| 1 |
 |
“...
.lamanta for di su asiento i ta coeri
bbi!fcoe un grito di sorprsa na
bentana. El a mira patras den
hardip un homber Bingularmente
bisti.
E stranjero tabatin algo dj bia-
heroe coeire, di sold'i di pergrino
i su'cara bruin di'solo tabata jen
di marca. -GiA pa Enguerrando el
tgbfttft jegando pc^rca i pronty el
tahatp den presepcia di e castel-
jam?. '
Nobel Senjora, el a bisa coe un
inclinacion profunda, mi ta un
cruzado.
J, bQ ttk bipi ?.....i
Di Tera Santa.
?odJscr bo ta trece qobp di......
,;Fddl4r.
!' pa amor di Dios, papia ......
Lo mi a desea un entrevista
coe bo sqI, Senjora. '
Bini anto den mi oratorio. Sen*
jor, Hermenegilda a responde tem-
blorosa, i sea asina bon di bi|a
mi dilanti di Dios coippleta berdad.
Wan a bagdona is sqla ; toer1
personanan presente' e keda jen M
ansfa i admiracion.
Despues di e drenta den e oratorio
stranjero a keda para utt ratoe
coe gravedad, caba el a bisa :
Senjora, lo mi papia coe frankeza,
aunke berdad koe mi ta bai...”
|
|
| 2 |
 |
“... acepta cruz
pa juda nos den nos empresa, i si
Senjor doena nos forza, nos lo tene
altoe coe honor nomber di nos an-
tepasadonanl
I su cara firme tabata brilja
di un splendor di balor heroico na
momentoe koe el tabata pronuncia
es palabranan. Un legria biboe ta-
bata pintA den cara di e peregrino.
El a braza e hoben cabaljero coe entu-'
siasmo i a bis: Ningun otro hende,
fuera di bo roemannan, lo por sabi
algo di nos propsito; bo mes por
comprende cuantoe obstAculo bo ma-
ma lo pone contra. Por ltirao nos
biaha ta fihA pa majan anochi.
Majan caba!
Esai ta necesario; mas koe tres
cien mucha a priminti di reuni bao
di nos bandera den bosquenan di
Mens-Coin. Lo bo ta nan hefe; i
como ya bo ta senior i maestro di
nan tatanan, nan lo no vacila na
reconoce bo autoridad
Majan caba! I ^mi mama?
Bo mama lo keda coe su jioe
muher. Nan lo reza bon pa boso i
ademas den dos anja di tempoe boso
lo a bolbe.
' Corda koe Dios ta tende bo. Enf
fin, Dios tin mi huramentoe, mi...”
|
|
| 3 |
 |
“... flambeuw i a
doena sinjal pa bai.
Entretanto Senjora Kerougal, jen
di desesperacion, tabata cohe su jioe-
nan sucesivamente tin pa tin den su
braza, pidiendo suplicando pa bolbe
Coe n na cas. Ma bien pronto En-
guerrando a toema palabra i coe
su vivacidad di coestumber el a res-
ponds : No stroba nos mas tantoe.
Mama; corda koe e nobel Senjor di
Kerougal, nos tata, no ta vengti
ainda i hasta ni un entierro honro-
so el a haja. Honor di nos cas ta
exigi, koe jioenan di Senjor di Ke-
rougal lo moenstra nan digno di
nan tata, vengando su morto.
I abo, Isolin, e muher infeliz a
grita, bo tambe lo bandona mi
mescos coe bo roeman mayor ?
Isolin a coeminza papia algo den
diente, ma un mirada severo i im-
perative di Enguerrando a haci
keda ketoe.
I bo, Jehan, bo, koe mi a pass
tantoe trabao pa cria, bo koe a cos-
ta mi tantoe anochi sin droemi, bo
tambe ta sigui bo roeman nan den
es enipresa I030 i peligrso ? Lo bo
no tin tampoco compasion coe bo
Mama, koe tin derecho...”
|
|
| 4 |
 |
“... misa
a prepara mi esposo un gran sor-
presa. Nan a gui bao di un paloe
randi riba cementerio, i e ora algun
i nan a subi den torentji, camina
e klok tabata i na su honor nan a
toca coe klok, toer e repikenan, koe
nan tabata sabi. A dura mas di un
ora, i e tabata mash, satisfecho. Ma
ami, esai a had mi algo melanclico
i tristoe. Nan a toca e cantonan
bieuw i solem, asina mes como e ai-
renau alegre i riba mi esaki a haci
muchoe impresion, di un despedida.
Pakiko hendenan no por juda, nan,
koe ta bai biaha, loebida, koe toer
cos, koe nan ta stima mester keda
atras ?
Es pregunta mi a haci mi mes va*
rios bez.
Su manece nos a bai Southamp-
ton; i aja mi esposo a toema toer
su placanan, ke tabatin na banki.
E tabata monta algun mil dollard.
i nan a pag toer na placa di papel
di banki.
E klerk di banki a puntr ainda,
koe lo e no gusta mas toema un giro.
ma el sagudi cabez i a hinca e pla-
canan den su portefeuille, caba den
e sacoe paden di su bachi, oenda
nan a...”
|
|
| 5 |
 |
“...re
ma sinta scucha muziek uu poco
i pa nuebe or,* mitar di diez, ma
bai mi camerote.
Apeua ma caba di subi mi kooi,
kun stiurdes a drenta. Ei tabata
un graciosa muber, koe tabata masM
amistoso pa mi. Mi a probecba di
es oportunidad pa mi gradicile,
pasobra lo mi no mir nunca mas
Lamar a guli huntoe coe Titanic.
Bo sabi, oenda -nos ta ? el a bisa
chanzando. Nos ta den e luga
jami Boeracoe di diabel.
Kiko kier nifica esai? ma puntr.
Koe aki ta un lamar masha pe-
ligroso, el a contesta.
Muchoe desgracianan a socede
aki cerca! Nan ta bisa koe aki
mes tin ceroenan di ijs ta drie!!
Ta birando mas frio riba dek, pues
kizas tin ijs caba banda di nos ?
El a bai foi mi camarote i ma
pega sonjo unbez. Su combersacin
tocante ceroe di ijs no a spanta
mi absolutamente. Asina leuw koe
mi sabi, nos no a disminui hente-
ramente e vert, koe nos tabata
bai coen.
Mester tabata algo despues di 10
or di anochi, ora mi esposo a drenta
den mi camarote i a spierta mi
foi sonjo...”
|
|
| 6 |
 |
“...76
jloe Marjorie, manera e tabata, den
su bistir djanocbi, ma tira un deken
di vapor, koe tin un strea blancoe
riba dj, riba su cabez i ma apura
mi af. Mi esposo a eigni mi. Ni
un di nos dos a toema un cos foi
nos camarote coe nos, i mi ta corda,
koe e mes a larga su borlochi riba
coesinchi. Ni un momentoe nos a
duda, koe lo nos bolbe trobe.
Ora nos a jega dek di kuiroe di
pasahero di segnda clase, nos a
ban ja aji un troepa grandi di hende.
Algun oficialnan tabata kuiroe bai
bin i tabata grita : No tin peligro,
henteramente no tin peligro Ta-
bata un anochi di strea briljante i
tabata masbfi masbd frieuw. Lamar
tabata calmo. Algun pasaberonan
tabata para cerca deiensa i tabata
mira abao; ma mi mester bisa
acerca, ningun bende tabatin miedoe.
Mi esposo a bai cerca un ofieial
e tabata di cincoe ofieial, Harold
Lowe, di promer ofieial, Murdock
i a puntr algo. Ma tende e
contesta: No, nos no tin luz di
busca, ma nos tin algun vuurpijloe
abordo.
Sea calmo...”
|
|
| 7 |
 |
“... -morto caba. E cuater morto*
nan nos a tira den lamar, e otro-
nan a hinca nan curpa den un hoe-
ki di nos boto, mientra algun ta-
bata tolondr. i tabata papin un
palabra pa otro manera hende lo-
co. Mas aja -nos a mira un porta
ta drief, koe mester tabata di Ti
tanic. ...
Riba dj tabata droemi boca bao
un Japons, si un homber chikl. El
a marr bon duroe riba e porta coe
un cabuja.
Asina leuw, koe nos por a ripara,
e tabata morto. Lamar cada bez
tabata pasa riba dj, e porta ta-
bata subi i baha, e ta stijf di frioe.
Nos a grit, ma e no a responds l
e oficliil tabata vacila si lo e poer-
ba di coh. .... T
Pakiko nbs lo coh? Mr. Lowe
dici. Probablemente e ta morto
caba, si e no ta, tin anto algo
mehor di scapa koe un japons....”
|
|
| 8 |
 |
“...106
\
larga e mucha sol, el a hanja duele
di dj, a toem den su braza i a
bai su cas coene. Ora el a jega
cas el a doeD algo pe come. E
mucha a come mashd contentoe
toer loke el a doen. Ora su ham-
ber a pasa, su leDga a los i el a
coeminza papia. Ma ni e carpint
ni su muher no por a comprende,
pasobra e tabata papia un lenga
stranjo. Antonio a dicidi di toem
cerca dj, te ora e hanja su famia.
Hopi sman a pasa, sin embargo
sin koe el a hanja tende nada di
famia di e mucha. Gomo ningun
hende no tabata puntra p, el a
toem- como su jioe. Ora el a coe-
minza comprende i papia ienga di
e tera ai, el a bisa nan koe e jama
Herman, i koe e tabatin tata i
mama ricoe, loke nan por a ripara
na un medaljon di oro, koe tabata
na su garganta.
II.
Herman a coestuma mashd liher
na cas di su mayornan nobo. E bon
carpint i su muher tabata mashd
bon p. Su dos roemannan nobo
tabatin na principio un poco miedoe
di dj, ma poco-poco nan miedoe
a kita, i varios bez nan tabata...”
|
|
| 9 |
 |
“...
spiertoe koe el a scapa foi mfln dj ladronoan.
Su manece nan a drecha trankera, cera buracoe di mas chikitoe,
koe ni raton ms no por pasa. Dia Mars a jega, i ma bolbe hunga e
mes kenshi di seman pasi. Cabai mester a bai Punda na mi lugar.
I ora e homber mes a bolbe cas, i a tende, com nan a haja mi trobe,
-asina el a bai Punda, el a bira mashd desconflA. E mes a ristra hen-
ter su- noenucoe, coe toer trankera. I ta figura mi, koe el mester a hole
algo e dia ai. .
E di tres dia Mars a jega, un dj dianan di mas fatal den mi bida.
Apena ma bai sconde manera coestumber, koe ma tende paso di mi
shon, coe gritamentoe di nos cachor. El a waak pa mira oenda ma
keda i awor el a manda cachor riba mi. Pluto coh, mord, duroe,
mas duroe....”
|
|
| 10 |
 |
“...ALA BLANCA
DEDICA NA NOS HUBENTTJD.
No. 15
ALA BLANCA TA SALI
CADA DOS SEMAN.
1912
4
Historia di Herman chikitoe.
iy.
*4?
Promer koe mi sigui mas aleuw,
mi ba bai conta algo di e caater
jioenan di e duque. E di mas gran-
di, Egon, t-ibatin 10 anja; di dos,
jam Pancratio, tabatin 8 anja, Ma-
ria tabatin 6 i Agnes 5 anja. Nan
tabata mucbanan graciosa i con ten-
toe. Uri tramerdia, koe Herman a
bini cas di e duque pa treee lechi i
berdura el a mira, koe Maria taba-
ta tristoe, pasobra su roemannan
tabata prefera di subi hunga den pa-
loe i no hunga coe ne i koe Agnes
tabata poerba por nada di consol.
Mes ora Herman a bai cerca dj, a
; consol i a sinj wega nobo, koe e
no tabata s, i koe a pon hari tro-
be. El a busca blatji i flornan di
mas boenita di den coenucoe i a
hunga pa comerciante; Marietje i Ag-
nes tabata coempra i tabata larga
pasa koe e blatjinan tabata cos
dushi i arepa, e flornan manteca,
weboe etc. Na lugar di placa nan
tabata toema piedra...”
|
|
| 11 |
 |
“...115
a bira koe ki ora koe e pone algo
den e latji, Marco tabata coh.
Marco tabata bai birando dia pa
dia mas brutoe i tabata trata mas
maloe coe ne; esai a haci koe el no
kier a risca papia nada coe ne. Un
dia el tabatin asina hopi respondi
di haci, koe el a bolbe cas te laat,
ora tabata scur caba. Den e caja koe
el tabatin di pasa pa bai cas, taba-
tin pn shap. Ora el tabata pasa di-
lanti dj shap, el a mira Marco ta
pleita coe algun hende mas. El a
hunga asina tan toe, koe loke el ta-
bata gana no tabata basta pa el
paga nan. Henter anochi Herman
no por a droemi; e tabata reza un
rosario coe mashd debocion pa e po-
ber Marco.
V
Siguiente dia e no por a loebida
su companjero; el tabata reza hopi
i cada bez pa su combersion i taba-
tin idea e dia anochi, di pidi' pa e
larga e mal bida ai. Anochi el a ke-
da lamanti i tabata ward coe itn-
paciencia ki ora lo e bini cas. Diez un
or a bati, diez-dos or a bati i aln-
da Marco no a jega. Mes ora el a
lamanta...”
|
|
| 12 |
 |
“... a
bini ajera na hotel a sinta. El ta
bai hib pa e senjora; corre duroe
boso ta haj. Mes ora nan a coe-
minza corre e homber su tras, asina
duroe koe nan tabata por; ma ora
nan a jega, el a doena e senjora e
medaljn caba. Awor e no tabatin
nlngun recurso mas, koe di drenta
e hotel i bai pidi e senjora loke el a
perde. Net ora e tabata bai bati na
porta, un homber a dal porta abri
mash ansi i a jama su criar. E
tabata papia un idioma stranjo, ma
toch tabata paree Herman koe el
tabata comprend. El a camna dren-
ta i a mira un senjora bleek sint
riba un sofa. El tabatin algo den su
mn, foi oenda el no por a kita su
bista. Mes ora Herman a ripara koe
tabata su medaljn coe e portret,
Ora el a ripara esai, el a coeminza
pensa, ta pakiko e senjora por
moenstra tantoe inters pa e medal-
jn. A parc koe e tabata haja e
senjora boenita i tabata corda si
e no tabata paree esun di e portret....”
|
|
| 13 |
 |
“...156
Tabata un dia alegre, ora Nelly i
su roeman a bolbe na combento.
E tabata grita bari di contentoe,
ora el a mira su Soeur afcrobe i
toer e muchanan, koe a bin coe-
mind. No a dura muchoe.-koe Nelly
a gana toer su stimacion, tantoe
di Soeurnan como di su companje-
ranan chikitoe, pa su caracter suave
i su bon coerazon. Aunke e no ta-
batin ainda ni cincoe anja, e tabata
corda caba riba toer loke tabata
pasa rond di dj. E no por a mira
un di es muchanan tristoe, sin e
bai cerca dj, pa toema su lensoe
i seca su lagrima. Nunca el a
toema algo pe sol. Ora e hanja
dushi di un Soeur, loke s& soeede
algun bez semper e mester a par-
ti coe su amiganan; promer pa
su roeman chikitoe, caba pa toer
sobrd i tin biaha el a grita hari,
ora e mes a keda bashi i toer otro-
nan a keda contentoe.
Asina no ta stranjo, koe tantoe
Soeurnan como su amiganan taba-
ta ocupa nan coe ne henter dia.
Dos dia despues koe Nelly a sali
hospital, tabata fiesta di Sta. Ma-
ria...”
|
|
| 14 |
 |
“... ketoe, hopi bez el a coeminza jo-
ra mashA. Soeur tabata kere, koe e
tabata haci asina, pasobra e no por
a haci loke e tabata kier, i pesai el a
hanj obligA di corrigi es falta. Pero
despues nan a ripara. koe Nelly su
wesoe di lomba tabata doblA, loke
a caus un dolor grandi i a haci
koe e no por sinta ketoe. Sin em-
bargo, nunca Nelly a keha nada
di loke e tabata sinti, maske su
curpa tabata sufri maeha dolor pa
causa di su enfermedad, koe hopi
tempoe a keda scondf pa toer hende.
Soeurnan a ripara, koe Nelly no
tabata contentoe manera promer,
koe e tabata ketoe i no tabata gus-
ta di huuga tantoe coe su amiga-
nan. Pesai nan a coeminza pena,
kico por fait. Un dia un mucha
koe tabata droemi banda di Nelly,
a bisa Soeur, koe Nelly tabata jora
hopi bez oranan largoe riba suca-
ma i es ora ai Soeur a compren-
de koe el mester sinti algo koe ta
doen dolor.
Anto nan a decidi di hiba Nelly
na enfermerfa oenda e por droemi
mihor. Despues di poco dia Soeur
a ripara, koe...”
|
|
| 15 |
 |
“...
Santoe den mi coerazon 1
Diferente dia e penamentoe a ke-
da coen i e tabata droemi asina
ketoe i sin papia, koe tin bez nan
a corda koe el ta m'oeri. Un anochi
Soeur a jega na su cama i a pun-
tr s Nelly, mi alma, bo tin mester
di algo ? No, mama* Nelly a
responde, mi no ta pensa nada si-
no riba Dios Santoe sol.
For di e dia ai Nelly no a pidi
mas di ricibi, ma toer hende ta-
bata admira su debocion ketoe i
misterioso.
E ta sigui.
\ aria.
Un sefiora Bergomand, un inspectriz di scool na Francia,
uu libre pnsadora, koe tabatin masha odio contra religion,
a bishita un dia un scool di soeurnan i a mira aja na mu-
raja un imagen di la Birgen coe dos flor boenita. Mes ora
koe el a mira es imagen ai, el a coeminza rabia i di coe
soeur:
Mira, soeur, benta e cos afor, e flor tin mal olor, soeur no
sabi koe e flor ta flor venenoso, koe ta venena air den local
di scool. E pober muchanan por cai maloe.
Soeur: Pero Sefiora, dispensa mi........
Senjora: Nada______ ningun...”
|
|