| 1 |
 |
“... acepta cruz
pa juda nos den nos empresa, i si
Senjor doena nos forza, nos lo tene
altoe coe honor nomber di nos an-
tepasadonanl
I su cara firme tabata brilja
di un splendor di balor heroico na
momentoe koe el tabata pronuncia
es palabranan. Un legria biboe ta-
bata pintA den cara di e peregrino.
El a braza e hoben cabaljero coe entu-'
siasmo i a bis: Ningun otro hende,
fuera di bo roemannan, lo por sabi
algo di nos propsito; bo mes por
comprende cuantoe obstAculo bo ma-
ma lo pone contra. Por ltirao nos
biaha ta fihA pa majan anochi.
Majan caba!
Esai ta necesario; mas koe tres
cien mucha a priminti di reuni bao
di nos bandera den bosquenan di
Mens-Coin. Lo bo ta nan hefe; i
como ya bo ta senior i maestro di
nan tatanan, nan lo no vacila na
reconoce bo autoridad
Majan caba! I ^mi mama?
Bo mama lo keda coe su jioe
muher. Nan lo reza bon pa boso i
ademas den dos anja di tempoe boso
lo a bolbe.
' Corda koe Dios ta tende bo. Enf
fin, Dios tin mi huramentoe, mi...”
|
|
| 2 |
 |
“..., desconfia di es
stranjero koe podiser ta busca mo-
do di ganja boso.
Es palabranan, pa un momento,
a haci impresion riba nan, ma pron-
to esai a pasa, i coe un sonrisa di
compasion Enguerrando a responde:
,,Bao di es forma ai, anto nunca
un cabaljero lo a toema parti denf
ningun cruzada. Ma en berdad, Je-
han, miedoe ta pone bo perde ca-
bez?.... . ^ a
Boso lo mira si ta miedoe mi tm.
I Jehan a bisti armadura mescos
koe' su roemannan.
Di es manera nan a baha na co-
ral interior oenda nan a hunga al-
gun wega di torneo excelente^dilan-
ti Donja Hermenegilda i su damanan.
Ora anochia drenta i koe algun
personal di servicio a retira, Donja
Hermenegilda tabata sinta solito
banda dl chimenea i bao di hila-
mentoe el a pega sonjo. Sala taba-
ta poco ilumin pa un lampi
di heroe, koe tabata tira un luz
stranjo riba bordamentoe di e cor*
tinanan pis. Un man a alza punta
di un cortina i e tres jioenan hom-
ber di senjor Angilberto a drenta
camnando ketoe-ketoe riba nan...”
|
|
| 3 |
 |
“... numa, Bruno, noe no tin
meeter di companjo mas.
Bruno a suspira profundamente i
a biza eu m&nnan na laria como
sinjal di desesperacion; ma mee ora
el a bira eu cabai i a coeri bao di
galop na caetiljo. E hobennan tambe
a pone nan cabai na galop pa si-
gui nan camina.
Uespues di un mei ora Jehan a
coeminza keha cansamentoe i nan
tabata obligd di toema poco sosie-
go; pa fortuna nan tabata cerca di
un casita. Enguerrando a cobe eu
trompet i a toca un sono largoe i
hald. Mes ora porta a abri i un
boz di homber a resona:
Keda bo sosegd, mi esposa, ata
bo jioenan a jega.
Bo jioenan, Isolin a responde
bofonando, mi por wel kere koe
nan lo no ta di noe categoria.
Es palabranan a causa un keha-
mentoe penoso den e casita. Entre-
tanto e coenukero a sali pafor i a
coeminda cortsmentee buspednan...”
|
|
| 4 |
 |
“... cAntonan
koe tabata resona, bista di e Arma-
nan di toer sorto, toer a juda infla-
ma Enguerrando mas tantoe.
Galopiando nan a coeri pasa e
muchanan, koe a keda admirA, te
koe nan a jega meimei di e mondi.
Aya un espectAculo imponente a
presen ta na nan bista. Riba un al-
tura chikitoe, tap coe jerba, Archi-
baldo tabata parti cruznan di laken
corrlj koe e hoben cruzadonan ta
bata binca coe orguljo na nan pe-
choe. Jegada di jioenan di Senjor di
Kerougal a trece un entusiasmo
indescriptibel. Ne mes momentoe koe
nan tabata baha, Archibaldo a coeri
jega cerca nan i a doena naD m&n
coe' e palabranan : Sea bon bini I
Pasobra pa boso m&n Bantoe Sepul-
cro lo ta librA!
Es palabranan a causa un acla-
macion general.
Archibaldo a coeminza canta him-
no di e cruzada nobo. Despues e
muchanan toer tabata cera otro den
braza coe entusiasmo i tabata zwaai
nan fiambeuw i nan spada gritan-
do : Morto na e infielnan Ir
Ma n mes momentoe sonido aleuw
di pAta di cabai i...”
|
|
| 5 |
 |
“... teu-
de un boz rabioso i menazante:
Hala atras, groseronan, boso ta
loebida anto, koe mi ta boso sen
jor? Na roedia toer!
Un harimentoe general a respon-
de es palabranan. Esai a haci En-
guerrando furioso i sacando su spa-
da el a coeri bai riba es troepa.
Ma e mes momentoe un cinCuen
ta braza a subi na laria, arm.
coe hacha, piki, punjal riba cabez
di Enguerrando, kende a ricibi un
golpi pisfi na su ribtjinan.
Ai, mama, mama, Enguerran
do a grita, mi ta mori!
Ora nan a mir cai e muchanan
a spanta i pur nan a coeri ban-
dona es terreno i den un fregfi di
wowo e lugd a keda bloot bashi.
Nan a percura di no papia ni un
pia di palabra di loke a socede. Ni
un hende anto a bin yuda e hoben
heridd, kende, haciendo su ultimo
esfuerzo a logra alfln hiba su trom'
pet na au boca i hala atencion ri
ba dj. Ora Ieolin a tende es sono
el a boela impetuosamente corre bai
oenda es sonido a sali. E candela
koe e muchanan a larga nes lu-
gar a gia su persona i na luz di
e...”
|
|
| 6 |
 |
“...87
dornfi coe hermelina. Nan a hinca
roedia dilanti nan tata, koe a be-
sanan tiernamente riba nan frente.
Un pahe a lamta cortina i a anun-
cia yegada di un peregrino.
Archibaldo a drenta coe un cara
emociond.
Nobel Senjor, el a bisa, na
oenda Enguerrando di Kerougai ta,
pues mi tin di doena cuenta di dj
na su mama.
Nan a bisa mi di e cabaljerito-
nan di 14 i 15 anja; ta bo podiser
ta nan capitan?
Mi no ta hiba e muchanan coe
spada den man; ma mi a jama nan
den nomber di Reden tor di mun-
doei nan a sigui mi.
I na ki pais bo ta hiba nan?
Na Palestina.
Es palabranan a causa un im-
presion grandi.
E baron a sigui puntra. ,,Cuan-
toe di e cruzadonan .chikitoe bo a
reuni?
Cincoe mil!
Cincoe mil! Ma bo a loebida koe
rey i su hombernan a sali derrotd
den ultima cruzada?
,.Algun bez Dios ta scohe esnan
di mas dbil pa cumpli su plan-
nan.
Den toer caso, si lo mi taba-
tin jioe-homber, mi ta sigura bo
koe lo bo no tabatin honor di reu-
ni nan bao di bo...”
|
|
| 7 |
 |
“... puntr:
Ta com mi no ta mira mi pahe>
nan, Wouter i Willem?
,,Nobel Senjor, e sirbiente a res-
ponde vacilando, awe mainta nan
a hui bai.
Hui bail,
Pa bai uni nan coe e ebercito di
mucha.
Tendiendo es palabranan Enguer-
rando a bira responds:
Ta paree anto koe ningun obs
taculo por stroba e cruzado aki....
Nos filanan ta crece dia pa dia.
Warda numa i pronto nos nomber
lo resona den toer pueblonan.
Despues di mei ora e jioenan di
Conde di Kerougal tabata dirigi
nan pasonan na campo di e cruza-
donan cbikitoe, oenda nan jegada
a lamanta un entusiasmo cast ge-
neral. Siguiente dia e ebercito a pre-
par pa sigui nan marcba interrumpi.
Enguerrando tabata kier pa pasa
dilanti castiljo di Cbavannes, pa
doena un prueba 'di bomenabe na
es casteljano generoso.
Muraja di aior tabata toer jen di
soldd, pabe i damanan nobel di
compania....”
|
|
| 8 |
 |
“... a coeri bai cerca nan,
gritando: Enguerrando, Enguerran-
do, mi roeman 1
Dos aclamacion a responds mes
ora riba es gritoe. Enguerrando a
grita: Jehan! i e anciano a ripiti
es nomber poniendo acerca: Mi jioe!
mi jioe !
Describi e escena koe a sigui awor
ta imposibel. Doen amen toe di mn,
brazamentoe, joramentoe, interrum-
pi pa e palabranan: mi jioe mi En-
guerrando mi Jehan Papa, papa
dushi!; den xin palabra, tabatin un
alegria inefabel.
E capeln i e monhe, nan wowo
tabata jen di awa; basta e arabenan
tabata paree conmovipatantoeamor
fraternal i ternura filial. Enguerran-
do tabata e di promer koe a calma
poco i a bisa nan: No obstante nos
dicha no ta compieta ainda i nos
no por legra nos promer koe Isolin...”
|
|
| 9 |
 |
“...;
ma ni un palabra koe mi a tende
aja, a keda asina hundoe grab den
mi alma, koe esakinan: percura pa
ta ultimo bez. I despues koe mi a ki-
ta school, e impresion no a kita:
percura pa ta di ultimo bez. Princi-
palmente den catesashi ora nos ta-
batin les riba di siete mandamentoe,
mi coerazon tabata bati di ansia, i
tabata paree mi koe mi tabata mira
mi ne marsh ke macutoe di fruta.
Despues koe ma bira mas grandi
ma bira discipel di un comerciante
na Bremen; daja ma bai America.
Aja tambe hopi bez tentacion a la-
manta den mi pa haci un otro gan--
j amen toe den negocio, manera tantoe
s haci; ma cada bez tabata paree
mi koe mi ta sinti e mep na mi cara
i e palabranan ta resona den mi orea:
Percura pa ta di ultimo bez".
Di es manera mi a keda semper
honrado i den toer mi biennan no
tin un cens chikitoe koe no ta
toca mi. Dios sea alab i gradicf!
Ata loke e hoben a conta. Despues
el a cohe mn di e comerciante res-
pet, puntrando: Awor mi por pri-
mi...”
|
|
| 10 |
 |
“...7) t
ATJ mm N rcA
DEDICA NA NOS HUBENTD.'
IXo. 11 ALA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1912
ft 3
Com ma salba foi Titanic
PA
Charlotte Collyer
un di e sobrevivientenan di e naufragio.
(ARUBA TRADCCION.)
Nan, koe mester a juda nos, mes*
ter a hiba nos na e dek di mas
acerca di boto, pasobra aja mi a
haja mi mes porfin atrobe, semper
ainda cologA den braza di mi ma-
rido i mi Marjorie chiki banda di mi.
Muchoe senjoranan tabata para cer*
ca nan esposanan i no tabata reina
ningun inquietud.
Despues a bini, meimei di e boroto
di boznan, es grito terrible aki: ,,Ba-
ha boto I Muher i muchanan pro*
mer I Un hende tabata grita conti*
nuamente es palabranan aki:
Muher i muchanan promer! Muber
i muchanan promer!
E gritoe a doena mi un spantoe
di morto, i es gritoe lo mi sigui tende
te ultima ora di mf bida 1 E tabata
niflca salbacion pa mi, ma tambe
e prdida, di mas gr&ndi, koe hunca
ma sufri morto pa mi inseparable
i querido esposo P
E...”
|
|
| 11 |
 |
“... socede nos ningun desgracia,
mientra nos ta honra Madonna.
(Madonna, ta un nomber italiano
pa La Birgen). Pero si bo ta haja
bon, larga toer bai Lorei o i larga
mi sol aki; mi ta priminti bo : si
Turconan bini, lo mi defende nos
barcoe. Bao di proteccion di Madon-
na, mi por vence toer Turco coe nan
Sultan na cabez.
Toer a hari pa es palabranan, ma
pa gran admiracion di toer, captan
a acepta Antonio' su proposicion, i
el a bisa nan : Hombernan, pa nos
oracion Madonna lo tene piratanan
leuw di nos barcoe. -I bo, mi jioe,
si nan bini, comporta bo balente!
Su manece, nan a rema bai tera,
promer koe solo sali, i nan a toema
camina pa Loreto, merdia'lo nan
bolbe na nan barcoe. Ora Antonio
a keda sol el a keda mira su com-
panjeronan te- ora nan a disparce
tras di ceritonan di costa. Despues
el a baha den su kamber, hinca roe-
dia dilanti di un imagen di Madon-
na, i el a recomend manera un jioe
den braza di su bon Mama. Despues
el a cende su pipa i el a bai camna
/...”
|
|
| 12 |
 |
“... bai su cas coene,
aja e ta kibra e sobre i ta leza ri-
ba e 'papel e simpel palabranan
scirbf: No larga para nunca te
majan, loke bo por haci awe mes.
MashA rabid e ta carr bai cerca
e homber pa- carg coe un bon
zoendramentoe, pero nos homber
ta keda mes frescoe, i cara tranki-
lb e ta sigur koe e conseho. lo ha-
d ricoe, basta koe e kier praktikle.
Algun dia despues esun, koe a-
paga pe conseho, ta jega su cas
bon cansA di trabao. Na cas e-dt
coe su muher: ,,Mi ta muchoe cans A,
henter dia full ma carga maishi,
ma min por caba coene awe. Me- -
hor mi larga sobrA^paTa te majan.
Su muher at coene: Ata, awor ta-
di promer be* koe bo: por pone-na <
practica e: conseho, koer bo. a coem-
pra asina cara Toema coerashi i
bai caba coe bo' trabao awe mes.
E bomber ta mira clA koe su mu-
her tin razon, e ta jama su jioe*
nan homber i e ta carga su paloe
di maishi te tow limpi a caba.
E mes anochi a bini un tempoe'
asina terribel, koe toer coseeha as
danja deo henter e...”
|
|
| 13 |
 |
“... dilanti. Nicolas a parc; e kier
a defend, ma toer e cortesanonan
tabata surdoe pa su palabranan. El
a baja castigoe di algun dia ser i
unj boet, coe cual e por a coempra
cien pantoffel.
Asina el a jega su cas el a cohe
e pantoffel i a tira uan coe furia
den un roe. Algun dia despues dos
piscad tabata pisca den es rioe.
Apena nan a tira reda, nan a
sinti koe nan a cobe un cantidad di
piscar, nan a bal i nan a baja sola-
mente e pantoffel di Nicolas adn.
Coe furia nan a rank afor i a tir
pa bentana di cas di N icolas i el
a cai den bopi cos di kristal i a
kibra toer.
Pa scapa di es pantoffel Nicolas
a toem i el a bai coba un bura-
coe den su bardin i el a der aden.
Ma un bisinja, koe tabata su ene-
migo di mas grandi i a mira kiko
el a haci, a bai cerca huez i a bis
koe Nicolas a baja un caudal gran-
di den su hoffi. Huez a larga jam
i e mester a paga un gran suma di
placa. Coe es pantoffel den su man
Nicolas a sali for di stadhuis Mal-
dita pantoffelnan el a grita...”
|
|
| 14 |
 |
“... palabranan, koe Nelly taba-
ta papia i koe tabata expresi, di un
manera senciljo loke tabata pasa
den su coerazon. Nan tabata ma-
shii admir com Nelly tabata sabi
ki ora Santfsimo Sacramento ta-
bata expon den kapel. Ningun hen-
de no tabata bis, nada no por
a munstr i sinembargo na dia-
nan di exposicion un legria santoe
tabata jena su coerazon i e tabata
pidi Soeur pa hib na kapel. Dios
Santoe no ta cerfi awe, hiba mi cerca
dj, asina e tabata bisa. Tabata
manera si un boz suave i misterio-
so tabata sali loi Tabernakel i dren-
ta den alma tierno di e mucha a-
mabel. Hopi bez nan a tende e pa-
pia na un tono tristoe : Mi ta de
sea Da Dios Santoe. Ai. ki dialE
bini cerca mi.I Mi ta desea asina
tantoe pE bini den mi coerazon!
Toer mainta, koe su trabao no
tabata strob, Soeur tabata bai
misa i ricibi Santa Comunion, Pero
tin bez Nelly ta pasa asina maloe
anochi, koe Soeur no kier bai lar-
g sol, anto Nelly tabata bisa:
Mama, bai misa numa, ricibi Dios
Santoe, anto bin...”
|
|
| 15 |
 |
“....
Porfin e Pader tabata hentera-
mente sigur i el a scirbi di es ma-
nera aki: ,,Loke ta di ricibimentoe
di Santa Comunion, mi ta sigur,
koe Nelly s& basta caba. Mi ta kere
firmaments, koe e mucha tin un
amor ardiente pa Dios i un deseo
intimo di unile coenE den Santa
Comunion.
E palabranan dje Pader nan a
manda pa Obispo, koe despues di a
pens bon a doepa por ultimo su
pesrmision pa larga Nelly ricibi San-
ta Comunion.
Ora Nelly a hanja sabi esai, no tin
palabra pa splioa su legria. Henter
dia e no tabata papia nada mas
sino: Awor si lo mi ricibi mi Dios
Santoe den mi coerazon. Anochj e
no por a 'droemi di contentoe. Ca-...”
|
|
| 16 |
 |
“...da bez e tabata spierta Soeur pa
puntr koe e no mester lamanta ain-
da. Mama( streanan a bai caba,
asina e tabata bisa, ,,sigur ta tem-
poe pa mi lamanta i bisti.
Portin e dia grandi a jega, taba-
ta dia 6 di December 1907. Nan
tabatin miedoe, koe despues di un
anochi asina sin sosiegoe, Nelly lo
tabata muchoe cans. pa ricibi, su
curpa tierno i debil tabata tembla,
ma Nelly a haci toer su posibel pa
keda ketoe i poco poco e tembla-
mentoe a pasa.
Tabata promer dia Biernes di lu
na, un dia di amor i reparacion,
koe tantisimo di hende, koe ta sti-
ma Hesus, ta bin ricibi den nan
coerazon i ta bis, koe lo nan keda
fiel ne, maske henter mundoe lo nen-
g. Tabata e dia ai, koe un boz
suave i misterioso a sali foi Taber-
nakel, i a manda di larga e mucha
chikitoe ai bini cercs dj; e dia ai,
koe Nelly chikitoe lo jama su Hesus
bonbini den su coerazon angelical,
lo papia coe ne palabranan 'tierno
i jen di amor.
Misa a caba i Santisimo Sacramen*
to tabata expon...”
|
|
| 17 |
 |
“... Nel-
ly a confla nan.
Toer hende, koe tabata bishita
Nelly, tabata admirA i conmovf di
su santidad admirabel.
Un dia confesor di Soeurnan a bai
bishit. Ora el a lanianta pa bai,
Nelly a pidi su bendicion. Pero ma-
shA conmovf pa su palabranan, e
Pader dici coe ne: No ta mi mes-
ter bendicioua bo, ma ta bo mester
bendiciona mi.
Anto Nelly a toema pco awa ben-
dita, a haci un cruz riba frente dje
sacerdote humilde i dici coe ne:
Dios bendiciona bo, Pader.
(2£ ta sigui.)...”
|
|