| 1 |
 |
“..., desconfia di es
stranjero koe podiser ta busca mo-
do di ganja boso.
Es palabranan, pa un momento,
a haci impresion riba nan, ma pron-
to esai a pasa, i coe un sonrisa di
compasion Enguerrando a responde:
,,Bao di es forma ai, anto nunca
un cabaljero lo a toema parti denf
ningun cruzada. Ma en berdad, Je-
han, miedoe ta pone bo perde ca-
bez?.... . ^ a
Boso lo mira si ta miedoe mi tm.
I Jehan a bisti armadura mescos
koe' su roemannan.
Di es manera nan a baha na co-
ral interior oenda nan a hunga al-
gun wega di torneo excelente^dilan-
ti Donja Hermenegilda i su damanan.
Ora anochia drenta i koe algun
personal di servicio a retira, Donja
Hermenegilda tabata sinta solito
banda dl chimenea i bao di hila-
mentoe el a pega sonjo. Sala taba-
ta poco ilumin pa un lampi
di heroe, koe tabata tira un luz
stranjo riba bordamentoe di e cor*
tinanan pis. Un man a alza punta
di un cortina i e tres jioenan hom-
ber di senjor Angilberto a drenta
camnando ketoe-ketoe riba nan...”
|
|
| 2 |
 |
“... no tin peligro 1
Nos grupo di tres tabata cerca
otro. Mi no a reconoce ningun di
e otro caranan, koe tabata para
rondo di mi, probablemente pa mo-
tibo di muchoe movecion! Mi no
a bai na dek di kuiroe di primera
clase, i pesai mi no a mira ningun
di e notablenan, koe tabata abordo.
Di repiente a lamanta un boroto
den un di e pasasbinan i nos a
mira un stoker di abao den mashin
coeri subi ariba. El a para ketoe,
algun pasonan foi nos separ. Toer
su dedenan di su dos manoe tabata
corti af. Sanger tabata correfoi
di punta-punta di dedenan, i
su bistir i su cara tabata coe spat
di sanger. Nan por a mira clfi e
marca cord di sanger riba e stof
di carbon, coe su cara i panja ta-
bata tap& coene.
Ma coeri bai cerca dj i ma pa-
pia coen. Ma puntr si tabatin
peligro!
Peligro ? el a grita, asina duroe
koe e tabata por. ,,Esai mi ta kere!
Aja bao den masbin ta un fierno!
Mira mi un rato! E vapor aki den-
ter di 10 minnut lo zink manera
un piedra. El a coeminza camna...”
|
|
| 3 |
 |
“... bruin un trai otro.
Cuadronan pretoe tin numero,
manera bo por mira i riba es
cuadronan mester pone piedra-
nan i hunga e wega. Mester po-
ne tabla asina, koe cada hun-
gador tin den hoeki na m&n ro-
bez un cuadro pretoe. Mira es
ehempel koe nos ta pone aki.
Nos ta conseha di doena cuadro-
nan un numero, pa bo por com-
prende bon pregunta i respon-
dinan.
Piedranan pretoe ta para riba
cuadronan di 1 te120; piedranan
blancoe riba esnan di 31 te 50.
Den respondinan ta anota zetnan pa un strepi, pe. blancoe
33- -28, loke ta niflca, .koe e piedra blancoe ta bai di No. 33 te na 28.
Comementoe di piedranan nos ita moenstra pa dos punta
pi'e. pretoe: 28: 19, loke ta nifica, koe piedra pretoe di 28 ta
come blancoe '23 d ta bin para riba 19.
< Corda, koe promer nos ta jama cuadro, koe piedra of
dam ta bandona, i anto e cuadro, riba cual piedra ta bin para.
Ora ta come un piedra of mas, no ta jama e cuadronan
di piedianan, koe*ta com i koe ta boela ariba. Pesai, koe piedra...”
|
|
| 4 |
 |
“... terribel stranjo, nan bista a bai for di appel na cara
di nan bicinja, caba nan a mira Czar Pedro den su cara, cu-
rioso pa sabi kico e cos mester nifica. ,
Ta trata aki, asina Pedro a cuminza papia, ,,ta trata
aki di un problema pa mi haja sabi kende di boso ta mas
spirtoe. Mi ta desea, pa hende cohe e appel aja mes, camina
el ta, si bo camna coe bo pld riba tapeta.
Toer e Senjores a keda sustd, nan a consuml koe em-
perador coe su mal genio caprichoso, kier trata nan como
muchanan. Pero como nan ta conocle pa hende koe pa mini-,
mo cos por lamanta rabia, nan no kier a irrit, P esaT naI1/
a drenta coen, i apesar koe nan tabata embahador di na-
cion grandi di Europa, nan mester a ocupa nan maske ta
contra nan gustoe; coe solucion di un problema, koe tabata
pas mas bien pa muchanan. .
Representante di Alemania tabatin idea di cohe un garo-
ti hinca su punta den e appel coh. Esun di Francia Jper tira
un lazo riba dje hal cerca dje. Ingles a pidi anzu di pisca-
dor pa hak trece...”
|
|
| 5 |
 |
“...lift
por bini cl. i toer a declara, koe nan ta kere esai pa un cos
imposibel. Emperador a keda mashd satisfecho, koe ningun no
tabata tantoe spirtoe. Solucion tabata exigf wel un poco tra-
bao, ma Czar Pedro a sinja trabao duroe tambe, como e mes,
pe ta mas capaz pa instruf su pueblo poco civilizd, a bai sin-
ja (na 1697) na Zaandam (Holanda) ofishi dicarpinter di barcoe.
Senjores, e did coe man, ami ta bai muostra, koe no
ta cos imposibel. Mes ora Pedro a bai na un punta di tape*
ta, hiz i coeminza lora e tapeta, lor te koe el por a jega
cerca e appel, coh coe su man. Caba el a munstr na e
Senjores grandi coe cara triunfante i dici coe nan :
Manera ta mi sol por a cohe e appel coe mi man, asina
mes lo mi cohe pronto mi enemigoenan, tene nan den mi poder.
E ora ai embahadornan a comprende kico emperador a
studia den su cabez i koe, pa hinca spantoe den nan curpa,
el a jama nan propone nan e problema asina stranjo.
Batalja di Pultawa na 1709, i pazdi Rystadt, koe a...”
|
|
| 6 |
 |
“... curpa.
1. Si hende ta saca su braza tene asina leuw koe por
foi otro, anto distancia foi punta di dede di un man te
na punta di dede di su otro man ta mes grandi koe for
di ariba di su cabez te na su pia.
2. Un cos mas. Largoe di su curpa for di ariba te abao
ta mes grandi, koe ocho bez largoe di su cabez.
3. Un otro coS. Largoo di su pia (for di su hilchi te na
punta di dede) ta mes mes grandi koe circunferencia di su
moketa cera.
4. I esaki tambe. Diki dl pols ta dos bez diki di par-
tida mas abao di su dede grandi (duim.)
5. Pa ultimo. Diki di su garganta ta mescoe koe dos
bez diki di su pols.
PEPITA Dl ORO.
Pensa bon toer cos promer bo papi.
Pero no papia toer cos koe bo pensa.
Un bromador ta conta koe un dia el a corta un leon
su raboe, bloot coe un sanbechi sol.
Su amigoe ta puntr: Pero en bez di corta su raboe,
pakico bo no a corta su cabez afor?
Esai si mi no por, el dici, pasobra otronan a cort
afor caba.
II aiiatOQQMW...”
|
|
| 7 |
 |
“...PROBLEMA Dl DAM.
PRETOE.
BLANCOE.
SOLUCION No. 10.
Blancoe: 139, 1510, 1046,
4742, 4237.
PRETOE: 3 : 14, 1420, 2025,
2530.
PROBLEMA No. 12.
Blancoe 29, 33, 34 dam 16.
Pretoe 14, dam 37.
Blancoe ta coeminza i ta gana
den 3 stoot.
Charada.
i.
+ + +
+ + + +
+ + + + +
+ + + + +
+ + + + +
+ + + + +
+ + + + +
Kende por kita
Troca e punta i cruznan na
letter, koe ta forma siete
stad grandi dl Europa, koe
toer ta coeminza coe *B.
IOr dl 30 pa SObra 30 ? F. R. Pieters;
3. Forma dos palabra coe 11 letter, koe tin nul aden. g. van uytrecht
4 Kico ta promer: galinja, gai of weboe ? Moises pietersz.
5. Kende por haci es cuater cuadra: |_J l~~l. ki-
tando 2 streepi afor, bira un cos rond ? h. Maduro e. Torres.
6. Mi promer ta un bebida, mi segundo ta un letter, mi
tercero, segundo i promer ta nomber di muher, mi henter ta
nomber di homber. p. a. simon
7. Kico un cabai tin su dilanti, koe un baca tin patras ?
8. Kende por haci un angua pasa den un cens...”
|
|
| 8 |
 |
“...313
bo refugio cerca San Antonio. Mes
ora Superiora a bai na kapel coe
Soeurnan i aja nan a reza coe In-
tima siutimentoe di coerazon di-
lanti di imagen di San Antonio.
Net nan ta saliendo for di kapel,
Dan ta contra un Soeur di trabao
ta baha for di trapi coe un macu-
toe pisar, koe el a pone para un
ratoe abao, pa el sosega un poco.
Kico bo tin den bo macutoe.
Soeur ? es Superiora a puntra.
Reverenda Moeder, ajera bo a man-
da mi limpia es cuarto na zolder,
ma ajera mes mi no por a bini
clA, pesai mi a piki es cosnan pla-
mfi riba vloer, pa bai tira nan
afor.
DeD es macutoe tabatin hopi co-
roto; pida muraja kibrA, panchi
kibrA, wiriwri di paloe i cabana,
zantoe etc. Net es Superiora kier
a kita bai, koe un di Soeurnan a
mira un punta di papel ta sali for
di es macutoe. El a nal afor, ha-
brile, tira un bista aden i el a
grita coe alegria :
Moeder, mira, at, loke nos ta
busca I
,,Ki milagro 1 es Superiora a
grita, larga nos bam unbez na
kapel pa...”
|
|
| 9 |
 |
“...acaisisisrsjE;
y iu ui uil fnnnr
PROBLEMA Dl DAM.
PRETOE.
1 6 5 10
11 15
16 i 8 11 Hl 11 20
21 in i§ m i in 25
26 ii pp mi i in 30
31 up m is 35
36 m m 40
41 f. 45
46 50
BLANCO E.
SOLUCION No. 10.
Blanco: 139, 1510, 1046,
4742, 4237.
Pretoe: 3 : 14, 1420, 2025,
2530.
PROBLEMA No. 12.
Blancoe 29, 33, 34 dam 16
Pretoe 14, dam 37.
Blancoe ta coeminza i ta gana
den 3 stoot.
Solucion di Charada
Bern
Breda
Berlin
Breslau
Buda-Pest
Bethlehem
2. Si kita awe blaadje 29 di October di
kalender for di 30 di October, ta sobra 30.
3. abogado bobo. 4. Galinja ta promer,
pasobra gai of weboe ta para mas atras.
5. I Q r CD coco. 6. Theodor.
7. Ca. 8. iTTnca un anga toer den un
Berg-op-Zoom korki, koe ta mes largoe koe e anga.
Boeta korki coe anga den dje riba cens,
i e cens riba un pida tabla of mehor riba
un pida heroe koe tin un buracoe meimei.
Dal coe un martin pisar bon duroe riba
cabez di anga i lo bo mira koe punta
di e anga a drenta den cens te...”
|
|