| 1 |
 |
“...31
* FAIiTA MISA.
Bon dia, shon Ben! Bon dia, shon
Ramon I
O, ebon Ben, kiko bo a falta dia
Domingo ? Bo no a bini misa ? Bo
tabata maloe ? Sigur eeai ta pro-
mer bei den bo bida koe bo a fal-
ta misa ?
Promer bez no ma mi ta kere
koe ta cincoe bez di benter mi bi-
da koe mi a falta miea.' Shon Ra-
mon bo tin tempoe awor ? Anto lo
mi conta bo un cos, kiko a soce-
de mi.
Si no ta dura largoe ?
O, nol Si bo tin poco pacenehi
numa. Tende. Mi tata i mama ta-
bata biba na Punda tem di Pastor
Blommerde, koe a casa nan. Mi
tata tabata piscador i mi ma-
ma a percura pa cas. Dios a bendi-
ciona nan coe cuater jioe, dos hom-
ber i dos muher, di cual ml ta ma-
yor. Nan a casa na misa di Otraban-
da, pasobra e tempoe ai no taba-
tin misa na Pietermaai. Un scool
si tabatin i de bez en cuando a bi-
ni un Pader pa tene catesashi, te
ora un Obispo coe dos Pader i un
Broeder a bini for di Holanda ; e
Broeder bieuw mi a mira dos se-
man pas ainda. Ei a bira bieuw
i...”
|
|
| 2 |
 |
“...22
mira, mf tabata droemi na banda
di lamar. Ora el a mira mi, e di-
ci: Ben, Ben, mira com Dios a
castiga i a spierta bo. Si 60 a bai
misa coe mi, anto e cos ai lo no
a socede.
Ai Guancito, mi a bisa, por-
dona' mi i pidi Dios pordon pa mi.
Mi ta priminti koe nunca mas lo
mi falta misa, si mi ta bira bon.
Ora nan a hiba mi cas, nan a jama
dokter i el a bisa mi mama : Lar-
ge droemi bon, el a spanta, ma
no tin ningun peligro.
I ta esai, mi bon amigoe Ra-
mon, koe mi ta para dnroe koe te
awormi ta cumpli otro seman
49 anja mi a falta poco bez dia
Domingo di asisti na sacrificio di
misa.
Ma shon Ben, bo sa kiko bo
mester haci, manda e cuenta na
Redaction di Ala Blanca. Sigur
su redactor lo keda contentoe di
a haja un bistoria asina. Ta bon
pa otro muchanan ta lez, i ta nn
bon ehempel tambe pa nan.
Esai mi no por. Nnnca mi a
skirbi un carta na Padernan.
O, nan ta contentoe; mara koe
tin mas hende, koe por doena un
of otro historia, sea di nan mes of
di...”
|
|
| 3 |
 |
“...Dos klerk ta bini a la bez
Pa carga cos dj shon Ingles.
HUB
mam
mam
Toer dos ta haci complimentoe,
Ta tene e homber bon contentoe....”
|
|
| 4 |
 |
“...Trankilo e shon ta para mira,
Sperando com e cos lo bira
-
rnsstJ^m
=i==M
nikj
+SJ393.
-='-- -
S 1 '
g==rr^==^=
------
~T '
=
' ' -t=
;
W2Sj2%
mm
mmi
ma
Wm
Mi tata dushi, ki trabao,
Toer cos ta plama, basha bao,
Toer dos ta lora pechoe arriba,
I nada nan ningun n ta hiba.
No sea nunca pretendi
Pa bo no keda bloot bashi....”
|
|
| 5 |
 |
“... Iglesia. Pesai mi
mester i mi kier bolbe den dj.
Un cuadro precioso.
Un homber, koe tabata stima i
gusta arte mashd, tabata pasa jen
di admiracion dilanti di un cuadro
chikito di un pintor famoso.
Un otro, koe a bini di afor, i koe
ta camna un poco inconstante riba
su pia, ta dal amistosamente riba
su schouder i ta bis: Mi amigoe,
esai bo mester splica mi, pakiko
nan ta paga tantoe placa, hasta
miles di florin, pa e pidacito di pan-
ja, coe poco verf airiba.
Wel homber, tende, bo no sd
koe bo a paga muchoe mas pa un
otro cuadro koe ta muchoe mas
chikito ainda?
,,Ami, pa un cuadro mas chiki-
toe...?
Si, si, bo no sd anto? Bien,
mira anto un rato den spiel.....bo
nanishi. E nanishi cord a costa ho-
pi placa mas i ta muchue mas chi-
kitoe.
Un flogo.
Un homber flogo tabata droemi
abao na kantoe di un camina gran-
di. Un shon ta pasa aja i ta pun-
tr oenda tal i .tal ta biba. Awor
e flogo ta hiza un di su pianan i
ta raoenstra coe ne direccion dj
cas koe e shon...”
|
|
| 6 |
 |
“...
moeri.
V V It I A.
Ernesto com bo ta bini asina
sushi ? Kiko a socede ?
0 mama, ma cai den lodo.
Coe bo batji nobo ?
Si mama, mi no tabatin tempoe
pa kitle.
Meesier. Ken ta rey di toer animal ?
Ningun di boso sabi esai ? Wel lo
mi juda boso : e animal ta mash
loco pa bebe sanger: e por boela mas
h. riba hende. Boso no sa ainda?
TJu mucha chikitoe ta hiza su dede.
Meester. Ha. E sabi Totje bisa
mi ta ki jam.
Totje: On pruga, noeneer.
Meester : (na occasion di entrada di
prins dm stad.) Muahanan tende bon,
lo mi bisa boso kiko boso tin di
haci ora su Excelencia ta bini. Lio
mi doena boso un sinjal ora E bini,
anto lo boso grita duroe: Biba
Prins te ora el a pasa.
Awor grita un momento pa mi
tende si boso a comprende mi. Grita
toer huntoe : ,
Muchanan : Biba Prins te ora el
a pasa! Biba Prins te ora el a .pasa!
Meester rabid : boericoenan 1!
Mucha: Shon, bo no tin un bon
horloge di bende, ta pa shon Elias*.
Bendedor: O si, mira, aki mi tin
un mash bon, e ta...”
|
|
| 7 |
 |
“...53
VARIA
Loke a pasa un jaagd.
Shon Maantji, un jaagd famoso,
a jaag mash phara den su bida,
pero nunca di su bida el a mira un
lora. I peor ainda, na e pais camina
e tabata biba, no tabatin tal phara
Algun spanjol, koe a bin toetna
frescoe na e pueblecito, tabatin un
lora mash boenita i papiad pa
kita sombr; pero pa un descuido
di nan criar, e lora a sali foi su
kouwtji i a boela bai mondi.
Un dia sbon Maantji a lamanta
mainta tempran i a bisa su jioe pe
cobe taas i awa pa nan bai busca
un dos konentji, mientra e mes a
cobe su scopet di carga patras di
doe loop, a pas na su schouder i
a toema destino pa mondi.
Bientoe a soepla bon pa shon Maan-
tji e dia ai; pasobra promer koe un
ora ya el a tira .tres konentji i al-
gun phara, i a decidi di bai cas
tempran, pasobra pa e dia ai ya e
tabata arm. Ora nan tabita bai
cas, di ripiente e jioe a grit: Pa-
pa, papa, bin weita un phara aki,
esta boenita e ta 1
E jaagd a bai acerca, i enberdad,
un boenita phara...”
|
|
| 8 |
 |
“...60
Coba un poz pa otro, bo mes ta cai aden.
E mucha di winkel di nos carplnt
Ta mira e Ingles i kier hunga coen,
E ta usa e garoti, pe no sinti pia
Bam parti na dos pe por sinti roedla.
i \
a
SStPSs.
hjsj?
4%,i
- j
B
SI
I contento, ma ketoe mescos coe un raton
E ta coeminza parti garoti dj shon.
Es Ingles ta tumba, pero mucha tamb,
Toer wesoei su curpa ta haci bon du.
Tende, bon amiguito,
Un conseho chikitoe.
Haci maloe na otro, lo sali robes,
E promer herida lo ta semper:
Bo mes....”
|
|
| 9 |
 |
“... kiko bo ta kere?. mi no tin mie-
doe di bo! Ma Compa Nanzi su
manoe a keda pega na es poptji
di breuw. Nanzi a coeminza rabia
i el a dal e poptji un skop, awor
su pia a keda pegA. Nanzi di: ta
kiko bo ta kere? anto el a dal e
poptji un cabizA, awor su cabez a
keda pegA. Nanzi a bira spantA,
pasobra el sA, koe si rey bin haj aki,
sigur rey lo mat. El ta ranca man
coe pia, ma por nada. Awor el a
coeminza grita: mi shon rey, por-
dona mi! mi no ta horta nunca
mas, pordona mi mi shon rey! Ora
rey a tende es gritamentoe el a cor-
re bai liher, i contentoe koe alafin
e por a cohe es ladron.
Ora rey a jega na poz i a weita
compa Nanzi, rey di: ahA, ta bo ta
horta mi frutanan toer anochi ?
awor mi ta larga mata bo! Ma
Nanzi. ta grita noema pordon mi
shon rey, nunca mas mi ta horta!
Rey di no, no tin pordon pa bo,
bo mester meri! Rey a jama su
soldAnan, nan a hinca Nanzi den
un sacoe, pa nan bai hog.
Ora soldAQan a pasa dilanti di
un shap, nan a pone es saco abao
na...”
|
|
| 10 |
 |
“...84
Un cach nanishi largoe.
SSk^
E shon ta bini disfraza,
Cach ta keda babuca.
Compa, ta loco bo ta bira
Koe ni bo wowo min por mira ?
Ilflllll|!
Bam weita, koe nos animal
Tambe por bini carneval.
Bam saca compa foi verdriet,
Bam poerba smaak di su rooi-
[biet.
Mi chocho paree un profesor
Un abogado, un orador.
Awor funcion ta cerca, i caba,
Ay! mira esun su boca baba.
Compadre dj cach ta bini
I dici : Kiko e homber tini ?
I
Compa ta coeri busca cas.
Esun ta jora : nunca mas.
Bo no kier cai den affliccion ? No disfraza harnas na shon.
Bo situacion, teinpran laat Lo sali toch den claridad. f
X lo bo sufri mes dol I mes berguenza koe e cach....”
|
|
| 11 |
 |
“... mas. Caba, cas& dj. muher, ta bis: otro seman
nos ta bende e buricoe maldito. Asina ma tende e cos ai, ma span-
ta di morto. Ora anocbi a sera, ma kibra mi cabuja, boela tranke-
ra, hui bai mondi. Ma coeri, coe coeri, Dios sA cuantoe ora lar-
goe, te ora ma jega den un bosque boenita. Jerba na abundancia, i un
rioe di awa limpi frioe. (E ta sigub)
VARIA.
Denter oriaman.
Ora mi shon no ta hala su palabra aden, koe el a bisa
mi awe mainta, anto mi ta kita for di aja awe mes.
Di berde ? i kiko el a bisa bo auto ?
El a bisa mi: Si majan bo no a kita bo pia for di mi
cas, anto mi ta kibra bo garganta, ladron!!...”
|
|
| 12 |
 |
“...99
Histora d un buricoe, conti p mss.
V ./
CAPITULO II.
Mas di un lura ma toema vacansie. Dia pa dia ma sinti mas smaak
den e bida di libertad, i cada b ma bai mas leuw foi dj pueblo di
mi shon.,
Porfin tempoe di frioe a drenta, i forzosamente mi tabatin koe ban-
dona e mondi pa busca un eas. Ma coeminsa coeri, i despues di algun
dia ma i jega na un pueblo desconoc. Na camina grandi tabatin un
casita, nechi, limpi, boenita, coe un hardin chikitoe su dilanti. Dilanti
porta tabatin uq muher di basta edad, ta sinta cose.
E cas tabata gusta mi, ma drenta hoffl, i a pone mi cabez riba
schouder dj mni her:
.r
LiM I
iP&M 'J-
C1 ~ dj£5
El a dal un gritoe, boela lamanta. Ma para sin moet, mira sol ma
mira e muher coe un wowo tristoe i jen di splica.
El a comprende e mirada. Pober bestia, asina e dl, esta tristoe
bo tal Bo no tin ningun hende pa cuida bo ? Wel anto ta mi lo
toema bo. Bo la sirbi mi, mi ta cuida bo.
Mes ora a sali foi den cas, un boz...”
|
|
| 13 |
 |
“...koe un mucha chiki. H, te ainda mi boca ta baba, pensando riba e
cuater anja feliz, koe ma pasa den dj casita. E tempoe ai si mi ta-
bata comporta mi toer af.
No loebida nunca koe mundoe ta mes-cos koe un spiel.
Si mi ta mira den spie! coe cara mahoso, 1e debolbe mi un cara ma
boso. Si mi ta mir coe cara contentoe, le debolbe mi un cara contentoe
Mes-cos lo pasa bo den mundoe, tantoe cce bestia como coe hende.
IJo trata nan bon, nan ta trata bo bon. Ma si bo trata nan maloe,
nan lo paga bo mes-cos.
Desgraciadamente e bon trato a caba liher. E muher su cas, a bolbe
di foi tera. Nan a bai biba na punda, i pesai nan mester a bende
mi coe un coenukero di -ai banda.
VARIA-
Un sbon di coenueoe ta drenta un libreria. E klerk di aja dici coe e shon:
Sbon ta di coenueoe, paree; no ?
Si, i pakiko.
Anto mi tin boenita boeki pa .shon coempra, misha til, riba ,,ali-
mentacion di bicer.
Mira mucha, bisa bo mama e bin coempra un, e tin mester di dj mas koe mi.
Un hende koe ta...”
|
|
| 14 |
 |
“... piedra-
nan boenita, i e buricoe tabata bai
largoe sin bira na ningun camina,
na e lugar koe e mester a bai.
S ta sigui.
BSTA SABIB!
Tabata biba na coenucoe un shon, koe kier a larga traha un maga-
sina pa warda toer cos aden, ma tabata falta placa pa paga trana-
dornan. E tabata spera placa, ma nan no a bini ainda.
El a jama baas Marti i dici coene: Baas, mi tin toer material aki,
piedra, kalki, zantoe, paloe etc., ma mi .no tin placa ainda, i awor koe
tempoe di awa ta bini, mi kier koe den dos seman e magasina ta cl,
i aki bo tin e plan. Cuantoe hende nos tin mester? Mi ta kere,
6 metsl, 4 handlanger i 4 carpint. Com koe ta, den dos seman
e magasina mester ta cl, i maske e caba prom, mi ta paga nan dos
seman di trabao. Ma mi ta propone bo un cos, e promer dia mi ta paga
un cent chikitoe, di dos dia 1 cent, di tres dia 2 cent, i di cuater dia dob-
bel, manera dia Luna un cent chikitoe, dia Mars 1 cent, dia Razon 2 cent etc.
El a bisa baas Marti toer cos, i a bis di manda...”
|
|
| 15 |
 |
“...106
Historia di an buricoe, conti p mes.
CAPITLO III.
Mi shon nobo do tabata un mal hebde. Un defecto sol e tabatin,
e tabata exigi muchoe trabao di toer su sirbienten&n. Ami tambe ta-
bata toca parti. Temprdn caba e tabata hinca mi bao di garoshi pa
hala zantoe, sushi, paloe i hopi cos mas.
Dia di bai Punda tabata peor. Desdi tres or di majrdgd te atardi,
mi tabatin koe traha sin come ni bebe. I mientras e homber coe s
3)
IWWl
fmsom
mm
hr
amigoenan tabata kibra un chiki (i muchoe bez mas koe un) mi taba-
ta moeri hamber i sed....”
|
|
| 16 |
 |
“...109
E maltrato a pOoe mi di m vloe, 4 esai a hinca mi abrobe den mal
conducta. Ma sbttdia o manera di toema venganza.
Tabatin den dj boenucoe un rooi basta hundoe, boer scondi bao dl
rama di soempinja, Asina ma weita e rooi, a drenta ini un idea fa-
moso. Mi ta bai hunga mi shon un bon pego. Prom diadibaiPun-
da, mi ta bai sconde mi curpa aidn. Dicno, hecho.
Su siguiente dia Mars mardugA, asina nan ta carga garoshi pa bai
Punda ma drenta mi buracoe. Dos momentoe despues nan ta bin busca mi.
Nan ta jama, nan ta grita, camna aki camna aja, boer cob por nada.
Ami a flea ketoe, mescos koe raton. ....
Sigur nan a larga porta abri. Porfin nan a hinca un cabai bao
di garoshi. I mientras e cabai tabata haci mi trabao, ma haci coi
floho, dal un dushi sonjo den e rooi. Despues di dos ora asina, ma
sali foi mi buracoe, coeminza camna, coen, grita, pa hala atencion di
mi bendenan.
2
;£.*'
mm
Ata nos bon burricoe ta bini. Beta flel e animal ai ta, i esta...”
|
|
| 17 |
 |
“...- sinti mashd conmovi, di
mira koe net HermaG, koe el a horta
toer su placa i koe el a trata asina
maloe, koe net tabata interesa pe.
M.arco, bini, e dici coe n, mi
ta bai mira si mi por gana algo pa
bo. Marco no tabata sabi kiko res-
pond, i e tabata sinti berguenza di-
lanti di Herman. Ei a lamanta i a
bai cas ketoe coe n. Herman a
droemi mas sosegd koe nunca es
anochi ai, ma Marco si no por a
pega sonjo. Manec el a sinti asina
zwak, koe el no por a lamanta pa-
ra i el mester a keda varios dia mas
na cama. Den e situacion tristoe ai,
Herman a bin haja sabi, koe pa cau-
sa di wega di douw, el a cai den
mashi debe i koe un momento pa
otro, nan por cer den prison. Ma
toch Herman no a spanta pesai; el
a decidi di juda Marco com koe ta,
i el tabatin conhanza firme, koe Dios
i su Angel Wardador lo jud.
(E ta sigui.)
\ aria.
Doder: Bueno, pues bo a haci manera mi a bisa bo ? i bo a larga
para e rom, koe ta haci bo maloe ?
Patient j Si, shon Docter, awor mi ta toema...”
|
|
| 18 |
 |
“....
Buchi Paula, oenda nan ta poesta coeri ?
Maa Nono sfl, mi kier koe ta pariba-ai pa Zuid di coenucoe di
Manchi poliz.
Cuantoe buricoe tini ?
Paree mi diez-seis, i esun koe gana ta hanja 25 florin i un oloshi di
plata.
Mi mama dushi. f- Maa Mono dl mara mi tambe tabatin un
buricoe.
Mi tabatin lastima dj pobercito muher. I como mi tabata bon cam-
nad, ma bai cerca dj pa ofrec mi sirbishi. El a comprende mi idea.
Pober bestia, e dici, bo no ta di ningun hende, wel desdi awoi ta
mi ta bo shon.
Toer tabata bofon di mi. Mira, Lamuertoe, toemaki diez placa bai
pela i feita cerca Bakhuis. Esta paree palabrua, no ? Asina cada
un tabatin su insulto pa mi....”
|
|
| 19 |
 |
“...117
E maher no a haci causa. El a carinja mi, i a bai cerca president
di fiesta,, tira cincoe real den sacoe, pa mi tambe por toema parti den
poestamentoe.
Nan a scirbi mi nomber, i awor lucha a coeminsa. Nan a pone nos
toer 17 na careda. President mes a conta un, dos, tres, i ata nos
toer a coeminsa coeri, koe ta un gustoe. Pero e otronan tabata muchoe
gordo. Unbez mi tabata nan dilanti.
Hasta mi tabatin tempoe, di drai mira patras, hari nan. Esta furioso
nan tabata riba e buricoe flacoe. Dos bes e buricoe di Buchi Paula a
alcanza mi. Pero coe un salto balente raa gan. Porfin el a pone su
djente den^ mi raboe. Mi por a moeri di dolor. Sin embargo ma ranca
bai, coeminsa coeri, boela furiosamente. I ma jega hopi promer koe
toer e otronan. Un aplauso general a ricibi mi aja.
Maa Nono a keda loco di contentoe. Su wowo jen di awa el a bai
cerca president pa acepta e premio koe ma gana.
Pero codishi no s. falta nunca. Ata Buchi Paula i shon Panchi'to ta
reclama ; e...”
|
|
| 20 |
 |
“...119
Senores, mi ta sigur koe e animal no ta di raas grandi buricoe den es
tres persona koe.ta para mi dilanti.
Pueblo a gusta e punja koe el a tira pe dos homber pretentidonan.
Brabo. Biba nos president.1
\V<
mMm
mmm
mmm^m
mmm
Bucbi Paula i shon Panchitoe a retira, grunjando mescos coe cach
bieuw.
Ami tambe a retira. Den e dos ra di tempoe bende a doena mi
caba tantoe disgustoe, koe ma bolbe busca mi mondi jen di libertad.
NADA TA CHIKITOE.
Nan tabata traba uu puente di
beroe riba un rioe di Elzas-Lota-
ringa. Un benter anja nan a pasa
na e trabao, porfin nan tabata cl&,
un sol schroef tabata falta ainda.
Ingenieronan a encarga un smid di
haci e schroef asina fuerte i duroe
posibel, como e tabatin di cerca
partida di mas principal di puente.
Tabata dia Sabra tramerdia. E
smid tabata desea di toema un
poco sosiegoe. Tentaci.on a drent
pa haci e trabao pur-purd numa.
Pasobra tabata un cos chikitoe nu-
m, un schroef sol; nada mas. Ten-
tacion...”
|
|