| 1 |
 |
“... derecho di larga mata nos
tambe.
I esai lo mi wel haci si boso
sigui coe boso cabezura.
Ya mi ascohecaba, Enguerran-
do a responds coe calmo, ,,i bo mi
roeman ?
Ami tambe1.
,,Nos resolucion ta inquebranta-
bel, mes-cos koe e baranca di gra-
niet riba cual castiljo di nos tata-
nan ta para, Enguerrando a sigui
bisa.
Esai nos lo mira, tende! Ben
Sangiar a bisa, batiendo su mannan.
Catiboenan a coeri drenta. Ben
Sangiar a ordena pa pone e hoben-
nan cristian na boei.
Mi ta entrega e dos cachnan
aki na bo poder, el a bisa su fa-
vorito Massoud.
Un sonrisa feroso a pinta cara
odiosa di Massoud. El a haci un
sinjal coe e catiboenan i mes ora
nan a lastra e muchanan bai coene.
Ki lastima! Pronto tabata spera
nan un desgracia grandi. Massoud
a haci e plan infernal di separa nan.
Nan a hiba Isolin, coe boei pis&
na m&n, den un cuarto scur, mien-
tras nan a lastra Enguerrando hi-
ba caja, coe cadena na garganta,
hib na cas di un egipcio, jamA
Schirzad, koe a confi na...”
|
|
| 2 |
 |
“... Bernardo tabata stimador
di La Birgen, pesai nunca diabel a
baja poder riba dj. Kiko a soce-
del, semper el a menta dusbi Nomber
di Hesus i Maria.
Den corridor di combentoe, oenda
el a biba, tabatin un imagen grandi
di La Birgen i semper ora Pader
Bernardo a pas, el df: mi ta coe
minda bo, Maria. Diabel furioso
riba e coemindamentoe a bisa:
, Pader Bernardo, bo no sa, koe es
magen ta piedra i bo ta corda 1e
ioeminda bo? Mi sa koe ta piedra,
ma mi ta coeminda el koe ta re-
presenta.- Diabel a respondle: bo
ta maldicion, coe toer hende. I kiko
a socede ? E dia siguiente ora
Bernardo a pasa e imagen i a coe-
mind coe Ave Maria, el a haja
respondi, Ave Bernardo. Anto Ber-
nardo ta bisa: awor lo mi sinja
toer bende, ora nan ta pasa of ta
rnira un imagen di La Birgen, of
koe diabel ta tenta nan, koe nan
mester menta dusbi Nomber di
Hesus i la Birgen, esai e diabel
ganjador no por wanta....”
|
|
| 3 |
 |
“...51
tambe ta liber for di poder di e Ben
SaDgiar crul.
XIX.
E comitiva chikitoe a cohe camina.
Ora nan a jega na cas di Ben Sangiar
nan a haja sabi koe el no tabata na
cas. Ne mes momento su favorito
Mossoud a presenta, koe weitando
Enguerrando, a bis coe un sonrisa
prfida den eu cara:
Indudablemente bo ta bin busca
bo roeman, no ?
Nos ta bin ofrece Ben Sangiar un
suma grandi pa libertad di Isolin.
Su suerte ta depende di mi, Mas-
soud a responde; Ben Sangiar a
pone e infiel henteramente bao di mi
poder i na mi bondad e ta debe su
bida ainda.
Pa amor di Dios e monhe a scla-
ma, scucha deseo di un roeman i lo
bo ta ricamente recompense.
Avaricia di Massoud a vence bien
pronto su odio inhumano di cristian.
Paga su balor i lo mi hiba boso
cerca e catiboe, el a bisa porfin.
EI no por bini camina nos ta?
Senjor Angilberto a puntra con-
movi.
No, el ta poco indispuesto.
Capelan Ludgero i Jehan a entreg
pur£ suma necesaria, panja i prenda
precioso, koe e...”
|
|
| 4 |
 |
“...I
CULTO CATOLICO.
Bistir Santoe.
Mi a caba di papia riba lugarnan
santoe i mi ta spera koe e poco pa-
labra, koe mi a skirbi pa splica bo-
bo toer loke boso ta mira na Misa,
na Santana, lo a sinja i lo a laman-
ta boso pa keda semper coe respeto
grandi na e lugarnan, pa corda
semper koe nan ta lug&r consagr
na Dios i camina Dios ta biba di
un manera toer especial.
Awor mi ta coeminza splica nifica-
cion dj diferente bistirnan, koe sa-
cerdote ta bisti na misa.
Ta un coestumber, koe ta reiira
cerca toer pueblo, koe rey- i princi-
penan i hende di puesto altoe ta
bisti panja toer particular na dife-
rente ocasion, koe nan ta para di-
lanti di pueblo den toer nan mabes-
tad real. Hopi di boso a mira caba,
koe dia koe tin parada di sold&nan
nos Gobernador ta bisti tor otro
panja koe di coestumber. Su jas ta
dorn. coe floruan di oro, e ta bisti
sabel como sinjal di su poder riba
toer hende di es Colonia. Asina mes
ta pasa na Jglesia Catolica. Ora sa
cerdote ta...”
|
|
| 5 |
 |
“...
contest. Tempestad di mas pis&
no por haci nos nada!
Promer koe nos a sali foi haf
ma mira e accidente di e vapor
New-York, koe su cabuja a kibra
i koe a bin choca coe nos. vapor
den kanal. Ningun hende a spanta
pesai. E tabata un prueba di mas
di e poder di ,,Titanic.
Di promer dianan di biaha mi
por recorda poco hos. Mi a maria
i a keda di mas parti den. mi ca-
marote. Ma dia Domingo 14 di
April mi tabata riba pia. Na ora
di almuerzo mi tabata na mi lugar
na mesa den salon di come i ma
goza di e coeminda, aunque nos a
hanj poco pis& i muchoe luhosa.
Ningun molester tabata gespaard
mes, pa doena pasaheronan di se-
gunda clase di mas bon coeminda
riba Dia Domingo. Despues di come...”
|
|
| 6 |
 |
“..., koe tabata tene mi droe,
a lastra mi riba dek i a benta mi den
boto. Ma cai riba mi schouder i mi
a haja un bon herida.
Otro muhernan a sigui mi den e
mes boto, ma mi a keda para i riba
nan cabez mi tabata mira lomba di
mi esposo, mientra el tabata bai-bini
calmo riba 'dek, i a disparce den e
otro hombernan, koe tabata para
aja. Mi no por a haja au.cara mira
mas, asina koe nunca mas lo mi
mir. Ma esai mi sabi, koe e no ta-
batin miedoe di moeri.
Su ultimo pnlabranan, ora el a
bisa mi, koe lo e haja un lugar den
e boto siguiente, a obliga mi keda
para waak esai, te ora e ultima chis-
pa di speranza a boela bai. Muchoe
muhernan tabatin e mes speranza aki
koe mi, koe nan esposo lo bini coe
e boto, koe sigui. Sin e speranza aki
lo ta loco mes nosabira i tira nos
curpa na lamar.
M?a larga salba mi, pasobra mi
a feere, koe e tambe lo-salba, ma tin
bez mi ta invidia esnan, koe ningun
poder mundano no por a ranca nan
foi braza di nan esposo. I tabatin
muehoe denter...”
|
|
| 7 |
 |
“...138
£*NACEMHNTOEI BI j
S. Lucas ta conta nos den su 'Evangelio, koe Cesar Augusto, em-
perador di Boma, na kende tera di Hudioenan tabata soemetf, a saca
un ley, pa toer hende di su imperio larga skirbi su nomber, cada un na
su mes stad, oenda el a nace. E kier a sabi cuantoe bende ta para bao
di su poder. Pes motiboe Cirino, gobernador di Siria, a manda Hudioe-
nan di baicada un na^ su stad. Anto S. Hos a toema su esposa Ma-
ria, i a bai coe n_e foi Nazaret na Bethlehem, e stad di David, paso-
bra nan tabata di famia di David. Pero, ora koe nan a jega Bethle-
hem, nan a bai bati porta toer camina, pa haja lugar oenda nan por
pasa anochi. Ma ningun camina nan no a haja lugar, pesai nan a haja
nan obligd di *pasa anochi den un stal di bestia. I anto a socede, ora
nan tabata aja, koe dianen a cumpli koe Maria lo pari su Jioe. I mei
anochi Hesus a .nace. Maria a lora Hesus den panja i a pon den pesebre.
iriWmt:
ml
Jlifi
mm
mm
K
SM
I na e mes tera tabatin...”
|
|
| 8 |
 |
“... Scipio, bo ta un bon hm-
ber. Awor tin net un bon chns pa
gana stimacion di emperador Dio-
cleciano atrobe i bo mester juda
mi coe esai. Como emperador, el
kier pa toer bende tin un mes ley,
i e Cristiannan ta capaz na haci
toer cos; ta pesai su cabez ta na
peligro. Asina ta koe nos mester caba
coe nan. Na cabamentoe di es luna
aki, no por tin nf un Cristian mas
den es tera aki, coe poder di dios-...”
|
|
| 9 |
 |
“...Hli
nan, of el mester ado'ra Cesar. Ma
ta kiko, bo ta sinti maloe ?
Scipio tabata mes bleek koe mor-
to; su roedia tabata tembla, su
djeutenan a cera contra otro i ora
el a poerba di hari, el a traha un
cara manera hende koe tin dolor
di djente. No, ta un cos koe ta
pasa mi ora mi corda riba sanger.
Ha, ha, sanger ? Licinio a coe.
minza hari, no, bo no por ganja
mi esai, mi conoce bo hasta cabo,
bo tambe tabata un Cristian i bo
ta kere algp ainda di toer es bes-
tialidadnan ai, i bo no, ta kere
basta ainda den poder di Jnpiteri
otro diosnan; ta asina bo a bira
pagano ? Tende, ta sigur koe ba ta
gusta un sacoe jen di placa mas
koe un bon sota, no ta berde ? Awor
berdaderamente mi mester larga ma-
ta bo pa promer, i kizas pa mehor
Cristian di ciudad.
Kiko bo ta gaoa coe mi morto
senjor ? Scipio a puntr coe res-
pet. Bo tin basta prueba caba di
mi obedencra.
Bon Scipio, doena mi un prueba
mas. Bo sabi oenda por cohe e
Cristiaunan, hiba nos aja i lo bo
hanja...”
|
|
| 10 |
 |
“... esai a moenstra;
despues el a dirigi nan e prehunta aki: kende di boso a cumpli di
mehor coe su obligacion?
Ni un a risca doena un coatesta riba e prehunta; pesai e mes a doe-
na e contesta i bisa asina: Ta e soldA, koe a hiza su spada caba
pa cuartiza cabez di su enemigoe, koe tabata hui, ma tendiendo e
senjal di trompet, koe ta bis, bolbe atras, unbez ta bolbe atras i
no a larga su spada toca 'ni sikiera draatji di cabei di sa enemigoe.
J3sai ta obedencia.
Obedencia ta un birtud, si un birtud, koe mester dorna un mu-
eba semper di su bid. Un mucha, un jioe sea grandi 6 chikitoe,
mester ooedece na su majornan i su superior nan. Dios ta exigi. foi nos
toer, su sirbidornau grandi 6 chiki, absoluta obedencia, sea na su palabra
6 su preceptonan. Mitar obedencia no ta obedencia.
Toer hende mester somet na es poder, koe ta pou pa manda riba
0 dj; pasobra no tin ningun poder, koe no ta Dios ta orden.
Gnikitoenan obedece semper di boso bida na boso majornan i su-
perior nau i...”
|
|
| 11 |
 |
“...lift
por bini cl. i toer a declara, koe nan ta kere esai pa un cos
imposibel. Emperador a keda mashd satisfecho, koe ningun no
tabata tantoe spirtoe. Solucion tabata exigf wel un poco tra-
bao, ma Czar Pedro a sinja trabao duroe tambe, como e mes,
pe ta mas capaz pa instruf su pueblo poco civilizd, a bai sin-
ja (na 1697) na Zaandam (Holanda) ofishi dicarpinter di barcoe.
Senjores, e did coe man, ami ta bai muostra, koe no
ta cos imposibel. Mes ora Pedro a bai na un punta di tape*
ta, hiz i coeminza lora e tapeta, lor te koe el por a jega
cerca e appel, coh coe su man. Caba el a munstr na e
Senjores grandi coe cara triunfante i dici coe nan :
Manera ta mi sol por a cohe e appel coe mi man, asina
mes lo mi cohe pronto mi enemigoenan, tene nan den mi poder.
E ora ai embahadornan a comprende kico emperador a
studia den su cabez i koe, pa hinca spantoe den nan curpa,
el a jama nan propone nan e problema asina stranjo.
Batalja di Pultawa na 1709, i pazdi Rystadt, koe a...”
|
|
| 12 |
 |
“...CULTO CATOLICO.
Un combercion na Lourdes.
Na fin di luna di Mei di es anja
aki, un Fader Jesueta, un Alleman,
Gonde di Andla, a predict pa pe
regrinonan na Gruto di Lourdes.
El a glorified i gaba poder i amor
di La Birgen, koe na es lugar ben-
diciona ajl no solamente ta cura
hende mancarn i enfermonan, ma
tamb ta doena gracia di combercion
na muchoe incrdulo i pecadornan.
EPader a conta tambe losiguiente:
Nan a mauda jioe di un emplea-
do di gobierno di Quito, capital di
Rdpblica di Ecuador, como embaha-
dor na Paris. E joven jen di ta lento,
pero mashd mundano no por a resist!
na peligronan di e Babyln aki.
Paris a bira pe, como pa muchoe
otronan, sepulcro di su moralidad
i di su f.
Goe algun amigoenan mundano,
koe ta gusta paranda, el a ba na
Pireneos. Nan a bai na bfinjonan
na Sud di Francia i a jega na Lour-
des, no pa honra Mama di Dios na
e lugar priviligit aki, ma pa hari i
haci bofon di locura di peregrino-
nan. E jovennan aki a keda para
dilanti...”
|
|