| 1 |
 |
“... milagronan no
por socede awendia coe nos mucha-
nan di awor? Sf, si, Herusalem nq
por a ser conserbA pa espada di
cabaljeronan, l ta salbA pa mucha-
nan! Jen di admiracion musulman-
nan lo mira nan orguljo abatf, es
orguljo koe tabata haci nan tan
temibel. Tambe rey i principenan,
koe lo mira es ebrcito di balente
hobennan, lo haja berguenza di
nan flohedad i nan lo bandona nan
palacio- i castiljonan pa sigui boso.
Lo ta un sorpresa formidabel. I
Senjor di Kerougal, mi kier a uni
bo na nos propsito, pasobra bo ta
sin miedoe, i bo ta casi jamA pa
dirigi bo companjeronan, tambe pa-
sobra bo tata defuntoe lo ta spera
sigur di bo koe lo bo toema ven-
ganza di su morto i koe lo bo no
hala atras pa nada den cumplimen-
toe di bo debernan te na dn.
- Bo a huzga mi bon I e hoben
a grita, mientras el a boela laman-
ta coe impetuosidad, Dios a man-
da bo cerca mi i a papia coe mi
pa bo boca. Ai di mi! si mi no scu-
cha na bo.boz. 1 no mi sol, ma Iso-
lin i Jehan tambe lo...”
|
|
| 2 |
 |
“... ta jama e lugar ca-
mina altarnau ta para i sacerdote
ta haci sacrificio di misa.
4. Kiko nos ta mira na entrada
di misa ?
Banda riba entrada di misa nos
ta mira un toren, tin bez un na cada
banda, manera na misa di Pieter-
maai. E toren ta alz altoe na la-
ria i ta coronA coe cruciflcado, pa
sinja bende, koe e no mester busca
loke ta di es mundoe aki, ma ke
e mester alza su coerazon na cieloe.
E toren ta sirbi tambe pa cologa
klok aden. E klok ta bati na pro-
mer lugar pa spierta i pa jama ben-
de bini misa; tamb nan ta nuncia
pa nan batimentoe gloria di Dios i
di su Santoenan. Pes motiboe ta
bati nan na dia di fiesta. Nan ta
spierta hende tres bez pa dia, main*
ta, merdia i atardi pa reza Angel
di Senjor i nan ta lamanta bende
pa reza pa e mortonan koe nan ta
bai dera.
Ora awor nos ta drenta misa, nos
ta mira pfla, parA den portal 6
atras di misa, pasobra Sacramentoe
di Bautismo ta entrada di Iglesia.
Pa es Sacramentoe nos ta drenta
den Iglesia i ta bira...”
|
|
| 3 |
 |
“... ta bieuw; pesai
bo tin di baha pa mi pasa.
Ma e Francs no por a gana asina.
El a mira koe ingls a saca un cou-
rant foi sa sacoe i keda sinta lez
toer calmo riba su cabai. Francs
a saca un sigarfa i a sinta huma
mes trankilo.
Despues di un ora asina, Ingls a
caba i kier a hinca courant den su
sacoe trobe, ma e Francs dici coe
n : Hola, Senjor, bo kier huma un
sigarfa, i sea asina bon di fia mi bo
courant ? i coe un sonrisa el a pre-
sent su paki di sigarfa.
j Coe gustoe mi kier cende un
sigarfa ai bo, Ingls dici, ma pro-
mer lo mi camua atras i na suela
firme lo mi acepta bo ofreDda.
I pa promer biaha un Ingls a
kita foi camina pa un Francs....”
|
|
| 4 |
 |
“... teu-
de un boz rabioso i menazante:
Hala atras, groseronan, boso ta
loebida anto, koe mi ta boso sen
jor? Na roedia toer!
Un harimentoe general a respon-
de es palabranan. Esai a haci En-
guerrando furioso i sacando su spa-
da el a coeri bai riba es troepa.
Ma e mes momentoe un cinCuen
ta braza a subi na laria, arm.
coe hacha, piki, punjal riba cabez
di Enguerrando, kende a ricibi un
golpi pisfi na su ribtjinan.
Ai, mama, mama, Enguerran
do a grita, mi ta mori!
Ora nan a mir cai e muchanan
a spanta i pur nan a coeri ban-
dona es terreno i den un fregfi di
wowo e lugd a keda bloot bashi.
Nan a percura di no papia ni un
pia di palabra di loke a socede. Ni
un hende anto a bin yuda e hoben
heridd, kende, haciendo su ultimo
esfuerzo a logra alfln hiba su trom'
pet na au boca i hala atencion ri
ba dj. Ora Ieolin a tende es sono
el a boela impetuosamente corre bai
oenda es sonido a sali. E candela
koe e muchanan a larga nes lu-
gar a gia su persona i na luz di
e...”
|
|
| 5 |
 |
“...85
xiir.
Den esaf e flotilja di e mucha cru-
zadonan a gana playa. E mucha-
nan tabata grita di ansia i rabia;
e marineronan a -hanja compasion
di nan i tabata vacila pa sigui co-
mando di e roemannan Aubriot,
koe tabata ripiti, coe un sonrisa
diablica den nan cara:
Bueno, ora di batalja a jega.
Un tempestad di gritoe di bengan-
za tabata sali contra Archibaldo:
-Morto! morto ne traidornan
koe a bende noa!
Ya aigun boto enemigoe a jega
te na poco distancia di e barcoenan
i nan a grita nan na rabe:
Entrega boso, cachnan infiel.
Archibaldo a contesta nan ne mes
lenga. Despues el a bisa e muchanan:
Hobennan balente, Saracenonan
ta asina numeroso, ke facilmente
nan lo caba coe boso, ma pa ad-
miration di boso balor nan ta drenta
na trata coe boso, bao di condicion
koe boso lo bandona barcoe i larga
toer boso arma atras.
Coe gritoe di alegria nan a tende
e promesanan, ma e hoben 'nobel-
nan a menaza 'coe un gritoe di in-
dignation. Enbano captan Medrico...”
|
|
| 6 |
 |
“... misa
a prepara mi esposo un gran sor-
presa. Nan a gui bao di un paloe
randi riba cementerio, i e ora algun
i nan a subi den torentji, camina
e klok tabata i na su honor nan a
toca coe klok, toer e repikenan, koe
nan tabata sabi. A dura mas di un
ora, i e tabata mash, satisfecho. Ma
ami, esai a had mi algo melanclico
i tristoe. Nan a toca e cantonan
bieuw i solem, asina mes como e ai-
renau alegre i riba mi esaki a haci
muchoe impresion, di un despedida.
Pakiko hendenan no por juda, nan,
koe ta bai biaha, loebida, koe toer
cos, koe nan ta stima mester keda
atras ?
Es pregunta mi a haci mi mes va*
rios bez.
Su manece nos a bai Southamp-
ton; i aja mi esposo a toema toer
su placanan, ke tabatin na banki.
E tabata monta algun mil dollard.
i nan a pag toer na placa di papel
di banki.
E klerk di banki a puntr ainda,
koe lo e no gusta mas toema un giro.
ma el sagudi cabez i a hinca e pla-
canan den su portefeuille, caba den
e sacoe paden di su bachi, oenda
nan a...”
|
|
| 7 |
 |
“... di e pasaheronan ba-
lente di segunda clase. Ma contem-
pla nan par cerca nan Queridonan
te na ultimo i ora siguiente dia,
nombernan tabata jam abordo di
Carpathia nan no tabata aji 1
E boto, koe mi a bai coen taba-
ta jen i no tahatin mas muher na e
banda aki. E di cincoe oficial a boela
adn i a doena orden pa e baba.
Matroosnan riba dek tabata pun-
to di cumpli coe e orden, ora un cos
trietoe a toema lugar. Un hoben,
ainda casi mucha, coe cara corr,
un hoben basta chikitoe ainda pa
nan cont den muchanan, tabata pa-
ra kantoe di barcoe. E no a haci
ningun esfuerzo pa baha den boto,
maske el a fiha su wowonan coe an-
helo riba oficial den nos boto. Ma,
ora el a comprende koe realmente e
mefter a keda atras, su coerashi a
coeminza kite. Coe un gritoe di de-
sesperacion el a boela para riba rand
di barcoe i a boela den nos boto. El...”
|
|
| 8 |
 |
“..., koe bordugoenan a tira ri-
ba curpa di Hesus pa bofon. E dos
columna na su parti di adilanti ta
recorda columna di zoetamentoe; e
cruz na parti di atras ta un recuer-
do, di Sta. Cruz koe Hesus a toema
riba su sehoudr.
/
PREGUNTA Pader, Spiritu Santoe ta un palomba?
Com do ta puntra esal ? Pasobra mira, na dak di preekstoel tin un para
manera un palomba 1 ml a mira riba un prentj un hende coe un palomba riba
su cabez. I Doris dl, e palmba ta Spiritu San toe 1 ml tata tin hopi Spiritu San-
toe na caB. Pesai mi ta puntra Pader.
RESPON Dl Spiritu bantoe, koe ta di tres persona di Santisima Trinidad
ta, represents bao di flgura dl palomba, pasobra dia koe Hesus tabata batlzl pa,
8. Guan den Jordan, Spiritu Santoe a baha riba dj dan es figura. Tamb e pa-
lomba ta un imagen di amor, manera Spiritu Santoe a sail foT es Amor Dibino.
coe cual Dios .Tata ta stima Dlos Jioe foi toer eternldad. Peeai e palomba. koe
bo a mira riba e prentjl sit. riba cabez dl un hende, ta niflca...”
|
|
| 9 |
 |
“...90
nera bao di awa. Titanic, segun mi
wowo por a mira, a parti na dos. E
parti padilanti tabata caba casi bao
di awa. El a kentel i disparce un-
bez. E parti di atraB tabata para
drechi. a keda para asina riba Ocea-
no uu dos seconde, koe tabata par-
ee minutbnan.
Anto luznan a paga na bordo.
Promer koe scuridad a tapa e va-
por, ma mira como cien homber-.
nan a cohe e barcoe perdl tene i
otro a boela for di boido. Tita-
nic tabata manera un cas di ma-
ribomba, ora koe toer maribomba
ta sali for di dj, Grito, grito ter
ribel, manera nunca ma tende, ta-
bata Bona den mi orea. Ma kita
mi cars un ratoe for di aja, oenda
ma mira e ult mo parti di atras
di Titanic zink asina liher mane
ra un piedra na awa. Nunca mas
lo mi por loebida e ultimo momen-
tonan aki. Esaki tabata di mas ter-
ribel di henter e deegracia.
Foi camina Titanic a zink mu
choe tabata grita auxilio, ma e ofi-
cial Lowe a bisa e muhernan, koe
a pidi pa bai na Titanic: si nos
bai aja nos tambe...”
|
|
| 10 |
 |
“...dl
Ya nos boto a buelta pa otro lu-
gar, ma despues el a cord i a bol-
be trobe. E japons tabata hal den
boto. Un muher a coeminza Irega
pecbo di e japons, mientra otro-
nan tabata haci su pia i manoe
cajente.
Djies un ratoe atras e bomber chi-
kitoe a abri su wowo. El a papia
no's na su idioma, ma ora el a ri-
para koe nos no tabata comprend,
el a hiza su man na laria, caba
pon na su cabez, bati su pianan
abao i despues di un cincoe minunt
el a recobr su forza atrobe. Un di
matroosnan remad a bira asina
cansd, koe e no por a tene rema
mas den su man.
E japons a bai cerca dj, a kit
foi bank! i a toema awor su puesto
di remamentoe. Gomo un bero el a si*
gui rema na lugar di e matroos teora
nan a bin salba nos. Ma mira com
e oficial Lowe tabata sinta ad mi r,
mira e japons coe boca abri.
Pa cieloe asina e oficiai a pa-
pia; ,, mi tin berguenza- pa loke ma
Disa di e diabel cbikitoe aki. Lo mi
salba su igual oenda koe lo mi baj.
Despues di salbamentoe di e...”
|
|
| 11 |
 |
“... esai a moenstra;
despues el a dirigi nan e prehunta aki: kende di boso a cumpli di
mehor coe su obligacion?
Ni un a risca doena un coatesta riba e prehunta; pesai e mes a doe-
na e contesta i bisa asina: Ta e soldA, koe a hiza su spada caba
pa cuartiza cabez di su enemigoe, koe tabata hui, ma tendiendo e
senjal di trompet, koe ta bis, bolbe atras, unbez ta bolbe atras i
no a larga su spada toca 'ni sikiera draatji di cabei di sa enemigoe.
J3sai ta obedencia.
Obedencia ta un birtud, si un birtud, koe mester dorna un mu-
eba semper di su bid. Un mucha, un jioe sea grandi 6 chikitoe,
mester ooedece na su majornan i su superior nan. Dios ta exigi. foi nos
toer, su sirbidornau grandi 6 chiki, absoluta obedencia, sea na su palabra
6 su preceptonan. Mitar obedencia no ta obedencia.
Toer hende mester somet na es poder, koe ta pou pa manda riba
0 dj; pasobra no tin ningun poder, koe no ta Dios ta orden.
Gnikitoenan obedece semper di boso bida na boso majornan i su-
perior nau i...”
|
|
| 12 |
 |
“...AT,A BLANCA
DEDICA NA NOS HUBENTUD.
No. 22
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1913
Historia di Nelly cbikitoe di Dios Santoe.
in.
Nelly chlkltoe i Nlfio Hesusdi Praga.
Dn dia Nelly a moenstr poco in-
trankilo i mask cuantoe Soeur a
papia coen, Nelly no kier a sinta
ketoe. Ee enfermedad scondf ainda
tabata cause tantoe dolor, koe e
no por a keda ketoe. Porfin Soeur
a doen algun cuenta grandi pe
hunga coen. Despues di a hunga
poco, Nelly a binca nan den boca
i a guli nan.
Ora Soeur a mira, com el a tro*
ca di color i koe apena e no por
a hala rosea mas, el a corre jega
1 a comprende mes ora loke a pa*
sa. El hiba Nelly afor i a doen
na un di Soeurnan, koe a hib mes
ora na su kamber. Despues di ma-
sh, trabao, nan a logra di saca
es cuenta afor i di scapa e pober
Nelly.
E desgracia a hiba salud debit di
Nelly hopi atras. Nan a jama dok-
ter i esaki a ripara caba den es
mucha e mes enfermedad. koe a
causa morto di su mama. Despues
di poco dia el a bira...”
|
|
| 13 |
 |
“..., ma Nelly ta fiha
su wowo riba e mucha i dici coen
na un tono tristoe: ,,Awe bo no
a rieibi Dios Santoe. _
Ma cam bo por sabi esai, e mu
cha a puntr, bo no a tende anto
koe mi a cera porta?
No importa. Nelly a responds,
,,es koe mi sd ta, koe bo no a ri-
cibi Dios Santoe awe.
#**
Salud di Nelly a bai mas i mas
atras. E tabata come i bebe masha
nada, di manera koe e tabata su-
fri un sed terribel. Maske cuantoe
e tabata forza, tin bez tabata tra-
bao por nada, pa el gastapocosoppi.
Ora nan puntr ta di em, el a
respond, koe su garganta ta ha-
ci duel. Dokter a samin, pero
toer cos tabata na orde. Poco
seman despues, koe Soeur taba-
ta limpia Nelly su boca, el a
ripara koe un djente a drenta den,
Nelly su leuga, loke mester caus
un dolor terribel. Semannan largoe
Nelly a wanta es tormentoe coe pa-
sensbi di mas grandi sin koe ni un
keho a sali for di su boca. Porfln
nan a logra di sak coe mash tra-
bao.
Entretanto e sed, koe e tabata
sufri a coeminza torment...”
|
|
| 14 |
 |
“... den es
coerazon limpi i puroe di mucha,
koe a desea asina tantoe di uni
coe nE.
Muchanan a canta un cantica di
hubilo, pa gradici Dios i pa pidi
di bini pronto den nan coerazon
tamb. I Nelly tabata sinta ketoe,
kin corda riba cosnan di es mundoe
aki, combersando coe su Salbador,
mientra su cara inocente tabata lorn-
bra di es Luz eterno, koe tabata
jena su coerazon.
Varia.
Cerca Smld
Un mucha di caja ta para mira dilanti di winkel di smid.
Paree el ta gusta e trabao masha. Porfin el ta toema coera-
shi di drenta pa mira e trabao mas mehpr. E smid kier span-
t ta tene di golpi un pida heroe cajente, koe el a caba di sa-
ca for di candela, dilanti di su cara. Pero e mucha no a
spanta nada, ni hala atras, i calmo e dici coe smid : Si
baas ta doena mi un debchi, anto mi kier hink den mi
boca.
Baas : Esta pechoe ; wel esai-si mi kier mira. Ata e deb-
chi.
E mucha a toema e debchi hink den su boca, Caba el
a corre bai mes ora. I smid a keda nanishi largoe....”
|
|
| 15 |
 |
“...acaisisisrsjE;
y iu ui uil fnnnr
PROBLEMA Dl DAM.
PRETOE.
1 6 5 10
11 15
16 i 8 11 Hl 11 20
21 in i§ m i in 25
26 ii pp mi i in 30
31 up m is 35
36 m m 40
41 f. 45
46 50
BLANCO E.
SOLUCION No. 10.
Blanco: 139, 1510, 1046,
4742, 4237.
Pretoe: 3 : 14, 1420, 2025,
2530.
PROBLEMA No. 12.
Blancoe 29, 33, 34 dam 16
Pretoe 14, dam 37.
Blancoe ta coeminza i ta gana
den 3 stoot.
Solucion di Charada
Bern
Breda
Berlin
Breslau
Buda-Pest
Bethlehem
2. Si kita awe blaadje 29 di October di
kalender for di 30 di October, ta sobra 30.
3. abogado bobo. 4. Galinja ta promer,
pasobra gai of weboe ta para mas atras.
5. I Q r CD coco. 6. Theodor.
7. Ca. 8. iTTnca un anga toer den un
Berg-op-Zoom korki, koe ta mes largoe koe e anga.
Boeta korki coe anga den dje riba cens,
i e cens riba un pida tabla of mehor riba
un pida heroe koe tin un buracoe meimei.
Dal coe un martin pisar bon duroe riba
cabez di anga i lo bo mira koe punta
di e anga a drenta den cens te...”
|
|