| 1 |
 |
“...
punta di pia.
Pa un momento Enguerrando a
loebida su decision i tabata profun-
damente conmovf; wowonan di Iso-
lin i Jehan a jena coe awa. Toer
tres tabata contempla silenciosamen-
te i respetuoso cara di nan mama
stim, koe podiser nan lo no bolbe
mira mas. Enguerrando a mira riba
un stoel un sherp koe su mama i
su roeman muher a borda. Liher
el a saca su man pa coh, a pas na
su garganta como un recuerdo que*
rido i un especie di talisman i el a
haci snja coe su roemannan pa nan
sigui.
' Bruno, el a grita n cochero
ora nan a sali af or, cabainan ta
sij ? Falta hopi ainda promer koe ta
ora di droemi i nos tin gustoe di bai
haci un paseo den coenucoe ainda.
Bo orden ta ehecut, senjor. Ma,
Cieloe Santoe! Boso ta arm. net
manera hende koe ta bai gera.
Kiko lo mi bisa bo, Bruno, mi
kier coestuma mi poco coe arma-
dura. Di pursi ta esai ta berdadero
bistfr di un nobel.
Bruno no a risca observa nada
mas i ora e hobenan a subi el a sigui
nan tras companj di un pahe...”
|
|
| 2 |
 |
“... expectacion. Anto e Pre-
lado a sclama coe boz altoe: Aki
boso tin, mi jioenan/ un terribel
spiertamentoe. Dios. ta doena nos
di conoce, koe, si es hoben a keda
obedecido i respetuoso pa su major,
le a jega na un edad koe su barba i
cabei ta moepstra. Ma pa motiboe
di su insolencia i rebeldla Seujor a
kita setenta anja di bida. Boso a
comprende, mi jioenan? No loebida
nunca anto es spiertamentoe asina
tristoe i instructive.
Terne Dios.
Tabata dia Biernes Santoe di an-
ja 1860. Na Amsterdam tabata bi-
ba un homber coe su esposa, sin
jioe. Homber tabata catolico, ma ta-
bata biba impio. Muher tabata bon
catolico i tabata carga su cruz pis,
coe conformedad. Tabata un cruz
bien pis, pe, di biba coe un hom-
ber asina.
Merdia banda di tres or el a pidi
di bai misa coene. Ma e pidimen-
toe a haci furioso. Promer. diabel
por kibra mi garganta, koe mi ta
bai misa, es sin bronguenza a con-
testa.
1 mira, awor ora di venganza di
Dios a bati, apena e palabra a
a sali foi su...”
|
|
| 3 |
 |
“... momento, koe su poersigui-
dor tabata cerca di coh, el a gana
playa i a boela na awa. Na princi-
pio el tabata corta lanan coe for-
za ta bai lamar af i por a scapa
di e flechanan koe tabata jobe riba
dj; ma strob, pe sacoe di oro koe
el no kier a bandona i como,el no
no por a usa toer su dos m,n
pa landa, el a sinti pronto koe su
forza tabata bai cabando. Segun
el tabata birando mas debil el taba-
ta redobla su esfuerzo, ma por nada;
awa tabata drenta su wowo, su orea
i su boca;...a tende un gritoe ter-
ribel, i, el a perde foi bista. E mal-
bado a disparce coe su oro den abis-
mo di lamar.
Apena un ora despues playa a ke-
da completamente desierto. Toer e
muchanan koe a cai den e trki en-
ganjoso di e maldito Archibaldo,
mester a sigui, marr, coe cabuya
na garganta mescos koe baca, nan
donjonan koe a coempra nan.
XVI.
Mas fortund koe mayorla di nan...”
|
|
| 4 |
 |
“... derecho di larga mata nos
tambe.
I esai lo mi wel haci si boso
sigui coe boso cabezura.
Ya mi ascohecaba, Enguerran-
do a responds coe calmo, ,,i bo mi
roeman ?
Ami tambe1.
,,Nos resolucion ta inquebranta-
bel, mes-cos koe e baranca di gra-
niet riba cual castiljo di nos tata-
nan ta para, Enguerrando a sigui
bisa.
Esai nos lo mira, tende! Ben
Sangiar a bisa, batiendo su mannan.
Catiboenan a coeri drenta. Ben
Sangiar a ordena pa pone e hoben-
nan cristian na boei.
Mi ta entrega e dos cachnan
aki na bo poder, el a bisa su fa-
vorito Massoud.
Un sonrisa feroso a pinta cara
odiosa di Massoud. El a haci un
sinjal coe e catiboenan i mes ora
nan a lastra e muchanan bai coene.
Ki lastima! Pronto tabata spera
nan un desgracia grandi. Massoud
a haci e plan infernal di separa nan.
Nan a hiba Isolin, coe boei pis&
na m&n, den un cuarto scur, mien-
tras nan a lastra Enguerrando hi-
ba caja, coe cadena na garganta,
hib na cas di un egipcio, jamA
Schirzad, koe a confi na...”
|
|
| 5 |
 |
“... no a scapa.
Toer muhernan den boto tabata
suplica pe, i mi Marjorie chikitoe a
cohe man di e oficial tene : 0 Sen-
jor Mau...! no tir, no tir mata I
asina e tabata grita.
E oficial a doena otro orden pa
baha e boto; ma net nos kier a bai
foi barcoe, koe un italiano, koe ta-
bata pasabero di dek, a bini bao di
vert, 1 a boela foi dek den boto. El
a cai riba un jioe chikitoe, koe se-
gun ma tende despues, el a herid
gravemente. E oficial a cohe e ita-
liano na su garganta, i a benl coe
forza di un animal den Titanic
atrobe.
Ora koe nos a kita foi barcoe,
ma mira e cobarde pa ultimo bez.
E tabata para meimei di un diez-dos
hombr, pasaheronan di segunda cla-
se. Nan tabata hart coe moketa
den su cara, i sanger tabata corre
foi su boca i su nanishi. Natural*
mente nos no a para na un otrQ
dek mas pa cohe mas muher i mu-
chanan. Esai tabata irnposible, no
tabatin mas lugar. Ora nos tabata
baha, boto a dal coe asina un forza
riba lamar, koe ma kere nos toer
lo a...”
|
|
| 6 |
 |
“... mas. Caba, cas& dj. muher, ta bis: otro seman
nos ta bende e buricoe maldito. Asina ma tende e cos ai, ma span-
ta di morto. Ora anocbi a sera, ma kibra mi cabuja, boela tranke-
ra, hui bai mondi. Ma coeri, coe coeri, Dios sA cuantoe ora lar-
goe, te ora ma jega den un bosque boenita. Jerba na abundancia, i un
rioe di awa limpi frioe. (E ta sigub)
VARIA.
Denter oriaman.
Ora mi shon no ta hala su palabra aden, koe el a bisa
mi awe mainta, anto mi ta kita for di aja awe mes.
Di berde ? i kiko el a bisa bo auto ?
El a bisa mi: Si majan bo no a kita bo pia for di mi
cas, anto mi ta kibra bo garganta, ladron!!...”
|
|
| 7 |
 |
“....
6 8 9 1 Sa parti na misa. Humberto de Talm
Kende por traha un nomber di un rey di Testament
Bieuw, for di e letter i numeronan aki; 500, a, 5, 1,* 500 ?
P Amando Simon
7. Mi promer ripiti ta un cos, koe mucha chikitoe ta haci
Mi promer i segundo ta un bistir di muher.
Mf di tres ripiti ta un hende respeta.
Mi Kenter ta Un fruta. Isaac Ringeling
8. Tin den un macutoe 6 mango. Com 6 mucha por
haja n, koe toch ta keda un den e macutoe ? a Jansen
9 j£ X 90. Kende por leza esai? Felix Ren Pieteraz
10. Kende por kibra garganta sin sinti dolor ? ch j y d wall Dovaie...”
|
|
| 8 |
 |
“...106
\
larga e mucha sol, el a hanja duele
di dj, a toem den su braza i a
bai su cas coene. Ora el a jega
cas el a doeD algo pe come. E
mucha a come mashd contentoe
toer loke el a doen. Ora su ham-
ber a pasa, su leDga a los i el a
coeminza papia. Ma ni e carpint
ni su muher no por a comprende,
pasobra e tabata papia un lenga
stranjo. Antonio a dicidi di toem
cerca dj, te ora e hanja su famia.
Hopi sman a pasa, sin embargo
sin koe el a hanja tende nada di
famia di e mucha. Gomo ningun
hende no tabata puntra p, el a
toem- como su jioe. Ora el a coe-
minza comprende i papia ienga di
e tera ai, el a bisa nan koe e jama
Herman, i koe e tabatin tata i
mama ricoe, loke nan por a ripara
na un medaljon di oro, koe tabata
na su garganta.
II.
Herman a coestuma mashd liher
na cas di su mayornan nobo. E bon
carpint i su muher tabata mashd
bon p. Su dos roemannan nobo
tabatin na principio un poco miedoe
di dj, ma poco-poco nan miedoe
a kita, i varios bez nan tabata...”
|
|
| 9 |
 |
“..., bisti su panja i a sali pa-
for. El a bai na toer camina sin haj;
porfin el a jega dilanti di e shap, na
oenda el a mira Marco algun dia
pasd. Ainda luz tabata cend. Hende
no tabata tende nada mas, koe gritoe
i harimentoe brutoe paden. Despues
di un ratoe el a tende Marco su
stem. Di repiente un homber a sali
for di shap i a toema camina pa la-
mar. Net na e momentoe ai luna
tabata sali i su claridad a haci Her-
man ripara koe tabata Marco. ,,Si-
gur ta muchoe placa lo el a perde,
Herman dici; ta kiko e ta bai haci
na lamar ? Sigur lo e no tin bon
idea. Mes ora el a sigui, i ora el a
jega, el a ripara Marco .siiitd riba
un piedra, contra awa. El a spanta
masnd. E no tabata sabi kiko haci;
porfin el a camna jega cerca dj, a
coh braza i a jam na su nomber :
Marco, Marco El no por a papia
mas, el a coeminza jora. Marco no
tabata sabi, ta kiko tabata pas.
Si el no a sinti braza di Herman
na su garganta, sigur lo el a kere
koe ta un angel tabata huntoe coe
ne. El a...”
|
|
| 10 |
 |
“.... E ta bisa tambe koe mester
ta portret di mi mama, pasobra mi
tabatin e na mi garganta, dia nan
a haja mi. Norberto, bo sabi mash
bon, koe mi no ta jioe di Antonio,
i koe toer hende ta bisa koe mi ta
sali di un familia Alem&n ? Mes ora
Herman a ripara koe Norberto a bi- "
ra ble9k. Den esai, el a lamanta pa-
ra i a grita : Si, ta e mes I Dios te-
ne misericord ia coe mi, bandido, la-
drn, matador. Herman, bo sabi
kende mi ta ? Bo enemigoe mortal;
ta mi a horba bo fordi bo major-
nan.
E pober mucha tabata tembla i el
no por a papia hopi ora largoe ni
un palabra Porfin e dici : Bon Nor-
berto, maske bo picarnan ta asina
grandi, toch Dios lo pordona bo
nan. Bam confesa majan mainta coe
mi. i lo bo sinti consuelo. Na es
palabra Norberto a coeminza jora i
a puntr: I bo tambe lo pordona
mi ? Ai, sigur koe bo mama lo a
moeri di tristeza. Herman a res-...”
|
|
| 11 |
 |
“...127
rai orea ; nan tabata cajente-cajente, i mi costfa tabata bati mescos koe
oloshi.
Su cara a bira serio, i e di coe Guancito : Ta bo mes falta. Bo
a doen mucboe coeminda. Di mas nunca no por ta bon. Awor nos
mester jama dokter pe.
Dokter a bini, coe un cuehioe fini, el a doena un cortA den bena di
mi garganta, de la manera koe un rayo di sanger a salta for. Mes
ora ma sinti un alivio grandi, cabes i rosea a baha. Dokter a marra
e herida, el a manda mi den hoffi, i el a doena orden pa mi no come
nada pis&. Bloot jerba frescoe pa drecha stoma Poco-poco ma bira
bon trobe.
mam
imm
mmsmm
:-v
Mil sorto di carinjo e chikitoenan a moenstra mi den mi enfermedad.
Dos bes pa dia nan tabata bishita mi den hoffl. Anochi nan mes
tabata trece mi den stal. Jeannette kier a fia mi su sprei, Guancito
su coesintji. Un dia nan carinjo a bai asina leuw, koe nan a lora mi
pfa den catoena, creyendo koe mi ta sinti frioe. Asina ma cura pronto
i ma pasa un verano mashA...”
|
|
| 12 |
 |
“..., ma Nelly ta fiha
su wowo riba e mucha i dici coen
na un tono tristoe: ,,Awe bo no
a rieibi Dios Santoe. _
Ma cam bo por sabi esai, e mu
cha a puntr, bo no a tende anto
koe mi a cera porta?
No importa. Nelly a responds,
,,es koe mi sd ta, koe bo no a ri-
cibi Dios Santoe awe.
#**
Salud di Nelly a bai mas i mas
atras. E tabata come i bebe masha
nada, di manera koe e tabata su-
fri un sed terribel. Maske cuantoe
e tabata forza, tin bez tabata tra-
bao por nada, pa el gastapocosoppi.
Ora nan puntr ta di em, el a
respond, koe su garganta ta ha-
ci duel. Dokter a samin, pero
toer cos tabata na orde. Poco
seman despues, koe Soeur taba-
ta limpia Nelly su boca, el a
ripara koe un djente a drenta den,
Nelly su leuga, loke mester caus
un dolor terribel. Semannan largoe
Nelly a wanta es tormentoe coe pa-
sensbi di mas grandi sin koe ni un
keho a sali for di su boca. Porfln
nan a logra di sak coe mash tra-
bao.
Entretanto e sed, koe e tabata
sufri a coeminza torment...”
|
|
| 13 |
 |
“... curpa.
1. Si hende ta saca su braza tene asina leuw koe por
foi otro, anto distancia foi punta di dede di un man te
na punta di dede di su otro man ta mes grandi koe for
di ariba di su cabez te na su pia.
2. Un cos mas. Largoe di su curpa for di ariba te abao
ta mes grandi, koe ocho bez largoe di su cabez.
3. Un otro coS. Largoo di su pia (for di su hilchi te na
punta di dede) ta mes mes grandi koe circunferencia di su
moketa cera.
4. I esaki tambe. Diki dl pols ta dos bez diki di par-
tida mas abao di su dede grandi (duim.)
5. Pa ultimo. Diki di su garganta ta mescoe koe dos
bez diki di su pols.
PEPITA Dl ORO.
Pensa bon toer cos promer bo papi.
Pero no papia toer cos koe bo pensa.
Un bromador ta conta koe un dia el a corta un leon
su raboe, bloot coe un sanbechi sol.
Su amigoe ta puntr: Pero en bez di corta su raboe,
pakico bo no a corta su cabez afor?
Esai si mi no por, el dici, pasobra otronan a cort
afor caba.
II aiiatOQQMW...”
|
|
| 14 |
 |
“...
boeta su braza na garganta di Soeiir
i a zunch coe amor di mas tier
no Mas bez tambe Nelly taba-
ta humilj pa Dios i tabata pidi
pordon di su picar i faltanan.
Un dia Soeur Magdalena tabatacar-
g den su braza, i cordando koe
Nelly ta droemi e dici coe otro
Soeur : Ki feliz e mucha aki ta 1
Sigur e ta bai largoe cieloe, paso-
bra mi ta kere koe e no a peca
nunca. Auto Nelly, koe a tende
esai, a lam anta su cabez i dici:
Si, Soeur! mi a ganja un dia.
Otro dia un Senjora a bin bi-
shit, koe tabatin mashA tristeza
den su bida. Maske nan no a bisa
Nelly nada di esai, Nelly a mira na su
cara koe cualkier cos tabata afligi i
el a papia palabra asina dushi di
consuelo coene, koe nan a cai ma-
nera un balsamo suave den es
alma tristoe I promer koe el a bai,
Nelly a haci na su frenta sinjal di
Santa Cruz coe awa bendita, i di-
ci coene: Dios bendiciona i juda
bo i mes ora Dios a scucha su
oracion.
Nelly su conflanza den Providen-
cia di Dios tabata mashA grandi.
E...”
|
|