| 1 |
 |
“...CULTO CATOLICO.
r^szrzMZjrzrz^zjzj^JT^JZJ^
Un homber, mash. sabir i bon
catolico mes ora, tabata un dia na
presencia di un gran senjora, di
situacion altoe i masha ilustr, pero
no catolico. Nan tabata papia riba
hopi cos, ora combersacion a cai
riba ceremonianan di Tglesia cato-
lica. I e senjora altoe i fini i muy
civiliz, a coeminza hari i bofona coe
toer e ceremonia loco, coe cual
catoliconan ta ven era nan Dios.
Anto e bomber sabir a lamanta
para brutoe, a dal e senjora fini
riba su schouder i a grit coe boz
duroe : Caramba esta patoe bobo
bo ta !.. Nada, bo sa, nada abso-
lutamente bo ta comprende di nos
religion. Ki diaptre ki bobedpd
b ta bende!....
Ta di, comprepde kop e senjora
fini a haj mashh ofendf pa trata-
mentoe asina brutoe, i jen di indig*
nacion e ta latpaqta para i dici:
Ma senjor, ni promer regla di hon-
radez bo ta. conoc. Asina bo tp
trata un bebde civiliz, ?
Ma coe un sonrisa fini e homber
a responde: Dispensa, senjora E
mes...”
|
|
| 2 |
 |
“..., desconfia di es
stranjero koe podiser ta busca mo-
do di ganja boso.
Es palabranan, pa un momento,
a haci impresion riba nan, ma pron-
to esai a pasa, i coe un sonrisa di
compasion Enguerrando a responde:
,,Bao di es forma ai, anto nunca
un cabaljero lo a toema parti denf
ningun cruzada. Ma en berdad, Je-
han, miedoe ta pone bo perde ca-
bez?.... . ^ a
Boso lo mira si ta miedoe mi tm.
I Jehan a bisti armadura mescos
koe' su roemannan.
Di es manera nan a baha na co-
ral interior oenda nan a hunga al-
gun wega di torneo excelente^dilan-
ti Donja Hermenegilda i su damanan.
Ora anochia drenta i koe algun
personal di servicio a retira, Donja
Hermenegilda tabata sinta solito
banda dl chimenea i bao di hila-
mentoe el a pega sonjo. Sala taba-
ta poco ilumin pa un lampi
di heroe, koe tabata tira un luz
stranjo riba bordamentoe di e cor*
tinanan pis. Un man a alza punta
di un cortina i e tres jioenan hom-
ber di senjor Angilberto a drenta
camnando ketoe-ketoe riba nan...”
|
|
| 3 |
 |
“... ta bieuw; pesai
bo tin di baha pa mi pasa.
Ma e Francs no por a gana asina.
El a mira koe ingls a saca un cou-
rant foi sa sacoe i keda sinta lez
toer calmo riba su cabai. Francs
a saca un sigarfa i a sinta huma
mes trankilo.
Despues di un ora asina, Ingls a
caba i kier a hinca courant den su
sacoe trobe, ma e Francs dici coe
n : Hola, Senjor, bo kier huma un
sigarfa, i sea asina bon di fia mi bo
courant ? i coe un sonrisa el a pre-
sent su paki di sigarfa.
j Coe gustoe mi kier cende un
sigarfa ai bo, Ingls dici, ma pro-
mer lo mi camua atras i na suela
firme lo mi acepta bo ofreDda.
I pa promer biaha un Ingls a
kita foi camina pa un Francs....”
|
|
| 4 |
 |
“...85
xiir.
Den esaf e flotilja di e mucha cru-
zadonan a gana playa. E mucha-
nan tabata grita di ansia i rabia;
e marineronan a -hanja compasion
di nan i tabata vacila pa sigui co-
mando di e roemannan Aubriot,
koe tabata ripiti, coe un sonrisa
diablica den nan cara:
Bueno, ora di batalja a jega.
Un tempestad di gritoe di bengan-
za tabata sali contra Archibaldo:
-Morto! morto ne traidornan
koe a bende noa!
Ya aigun boto enemigoe a jega
te na poco distancia di e barcoenan
i nan a grita nan na rabe:
Entrega boso, cachnan infiel.
Archibaldo a contesta nan ne mes
lenga. Despues el a bisa e muchanan:
Hobennan balente, Saracenonan
ta asina numeroso, ke facilmente
nan lo caba coe boso, ma pa ad-
miration di boso balor nan ta drenta
na trata coe boso, bao di condicion
koe boso lo bandona barcoe i larga
toer boso arma atras.
Coe gritoe di alegria nan a tende
e promesanan, ma e hoben 'nobel-
nan a menaza 'coe un gritoe di in-
dignation. Enbano captan Medrico...”
|
|
| 5 |
 |
“... derecho di larga mata nos
tambe.
I esai lo mi wel haci si boso
sigui coe boso cabezura.
Ya mi ascohecaba, Enguerran-
do a responds coe calmo, ,,i bo mi
roeman ?
Ami tambe1.
,,Nos resolucion ta inquebranta-
bel, mes-cos koe e baranca di gra-
niet riba cual castiljo di nos tata-
nan ta para, Enguerrando a sigui
bisa.
Esai nos lo mira, tende! Ben
Sangiar a bisa, batiendo su mannan.
Catiboenan a coeri drenta. Ben
Sangiar a ordena pa pone e hoben-
nan cristian na boei.
Mi ta entrega e dos cachnan
aki na bo poder, el a bisa su fa-
vorito Massoud.
Un sonrisa feroso a pinta cara
odiosa di Massoud. El a haci un
sinjal coe e catiboenan i mes ora
nan a lastra e muchanan bai coene.
Ki lastima! Pronto tabata spera
nan un desgracia grandi. Massoud
a haci e plan infernal di separa nan.
Nan a hiba Isolin, coe boei pis&
na m&n, den un cuarto scur, mien-
tras nan a lastra Enguerrando hi-
ba caja, coe cadena na garganta,
hib na cas di un egipcio, jamA
Schirzad, koe a confi na...”
|
|
| 6 |
 |
“...51
tambe ta liber for di poder di e Ben
SaDgiar crul.
XIX.
E comitiva chikitoe a cohe camina.
Ora nan a jega na cas di Ben Sangiar
nan a haja sabi koe el no tabata na
cas. Ne mes momento su favorito
Mossoud a presenta, koe weitando
Enguerrando, a bis coe un sonrisa
prfida den eu cara:
Indudablemente bo ta bin busca
bo roeman, no ?
Nos ta bin ofrece Ben Sangiar un
suma grandi pa libertad di Isolin.
Su suerte ta depende di mi, Mas-
soud a responde; Ben Sangiar a
pone e infiel henteramente bao di mi
poder i na mi bondad e ta debe su
bida ainda.
Pa amor di Dios e monhe a scla-
ma, scucha deseo di un roeman i lo
bo ta ricamente recompense.
Avaricia di Massoud a vence bien
pronto su odio inhumano di cristian.
Paga su balor i lo mi hiba boso
cerca e catiboe, el a bisa porfin.
EI no por bini camina nos ta?
Senjor Angilberto a puntra con-
movi.
No, el ta poco indispuesto.
Capelan Ludgero i Jehan a entreg
pur£ suma necesaria, panja i prenda
precioso, koe e...”
|
|
| 7 |
 |
“... semper. Coe-
rashi anto, nos lo reza pa bo.
I pouiendo heebo mes ora na su
palabra, el a oal na roedia, a dobla
su mAnnan i a basba benter su coe-
razon den un oracion fervorosa. Toer
a sigui su ebempel.
Dios a scucba nan splica. Ape-
nas senjor Angilberto a eaba su
oracion. koe Isolin a lamanta un
poco for di su cama i a bisa coe
un dusbi sonrisa:
Papa, mi ta sinti mimebor, lar-
ga nan biba mi for di e cas aki.
Algun dia despues, Isolin por a
sigui su tata i su roemannan.
Na mo men toe koe nan tabata bai
barca na costa di Alejandrfa, antes
tan desgraciado pa e hoben cruza-
donan, e monhe, koe a companja
nan te na es lugar, a toema des-
pedida di nan coe algun palabra
corticoe.
ComI, Enguerrando a puntr,
bo no ta bam huntoe coe nos?
No, mi jioe, e monhe a respon-
de, mi a priminti cieloe, di consa-
gra mi cuidaonan na Cristiannan
infeliz, koe ta cargA aki di miseria
i cadena; nan ta mi jioenan, senjor
Angilberto, mi mester keda cerca
mi familia spiritual i...”
|
|
| 8 |
 |
“...
visiblemente a protega su sirbidor-
nan fiel.
XX.
Larga nos bam drenta den e sa-
lon espacioso di castiljo di Cha-
vannes, oenda siete anja pasa En-
guerrando, heridi pa e rebeldenan,
por a logra bolbe na bida, pa cui-
danza atento di habitantenan di e
castiljo. Nos ta mira aja senjor An-
gill>erto i Donja Hermenegilda coe
sonrisa di felicidad riba nan cara,
algun paso mas aleuw dos boenita
senjorita bisti coe panja blancoe di
novia i dos cabaljero balente,_ spe-
rando riba senjal pa nan bai den
capilja di castiljo, oenda nan matri-
monio lo ta celebrd.
E dos senjoritanan ta Isane i Vio-
lette, jioenan di baron di Chavannes;
pa nan no bandona nan tata debil i
enfermo, koe no por a pasa sin nan
cuidanza, nan a rechaza proposicion-
nan di matrimonio di mas briljante.
Ma desdi un anja caba baron di
Chavannes a moeri den Senjor, i En-
guerrando i Isolin, koe a bolbe di
batalja di Bouvinnes, oenda nan a
haci milagronan di balenterfa,. a
doena na pasada un bishita n cas...”
|
|
| 9 |
 |
“.... Mes ora a paree un homber
disfrazi i a coh bai coe n. E ma-
jornan tabata mash. tristoe i a bus-
ca toer manera pa nan haj, ma toer
cos tabata por nada. Ora mi a ca-
ba di horta bo, mi a drenta un wa-
gen i a bai liher na Genua. Aja mi
a keda hopi tem scondf. El a manda
mi mata bo, ma mi no por a haci
esai. Mi a pone bo riba marsh, for
di oenda e carpinter a cohe bo.
Icombo abini na Nervi ? Herman
a puntr. Wel, boz di mi consenshi
no tabata larga mi coe sosiego; asi-
na ta, koe despues di a pasa rond
mundoe, mi a bini Nervi coe spe-
ranza di haja e pober mucha pa
mi doen na su majoroan, ma dia
bo a bini cerca mi, bo tabata mu
choe grandi pa mi a conoce bo.
X.
Herman tabata droemi mash. so-
seg> coe un sonrisa di alegrfa den
su cara. Di golpi Norberto a abri
porta poco-poco pa bin spier t i dici
coe n: Herman, mi a sali misa,
mi a confesa toer mi picarnan i bon
Dios a pordona mi, mi ta bai ricibi
coe bo. Ki contentoe Herman a sin-
ti, ora el a tende esai. El a...”
|
|
| 10 |
 |
“... Santoe, ki mishi e buricoe aki banda? E muchanan tafica ketoe.
Pero e cochero, koe tambe a bai, ta responds coe un sonrisa di_ bo-
fon: E mester carga toer e animalnan, koe e jioenan tin idea di tira.
E tata coe e tres otro cabaljerona a tira hopi p&hara; den dos
ora i tem nan tasch a jena. Pero loke ta e tres mucna bromadornan,
koe a trece un buricoe pa carga tantoe p>hara, nan no a tira nada,
ni un totolica sikiera. Nan tasoh a keda plat mescos coe un depchi.
Un sinjal di trompet a reuni nan toer na un desajuno delicioso. Pas-
telan, ham, weboe hereb, keshi, koeki.
I awor atrobe ma observa un cos. Esnan koe a traha menos a co-
me mas. E tata tambe a nota esai, i di coe e muchanan. Esta un
carga pis& e buricoe tini. Toer e grandinan a hari.te jora, peroechi-
kitoenan a bira cor&. mescos coe kreeft. Eicardo a responde: Papa
mes tabatin toer cachor, pesai nos no tabatin ningun pa cohe e p&-
haranan, koe nos a tira....”
|
|
| 11 |
 |
“...
candela. Mas parti di nan tabata
na roedia, sofocA den huma, coe
nan mAn cruza i nan cara na cieloe.
Sacerdotenan tabata droemi abao
den nan panja di haci misa dilanti
altar. Toer a moeri coe un ultimo
oracion na nan boca pa esun koe
a traiciona nan, pa esun koe taba-
ta camna ai spantA buseando un
cadaver den nan, Scipio.
Den kapel den pesebre Hesus
chikitoe tabata hari cene. Dilanti
di pesebre Julia tabata na roedia
bisbi coe su panja di promer Santa
ComunioU, su cabez dornA coe lelie
i rosa. Su deseo di moeri despues
di su pronier Santa Gomunion ta-
bata cumplf. Banda di dj na roe-
dia Scipio a hanja su jioe muher.
Ma mas cerca Hesus chikitoe ta-
batin un otro mucha. Ora vlamnan
a cohe misa Metella a corre bai
coe su jioe C.ipriano i a ofrec na
Dios. El a pone su jioe coe su cara
contra cara di Hesus Cipriano ta-
batin ainda un sonrisa di angel riba
su cara, coe cual el a drenta cieloe.
I man den mAn di otro, Metella
tabata na roedia coe Scipio su muher.
E...”
|
|