| 1 |
 |
“...!
fuego tabata un invencion hor-
ribel di Griegonan, un candela, koe
nada por a paga; hasta den awa
mes e tabata sigui cende. Den poco
ratoe e barcoe a bira un klompi
biboe di candela, oenda e muchanan
infeliz tabata coeri bai bini. Na
promer momentoe koe candela a
coeminza, matroosnan di e otro
barcoenan a coeri bin doena auxilio
coe boto, den di cual e muchanan
koe por a scapa, a boela.
E Medrico Aubriot cobarde, in-
consolabel coe perdida di su barcoe,
tabata bai salta trompecando den
un boto, ora un dje muchanan des-
graciado, koe no por a hui foi
candela a boela, toer kimando bra-
z, i a pega su panja na candela. E
mucha i e traidor a keda lucha al-
gun momento den e lamar di can-
dela te koe toer dos a disparce
huntoe coe e barcoe den olanan di
lamar.
E otro botonan a gana playa li-
her. Segun e muchanan tabata bai
desembarcando, catiboenan tabata
rondona nan, marra nan mfln riba
nan lomba i tabata hiba nan bao
di sl di zwiep na e negociantenan
di catiboe...”
|
|
| 2 |
 |
“...
Cristian koe a nenga di ricibi Ul-
timo Santoe Sacramentoenan i koe
a moeri sin ningun sinjal di peni-
tencia, ta keda privd di Santana,
i pesai tambe di toer gracia, fabor
i indulgencia koe Iglesia ta doena
su mortonan.
^'oewiOOOeeeu
PREGUNTA. Cornelis ta bini jora na cas. Su tata ta puntr: Pakiko bo
ta jora? Wachi a zoendra mi pa boerieoe. 0 esai no ta nada. I kiko bo a
responds ? Mi no tin cruz riba mi lomba manera boerieoe. Ma papa, toer bestla
tin cruz riba nan lomba? manera cabai, baca, earner, cabritoe ? Nunca mi a
mira esai. Sigur esai ta nifica n cos. Pader no por bisa ml, ta kiko esai ta nifica ?
Un mucha di Pletermaai.
R ES PON 01. Koe boerieoe sol tin cruz riba su lomba tin un niflcacion boe-
nita. Bo sfi koe dia Domingo di Karna, e dia Domingo promer koe Hesus a bai
moeri riba cruz, Hesus a drenta triunfante Herusalem, como Rey di Hudioenan.
Pueblo tabata coemindle coe entusiasmo, tabata plama su panja riba caja pa He-
sus por a pasa riba nan. Asina Hesus a...”
|
|
| 3 |
 |
“..., Mlier a
contest, ,,ta pa mi un misterio.
Ta un historia bieuw, e hoben a
contesta, lo mi por cont? Anto e
historia lo ta aclar.
Un mainta mi tabata bai school,
mi tabatin e tempoe ai nuebe diez
anja. Na marsh ma mira hopi ma-
cutoe i baki jen di fruta mash boe-
nita, Mash poco bez mi tabata s
haja fruta, pesai mi a haja mash
gustoe di un. Net un dj bendedor-
nan tabata para papia coe un otro
banda di dj i den su combersacion
el a bira su lomba pa su macutoe di
fruta. Tentacion a bira fuerte..i,
ma pensa; e muher ta sobra basta,
Ketoe-Ketoe ma saca mi mn, ma
cohe un fruta i net mi kier a hink
den mi sacoe, ma hanja asina un
mep na mi cara, koe di spantoe ma
bolbe larg cai. Mucha 1 e homber
koe a dal mi a grita, bo no cono-
ce di siete mandamentoe?...Ta di
promer bez koe bo a peca contra
dj? Percura pa ta di ultimo bez.
Berguenza a haci koe mi no por a hi*
za mi wowo mira e homber; sin em-
bargo nunca mas mi por aloebida
su cara.
Na school mi a sinja mash bon...”
|
|
| 4 |
 |
“..., koe tabata tene mi droe,
a lastra mi riba dek i a benta mi den
boto. Ma cai riba mi schouder i mi
a haja un bon herida.
Otro muhernan a sigui mi den e
mes boto, ma mi a keda para i riba
nan cabez mi tabata mira lomba di
mi esposo, mientra el tabata bai-bini
calmo riba 'dek, i a disparce den e
otro hombernan, koe tabata para
aja. Mi no por a haja au.cara mira
mas, asina koe nunca mas lo mi
mir. Ma esai mi sabi, koe e no ta-
batin miedoe di moeri.
Su ultimo pnlabranan, ora el a
bisa mi, koe lo e haja un lugar den
e boto siguiente, a obliga mi keda
para waak esai, te ora e ultima chis-
pa di speranza a boela bai. Muchoe
muhernan tabatin e mes speranza aki
koe mi, koe nan esposo lo bini coe
e boto, koe sigui. Sin e speranza aki
lo ta loco mes nosabira i tira nos
curpa na lamar.
M?a larga salba mi, pasobra mi
a feere, koe e tambe lo-salba, ma tin
bez mi ta invidia esnan, koe ningun
poder mundano no por a ranca nan
foi braza di nan esposo. I tabatin
muehoe denter...”
|
|
| 5 |
 |
“..., koe bordugoenan a tira ri-
ba curpa di Hesus pa bofon. E dos
columna na su parti di adilanti ta
recorda columna di zoetamentoe; e
cruz na parti di atras ta un recuer-
do, di Sta. Cruz koe Hesus a toema
riba su sehoudr.
/
PREGUNTA Pader, Spiritu Santoe ta un palomba?
Com do ta puntra esal ? Pasobra mira, na dak di preekstoel tin un para
manera un palomba 1 ml a mira riba un prentj un hende coe un palomba riba
su cabez. I Doris dl, e palmba ta Spiritu San toe 1 ml tata tin hopi Spiritu San-
toe na caB. Pesai mi ta puntra Pader.
RESPON Dl Spiritu bantoe, koe ta di tres persona di Santisima Trinidad
ta, represents bao di flgura dl palomba, pasobra dia koe Hesus tabata batlzl pa,
8. Guan den Jordan, Spiritu Santoe a baha riba dj dan es figura. Tamb e pa-
lomba ta un imagen di amor, manera Spiritu Santoe a sail foT es Amor Dibino.
coe cual Dios .Tata ta stima Dlos Jioe foi toer eternldad. Peeai e palomba. koe
bo a mira riba e prentjl sit. riba cabez dl un hende, ta niflca...”
|
|
| 6 |
 |
“...92
Historia di un fcuricoe, cont di dj mes.
CAPITLO I.
Tempoe mi tabata anda den flor di mi bida, tni tabata srbi'uu mu-
her gordo di coenucoe. Toer dia Mars mi tabatin koe bai punda coen,
mehor bied, bao di dj. Mi tabatin koe carga hopi macutoe coe we-
w.
l H
boe, lechi, keshi, Irute. berdura i riba toer esai, un muher di dos cientoe i pi-
co liber. Armd coe un coco-macacoe el a subi mi pober lotnba, soeta mi
sin misericordia.
V/'
fra FL_ ^ ^
E maltrato a pone mi di mal naturd. Ma zo j riba mi lomba mes-
cos koe un jioe chikitoe den braza di sn menchi....”
|
|
| 7 |
 |
“... dushi, boenita: ,,Ta coe ken ma-
maatji ta papia aji ?, Un hobencito di porai siete anja, a sali i a mira
mi, i a keda stranjo. Maatji, mi por subi ?
Pa contests ma bira mi cabez un banda i a lembe su m&n chikitoe.
Esta un bon bestia, i mira, cuantoe carinjo. Nos no por tenaki?
Ay no mi jioe, e no ta di nos. Esai lo ta ladronicia. Nos mester
busca su donjo.
E chikitoe a subi mi lomba, i a bai na posada, pa toema informacion.
Como e no eonoce mi, nos a pasa rond pueblo pa puntra, si ningun
hende no a porde un buricoe.
Despues di dos ora nos a bolbe cas. I awor e muher dl: Awor nos
por ten trankilamente te dia su donjo mes bin busk. Nan a hiba mi
stal, nan a- treco un bleki di awa, un braza di jerba, i un ponchera
coe maishi. Ma almorza manera un rey, caba ma cai droemi mes-cos...”
|
|
| 8 |
 |
“...135
Historia di un buncos, conti p mss.
CAPITLO V.
Despues di a eoeri hopi ora largoe, ma keda para morto cansd. Mi
tabata un poco nervioso, i ma coeminza jora, puutraudo, 8i buricoe
do ta mehor koe e otro auimal koe jama bende.
Den di esai un mAn, moii ni seda, ta pasa riba mi lomba, i un boz
manera di plata ta bisa: Ay, pobereito animal, esta tfistoe bo ta
paree, i esta flacoe bo ta. Sigur nan a maltrata bo hopi, no ta berde?
Ma bira un banda pa contest. El a eomprende mi mirada, i df coe
su jaja: Nos mester bai ooen na Tantan, pe hanja un bon stal coe
bon coeminda.
Ii'.
E jaja tabata jama Emilia, anto e dos muchanan tabata jama
Guancito i Jeannette.
Nan a pone Jeannette riba mi lomba, i como no tabatin rienda,
Guancito tabata camna mi dilanti pa guia mi.
Ma gusta e hobencito mashd, i de bez en cuando mi tabata toca
su m&n chiki coe mi nanishi.
Esai a haci loco di contentoe, i e di coe su jaja: Esta un dushi
animal, e ta soentji mi. E palabra a haci e jaja bira...”
|
|
| 9 |
 |
“...181
Historia di un buricoe, conti p mes.
CAPITDLO VI.
Aleun dia despues di mi enlermedad, tabatin un jaagmentoe grand i.
Dos hoben di 13 i 13 anja, Guiermito i Eicardo, lo companja nan pa-
pa den jaagmentoe pa promer biaha den nan bida. Cornells, un ami*
goe di nan, koe tabatin 15 anja lo bai tambe, .
Marduga caba Guiermito coe Eicardo ta camna na ca]a, ta pone pi'
quete coe nan scopet, koe nan no a tira nunca coen. Ta com nos ta
haci, coe tantisimo animal, koe nos lo tira mata ? Ta com ta haci pa
trece nan cas ? - . , . e ,
Wel, Eicardo di, nos ta bai coe Neddy, nos bon boericoe nel.
L carga nan den macutoe riba su lomba.
EBP&'Qfc:
mm
msmi
Min tabata gusta e cuenta, E buchinan ta capaz di mira mi pa un
connchi, tira mi mata. Pasobra mi experiencia di buricoe a sinja mi
esaki: menos un hende sabi mas tantoe e sa broma. <
Pero no tabatin scapatorio. Mi mester a bai. Despues di a camna
un ora asina, e tres bromadrnan a topa nan ,papa den mondi. Cie-
loe...”
|
|
| 10 |
 |
“...132
Tristoe Dan a companja mi, koe tabata carga e morto riba mi
lomba.
Ta ki sorto di pahara grandi nan a tira ajl ? Paree ta un bicer
un earner, e grandinan ta puntra.
Awor e cochero dis No, Senjores, no ta cos di hari, ma di jora.
Nos a perde nos mehr cachr pa imprudencia di Cornelis. Su papa
ta rabia mashd, i di coen 5 Doena mi e scopet, lo mi coempra un
di paloe pa un mucha asina.
ss
.,v
mm
mm
Ainda e loco kier a defende su conducta, bisando koe toer gran
jaagdor sa hera tin bez.
Awor cos a danja henteramente. Su papa di coen: Na bo orguljo
i bromeria bo ta sacrifica bida di un cacnor titil i fiel. I despues di
un soquetada asina, ainda bo tin pechoe di compara bo coe gran...”
|
|
| 11 |
 |
“...UI
Historia di un buricoe, conti p mss.
CAPITULO VII.
Algun dia despues a bini un circo. Henter familia a bai weita, i
ami a carga e dos di mas chikitoe riba mi lomba, esta Jeannette i
Henri.
V m
Nan tabata papia hopi di un buricoe masht spiertoe. I e jioenan a
maha nan papa asina, te porfin el a bisa : Ta bon, nos ta bai mira
e animal milagroso, maske mi no ta kere koe e por ta mas sabi koe
nos bon Neddy,
E elogio a pone mi balia di contentoe, i ma propone firmemente di
saca mi saber i di cobarda e buricoe.
£
mm¥>
r NSv...”
|
|
| 12 |
 |
“...158
Historia di un buricos, conti p mes.
CAPITLO VIII.
Nunca mi no por a wanta e Cornelia ai. Segun mi, e ta un cobar-
ae mes or? un bromador. Koe el a mata e pobercito cachor, ata
un u- u-28?a?j- no Por pordon harnas. Otro dia el a doena nos
un Disnita, 1 pidi te fada pa naularg subi mi lomba, haci un paseo chikitoe.
Awor a jega mi ora di toema benganza Tras di noe hoffi tabatin
un mondi, jen di paloe altoe i diki. I na kantoe dj mondi un rioe an-
choe hundoe jen di lodo.
Manera coestumber e ta broma, koe e ta mashd bon cabaljero i
burikoro, 1 e ta combida toer e otronan bin mira, ki boenita e ta salta
noe coe au buricoe. Ningun no a kere au palabra, pero toer a bai coe
n e pa mira com e pret lo caba.
Apena nos a drenta e mondi, Cornelia riba mi lomba, e otronan mi-
tras, koe ^mi ta doena un salto, kita foi camina grandi, cohe ua ca-
mma perta. Ma coeri coe coeri, coeri mee cos coe motor. I mas mi ta
coen, mas contentoe Cornelia ta keda, pensando koe dj manera, 1e ga...”
|
|
| 13 |
 |
“... ketoe, hopi bez el a coeminza jo-
ra mashA. Soeur tabata kere, koe e
tabata haci asina, pasobra e no por
a haci loke e tabata kier, i pesai el a
hanj obligA di corrigi es falta. Pero
despues nan a ripara. koe Nelly su
wesoe di lomba tabata doblA, loke
a caus un dolor grandi i a haci
koe e no por sinta ketoe. Sin em-
bargo, nunca Nelly a keha nada
di loke e tabata sinti, maske su
curpa tabata sufri maeha dolor pa
causa di su enfermedad, koe hopi
tempoe a keda scondf pa toer hende.
Soeurnan a ripara, koe Nelly no
tabata contentoe manera promer,
koe e tabata ketoe i no tabata gus-
ta di huuga tantoe coe su amiga-
nan. Pesai nan a coeminza pena,
kico por fait. Un dia un mucha
koe tabata droemi banda di Nelly,
a bisa Soeur, koe Nelly tabata jora
hopi bez oranan largoe riba suca-
ma i es ora ai Soeur a compren-
de koe el mester sinti algo koe ta
doen dolor.
Anto nan a decidi di hiba Nelly
na enfermerfa oenda e por droemi
mihor. Despues di poco dia Soeur
a ripara, koe...”
|
|
| 14 |
 |
“... porta di stal
coe cara tristoe i awa den su wowo.
1^3 Tl £
Wimm
tiiw
%EMV'
% ,C:<: 5
W f I
I
Neddy, el di, ,,ta duel mi mashd, koe Tanta no kier mas mi
Bubi bo lomba. El tin miedoe, koe lo bo ta brutoe i malucoe i fcira mi
abao, mescos koe bo a haci coe e pober Cornells. Ai, Neddy, ta com
bo por a haci un cos asina ?
Di berde mes e palabra serio a cohe mi coerazon, mi kier a bisa
Guancito, koe mi a haci asina coe Cornelis, pasobra mi tabatin odio
contra dj, i nunca lo mi biba corda di haci cos asina coe Guancito.
Ma, ai, mi tabatin tantoe berguenza, koe mi no por papia nada. Mi
a baba mi cabez i di duele mi a boeta mi nanisbi riba su scouder. Mes
ora, Roberto a grita: Cuidao, mucha, pa e buricoe, el tin manja, el
ta morde. BiDi aki pa cualkier desgracia no socede....”
|
|
| 15 |
 |
“...165
Sf, sf, toer e otro mchanan a coeminza zundra mi. Mala bestia.
Nunca mas mi kier subi mas. Guancito sol a mira mi tristoe, i
ora Roberto a boet riba lomba di otro buricoe, el a bira su cara pa
mi, i coe mashfi. carinjo el a bisa mi: Pober Neddy, mask mi no por
sali coe bo mas, toch mi ta sigui stima bo; ai, mara bo por bira man-
soe atrobe, i drecha bo bida.
Es ora ai mi por a jora, ora mi a tende esai. Mi coerazon a jena.
Mi a tarda un poco, te mi no por a mira Guancito mas. Anto mi a sali for
di den stal, i a cohe camina pa mondi. Aja ma cai droemi i mi a
coeminza jora riba mi picar. Mi a samina mi consensbi. Toer es mal
hechonan di henter mi bida a pasa mi dilanti. Mi a recorda com mi
a dal e mucha abao i a kibra su nanishi, ta com mi a ganja e hom-
ber i toema benganza, i com el a castiga mi. Enfin toer cos a bini
na mi memoria. te mi a corda trobe e dlanan contentoe, koe tmi a pa-
sa cerca mi amiguitonan Guancito i Jeanette. Ai, awor si tabata duel
mi mashfi...”
|
|
| 16 |
 |
“..., no
mester habri mane-
ra sa habri La Crus\
ma promer koe habi
mester corta su kan-
toenan di ariba i di un
banda coe un sambe-
chi of cuchioe. Si pa-
sa un draadchi di hilo
coe un angua den su
lomba, i mara e dos
puntanan di hilo coe
otro, ta mas mehor
ainda; anto e blaad-
chinan no por plama....”
|
|