| 1 |
 |
“...!
fuego tabata un invencion hor-
ribel di Griegonan, un candela, koe
nada por a paga; hasta den awa
mes e tabata sigui cende. Den poco
ratoe e barcoe a bira un klompi
biboe di candela, oenda e muchanan
infeliz tabata coeri bai bini. Na
promer momentoe koe candela a
coeminza, matroosnan di e otro
barcoenan a coeri bin doena auxilio
coe boto, den di cual e muchanan
koe por a scapa, a boela.
E Medrico Aubriot cobarde, in-
consolabel coe perdida di su barcoe,
tabata bai salta trompecando den
un boto, ora un dje muchanan des-
graciado, koe no por a hui foi
candela a boela, toer kimando bra-
z, i a pega su panja na candela. E
mucha i e traidor a keda lucha al-
gun momento den e lamar di can-
dela te koe toer dos a disparce
huntoe coe e barcoe den olanan di
lamar.
E otro botonan a gana playa li-
her. Segun e muchanan tabata bai
desembarcando, catiboenan tabata
rondona nan, marra nan mfln riba
nan lomba i tabata hiba nan bao
di sl di zwiep na e negociantenan
di catiboe...”
|
|
| 2 |
 |
“....
hustamente mitar di e numero koe bo a doen pe conta
cerca dobbel dj numero corda.
Pakiko esaki ta sina, ta simplemente pa comprend, si bo
jama un ratoe e numero corda X.
Aki a solucion :
2 X X = 2 X ; 2 X + 12 $ 2 X + 12 = X + 6 ; X + 6 X = 6.
N ^ 2
coe otro palabra: mitar di e cifra; koe bo a doena bo
amigoe pe cont cerca e ddbbel dje numero corda....”
|
|
| 3 |
 |
“... koe Spirttu Santoe
a baha riba dje, a jen i a llustra su sintlr.
/...”
|
|
| 4 |
 |
“... mas maloe
i dokter a declare incurabel.
Maske nan tabata percura bon p,
su debilidad a bira mas grandi dia
pa dia, asina koe toer hende ta-
bata kere koe Nelly lo no scapa
mas.
Un dia Nelly a puntra pa Souer
Inmaculada. Esaki a bini un bez
na cama di su angel chikitoe, i
Nelly tabata mash, contentoe ora
el a mira su Soeur stim,. Ora Soeur
a baha su cabez riba dje pa puntr
ki falta, Nelly a cohe Soeur braza,
i mientras e tabata tene es cruz,
koe Soeur tabatin riba su pechoe,
duroe den su m&n chikitoe, zoentj
coe amor tierno. Despues koe Soeur
a pidi mas bez, Nelly a larg bai,
i te den su alma Soeur a sinti e
prueba di stimacion, koe su disci-
pel chikitoe a doen.
Mientra Nelly tabata droemi na...”
|
|
| 5 |
 |
“...m
No tamboer, sino uu balia mash decente, koe congreganistanan mes
por bali toer sosegL
Ma saca mi saber i ma haci kensbinan coe tantoe gracia, koe toer
bende dje pueblo a basha bin mira mi.
Ora cos a dura basta, ma cobe sombre dje pober homber pa pa-
sa colecta. Cos tabata bon : na toer ma hanja cincoe florin coe se-
tenta cens. ^
Ma basna toer e placa den lantera dje muher,
Nos toer cuater a pasa nocbi den dje posada. Su manece nos a
bai doena algun iuncion den un pueblo aj cerca. Aj& nos a cohe 14
florin.
Ma larga esai den lantera dje muber.
Combencido koe awor ma drecba e prdida koe ma causa nan, ma
cobe mi camina bai cas.
Toer tabata den comedor. Paree un ladron kier a probecha di
esai pa horta cs den bofli. 1 m'a jega net na ora pa con na su pia,
na mes momento koe e kier a boela muraja.
El a cai : Ata otro ladron ta bini. Ma dal un scop, koe el a cai
grita jora.
Criarnan ta bini, nan ta jama poliz, koe ta bai cera e dos ladron-
nan.
Toer hende a gaba mi...”
|
|
| 6 |
 |
“...APl'EL historic*)
CZAR PEDRO EL GRANDE
Czar Pedro I el Grande (16821732) tabata empera-
dor, na kende Rusia ta debe masM tantoe. El a traha mas
koe toer pa civilizacion i pa grandeza di su nacion. rorbisa
koe el ta fundador di Rusia como potencia grandi 1 di eba-
lor politico koe el tin awor. Pero Czar Pedro tabata un nen-
de rnashA trabahoso, coe masha capricho, cruel 1 bruto, di
manera, koe toer tabatin miedoe di dje. For di anja 1700 te
1721 el tabata na guera coe Rei Carlo di Zweden, roco
tempoe promer koe e guera ai a coeminza, Pedro tabata stu-
dia caba riba e plan di e guera, i com le haci pa vence su
enemigoe. Den e dianan el a combida toer embahador (repre-
sentante) di diferente nacion, koe tabata na Moskouw, cerca
die' den su palacio. Ora toer a bini, Czar Pedro a ncibi nan
den Sala grandi di gala di su palacio, camina un tapeta ma-
sh& grandi tabata tapa vloer. Nan a mira solamente un appel
meimei riba tapeta. Ta claro koe toer e Senjores embahador
a keda...”
|
|
| 7 |
 |
“...Imiafi
E^ya
;H=SfSiE^g=drSP===jn==3n==afEfE=i]|fSJF^F:=fSj^=?l^=in=?.y^5JSlSJ'^SlBJg!>BJ
PROBLEMA Dl DAM.
PRETOE.
BLANCO E.
MJ
PROBLEMA No. 8.
Blangoe 2:6 43 50 dam 35.
Pretoe 33 36 dam 16 41.
Blancoe ta coeminza i ta gana
den tres stoot.
Solucion di Charada
1. 10 b 5 ta 50. 2. Parasol. 3. Awaceroe. 4. Raton
di anoche. 5. Camina. 6. Den bida tin hopi ai den ca-
bai tin un sol. T. Habri un pida di panja-hiloe riba mesa;
none dos lucifer na mes distancia for di otro, koe anchoedi
boca di e glas ta. Meimei di e dos lucifer ta bini e placa.
Tap coe glas, asina coe rand di glas ta para cada banda
riba lucifer. Pa saca e placa for di bao di glas, bo n tin
di baci otro cos, sino di grabata coe unja di bo dede riba
e panja dilanti di glas. Despues di un rato e placa ta bini
di dje mes pasa bao di boca di glas. 8. Un buracoe. 9. Esun
koe ta cai for di dak di cas, pasobra mas pronto el ta jega
abao. 10. Es oro, koe b0 mes ta su donjo.
Charada.
Aki tin 24 lucifer, koe...”
|
|
| 8 |
 |
“...a r j i bu: s CA
DEDICA NA NOS HUBENTtTD.
No.23 ALA BLANCA TA SALI CADA DOS SEMAN. 1013
Historia di Nelly cMkitoe di Dios Santoe.
IV.
B shltanan di Nelly na
Cas dl Dlos Santoe.
Conforme koe enfermedad di Nel-
ly tabata permit!, Soeur a com-
panja e mucha na hoffi. Na cami-
na semper nan mester a pasa ka-
pel di combeotoe. Nelly tabata sa-
bi, koe e kapel tabata. cas di Dios,
i koe aja hendenan tabata bai, boe
tabatin un cos di papia coe l>ios.
Dn dia Superiora di combentoe a
contra coe Soeur koe tabata com-
panja Nelly na sali mentoefordi kapel.
E Superiora a para i puntr : Com
bai Nelly? I pa unico contesta e
chibitoe a pasa su braza na au gar
ganta, i el a hanja impresiop, ma-
nera un olor di santidad i inocen-
cia a sali for di dje.
De bez en cuando a socede, koe
e Soeur teniendo Nelly den su braza,
tabata pasa stashinan di eamina
di Cruz i semper Nelly tabata flja
su bista serio riba e cuadronan pin-
t& di Hesus su sufrimentoe.-Un dia...”
|
|
| 9 |
 |
“....
Porfin e Pader tabata hentera-
mente sigur i el a scirbi di es ma-
nera aki: ,,Loke ta di ricibimentoe
di Santa Comunion, mi ta sigur,
koe Nelly s& basta caba. Mi ta kere
firmaments, koe e mucha tin un
amor ardiente pa Dios i un deseo
intimo di unile coenE den Santa
Comunion.
E palabranan dje Pader nan a
manda pa Obispo, koe despues di a
pens bon a doepa por ultimo su
pesrmision pa larga Nelly ricibi San-
ta Comunion.
Ora Nelly a hanja sabi esai, no tin
palabra pa splioa su legria. Henter
dia e no tabata papia nada mas
sino: Awor si lo mi ricibi mi Dios
Santoe den mi coerazon. Anochj e
no por a 'droemi di contentoe. Ca-...”
|
|
| 10 |
 |
“...203
AA CAMINA PA JMaRCHE
s^WS
> im,
SS2I9I
Hl
Dos porco mahoBO, i floho i sushi
A drenta nun dia un gran discusion
Den kico un porco ta drumi mas bon,
Den lodo, den stof, baoi paloe cadusbi.
I pronto nan pleitoe ta cambia na guera,
Nan ta parti, cadun kier curi di dje
Nan ta lubida limpi, koe mester bai march,
Nan ta laBtra nan shon den toer sushi di tera.
Amiguitoe, bou camna coe porco
Nan por tin cuater pla dos;
Semper nan kier tumba bo, lastra bo
Den lodo... den stof... 6 den poz.
Camna semper coe hende decente
Pa bo sigui camina di Dios.
y v
f s
Mledoe*
SCHA?
Rabia
oapEfiiCio
Lagrla^'^niTristeza...”
|
|
| 11 |
 |
“...210
di Dios di toema Nelly cerca Dje
den cieloe boenita. Cn cos tabata
consol i fortalez den su sufrimen-
toe, es ta, koe toer dia e por a
ricibi Hesus den su coerazon. Main-
ta, koe e tabata lamanta foi son-
jo, toer su cordamentoe tabata ri-
ba Dios Santoe. E no tabata pa-
pia ni un palabra promer koe He-
sus a bini cerca djle i el a pidi
Soeur di no papia coene te despues
di misa. Ora el tabata por, el ta-
bata suplica Soeur di hib na ka-
pel ; solamente ora su sufrimentoe
tabata muchoe grandi, e tabata sA
bisa: Mama, awe mi ta muchoe
cansA pa bai na cas di Dios San-
toe. Anto el ta ricibi Santa C-
munion na cama di enfertno mes
coe santa debocion, koe tabata par-
ee e no ta na es mundoe aki mas,
Tin bez el ta pidi Soeur pa pone
su cara pa muraja, pa nada no
strob den su adoracioh amoroso-
sa. Asina e tabata keda dos tres
ora den oracion, un dia el a keda
droemi na e posicion ai te anochi.
X.
Com Nelly a bal adilanti den blrtud.
E semianan di birtud...”
|
|
| 12 |
 |
“...211
TJn cachr sabi.
E flacoe su stoma |ta keha : bashi.
E gordo ta grnnja esaki ta^di mi*
inmnunrg
E flacoe ta spiertoe, e dl coe galinja :
Boso toer percura di bai baha e linja.
Como toer tajjamigoe dje pober cachr
Nan jta boela lih, haciele e fabor.
E linja ta baha i e panja mescos,
Awor e flakitoe ta come pa dos.
ll 11
SL
E flacoe ta grita : Bam camna coe^'mi.
E gordo ta grunja. Esaki ta bashj...”
|
|
| 13 |
 |
“... a cu
minza sacriflcio, koe e sirbidor di
misa a cai raar, i sacerdote a keda
sol. sin ua mucha pa sirbi Mes
ora koe Sir Charles Fitzpatrick a
ripara esai, el a lamanta for di su
asiento i a bai sirbi misa na lugar
dje mucha. Toer hende deD misa a
keda mashA impresionA, mirando
bauda di e sacerdote anciano e
huez supremo i gobernador reem-
plazaute, tambe hopi bieuw, oomo
sirbidor di misa....”
|
|
| 14 |
 |
“...acaisisisrsjE;
y iu ui uil fnnnr
PROBLEMA Dl DAM.
PRETOE.
1 6 5 10
11 15
16 i 8 11 Hl 11 20
21 in i§ m i in 25
26 ii pp mi i in 30
31 up m is 35
36 m m 40
41 f. 45
46 50
BLANCO E.
SOLUCION No. 10.
Blanco: 139, 1510, 1046,
4742, 4237.
Pretoe: 3 : 14, 1420, 2025,
2530.
PROBLEMA No. 12.
Blancoe 29, 33, 34 dam 16
Pretoe 14, dam 37.
Blancoe ta coeminza i ta gana
den 3 stoot.
Solucion di Charada
Bern
Breda
Berlin
Breslau
Buda-Pest
Bethlehem
2. Si kita awe blaadje 29 di October di
kalender for di 30 di October, ta sobra 30.
3. abogado bobo. 4. Galinja ta promer,
pasobra gai of weboe ta para mas atras.
5. I Q r CD coco. 6. Theodor.
7. Ca. 8. iTTnca un anga toer den un
Berg-op-Zoom korki, koe ta mes largoe koe e anga.
Boeta korki coe anga den dje riba cens,
i e cens riba un pida tabla of mehor riba
un pida heroe koe tin un buracoe meimei.
Dal coe un martin pisar bon duroe riba
cabez di anga i lo bo mira koe punta
di e anga a drenta den cens te...”
|
|
| 15 |
 |
“... Nel-
ly a confla nan.
Toer hende, koe tabata bishita
Nelly, tabata admirA i conmovf di
su santidad admirabel.
Un dia confesor di Soeurnan a bai
bishit. Ora el a lanianta pa bai,
Nelly a pidi su bendicion. Pero ma-
shA conmovf pa su palabranan, e
Pader dici coe ne: No ta mi mes-
ter bendicioua bo, ma ta bo mester
bendiciona mi.
Anto Nelly a toema pco awa ben-
dita, a haci un cruz riba frente dje
sacerdote humilde i dici coe ne:
Dios bendiciona bo, Pader.
(2£ ta sigui.)...”
|
|
| 16 |
 |
“...CULTO CATOLICO.
UN COMUNION DIFICULTOSO.
Na un stad grandi di Francia a
presenta nn. anochi, bispoe di fiesta
di Toer Bantoe, meimei di tao grandi
di bende koe a bini pa confesa,
tambe un soldfi, koe kier confesa.
Ora el a caba su confesion, el a
puntra e sacerdote:
Padre, mi por ricibi Sta Comu-
nion majau mainta?
,,Sigur no, mi jioe. Bini, majan
mainta tempran lo mi parti Sta
Comunion.
E soldfi a keda mashfi contentoe
Den e muchoe hopi bende koe ta-
batin pa confesa, e pader no a corda
mas riba dje, ni su manece tampo-
co, ora el a parti Sta Comunion na
e tantisimo di hende. Pesai el no a
ripara mes, koe e soldfi no a bini,
Figura bo com Padre a keda ma-
shfi stranjo, ora e mes atardi 6 ora
e mes soldfi a bini cerca dje pa bis,
koe el a bini awor pa ricibi Sta
Comunion.
E padre a kere koe e soldfi kizas
lo ta poco instrui den nos Sta
Religion, pesai el a bis: mi jioe,
si bo kier ricibi, anto bo mester
bini misa majan mainta. Bo sabi,
koe bo no per...”
|
|
| 17 |
 |
“... tin ni krencbi
di respet pa defun toe, s& bai aja. Pesai toer mucha mester kita nan
pia for di toer lugar, camina tin ocho dia. Mebor bo asisti na sacri-
ncio di Misa, of bo ricibi Santa Comunion, of bo reza rosario pa des-
canso di bo defnntoe. Amigoe di Aruba.
UN KENSHI.
Kende por corta un buracoe asina grandi den un tarheta
postal, koe el por pasa su cabez den dje ?
Solucion ta bini den promer numero di Ala Blanca di
luna di Januari....”
|
|