jaagmentoe, pasobra di jaagmen-
toe e tabata biba, esai tabata su
nico trabao i placer. 1 ora el a
bolbe cas anochi, su dos criar a dre-
cha ya hopi cos caba. Bao di un
bveda di piedra nan a hanja un
forno, koe nan a drecha coe poco
trabao. E forno por a sirbi awor
pa coeshina coeminda, ma tambe pa
cajenta nan curpa den tem di frioe.
Den e mes cuarto grandi tabatin un
lugar di droemi pa e tata i su dos
jioe, mientras e dos oriar tabata
droemi na tro banda dj mes cuar-
to. E tata a hanja su dos jioe, ma-
shd contentoe, hungando coe un bes-
tia...”
|
|
| 8 |
 |
“...39
mos mi no por keda mas. Mi a
corda koe e bosque aki ta liber i
sin ningun hende, koe ta biba aden,
mi tabata corda trobe riba es dia-
nan feliz, koe ma pasa den nos bos-
quenan di Harz, ma........ ma sali
ganjA.
Mi sabi, maestro, koe oso i lbo-
nan ta biba aki cerca i koe den
anochi nan ta pasa rond aki banda,
pesai ma waak mashA bon riba bo
fioenan. Ma mi a corda tambe, koe
no tin nada di terne, oenda bo ta do-
mina coe bo laoza, Gero a responde.
Bo a corda bon e befe a bisa.
Mi no ta homber pa larga spanta
mi pa ki enemigoe koe ta. Ora e
tabata papia es palabra, hende por
a tende su rabia i e dici: ,,No, tin un
otro ta biba den es lugar aki, un,
koe mi ta odia coe odio di mas
grandi. Mas calmo el a sigui.,, Awe
ma jega den es valje, cerca di rioe,
oenda mi no a jega te ainda. Ma-
shA admirA ma ripara riba un cero
chikitoe un casita, trah di paloe i
rama, i abri padilanti. Oen e casita
tabata para un altar coe un cruz
riba dj. Anto e odio mortal a bok...”
|
|
| 9 |
 |
“...aaOHNt 4EII4,
,uH.u.u?.,y.i,w,iUiU,;uuj.u<
ta sobra. 2. Awa 3.
6. 1 2
000 000 000
3 000 0 000
000 000 000
duroe pa nos come.
Solucion di Charada
1. Ora hende ta kita su handschoen, e ta kita cincoe dede
di handschoen foi su cincoe dede di man, i e cincoe dede
9999I9, 4. Zapatoe. 5. Carabobo.
Toema e cent [1] i boet banda
di [2], anto toema esun di mei-
mei i boet banda di [3].
7. Principio. 8. Boeki, hoeki,
koeki. 9. Nunca, 10. Pasobra
pam di un seman ta %uchoe
Charada.
1. Boeta e letternan aki asina, koe lo por leza cuater
palabra cada un dos bez.
a 1 b a
m o r a
b o 1 .0
r O S a Maurits Curiel
2. Un cangreeuw ta subi un ceroe di 2000 pia, asina koe
den dia e ta subi 500 pia; ma anochi e ta naha 400 pia.
Den cuantoe dia 1e ta ariba? wuiem Domacass
8. Kico ta meimei di Holanda! r Molenaar
4. Un senjor a loebida, ora el a sali for di tranvia, su
parasol i su cachor. El a bira mes ora pa bai busca nan,
1 el a contra coe su cachor. Kico bo ta kere koe es...”
|
|
| 10 |
 |
“...Anja 2.
Mum. 8.
ALJ L BLA] NCA
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
15 April ALA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1014
Imprlml na Imprenta dl Vlcarlato.
HE8U8 A RESUOITA.
/jfygs-sste
K
mmmm
mmm&m.
Scuridad di anochi tabata kita poco-poca pa briljo dushi di dia
nobo. Tabata proroer dia di seman. Ya tres dia curpa santoe di Hesus
tabata droemi den sepulcro, frio i sin bida. Di reoiente iin splendor ce-
lestial a jena e sepulcro scur. Hesua a latnanfca for di morto, glorio-
samente, pa no raoeri
mas. Su alma a bolbe
for di limbo, oenda el
a bai consola e alma
bustoenan, koe taba'
ta warda ai ora di
nan redencion, i a
drenta trobe den su
curpa. Hesus a la-
manta jen di gloria
i mahestad, coe un
boeniteza, koe tabata
combini na Jioe di
Dios,
Mira com Hesus a
troca. Toer senjal dj
sufrimentoe i hu tuil.
jacion, koe EI a wan-
ta deo ltimo dia di
su bida, a disparce.
E heridanan santoe
sol den su manoe, pia i costfa a keda, ma briljante di un boeniteza...”
|
|
| 11 |
 |
“...60
den sn gloria ? I mes ora el a coeminza spliea nan toer loke profeta-
nan a papia di Hesus. Ora nan a jega na Emmaus, Hesus a haci ma-
nera si E kier a sigui mas leuw. Ma e dos discipel a combid i dici'coe
n: Keda coe nos, pasobra anochi ta bai cera i dia a baha caba.
Anto Hesus a drenta coe nan. -I ora nan tabata sinta na mesa, El a
toema pam, a bendicion, a kibr i a doena nan di come. Anto nan
wowo a abri i nan a conocle. Ma mes ora Hesus a sali for di nan bia-
ta. I nan a bolbe bai Herusalem pa nan conta apnstelnan loke a pa-
sa nan. Ma apena nan a drenta sala, oenda apostelnan tabata, koe
nan a tende un gritoe alegre s Senjor a resucita di berdad, i a paree
na Simon.
Awor nan a hanja toer cos troci. Nan tabata mira legria riba cara
di toer, koe poco ora pasi tabata tristoe ainda. Nan, koe no a mira
Hesus ainda, nan tabata tende coe atencion, nan tabata kere, ma ayl
mara nan tambe por a mir !
I mira toer ta dal di repiente un gritoe di spantoe. Pasobra, ata...”
|
|
| 12 |
 |
“...Ingersheim, aki tres dia. Cuidao pa bo no desprecia su jamamentoe i
no busca di hui bai, pasobra bo no por scapa foi su braza, koe ta
do mi na riba toer tera
Lo mi paree dilanti di su tribunal Wolfert di, mientra e tabata
mira su dilanti, scur i sombrio.
Anto e nuncio a bira su lomba pe, a ranca su bandera foi tera,
a subi su cabai i a corre bai coe vert.
inimentee i palabra di es nuncio di emperador a trece un grau
movementoe den di habitaDte di Castiljo di Huno. E soldAnan alemAn
no tabata hunga douw es anochi ai, ni tabata bebe nada tampoco, manera
nan tabatin coestumber ora nan a bolbe di jaagmentoe. E Gerobieuw i su
jioe Eckbert tabata corda trobe nan huimentoe foi nan patria i nan ta-
bata papia ketoe-ketoe, Dankmar, al contrario, koe no tabata s. nada
di miedoe, tabata sinti den e mes un lucha den su odio contra Fran-
conan i su speranza biboe di mira e gran Carlos den toer su mahes-
tad. Winfred tambe tabata desea ardientemente di mira e dominador
di mundoe, ma...”
|
|
| 13 |
 |
“..., koe
el a trece foi combento. Caba e ta bai moenstra Walderic e sorpresa,
koe'el a trece pe.)
Walderic tabata mir coe masht curiosidad, ma e tabata admird,
mas tantoe ainda riba e macutoe mash, grandi, koe Winfred a toema
foi lomba di su buricoe,
Anto e hoben pader a coeminza saca jerba i diferente pida pan ja,
koe tabata tapa e cos scondf.
Kico ta scondf aiden, bisa mi I Walderic a sclama jen di speran-
za e ta lombra o cos precioso I Esai no ta un klok ? larga mi
tende com e ta sona, mi roeman !
Winfred a toema un pida heroe i a bati rand di klok. Ki boeni-
ta, o, magnifico Walderic tabata sclama toer admir Porfln lo mi
haja consuelo di tende es sono atrobe 1 tyunca mas mi no a tend foi
dia ma bai foi combento, pero mi no loebida riba dj ainda. Hopi
bez, den anochi, mi tabata sonja koe mi tabata tende su sono pasa
den laria, ma ora ma spierta tabata e sono suave dj rio Murr, abao
den bosque. Bisa mi, mi'roeman, na oenda bo ta hiba e klok?
E^ ta pa bo, mi tata Walderic...”
|
|
| 14 |
 |
“... boenita, briljante di oro, e cruciticado, trah. di piedra coe Cris-
toe clabfi nele. Caba nan a moenstra mi henter e oombento, oenda cada
religioso tabatin su trabao. Un tabata ocup, na scirbi boeki, otro ta-
bata dorn coe imagen boenita, otro tabata traha imagen boenita di
piedra, paloe i ivoor, otro trobe tabata sinta studia te laat den anochi.'
Dn lugar sol min por a pasa. Ma keda para toer admiri. Esai taba-
ta winkel di Danko, koe tabata traha kloknau. Porfin nan a hiba mi
na e hardin jen di flor i plantji boenita, oenda padernan tabata diber-
ti nan poco. E tabata paree mi un paradijs meimei di es mondi brutoe.
Coe cuantoe gustoe lo mi a keda den es lugar di paz i trankilidad,
di arte i eiencia, i mi coerazon tabata tristoe koe mi mester a bando-
na e lugar trobe, kizas pa semper.
Dia promer koe nos lo bolbe trobe, emperador a jama mi cerca dj.
Ora ma drentrf den un sala grandi i boenita, emperador a puntra,
kico mi tabata corda di bida religiosa. Mi coerazon tabata...”
|
|
| 15 |
 |
“...Anja 2.
Nnm. 12.
sya
1
ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
XO Juni
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1014
Impriml na Imprento dl Vlcarlato.
MARCIALO.
Leyenda Oriental.
Anochi a coeminza tapa su mantel pretoe riba Palestina, un di anochi*
nan boenita, koe solamente por observa na Oriente, camina aire ta balse-
m. coe olor suave di miles flornan, mientra bientoe ta soepla un freB-
cura agradabel den valjenan.
Hesus a regresa di un di su biahanan di cual cada paso tabata marc
coe un milagro di amor. Aw El a lamanta jioe di un pober biuda foi
morto, i regal atrobe na su mama.
Toer su Aposteloan tabata cerea djE ora El a drenta Herusalem,
acompanj pa un mucbedumbre koe a prssenei es milagro i koe te
ainda tabata hubila di admiracion i adoracion pa Salbador.
Denter di e multitud tabatin hopi mucha, i un di nan tabata Marcialo.
Marcialo tabata masb stim, di Hesus i a experimenta diferente
bez aprecio particular di su Maatro, i tabata companja nos Salbador
toer...”
|
|
| 16 |
 |
“... tabata leuw caba i koe mi no por a mira combento mas, di ripien-
te ma tende sono di klok, koe tabata jama padernan pa oracion. Esai
tabata un ultimo saludo pa mi, i ma coeminza canta e canto, koe mi
roemannan tabata canta es ora ai na misa.
Asina Winfred a caba su historia. Rondo di nan tabatin un anochi
ketoe. No tabata tende nada mas sino e movementoe dusbi di fojanan.
Walderic i Winfred a flea ketoe tamb. Porfin Walderic a toema pa-
labra : Bo a haci un cos masbd bon, mi jioe, koe bo a bandona comben-
to coe bo roemannan, i koe bo a bini aki na desierto. Mi ta spera
koe Dios lo fortalece bo, pa bo persevera den es trabao pisd, koe bo
mes a toema riba bo.
Anto nan a lamanta para i a bolbe na nan casita pa nan descan-
sa nan curpa.
£J. £lol£ dl fade* Walderic.
Dia Domingo mainta, ora toer bosque tabata ketoe ainda, klok ta-
bata bati pa promer bez den es tera ai. Su sono tabata contra es hen-
denan, koe tabata bai misa foi e coenucoenan i sabananan aicerca. I es
bendenan...”
|
|
| 17 |
 |
“...94
Mi tin derecho xY\ bini aki Winfred a responde. Bo no conoee mi
mas, Eckbert, sina lo bo no stroba mi di bini cerca mi tata.
Awor Eckbert a mir den su cara. Cieloe mio el a grita. Ta
bo, Winfred, den bistir asina I No rabia riba mi bistir Winfred dici,
lo bo sin]a di stimle.
Ma bo tata ? Le. wanta bo na su banda den un bistir asina ?
Awor e no sd, kico ta socede rond di dj I
Larga mi anto i no haci cuenta di loke lo socede. Bo kier permiti
mi, Eckbert, di keda cerca dj ?
Maske Eckbert no por a dicidi ainda, e no a risca di saca Win-
fred afor, ora esaki tabata na roedia dilanti di eama di Wolfert.
Foi su tino, es enfermo tabata mir. Winfred a toema e manoe
cajente di su tata, a hiza su cabez i a primi na su coerazon toer
esai el a larga socede, e no tabata sd den kende su braza e tabata
sosega.
Foi e dia Winfred no a kica mas foi cama di enfermo, ni di dia
ni anochi. Toer sirbishi koe antes Eckbert tabata haci, el a toema
riba dj. Gontinuamente su wowo tabata...”
|
|
| 18 |
 |
“...99
Djles Eckbert a bolbe drenta cuarto. Segun Winfred a mand el a
mata un lamchi, koe lo ta masht bon coeminda pa enfermo. Admirfl
di no mira Winfred mas, el tabata weita toer banda. Ma cara som-
brfo di Wolfert a haci comprende kico a socede.
Maestro, oenda Winfred, bo jioe, ta ? el a puntra.
Cai boca, min tin jioe mas, Wolfert a reaponde.
Bo a mand bai den es tempoe terribel, despues koe el waak hopi
dia i anochf na bo cama, sin sosega. Eckbert a risca di puntra.
Tende, com mal tempoe ta borota, i com duroe awa ta cal l Dal
mester ta jen di awa I Mara e jega sin ningun desgracia 1
Wolfert no a responds, ma e palabra di su criar a corta su coe-
rason. E no a larg sosega. Ora e tabata cera su wo wo mes, e ta-
bata tende boroto di bientoe i awaceroe. E tabata mira Winfred
bringando contra e mal tempoe, cai abao foi camina pert 1 par,
awa ta coh lastr bai coe ne. Sin droemi el a pasa anochi sigufen-
te. Un ansia grandi tabata tormenta su coerazon, pero e no a manifest...”
|
|
| 19 |
 |
“...
tabata aki pa juda bo tata i pa kit di no haci e cos ai, koe lo no
keda sin resultadonan fatal ?
Boso ta comprende, mi lezador chikitoenan. Com Cristiannan a pasa
es anochi ai ? cuantoe nan a reza i papia coe o troste koe ora a jega,
koe nan mester a bisa kico nan a dicidi.
Nan no tabatin hopi di warda.
Ya porta di sala di husticia ta abrf. Constancio a drenta i a cai
sinta riba su trono. Despues koe el a tira riba toer presente un mi-
rada serio, el a manda jama toer koe kier keda filel na nan keremen-
toe i koe ta ninga di adora diosnan di imperio. Toer a drenta i a
bin para dilanti di Constancio. Un di nan, un hoben mashd boenita
i balente, a bai adilanti te na pia di trono i dici na un tono solem :
Cesar, mi huramentoe militar ta obliga mi di sirbi bo ; pesai bo
por dispone riba mi braza i riba mi bida mes. Hopi bez ma risca
bida pa bo, esai bo sabi, i mi ta dispuesto pa haci un biaha mas.
Ma permiti, koe mi ta bisa bo, promer di toer cos mi ta un sirbidor
di Cristoe. Ta...”
|
|
| 20 |
 |
“...Solucion di Charada
1. Porta. 2. Aruba ta coeminza coe ai e palabra caba
ta coeminza coe c- 3. Dia i anochi. 4. E stof, koe ta
boela aden. 5. Barber. 6. Ala Blanca. 7. Oranjestad.
8. Un sol, pasobra despues di a come tin, e no tabata na
ajuno mas. 9. XIX kita awor es un di mei-mei, anto XX
ta sobra. 10. Regenboog.
Charada.
1. Mira, amiguitonan, busca ocho palabra i boeta nan un
bao di otro, de la manera koe letternan di mei-mei ta for-
ma nomber di un persona, koe tabata hefe di miljonnan
di hende, plama riba henter mundoe. Promer palabra ta un
herment di panadero i tambe un partida di curpa di hen-
de i di animal.
2. Un isla den West-India.
3 Un Imperio na Asia.
4. Un isla, koe ta pertenece na Holanda.
5. Nomber di un gran homber, koe ta bienhechor di humani-
dad i tambe nomber di un ciudad na America Central.
6. Capital di Austria.
7. Nomber di un metal.
8. Un profeta, koe tabata un prefiguracion di Hesu Cristoe.
Simon Arende
2. Kico ta papia sin boca ? Fellse...”
|
|