| 1 |
 |
“...i
musuiman, un hobeu inexperto, koe
keriendo koe su tata Io a perde pe-
lea, a tira ua flecha riba bo espo
so, koe mes ora a cai abao banda
di mi. Moeriendo nos a carg hiba
foi campo di batalja i el a encarga
mi di trece su ultimo adios pa bo.
.
Despues di es relato tristoe a rei na
un silencio largoe i penoso den es
cuarto; Enguerrando a cera su mo^
keta coe rabia; un idea sombria ta-
bata pasa den su cabez.
Hermenegilda a wei t i el a tembla.
I e musuiman 16 keda sin haja cas-
tigoe pa su crimen ? el a grita rabid
Mi jioe, Dios ta mauda nos pa
nos stima nos enemigenan.
i Senjora, bo jioe tin ardor i balor
di un cabaljero completo.
Bo ta ekiboca bo, Senjor, loketin
ta aturdimentoe i libereza di mucha.
Disimula anto mi frankeza, mi a
huzga na e fuego koe tabata bril ja
den su wowo..... Ma ti mision ta
cumplf i mi mester toem dspdida.
Pedro Archibaldo a nenga decidi-
damente toer recompense koeecas-
teljana kier a ofrec i el a despedi
cambiando un eenjal...”
|
|
| 2 |
 |
“... acepta cruz
pa juda nos den nos empresa, i si
Senjor doena nos forza, nos lo tene
altoe coe honor nomber di nos an-
tepasadonanl
I su cara firme tabata brilja
di un splendor di balor heroico na
momentoe koe el tabata pronuncia
es palabranan. Un legria biboe ta-
bata pintA den cara di e peregrino.
El a braza e hoben cabaljero coe entu-'
siasmo i a bis: Ningun otro hende,
fuera di bo roemannan, lo por sabi
algo di nos propsito; bo mes por
comprende cuantoe obstAculo bo ma-
ma lo pone contra. Por ltirao nos
biaha ta fihA pa majan anochi.
Majan caba!
Esai ta necesario; mas koe tres
cien mucha a priminti di reuni bao
di nos bandera den bosquenan di
Mens-Coin. Lo bo ta nan hefe; i
como ya bo ta senior i maestro di
nan tatanan, nan lo no vacila na
reconoce bo autoridad
Majan caba! I ^mi mama?
Bo mama lo keda coe su jioe
muher. Nan lo reza bon pa boso i
ademas den dos anja di tempoe boso
lo a bolbe.
' Corda koe Dios ta tende bo. Enf
fin, Dios tin mi huramentoe, mi...”
|
|
| 3 |
 |
“...,
Stop di maha, keda ketoe,
Bo ta koper, sushi, pretoe,
Bo no tin ningun balor.
Ami si ta plata puroe,
Mij ta un gulden nobo, blancoe.
MiJ'taJilombm asina tantoe
Koe .toer gusta mi color !
Wel, e cent a contestle :
Como bo ta nobo, blancoe
1 nan toer gusta bo tantoe,
Bon ta sali foi nan m&n.
Ami si ta corre liber
Sea pretoe, sushi koper.
Mi ta bishita toer pober
I hiba cada un su pan.
W. M. Hoyer....”
|
|
| 4 |
 |
“...85
xiir.
Den esaf e flotilja di e mucha cru-
zadonan a gana playa. E mucha-
nan tabata grita di ansia i rabia;
e marineronan a -hanja compasion
di nan i tabata vacila pa sigui co-
mando di e roemannan Aubriot,
koe tabata ripiti, coe un sonrisa
diablica den nan cara:
Bueno, ora di batalja a jega.
Un tempestad di gritoe di bengan-
za tabata sali contra Archibaldo:
-Morto! morto ne traidornan
koe a bende noa!
Ya aigun boto enemigoe a jega
te na poco distancia di e barcoenan
i nan a grita nan na rabe:
Entrega boso, cachnan infiel.
Archibaldo a contesta nan ne mes
lenga. Despues el a bisa e muchanan:
Hobennan balente, Saracenonan
ta asina numeroso, ke facilmente
nan lo caba coe boso, ma pa ad-
miration di boso balor nan ta drenta
na trata coe boso, bao di condicion
koe boso lo bandona barcoe i larga
toer boso arma atras.
Coe gritoe di alegria nan a tende
e promesanan, ma e hoben 'nobel-
nan a menaza 'coe un gritoe di in-
dignation. Enbano captan Medrico...”
|
|
| 5 |
 |
“...43
Mi tambe a sinfci mi prfunda-
mente conmovf.
Infeliz! Indudablemente bo ta sus*
pira desdi hopi tempos caba den e
prison aki?
Ai! privA di mi bista, mi no por
conta numero di dianan; ma ta par-
ee mi koe mi ta aki, ya ta cincoe
seis anja caba.
Cieloe! I ainda bo balor no a
bandona bo?
Mi a reza..... Ademas kiko un
poco sufrimentoe ta? un hende no
mester traha pa su salbacion? Ma
hoben, ta ken por a trece bo ne
lugar miserabel aki?
Mi a bini pa venga morto di
mi tata koe a perde su bida den
ltima cruzada.
Bo tata ?
Bi, e tabata cabaljero di mas
balente di henter Bretanja.
Di Bretanja? O, mi Dios! Maes
boz... e presintimentoe...... Jioe,
mi tambe ta di Bretanja.
Abo! i ki jama bo ?
Angilberto di Kerougal.
Mi Tata!
Abo, mi jioe?
Si, bo jioe Enguerrando di Ke-
rougal.
Cieloe! Bini den mi braza, bini
na mi coerazon, speranza di mi ra-
za.... Bo aki! No ta un sonjo? I
Isolin?
E tambe ta prisonjero.
Pober chikitoe koe semper taba-
ta asina manso...”
|
|
| 6 |
 |
“.... Schirzad a haci un shja coe un
di e catiboenan i mes ora esaki a sali
i pronto el a bolbe, bisando koe En-
guerrando no kier acepta libertad, si
e mes fabor no ta concedf na e
catiboe ciegoe koe ta draai moeli-
na coe n.
Ki capricho stranjo Schirzad
a bisa sorprendf, ,,ma si boso tin
gustoe di cmpra e catiboe ai tam-
be liber, mi ta dispuesto na drenta
coe deseo di boso pariente.
E capelan i Jehan tabata vacila,
ma e monhe jen di su amor pa pr
himo a bisa nan :
No nenga di-haci segun deseo di
Enguerrando; sin duda lo sobra bo-
so placa pa coempra Isolin liber ain-
da; un presentimiento secreto ta
bisa mi, koe es bon obra aki lo no
keda sin su pagamentoe.
Nan a sigui s conseho. Despues
koe Schirzad a haja balor di cmpra
di e anciano, el a despedi di e euro-
peanonan, bisando nan koe nan lo
haja e dos prisonjeronan den coral.
Berdaderamente ora Jehan a sali
den coral el a mira na caba-
mentoe di un corredor su roeman i
e ciegoe bistf toer na panja kibra.
Mes ora el...”
|
|
| 7 |
 |
“...51
tambe ta liber for di poder di e Ben
SaDgiar crul.
XIX.
E comitiva chikitoe a cohe camina.
Ora nan a jega na cas di Ben Sangiar
nan a haja sabi koe el no tabata na
cas. Ne mes momento su favorito
Mossoud a presenta, koe weitando
Enguerrando, a bis coe un sonrisa
prfida den eu cara:
Indudablemente bo ta bin busca
bo roeman, no ?
Nos ta bin ofrece Ben Sangiar un
suma grandi pa libertad di Isolin.
Su suerte ta depende di mi, Mas-
soud a responde; Ben Sangiar a
pone e infiel henteramente bao di mi
poder i na mi bondad e ta debe su
bida ainda.
Pa amor di Dios e monhe a scla-
ma, scucha deseo di un roeman i lo
bo ta ricamente recompense.
Avaricia di Massoud a vence bien
pronto su odio inhumano di cristian.
Paga su balor i lo mi hiba boso
cerca e catiboe, el a bisa porfin.
EI no por bini camina nos ta?
Senjor Angilberto a puntra con-
movi.
No, el ta poco indispuesto.
Capelan Ludgero i Jehan a entreg
pur£ suma necesaria, panja i prenda
precioso, koe e...”
|
|
| 8 |
 |
“...85
VARIA.
- UN TESORO.
Un biahero, koe tabata rondea den mondi di Africa, a
topa un dia coe un mucha, koe tabata diberti tirando coe
piedranan chikitoe. Ora el a jega acerca, e ta dal un dj
piedranan coe su pia, sin corda, i e ta mira na zantoe un cos
masM briljante. E ta dobla su curpa pa coh, ta mir i ta
bir den su man pa mir bon, i di berdad, loke e tin den su
manoe temblante ta un..... djamante di gran balor. Su coerazon
ta bati te koe nan por tend mes, sanger ta subi te na su
cabez. E piedra preciosa tabata dof i sushi, hopi pia a trap,
hopi wagen a pasa riba dj, e mucha a hunga coene manera
coe un piedra ordinario, te ora e homber, koe tabata sa e
gran balor di piedranan precioso a ripar. Pa e djamanta el
a descubri un gran campo di djamanta.
Hopi hende no ta aprecia nan alma mas tantoe koe es
mucha a aprecia e piedra. Nan ta hunga coene, tin bez un
wega mashd peligroso, i no solamente coe nan mes alma, ma
koe di otronan tamb. Alma di hende ta tesoro df mas...”
|
|
| 9 |
 |
“... pueblo. E horn--
ber sol a scapa toer su cos, i des-
pues e sol por a bende semia pa
planta.
El a bai cerca su. bisinja, camina
el a coempra e conseho, pa gradici-:
di henter su coerazon. Di berde, e
di coene, ,,bo a bende bo conseho
cara, pero pa papia berdad, e tin
mas balor, hopi mas, koe loke mi
a paga pe.
PAKIKO ?
Pakiko mi ta cristian ?
Ud homber mashA sabir jama
Cauchy, a scirbi e palabra: Mi ta
cristian, i si hende ta puntra mi,
pakiko ? mi ta feliz di responde.
Wei bon, mi ta Cristian, pasobra
e religion ta doena mi un contesta
sigur riba toer prehunta grandi, koe
ta tormenta coerazon di hende. Di
oenda bo tat Oenda bo ta bai despuea t
Com lo bo pasa f
Mi ta Cristian, pasobra, manera
un gran historico, jamA Taine, koe
e mes tabata liberpensador, a scir-
bi: toer malbado, toer boerach,
toer rebelde, toer matador, den un
palabra, toer homber sin honor ni
consenshi ta mira den sacerdote un
enemigoe, tin odio contra di.
Al contrario, toer hende bon...”
|
|
| 10 |
 |
“... tabata grandi, ma su deber
a drenta lucba coe su deseo di so-
siegoe i a gana riba dj. Coe ani-
mo el a coeminza su trabao, el a
traha coe constancia, a bati heroe
te ora el a bira bon duroe, i asina
el ahaci e schroef asina fuerte koepor.
Poco anja despues gera den di
Francia i Alemania a coeminza. Un
troepa di soldanan, coe cajonnan
pisfi tabatin koe hui bai pa enemi-
goe, i na un momento un peso ter-
ribel tabata reunf riba e puente.
Coe spantoe i ansia smid tabata
para mira es escena for di su cas.
Puente lo por carga es peso? Lo e
wanta? Si awor lo e cai abao, algun
cien bende lo perece. Ma puente a
wanta.
Toer a jega na otro banda di rioe
sigur. i a salba.
Jen di contentoe i satisfaccion e
smid tabata corda riba e dia* Sabra
atardi, koe el a traha e schroef.
Causa chikitoe por tin hopi bez
gran efecto. Feliz nan ta, koe nun-
ca ta neglicia nan deber, maske
ki chikitoe i di ki poco balor e ta.
Coe legria i contentoe lo nan mira
despues riba nan fieldad i...”
|
|
| 11 |
 |
“...162
Historia di Nelly cbikitoe di Dios Santoe.
ii
Nelly su acto dl contrleion.
Coe contentoe Dios tabata mira
riba su angelita, koe tabata. muchoe
debil pa keda biba na mandoe. P-
ro promer es alma inocente lo mes-
ter bip eomprende balor i dulzura
di donnan di Dios, i lo moensbra
mundoe, com Dios ta stima di bi-
ba den cada coerazon, koe ta kere
den dj i. koe kier ricibi.
Manera un angel Nelly tabata raei-
mei di su amiguitanaD. E tabata un
atractivo, koe ningun hende no por
a splica, ma koe tabata hala toer
hende tantoe muchanan como Soeur.
Principalmente Soeur Inmadulada,
koe tabatin di percura pa mucha-
nan, e tabata stima mash, mien*
tras e Soeur a pone toer su aten*
cion pa conoce e coerazon di mucha.
Nelly tabata Un mucha mashA sa-
bir, mas koe otronan di mes edad, e
tabata mashA gracioso i generoso,
pero Soeur a ripara tamb, koe e no
tabata larga di tin su falta tamb.
Tin bez e tabata paree poco brutoe i
cabezura. Ora Soeur ta bis e mester
sinta...”
|
|
| 12 |
 |
“... sobra? p A Simons
9. Ta com e promer pruha a pasa lamar bin Cbrsouw?
wmm
WWm
10, Mi ta un cas chiki-chikitoe
Trah. masha bonitoe.
Balor di mi ta caro
Pasobra por tin cos masclaro?
Muraja ta di plata.
Com mi por barata
Si nan ta djoro mes?
Si bo ta habri porta
Paden toer cos ta moef, ta lora.
Ma nunca bo ta mira
Un hende su curpa bira
Den skina ni na cama.
I toch dilanti su bentana
Dos braza ta munstra bo
I cada bez bisa bo
Si come bo mester of traha.
Mas largoe min kier mas fada.
Bon, bisa mi, ken mi jama ?...”
|
|
| 13 |
 |
“... pasa. 10. Horloge.
Charada.
1. Un hende tin pida tera di 100 M largoe i 50 M anchoe.
loo m El ta pidi un arquilecto traha
un cas riba e tereno. Ma el kier
koe e cas lo tin 100 M lar-
3 goe i 50 I anchoe, di tal ma-
nera, koe ta sobra basta tere-
no pa un hoffi, koe tambe tin
100 M largoe i 50 M anchoe. E
100 M arquitecto di, koe ta cos coe no
por. Kende por sinj koe ta cos koe por socede masha bon?
Redacdon
2. Kico ta numero di mas grandi di dos cijfer, i ki balor
el tin ? Redacdon
3. Mi henter .ta un tera masha conoci na Asia, di 9 letter.
1 9 repeti ta mi tata,
coe sombr ta 6 9 1 2 cabez
riba stoel nos por 5 7 8 6 9
3 7 8 2 J ta nomber di muher
5 6 2 3 ta sirbi pa cabai
6 7 4 3 ta stad na Gelderland
3 4 5 2 nos ta sinja na scool
3 9 1 7 5 nos ta scirbi coen.
Kico mi ta?
3
O
IQ
Manuel Palm...”
|
|