| 1 |
 |
“... courant aki. Lezbon ihaci
loke e ta sinia boso.
Luna di Mei ta luna di la Birgen Maria. Bao di protec-
cion maternal di es dushi Mama nos ta pone boso, pidiendo
.P. plftuia riba boso alma alanan blancoe di su amor i
carinpo. Subi anto, dushi p&hara, subi i bati bo alanan coe
alegria....”
|
|
| 2 |
 |
“... ta cam na poco-poco coe un ga-
roti na mfin. Sigur e tin nobenta
anja caba, e tin mas koe cuarenta
anja na Corsouw. Nunca mi a mira
un bon hende asina. Toer hende ta
stim mash. I mucbanan ? O shon,
cuantoe e bon Broeder a sinja pa
nan promer Santa Comunion, mi
no s&. Ma sigur-sigur ora e Broe-
der ta moeri i toer koe el einja,
ta companja su morto, misa di Pie-
termaai lo ta muchoe chikitoe. E
Obispo i e dos Padernao a moeri
caba. Un a moeri liher. Na Juli nan
a jega i un di e Padernan, jam a
Bergman, a moeri den luna di No
vember di caientura-geel. Ora shon
Obispo a bini, su promer cos ta-
bata pa haja un misa na Pieter-
maai. Esai tabata pa juda curpa.
Nan a traha dos muraja for di
cas di Pader te na scool coe un
dak ariba, i si mi ta corda bon,
anto e nies anja, e promer dia di
Nobena di Pascu di Nacementoe di
Nos Senjor, Pastor Blommerde a
haci promer sacrificio di misa aja. Ma
mi ta kita foi camina pa cuenta
di falta misa. Mi mama a doena
nos un bon...”
|
|
| 3 |
 |
“...ifti 4E11S
iiiiywwlr'i^iii
SOLUCION.
1- Lima. 2. Klein-Curagao. 3. 36 ala-blancoe. Pues
36 36 = 72. 72 + 18 = 90. 90 + 9 = 99. 99 + 1 = 100.
4. Enferraedad. 5. Buracoe. 6. Dia 2 di Januari. 7. Biboe.
, 8. Boeta ian asina :
CHARADA.
BBBKKK-hlO = 21i2
2. Ki luna ta di mas corticoe?
3. Kiko tin djente i no ta morde?
4. 1. . .. t ... , un coenucoe pabao, 7 letter
2. ...... f .... . pariba, 12
3. ... t ... . pabao, 8
4. . ..............t . pariba, 10
5. ... t ...... pabao, 10
6. . t . pariba, 7
7. ...........t . pabao, 7 *
E cruznan ta forma palabra Bonaire* Doena nomber di
coenucoenan.
5. Ki sorto di rosa no tin soempinja.
6. - Mi ta rondo. Sin mi ningun hende por bisa : Dios.
Cardenal Papa, si, e por bisa,, pero Obispo Pastor n.
Kiko mi ta ?
7. Poerba forma di e dos palabra nomber di un courant?
Ancla bala*
8. Un mucha ta conta otro : Un mucba ta awor tres
bez mas bieuw koe mi, ma anja lo bini koe le ta dos
bez mas bieuw koe mi numa. Com esai...”
|
|
| 4 |
 |
“...; caba e eher-
cito a cohe camina i pronto e ca-
stiljo a perde nan foi bista.
XII.
E hoben cruzadonan a jega Mar-
sella, oenda nan a keda sosega un
luna; i riba un boenita mainta di
primavera nan a barca bordo di
siete barcoe, perteneciente na Her-
manos Felipe i Mdrico Aubriot.
E flotilja a pone rumbo pa isla
di Cbipre. Nan a sigui nabega sin
ningun nobedad te koe un tempos-
tad violento a obliga nan drenta
un baf di reino di Principe Hugo
di Lusignan, koe tabata goberna
e isla es tempoe. El a larga jama
Arcbibaldo i a moenstr locura di
su empresa. Ma toer cos tabata eu
bano, nada por a contene entusias
mo di e mucbanan. I pronto nan
a sigui nan biaba.
Tabata decidf padilanti koe nan
lo sigui pa Siria Toer cos a pasa
cal mo, te koe di ripiente un boz a
grita altoe foi master: Egipto na
bista I
E palabra Egipto a causa na
bordo un lamantamentoe indescrip-
tibel i gritoenan di spajit^C indig.
nacion i admiracion tabata jena
aire, Enguerrando di Kerougal a...”
|
|
| 5 |
 |
“...50
terrumpi, bo sabi podiser com a
bai coe cruzada di muchanan ?
Sigur, mi sabi.
O, conta nos an to....
Nan ta scucha nos; sigui mi i lo
mi hiba boso na un lug separ,
oenda nos lo por papia mas soseg.
El a hiba e europeanonan na un i
camina pert koe tabata keda mei-
mei di muraya di dos hardin grandi
i nan a bai sinta riba un pilar tumbb.
Podiser botabatin un roeman den
di e desgraciadonan? e monhe a
puntra.
Mi jama Jehan di, Kerougal; mi
dos roemannan ta aki i mi a bini pa
coempra nan liber.
I ami, e otro dici, jama Lud
gero i mi ta capeln di e infeliz con-
desa Hermenegilda di Kerougal, koe
a confia mi su ultimo jioe. E nobel
senjora a sacrifica casi henter su for-
tuna pa por a reuni sumanan nece
sario, koe nos porofrec e egipcionan
pa libertad di su dos jioenan.
Keda bo soseg eu cuantoe suerte
di bo roemannan, toer dos ta den
es ciudad aki, e monhe a bisa Jehan,
,,e di mas bieuw ta cerca un rabe
i e otro cerca un egipcio. Desdi algun
luna nan ta...”
|
|
| 6 |
 |
“...94
PA LUNA Dl OCTOBER.
Muchanan, luoa di October a coe-
minza, i boso sabl, koe es luna
ta consagrA na Maria, Reino di San-
tlsimo Rosario. Sigur, boso ta sti:
ms Maria, boso Mama mash6,ipe8ai
boso lo no larga di cumpli coe su
deseo di bin honrle pa oracion di
Rosario. No tin oracion, koe Ma-
ria ta gusta asina tantoe, i koe
ta tantoe bendicion A pa Maria, si-
no Rosario. Bon jioe ta haci sem-
per loke su mama ta gusta. Pesai,
como boso toer ta jioenan di Ma-
ria, i mi ta spera bon jioenan, bin
honra boso Mama toer dia di es
luna, pa es Rosario, koe nan sA
rezn toer dia na misa i pa es can-
ticanan koe nan s& canta ua su
honor.
* *
Boso sabi pakiko luna di Octo
ber ta consagrA na Reina di San-
tisimo Rosario ? No ? Bin tende an-
to su liistoria i boso lo compren-
de.
Ya casi un siglo Turconan a tor
menta i bati Cristiannan pa un ca
reda di victorianan, koe Dios a
permit i pa castiga picarnan di Cris
tiannan i pa lamanta nan f, koe
tabata moeriendo...”
|
|
| 7 |
 |
“...104
Bo ta obliga di come, koe por. Por baicoe piedra padilanti i pa-
tras. Bo ta obliga tambe di come di mas piedranan, koe bo por.
Dam mester haci mescos. Encaso koe bo por come coe piedra i
coe dam, un numro pareuw di piedranan, bo ta liber di haci
coe cual koe bo kier. Pa determina numero di piedranan, dam
bal mes tantoe koe un piedra.
SOLUCION.
1. Un sneetji, pasobra ora ml caba di corta un sneetji, e pam
no ta benter mas. 2. Mi dos wo wo. 3. Su otro mitar.
4. Handschoen. 5. Amsterdam. 6. David. 500=D a=a 5=v
l=i 50;:==d, 7. Batata. 8. Un ta.haja e macutoe coe mango
adn. 9. Den un anja tin diez dos luna. 10. Un bottel.
Charada.
1. | partida di un cruz, un spang di cas, dos mitar circulo, un
spang di cas, un mitar circulo i un circulo henter. Kiko
mi ta ? Gerardo da Costa Gmez.
2. Dia koe bo a nace, bo no tabatin e; ora koe bo a haj, bo
no tabata sabi; awoi koe bo tin e, un otro ta us mas bez
koe'' bo. P. Armando Simon.
Aki tin 15 cuadro. Kita 14 paloe, asina...”
|
|
| 8 |
 |
“... piedra-
nan boenita, i e buricoe tabata bai
largoe sin bira na ningun camina,
na e lugar koe e mester a bai.
S ta sigui.
BSTA SABIB!
Tabata biba na coenucoe un shon, koe kier a larga traha un maga-
sina pa warda toer cos aden, ma tabata falta placa pa paga trana-
dornan. E tabata spera placa, ma nan no a bini ainda.
El a jama baas Marti i dici coene: Baas, mi tin toer material aki,
piedra, kalki, zantoe, paloe etc., ma mi .no tin placa ainda, i awor koe
tempoe di awa ta bini, mi kier koe den dos seman e magasina ta cl,
i aki bo tin e plan. Cuantoe hende nos tin mester? Mi ta kere,
6 metsl, 4 handlanger i 4 carpint. Com koe ta, den dos seman
e magasina mester ta cl, i maske e caba prom, mi ta paga nan dos
seman di trabao. Ma mi ta propone bo un cos, e promer dia mi ta paga
un cent chikitoe, di dos dia 1 cent, di tres dia 2 cent, i di cuater dia dob-
bel, manera dia Luna un cent chikitoe, dia Mars 1 cent, dia Razon 2 cent etc.
El a bisa baas Marti toer cos, i a bis di manda...”
|
|
| 9 |
 |
“...110
i .5
AU M
Te ainda mi tin e marca di su mord den mi costia. E shoo a
coh mi, marra mi, i zoeta mi mas di un mei ora largoe.
Awor cos a bira peor. Enbez di drecha mi bida, ma toema ven-
ganza. Ma come toer berdura den hoffi, mata galinja, kibra nan we-
boe, scop porco, un dia ma bebe henter un tobo di lechi. Esai ta-
bata di mas. Nan a bende mi coo un homber, koe su jioe muher ta-
bata maloe. Nan a trata mi bon i mi tambe a bira trobe un bon hen-
de, mi kier meen un bon buricoe. Mainta i atardi mi tabatin koe bala
un dorr boenita, pe jioe haci un paseo frescoe.
W re -
ivlWJ/X
mm
mm
mm
K
E bida ai tabata dushi, toer afor. Pero no loebida, mi amigoenan
chiki, koe toer cos .dushi aki Jia mundoe ta caba liher. Pa un dia koe
bo ta pasa contentoe, bo por bien spera un luna di disgustoe.
Pronto e jioe a moeri, i ami pobercito, ma perde un bon amiga,
un bon trabao, i un bon trato.
Ningun hende no a haci causa mas di mi, i ma keda den mondi
rondea...”
|
|
| 10 |
 |
“... Sepulcro.
7. Takiko ta ciborio ?
Oiborio ta un caliz grandi coe ta-
padera, koe ta sirbi pa warda Hos-
tianan consagr. E ta tap coe un
panja blancoe di seda.
8. Takiko ta monstrans ?
Monstrans ta e vnso grandi i boe-
nita dorn, koe ta sirbi pa tene e
Hostia grandi consagr i pa expon
na pblico, pa carg rond den pro-
cesion i pa doen^ bendicion coene.
E mester ta trab di rae.tal pre-
cioso,* alomenos e luna chikitoe koe
ta tene e Sagrada Hostia.
Dos tres palabra nos tin di pa-
pia aiuda riba e reverencia koenos
tin di moenstra pa Santfsimo, prin-
cipalmente ora sacerdote ta doena
bendicion di Santfsimo.
9. Kiko hincamentoe di roedia
ta nifica ?
E hincamentoe ta un homenahe,
koe nos ta debe na Dios. Tin hopi
koe ta neglisha esai. Pesai boso
mester sinja foi chikitoe caba di
haci esai bon, di com porta boso
bon na misa, koe ta Cas di Dios.
E hincamentoe di roedia dilanti
di Dios ta un acto boenita di f,
di adoracion i di reparacion pa
toer es desprecio koe Hesus tin...”
|
|
| 11 |
 |
“..., bisti su panja i a sali pa-
for. El a bai na toer camina sin haj;
porfin el a jega dilanti di e shap, na
oenda el a mira Marco algun dia
pasd. Ainda luz tabata cend. Hende
no tabata tende nada mas, koe gritoe
i harimentoe brutoe paden. Despues
di un ratoe el a tende Marco su
stem. Di repiente un homber a sali
for di shap i a toema camina pa la-
mar. Net na e momentoe ai luna
tabata sali i su claridad a haci Her-
man ripara koe tabata Marco. ,,Si-
gur ta muchoe placa lo el a perde,
Herman dici; ta kiko e ta bai haci
na lamar ? Sigur lo e no tin bon
idea. Mes ora el a sigui, i ora el a
jega, el a ripara Marco .siiitd riba
un piedra, contra awa. El a spanta
masnd. E no tabata sabi kiko haci;
porfin el a camna jega cerca dj, a
coh braza i a jam na su nomber :
Marco, Marco El no por a papia
mas, el a coeminza jora. Marco no
tabata sabi, ta kiko tabata pas.
Si el no a sinti braza di Herman
na su garganta, sigur lo el a kere
koe ta un angel tabata huntoe coe
ne. El a...”
|
|
| 12 |
 |
“...& keda tin bez te
anochi laat ora luna ta eld i si pis-
car ta come. Dia Domingo sol el por
a hunga coe otro muchanan,
VIII.
Algun luna a pasa asina i a jega
Domingo di Pasin. Norberto tabata
sinta den su cas ta coeshina su coe*
minda di coestumber, ora Herman
a drenta cas coe cara contentoe i
dici coe n: Norberto, pensa ki un
felicidad mi ta bai haja mi adn.
Awe ora mi a sali despes koe e mu-
ebanan a caba di ricibi Promer Sta.
Uomunion, Pastor a bati riba mi
schouder i dici coe mi: Herman bo
tambe mester ricibi otro anja. Per
cura coeminza regia bo for di awor.
El a pasa e dia ai mashd contentoe,
tabata parc, koe coeminda tabata
smaak mas dushi koe nunca. E no
tabata larga ningun dia pasa sin
haci un bon obra. El a traha un al-
tar chikitoe pa e corda mds riba
Dios. Nunca el tabata pasa Misa sin
drenta pa reza pidi Dios di larga el
haci un bon Promer Sta. Comunin.
Hasta el a traha un cruz den su bo-
to pa e corda toer momentoe riba
Dios. Un dia, net el a sali...”
|
|
| 13 |
 |
“...CULTO CATOLICO.
Awor mi kier coirta boso poco di
diferente fiestanan, koe nos ta ce-
lebra den anja. Toer hende ta gus-
ta di haci fiesta, bosonau i ami
tamb.- I nos mama, santa Iglesia,
ta haci hopi fiesta, fiesta boenita,
koe mi kier splica boso kiko nan
ta nifica. Pasobra nos mester sabi
toch, pa kiko nos ta clebra fiesta.
Bo sa, pakiko awor mi ta coe-
minza coe esai?
Mi kier poesta, koe ningun di bo
so lo r&i, pakiko?
Rai, rai, rai! Bon sfi ? Bon, lo
mi bisa bo anto.
Pasobra dia Domingo ocho dia
pas nos a celeb ra fiesta di Anja Nobo.
Anja nobo ? Takiko, AnjaNobo?
I djies luna a coeminza. No, sigur
Redactor di Ala Blanca kier teue
nos di pinda, mi tatende boso hari
den djente. No, mi amiguitonan, loke
mi ta bisa ta puro berdad. Nos a
caba di celebra Anja Nobo Ma tin
dos Anja Nobo. Un koe ta coeminza
dia 1 di Januari i otro koe ta coe-
minza Promer dia Domingo di Ad-
vent. Ata otro palabra, koe nos no
sfi ta kiko. Advent ? Ta ltko ta Ad-
vent f Para un...”
|
|
| 14 |
 |
“... Scipio, bo ta un bon hm-
ber. Awor tin net un bon chns pa
gana stimacion di emperador Dio-
cleciano atrobe i bo mester juda
mi coe esai. Como emperador, el
kier pa toer bende tin un mes ley,
i e Cristiannan ta capaz na haci
toer cos; ta pesai su cabez ta na
peligro. Asina ta koe nos mester caba
coe nan. Na cabamentoe di es luna
aki, no por tin nf un Cristian mas
den es tera aki, coe poder di dios-...”
|
|
| 15 |
 |
“... bini meimei di nan i
nan a ricibi mashA amistosamente.
Nelly tabata hati su m&n chi-
kitoe i tabata balia contentoe pa
su panja boenita i su amiguitanan.
Dia Luna el a paree atrobe, pero
despues di a hunga poco ora mashA
contentoe, el a coeminza jora. Soeur
a toem den su braza, a trata di
consol, a priminti esaki i esaja,
pero toer cos por nada. Porfin koe
Soeur no tabata sA mas kico haci
coe ne, el a pone abao i dici
coe ne: Si Nelly ta malucoe, mi ta
kita su zapatoe i mea boenita....”
|
|
| 16 |
 |
“... sali di su paseo
den hoffi, el a pasa dilanti di ima-
gen di Sagrado Goerazon, koe ta
dilanti di cas. El a ripara mes ora,
koe flornan, koe nan a boeta di-
lanti di e imagen, a pashimfi, caba.
Ai, mira ki flornan sushi, el dici,
mester kita nan.
I basta dia despues, ora el taba-
ta muchoe debit caba pa lamanta
for di su cama, el a puntra e Su-
periora varios bez, ,,si el a kita e
flornan pashimd, for di dilanti di
imagen di Dios Santoe. (E ta sigui.)
Varia.
UN CARTA Dl REINA WILHELMINA.
Tres luna pasa La Reina Wilhelmina a haci un paseo
coe auto na s Heerenberg, un lugar chikitoe na Gelderland
Un mucha-muher di 11 anja, Bernardina Heinink, mucha
di scdol di Soeurnan aja, a sinti dule grandi, koe e dia el
no por a hanja mira la Reina.
El a studia un plan. El scirbi un carta pa la Reina
mes. Soeurnan a drecha e carta un poco. Bernardina a conta
La Reina, koe e dia, maske Su Mahestad a pasa camina di
scool i di su cas, toch el no tabatin fortuna di a mira la
Reina...”
|
|
| 17 |
 |
“...AU BLA] NCA
DEDICA NA NOS HTJBENTUD.
No. 34 ALA BLANCA TA SALI CAOA DOS SEMAN. 1013
Historia di Nelly cMkitoe di Dios Santoe.
V.
Nelly I Santslmo Sacramento*
Dos luna largo Nelly a keda na
enfermeria i hopi bez Soeur a han-
j den necesidad di pasa anochi cerca
dj. Pesai Nelly a moenstr masht
agradecido i e tabatin coestumber
di bisa: Dios a kita mi mama,
ma El a doena bo pa mi mama.
Anto e tabata saca su man 'ibiki-
toe i tierno cohe man di su mama,
ten jen di carinjo te ora el a pe-
ga sonjo.
Pero mas su curpa debil a per-
de na forza, mas su sintir a gana.
Mas i mas tantoe su sintir i coe-
razon a abri pa luz di amor i gra-
cia di Dios.
Pa es altar di Nifio Hesus, koe
tabata para banda di su capia, e
tabata percura coe cuidao di mas
grandi. Mas bez e tabata pidi flor-
nan frescoe i azeta pa cende den
lampi dilanti di dj. Un dia e mu-
cha, koe mester a keda cerca Nel-
ly, mientra Soeur a bai mira otro
nan, a larga Nelly sol un rato pa
bai busca...”
|
|
| 18 |
 |
“...CULTO CATOLICO.
PA LUNA Dl OCTOBER.
Es numero aki ta sali riba pro-
mer dia di luna di October. E luna,.
mi amiguitouau, ta consagr. ua SS.
Birgen di Rosario. Pesai toer atar-
di tin alabanza coe rosario i can-
tamentoe na su honor. Nada no
ta stroba boso e ora ai, pa bai mi-
sa pa dbena un honor i homenahe
chikitoe na SS. Birgen. Toer e ho
nor j prueba di amor i respeto, koe
boso ta doena cada bez, ta sigura bo-
so di la Birgen su judanza henter
boso b,ida.
Hopi hende lo bai cerca Mama
Maria, ora uan ta den pena. Pero
ora toer cos ta bai na nan gustoe,
nan ta keda man ha indiferente pa
e bon Mama. E clase di hendoran
ta haei manera un hoben koe ta bai
traha foi tera. Aja el ta traha, ga-
na hopi placa, lubidando riba su
mama, koe ta den pobreza pasa un
bida miserabel, sin nuncael no man-
da un carta ni un cens di su abun-
dancia pa judle. Asina ta pasa
diez anja. Awor e hobon ta pai ma-
loe. E ta hopi enfermo, masha se-
rio. El no tin hende pa cuid. Na e...”
|
|
| 19 |
 |
“...PROBLEMA Dl DAM.
V i VlTi i V nVIi VifVllVlfTn Vi( *
§t! 41H4,
ft' LI' 'T'H.'.MLf.lA1?.' l.f mi Ml MJ
1H f.LJ .U.t.'J.T.'. .'..'.I.'. 1
siajarc
VVi t iVVi ir''* i
jcsisll
ISEgJ
PRETOE. SOLUCION No. 8.
BLANCOS: 2621, 5044, 45 : 46.
15 PEETOE: 1649, 4940.
20
25 PROBLEMA No. 10.
30
35 _ -
40 Blancoe 13, 46, dam 15.
45 Peetoe 3, dam 5.
o0 Blancoe ta coeminza i ta gana
den 6 stoot.
BLANCOE.
Solucion di Charada
1. Ana, Ada, Otto, Render. 2. Un bol di sajet. 3 Dos
leon. 4. Un musea, pasobra el por sinta hasta riba nanishi
di rey. 5. E tres roeman no por a bini cla coe otro. Nan
a bai cerca bicinja. Esun aki a regia e cuenta masM
famoso, asina coe toer tres a keda contentoe. El a fia nan
un cabritoe di su coral boet cerca e otro 17.
Asina : Antonio a haja 18:2 = 9.
Bernard 18:6 = 6.
Willem 18:9 = 2.
Na toer no a parti sino 17 cabritoe, di manera koe e
bicinja por bai trobe coe e cabritoe, koe el a fia nan pa regia
e cuenta. 6. Luna. 7. Hinca...”
|
|
| 20 |
 |
“...205
VARIA.
Coco: Bo no por doena mi un bon conseho, Jan?
Jan: Coe toer mi boluntad! Kico ta na bo sirbishi ?
Coco: Mi no sabi mas moda di warda mi placa.
Jan: Oh, bo tin asina tantoe, Coco ?
Coco: Esai no, ma mi sacoe ta kibra. Miguel a Duran
Maestro: Willem bisa mi, ta cuantoe ta mitar di un tercero ?
Willem: Precies mn por bisa. ma sigur lo ta masha krenchi.
Den ultima guera di Grecia coe Turquia, rey di Grecia a
bishita hospital na Athena, el a mira aja un solda, koe un
bala di cajon a kita su braza. Rey a consol i a priminti
di doen 40 florin di pension pa luna.
I cuantoe su Mahestad lo a doena mi, si bala a kita
mi otro braza tambe ? e solda a puntra.
Ta claro, 80 florin, no ? rey a contesta.
Mes ora e solda a cohe su espada i a kap e otro braza
tambe afor.
Ta stranjo no? Tin hiende ora nan a tende e historia, nan
curpa a cohe ril, pero otronan a hari....
COI BSCA.
Unda papachi ta ?
CARTERO Dl ALA BLANCA.
Mi boD amiguitonan 1
Den promer numero di Ala...”
|
|