| 1 |
 |
“... un cierto dia Isolin, koe sem-
per tabata gusta di bai keire paf
pa tende canto di peregrinonan koe
tabata pasa, a bai poco leuw di
castiljo l el a keda no poco admi-
rd di contra coe Pedro Arcbibaldo
koe a entreg coe mashd misterio
un carta pa Enguerrando.
Ora Isolin a jega cas el a jama
su roeman mayor aparte i a entreg
e carta.
Acaso bo ta loebida koe mi no ta
ningun sabf manera bo? Bam, hacimi
fabor di leza es carta pa mi.
Es ora Isolin a leza lo siguiente:
Majan mainta, na di cho ora di
dia lo tabata bon pa Senjor En-
guerrando di Krougal di bai sinta
riba barancanan na costa di Plou-
gastel i tira su. bista riba e tereno
banj, pa olanan di ocano. For di
altura di es murajadan di graniet
du bista lo por contempla lamar
inmenso i su Spiritii ld por ocup
coe otrd cieloenan, otro teranan,
otro lamarnan. basta coe persona-
nan ausente, sea koe nan ta den des-
tierro 6 den tumba.
Esai ta toer loke e peregrino
kier a participa bo. Enberdaa no
tabata bai la...”
|
|
| 2 |
 |
“...y (T'a
1
ALi ETA N [CA
P
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
; rVo. 2 . A LA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1912
p QXD T
Cruzada di Muchanan.
ui.
Siguiente mainta EDguerrando a
baba, bistf na jaagd den hardinnan
di castijjo, i cuidadosamente eladren-
ta un camina bandona koe ^tabata
bai pa lamar.
Coe bisfca penetrante el tabata
sonda horizonte na toer camina.
Alfin el ta tende di aleuw un canto
halt i el ta mi ra un boto di pis-
cador ta acercando. t Mes ora En-
guerrando ta jama e 'piscador, koe
ta bira bin coh i hib na Plou-
gastel.
Asina el a gana playa el a cohe
su trompet 1 a toca un jamada i
inmediatameute un otro tocamentoe
di trompet a respond. El a dirigi su
pasonan na direccion oenda e sin-
jal a sali, koe de bez en cuando
tabata repiti. Di aleuw campananan
tabata bati ochor, i alfin Enguer-
rando a haj den presencia di e pe-
regrino koe a coemind coe un
inclinacion profunda.
Pues bien, e hoben Senior di
Kerougal a bis, pa haci kiko...”
|
|
| 3 |
 |
“... puntr:
Ta com mi no ta mira mi pahe>
nan, Wouter i Willem?
,,Nobel Senjor, e sirbiente a res-
ponde vacilando, awe mainta nan
a hui bai.
Hui bail,
Pa bai uni nan coe e ebercito di
mucha.
Tendiendo es palabranan Enguer-
rando a bira responds:
Ta paree anto koe ningun obs
taculo por stroba e cruzado aki....
Nos filanan ta crece dia pa dia.
Warda numa i pronto nos nomber
lo resona den toer pueblonan.
Despues di mei ora e jioenan di
Conde di Kerougal tabata dirigi
nan pasonan na campo di e cruza-
donan cbikitoe, oenda nan jegada
a lamanta un entusiasmo cast ge-
neral. Siguiente dia e ebercito a pre-
par pa sigui nan marcba interrumpi.
Enguerrando tabata kier pa pasa
dilanti castiljo di Cbavannes, pa
doena un prueba 'di bomenabe na
es casteljano generoso.
Muraja di aior tabata toer jen di
soldd, pabe i damanan nobel di
compania....”
|
|
| 4 |
 |
“... Bernardo tabata stimador
di La Birgen, pesai nunca diabel a
baja poder riba dj. Kiko a soce-
del, semper el a menta dusbi Nomber
di Hesus i Maria.
Den corridor di combentoe, oenda
el a biba, tabatin un imagen grandi
di La Birgen i semper ora Pader
Bernardo a pas, el df: mi ta coe
minda bo, Maria. Diabel furioso
riba e coemindamentoe a bisa:
, Pader Bernardo, bo no sa, koe es
magen ta piedra i bo ta corda 1e
ioeminda bo? Mi sa koe ta piedra,
ma mi ta coeminda el koe ta re-
presenta.- Diabel a respondle: bo
ta maldicion, coe toer hende. I kiko
a socede ? E dia siguiente ora
Bernardo a pasa e imagen i a coe-
mind coe Ave Maria, el a haja
respondi, Ave Bernardo. Anto Ber-
nardo ta bisa: awor lo mi sinja
toer bende, ora nan ta pasa of ta
rnira un imagen di La Birgen, of
koe diabel ta tenta nan, koe nan
mester menta dusbi Nomber di
Hesus i la Birgen, esai e diabel
ganjador no por wanta....”
|
|
| 5 |
 |
“...
sin balans i a dal abao foi su co-
nocementoe, coe su cabez riba un
cabuja! Na e momento aki ma baja
mi promer ataca di miedoe, un mie-
doe terribel di morto. Es pober bom-
ber, coe su manoe i cara susbd di
sanger, tabata un historia biboe di
masbinnan, koe a garna i di curpa
nan manefi.
Ma cobe braza di mi esposo i aun-
ke e tabata masbd balente i no ta-
bata tembla, ma mira su cara, koe
tabata blancoe como papel. Nos a
comprende awor, koe e accidente ta-
bata mas serio, koe nos tabata cor-
da, ma te awor mes mi no tabata kere
i toer e otronan, foi kende mi
por a sabi, tabata corda mescos coe
mi, koe Titanic tabata por zink.
Oficialnan awor tabata bai bini i
tabata grita doena ordennan.
Mi no tin un idea claro di loke a
socede durante e siguiente cuartoe
di ora.
Tempoe tabata figura mas corti-
ooe, ma mester a socede toer cos
denter di 10 a 15 minuto. Ma mi-
ra e promer ofieial Murdock parra
den di un di e pasasbinan, pa im-
pedi, koe mas stokernan herid...”
|
|
| 6 |
 |
“... pa loke ma leza despues den
periodico, e mester tabata e Senor
J. Bruce Ismay, directeur di e linja
di strea blancoe koe e vapor ta-
bata pertenece ne. E di tres boto
tabata casi jen, ora un matroos a
pone man cohe Marjorie, rank foi
mi i tir den boto. E no tabatin
tempoe. pa e despidi pa semper foi
u rata i pa doena e ultimo beso.
MI awor abo un homber a grita
den mi orea. *
Bo ta un muher 1 Busca un lu-
gar den boto, promer koe ta laat.
Tabata figura mi koe dek di vapor
tabata slip bao di mi pia. Ya el a
forma caba un hoeki skerpi, paso-
bra e vapor tabata hundi iiher, do-
blando pa parti padilanti. Desespe-
r& ma cohe mi esposo tene. Mi no
sa, kiko ma bis, ma semper lo mi
tene na mi memoria, koe mi no kier
a bandon.
Un homber a coh mi na mi braza,
despues un otro a pasa toer dos ma-
_oe rondo di mi i a ranca mi coe
|Oer foria. Ma tends mi esposo bi*
sa : Bai Lotty I Bai pa amor di
Dios i sea balente Lo mi haja un
lugar den otro boto siguiente. E
homber...”
|
|
| 7 |
 |
“...109
E maltrato a pOoe mi di m vloe, 4 esai a hinca mi abrobe den mal
conducta. Ma sbttdia o manera di toema venganza.
Tabatin den dj boenucoe un rooi basta hundoe, boer scondi bao dl
rama di soempinja, Asina ma weita e rooi, a drenta ini un idea fa-
moso. Mi ta bai hunga mi shon un bon pego. Prom diadibaiPun-
da, mi ta bai sconde mi curpa aidn. Dicno, hecho.
Su siguiente dia Mars mardugA, asina nan ta carga garoshi pa bai
Punda ma drenta mi buracoe. Dos momentoe despues nan ta bin busca mi.
Nan ta jama, nan ta grita, camna aki camna aja, boer cob por nada.
Ami a flea ketoe, mescos koe raton. ....
Sigur nan a larga porta abri. Porfin nan a hinca un cabai bao
di garoshi. I mientras e cabai tabata haci mi trabao, ma haci coi
floho, dal un dushi sonjo den e rooi. Despues di dos ora asina, ma
sali foi mi buracoe, coeminza camna, coen, grita, pa hala atencion di
mi bendenan.
2
;£.*'
mm
Ata nos bon burricoe ta bini. Beta flel e animal ai ta, i esta...”
|
|
| 8 |
 |
“...115
a bira koe ki ora koe e pone algo
den e latji, Marco tabata coh.
Marco tabata bai birando dia pa
dia mas brutoe i tabata trata mas
maloe coe ne; esai a haci koe el no
kier a risca papia nada coe ne. Un
dia el tabatin asina hopi respondi
di haci, koe el a bolbe cas te laat,
ora tabata scur caba. Den e caja koe
el tabatin di pasa pa bai cas, taba-
tin pn shap. Ora el tabata pasa di-
lanti dj shap, el a mira Marco ta
pleita coe algun hende mas. El a
hunga asina tan toe, koe loke el ta-
bata gana no tabata basta pa el
paga nan. Henter anochi Herman
no por a droemi; e tabata reza un
rosario coe mashd debocion pa e po-
ber Marco.
V
Siguiente dia e no por a loebida
su companjero; el tabata reza hopi
i cada bez pa su combersion i taba-
tin idea e dia anochi, di pidi' pa e
larga e mal bida ai. Anochi el a ke-
da lamanti i tabata ward coe itn-
paciencia ki ora lo e bini cas. Diez un
or a bati, diez-dos or a bati i aln-
da Marco no a jega. Mes ora el a
lamanta...”
|
|
| 9 |
 |
“...AL/ BLAl N fCl
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
No. TO ALA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1013
Historia di Herman chikitoe.
IV.
Siguiente dia Herman a baicerca
Pastor i a cont toer loke a pasa e
pober Marco. Ki contentoe e tabata,
ora Pastor a priminti di bin bishi-
ta su eompanjero i koe lo e baci
toer su posibel di scap for di e si-
tuacion, koe e tabata ad n. Porfin
Dios a compadece di e pober Marco
asina tan toe, koe pronto el a cura,
tantoe na curpa, como na alma. 1
1 a ricibi San toe Sacramentoenan eoe
mash debocion i a priminti di no
hunga placa nunca mas. El a haja
tambe, pa judanza di Pastor, sufi-
ciente placa koe el por a caba di
paga toer su debenan. Porfin, tan-
toe dianan di tristeza a troca na
alegrfa. Ainda alegrfa mas grandi
tabata sper. A wor lo e bolbe cerca
su mayornan, pasobra Marco su baas
a moeri i e kier a bai busca trabao
cerca Herman su mayornan. Despues
di a jama Perpetua, Pastor i e du-
que adios, elcoe Marco a cohe ca...”
|
|
| 10 |
 |
“... ricibi
su Salbador coe asina debocion, koe
toer hende den misa tabata mashi
conmov. Ningun no por a 'bisa cual
tabata sinti mas feliz: Herman, koe
a desea tan toe di ricibi su Dios of
Norberto, koe a scapa awe di un
peso mash. grandi, koe tabata mor-
tifik mash anja. Henter dia Her-
man a keda cerca su familia adop-
tiva. Siguiente dia Norberto a con-
ta nan toer su historia. E piscador
n priminti di hib Aiemania pa bai
busca su familia; ma esai no tabata
posibel, pasobra e no tabata sabi
nan nomber.
Manec Marco a companj hijj
playa bai confirms. Ora misa a caba,
nan acohecamina pabaicas, marnes
ora Herman a haja falta di su me-
daljn. Spanta nan a keda para. Oen-
da el porta? Nan a coeminza busca
abao na caja Bao di nan busca-
mentoe nan a jama atencion di un
poliz. El a puntra nan ta kiko nan
tabata busca. Ora el a tende koe ta
un medaljn, e dici coe nan, koe e
criar di hotel, koe tabata pasa net
na e momento ai, a haj den misa,
na lugar camina un senjora koe...”
|
|
| 11 |
 |
“...164
Historia di un buricoe, conti p mes.
CAPITLO IX.
Su manece mi a tende, koe Cornelia a lamanta mash, maloe. El mester
keda na cama, i dokter tabata bisa, koe el tabatin cajntura, i koe
lo tarda hopi pe bira bon. Dokter a pone su cara mash. serio i el a
sagudi cabez, ora muchanan a bin tende, com Cornelia a pasa anocbi.
Dokter a taba es sbon di mi, di no permiti mucbanan mas di subi buricoe,
promer Cornelia a bira toer bon, pa e mes conta com e desgracia a
8OC6Q0.
Ami tabata sabi mashd bon, koe ta pa expres mi a causa e des-
gracia 1 p esai mi tabata sinti dule te jora riba mi mal bacir. Ora
Cornells a bira bon, i koe el a conta koe pa causa di mi mala mania
den 08 awa di lodo, toer a a cobe rabia coe mi.
Dia siguiente Roberto cocbero a drenta den stal. Mi a corda sigur
sigur, koe el a bin busca mi, pa mi sali coe Jeanette i su roeman. Ma
ngu.ra bo, com ma spanta, ora mi a mira Roberto boeta sija riba otro
buricoe, Un^ rato despues Guancito a bin para dilanti di...”
|
|
| 12 |
 |
“...167
bo a bira eurioso pa aabi kico ta
soced den es reunion ai.
Un cierto anochi el a keda aja ;
siguiente anocbe el a hinca rod fa
huntoe ; porfln el a coeminza toe-
ma parti na 68 santoe ehercicio. Es
jioe a sigui su tata i despuea di
poco tempoe henter es famfa taba-
ta reuni anochi den oracion. Poco
tempoe despues e tata i e jioe ta*
bata cumpli fielmente coe nan deber.
Jioenan, no loebida nunca bo o-
racion di anochi. Maske podiser nin-
gun hende na bo cas ta rez, no
ta mofciboe pa bo tambe keda sin
rez Reza bo oracion toer anochi
promer bo bai droecai. Mas bop, i
coe mas respet 1 debocion bo rez, mas
bon ehemplo bo ta doena na toer
otro hende di cas. Sigui, no perde
animo 1 Pronto lo bo mira, koe lo
no tarda muchoe, koe toer otro*
nan tambe ta bin .rez huntoe koe
bo.
Corda bon, sin oracion ningun
bendicion di Dios tampoco.
Char ad a.
1. B
B
B B B B B 2 tata = L.
B
B
B
'2. Mi cohunto ta companja hende.
Mi promer i segundo no ta camna, ma s& boela...”
|
|
| 13 |
 |
“... caba
e guera coe Zweden na 1721 mashd tantoe na fabor di Ru-
sia a munstra koe el a gana e problema politico tambe. For
di e dia Czar Pedro i toer su sucesor a carga tftulo di Em-
perador DI TOER RUSONAN.
Kende a gana premio?
Na toer a binl 23 soluelon; 14 ta di mucha-homber 1 9 dl mucha muher. Dl e
23 tin 10 sol koe ta bon, 1 ta di mucha-muher, 1 9 di mucha-homber. D9 nan
tabatln 3, koe a mand a nan solucion sin e papel di La Cbuz, pesai nan no por
bini na remarca. Di e .7 sobrante, 4 a traha nn cuenfca basta gradosa dl e bo>
lucion. Un di nan paree el a comprende basta e trampa politica di Czab
Pedro^ E mucha al tin bon lngenio pa bira un dlplom&tico famoso E mucha ta
jama Mabtinus Hart, discipel dl ecool S. Bernardo Kerkweg 8, Kralendijk, Bonaire.
El ta conta e solucion di manera siguiente :
Pa hende por a cohe e APPEL riba e tapijt coe 'su man sin camna coe su pia
riba e tapijt el mester a dobla e tapijt su scinan&n i sigui dobla he ora el por
a cohe of gana e APPEL...”
|
|
| 14 |
 |
“...189
V aria.
Gnenta graciosa di la Reina. Ora
Reina Wilhelmina a pasa den e dia-
nan aki coe Prins Hendrik i algun
senores i damsnan di corte na auto
camina grandi di Boskoop na Ou-
dewater, nan mester a hala un banda
pa un garoshi carg. coe bleki di le-
chi. Dos cabai chikf tabata hala e
garoshi, ma nan a' spanta masha,
mirando e autonan i a coeminza
boela, di manera koe cochero no
por domina nan.
Ora La Reina a mira esai,su Ma
hestad a doena orde na chauffeur
pa stop auto i pa bai juda cochero.
Un muher koe tabata biba aiban-
da, mirando esai, ta grita: Shon,
bo ta comporta bo toer afor; otro
hende ricoe no s& tin cuenta coe cos
asina i ta manda auto numa pasa
largoe, ma pesai tantoe desgracia
sa socede.
Reina a con testa riba e palabra.
Bi shon lo nos tene mas cuidau, no
duda.
Ora e muher a tende despues koe
e Shon tabata la Reina, el a keda
bon sust.
INTERESANTE*
Un hende coe curpa normal semper tin siguiente propo-
sicion remarcabel den midir di su...”
|
|
| 15 |
 |
“...C$9
r
ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HUBENTD.
rvo. ar
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1013
Historia di Nelly cbikitoe di Dios Santoe.
IX.
Com Nelly s& gradlcl Hesu**
Despues koe Nelly a haci bu pro-
mer Santa Comunion, nan a bolbe
hib na su cama. ELenter dia el a
keda koe es calmo santoe^ koe hen*
de ta mira den alma di santoenan
sol. Bopi soeur i mueha a bin hi-
shit i regal presentnan chikitoe
prencbi, scapulario i medalji, Nelly a
bisa nan toer danki i a pidi Soeur
di cologa toer e cosoan ai rond di
su cama. Ora nan a bai trobe, Nel-
ly a dobla su m&n chikitoe i su lip*
nan tabata papia palabra di amor
i gratitud pa Dios Santoe.
Dia pa dia etnfermedad di Nelly
tabata bira peor, i causa herida-
nan mashd penosa na su cara koe
tabata plama uu olor terribel. Ma
mira, despues di Nelly su promer
Santa Comunion, es olor mahoso
a kita henteramente.
Siguiente dia Domingo Nelly a
bolbe ricibi Santa Comunion, i toer
hende, koe tabata presente, tabata...”
|
|
| 16 |
 |
“... product o
cerca otro. Anto si e cijfer, koe bo ta hanja, ta un numero nons,
anto bo tin dbchi den bo man drechi, i diezplaca den bo man
robes. Si e sumo ta sali par, anto bo diez placa ta den bo
man drechi.
Mira numa:
Den bo man drechi bo tin debchi 6 10 ets.
anto 10X4=40
Den bo m&n robes lo tin diez placa n 25 ets
anto 25x3=75
115
Suma, koe ta sali, ta nons, pesai bo tin dbchi 6 nume-
ro par den man drechi.
Asina semper ta sali.
Un predicashi corticoe maf uerte..
Un sacerdote koe un dia no tabatin tempoe pa tene un
predicashi largoe pa hendenan, cera na fiscalat, a papia e
palabra siguiente sol:
Mi amigoenan, ora boso tabata biba liber na mundoe
ainda, kizas boso a tende hende hari i haci bofon di religion,
di f, di moralidad. Por ta koe boso mes a haci esai tam-
be. Ma esaki ta sigur i no tin nada di papia contra:
Si boso a had semper loke religion ta sinja i ta manda,
ningun di boso lo no tabata cera aki na fiscalat.
Enberdad, no por bisa nada contra....”
|
|