| 1 |
 |
“...Redactie en AHminictraho u: .
MAANDBLAD VOOR GEEMPLOYEERDEN DER N.V. CRACAOSCHE PETROLEUM INDUSTRIE MU. EN
N. V. CRACAOSCHE SCHEEPVAART MIJ. TE CURACAO, N. W. L
Redactie en Adminictr'iH
Afdeeling Arbeids- en Sociale Zaken.
Telefoon Isla 848
Stad 1790
Tipografia Elctrica N.V.
Breedestraat 138 OtrabandaTelef. 2439
iRSSRj
H. G. Suares
mmm
ยง!
Tweede jaargang No. 9 SEPTEMBER 1945
NiiiiMil
uiLi
pBfliflVWinin wmrtneiBinS''
l.i.l.i.l.i.l./.l .i.l.i.li.l.'t i.i.L.I.i.I.i, Llil
Aniversario di S. M. La Reina
Awe, dia 31 di Augustus, e dia memorable e inolvidable, riba cual
nos ta recorda aniversario di nos Soberana Aprecia, ta escapa inbolun-
tariamente foi nos lipnan i foi nos coerazon un expresin di hbilo, un
plegaria na Altisimo, na El kende a conserve asina tantoe e bida pre-
ciosa di nos Reina Wilhelmina di Oranje Nassau.
E Muher aki ta admirablemente fuerte, tantoe corporal-, como espi-
ritualmente. Si, fuerte pasobra e tabata por a keda bon conserva...”
|
|
| 2 |
 |
“... deze bijzondere gelegenheid meent de Redactie van
De Passaat ook haar gelukwenschen te moeten voegen
bij de vele, die deze ijverige jongedame zal hebben ont-
vangen.
UN HECHO APLAUDIBLE
Coe muchoe placer DE PASSAAT ta hanja como su
deber na publica un hecho humano i di aprecia koe a toe-
ma lugar Diarazon atardi na steiger di BATIPANJABAAI.
Ora koe boto di Isla (Philips) a sali di steiger 4 pa
bai busca muchanan di scool pa trece Isla, tabatin manera
coestumber un cantidad di mucha para ta warda boto na
waf. E muchanan aki koe no coonc peligro ainda, tin bez
ta haci riesgonan koe hende grandi mes ta keda sor-
prendi.
Sr. Mauricio Winklaar
Asina ta soced koe ora e boto di Isla ta tracando na
waf di BATIPANJABAAI, un dje muchanan para ai a
boela para riba e wender contra cual e boto mester bin
traca.
Pa via di movementoe dje wender i peso dje mucha riba
dje, esaki a bai mas aden, coe resultado koe e mucha mu-
her aki a slip cai coe cabez den lamar.
Matroos Mauricio...”
|
|
| 3 |
 |
“... datzelfde
jaar werd eveneens begonnen met een school voor
M.U.L.O.-onderwijs onder leiding van Mgr. Baralt. Ook wa-
ren enkele leekenonderwijzers uit Holland aangekomen.
In het jaar na hun aankomst stichtten de Fraters van
Tilburg een internaat voor jongens, dat gegroeid is tot
het tegenwoordige St. Thomascollege. Deze naam heeft hij
van zijn stichting af reeds gedragen. Daarnaast werd door
de Fraters een volksschool geopend, aanvankelijk in een
gehuurd huis, later in een eigen gebouw, de St. Vincentius-
school, welke nog op Otrabanda staat.
Wij kunnen in het bestek van een tijdschriftartikel
natuurlijk niet in bijzonderheden der verdere groei en
bloei van het R.K. bizonder onderwijs op Curacao nagaan,
doch een ieder die eenige belangstelling daarvoor heeft,
zal weten, dat dit onderwijs, na de gelijkstelling met het
openbaar onderwijs welke in 1920 wettelijk werd afge-
kondigd en in 1922 bij verordening uitgewerkt eh inge-
voerd en in latere jaren tot op heden in steeds...”
|
|
| 4 |
 |
“...DE PASSAAT
5
"TWIJFELACHTIGE REPUTATIE"
assist
MflH
BMB*1**
fijli.
Wm' |(
P
mmm
na
Lar'v j
In den loop der laatste jaren is er wat betreft de
tooneelopvoering op ons eilandje, een groote vooruitgang
ingetreden. Daartoe heeft niet weinig bijgedragen de
Tooneelvereeniging Emmastad die, tezamen met de too-
neelgroep van het A.N.V., zonder twijfel pionierswerk in
deze richting heeft verricht.
Het tooneelstuk TWIJlj'ELACHTIGE REPUTATIE'
van de hand van den bekenden Engelschen tooneel- en
filmschrijver Noel Coward, hetwelk Zaterdag, 21 Juli, door
de Tooneelvereeniging Emmastad in de Club Asiento
op de planken werd gebracht, bleek weer zoowel voor de
spelers en speelsters als voor deze Vereeniging een groot
succes.
Dit succes was het resultaat van wekenlange inge-
spannen voorbereiding voor wat het spel, de regie als de
aankleeding betrof. Wij willen ons er niet aan wagen al
degenen, die op de een of andere wijze, hetzij vr of achter
de schermen...”
|
|
| 5 |
 |
“...DE PASSAAT
7
II
WSs
JUBILEA
Geboren in Suriname op 29
Augustus 1894 trad R1CHENEL
CHARLES ARNOLD FONSECA
in dienst onzer maatschappij op
2 Augustus 1920.
Hij is electricin en zeer ge-
zien bij zijn superieuren.
De Passaat wenscht hem
langs dezen weg van harte geluk.
A. E. KOWSOLEEA, voorman in de Reparatie
werkplaats, kwam op 19 Juli 1920 in dienst van de
C.P.I.M. Hij werd op dien dag zoowel door. den
Directeur, den Chef A.B., den Chef van de afd. T.A.,
den Chef van de werkplaats als door zijn collega,
den Hr. Rappel, toegesproken. Deze laatste spre-
ker liet de revue passeeren sinds den dag waarop
de jubilaris voet aan boord van het s.s. Aurora in
Suriname zette tot heden.
Wij feliciteeren dezen door iedereen geachten
voorman van harte.
BlKl
faippl
Aki banda nos ta weta NICOLAS JACINTO
MATHILDA, nac na Corsow dia 10 di September
1899 y cu desde 22 di Juli 1920 ta traha como
blikkenmaker na Blikkenfabriek.
Nos ta desea e jubilario, su senora...”
|
|
| 6 |
 |
“...8
September 1945
MS
Pi
E. Caciano di werkplaats ta ricibi segundo prijs for di man
di Directeur.
MsSlI
mm
M
mm
mt
If j
J. Mathilda, captain di TA/Blauw-wit
cu e trofeo cu nan a gana.
Tur e presentenan a keda satisfecho
di weta un wega cu a vale la pena.
Nos ta felicita TA/Blauw-wit y
ta desea Werkplaats, next time better
luck..
Hungadornan di futbol di Werkplaats, sub-campeon di
competitie.
C.P.I.M. VOETBAL COMPETITIE
Dia 12 di Juli 1945 e teamnan di
Werkplaats y TA/Blauw-wit a hunga
e ultimo wega pa dicidi cual lo a ke-
da cam peon di e competitie.
Nos por a rippra entre esnan cu a
bini na Groot Kwartier e atardi ei
pa bin weta wega: Ir. J. Noorduyn y
Sr. A. Troont.
Sr. H. K. Becker, organizador di e
competities naturalmente tambe ta-
bataei.
E wega a worde hunga cu brio y a
termina cu un victoria di 20 pa TA/
Blauw-wit.
.. * yysiMj
; *
mm
mm
m w
Oncena TA/Blauw-wit cu a gana competitie....”
|
|
| 7 |
 |
“...DE PASSAAT
9
E*
mmkm
MMm
HHP
ti M
ggpPW
Hf*#
C.P.I.M. BEROEPSSCHOCL
Na final di anja escolar
a ser organiza dia 29 di
Juli ppdo. un exhibicion di
loke e almnonan a presta.
Na man drechi: E maestro-
nan koe a dedica toer nan
esfuerso pa e school por a
resulta un xito.
Na man robez:
Algun di e cosnan
koe discipulonan di
carpinteria a traha.
Na man drechi:
Exhibicion di loke
almnonan a
pinta (lijn i vak -
teekenen)....”
|
|
| 8 |
 |
“...12
September 1945
****. DE KLEINE PASSAAT Wmnen of Vet_
met de K.P.P. (Propaganda Apparaat) K.P.P.ers Kiezen
DE K. P. p.
Ergens in een ziekenhuis, 15 Augustus.
......ne^ a^s ik lis na te denken hoe ik hier eigenlijk te-
recht gekomen ben, komt een liefelijke verschijning de ka-
mer binnen.
Morgen zuster, opgewekt als immer, hoe ben ik hier
gekomen ?
Weet niet!
Weet niet? Wat weet niet ?
Weet niet Als niet weet, weet niet, niet?
Zuster, luister eens! Als___
Doch daar schrijdt de geneesheer binnen. Met lange,
statige schreden. Zonnig, vriendelijk, goedertieren. Met een
pracht van een bedside manner. Vaderlijk trekt hij me aan
een teen. Vermanend heft hij een wijsvinger.
Zuster, we zullen dat jongetje eens gauw beter maken
h?
Ik voel me ineens piepjong en dat is nogal overdreven.
De dokter daarentegen waant zich stokoud________ en dat is
eveneens bezijden de waarheid. En hoewel ik het natuurlijk
niet kan of mag weten, merk ik toch dat ik een paar ge-
kneusde...”
|
|
| 9 |
 |
“... brievenbesteller
was toen jij Kwaakjerksteradeel verliet mij je post-
pakketje brengen.
Van den inhoud was niet veel meer over. De sardientjes
waren keiharde sprotjes geworden; de zalm verkeerde in
fossielen toestand, en ook het blikje ham gaf blijken reeds
jaren geleden het tijdelijke met het eeuwige verwisseld te
hebben. Doch de kaas was n en al bedrijvigheid. Wat
een vreugdig en jeugdig gejoel en gekrioel steeg er op uit
dat blikje. Gelukkig was de Ontsmettingsdienst uit Tie-
tjerksteradeel spoedig ter plaatse.
Je moeite, in 1945 genomen, mag dan vergeefsch ge-
weest zijn, toch hebben we een voordeeltje aan je pakket
gehad: het Fresche Museum voor Oudheden heeft ons na-
melijk 200 gulden betaald voor de'antieke postzegels en eti-
ketten.
Nu, lieve Iemke, geen verder nieuws, behalve dat je al-
weer heit geworden bent.
Wees innig gekust van
je vrouw
SJOUKJE
P.S. Nu zal het niet meer zoo lang duren met die passage
naar Nederland h?
S.
PUNTDICHTERS.
I
Een ieder mensch moet...”
|
|
| 10 |
 |
“... Adviescommissie di hala atencion di nan
colega-obreronan riba e falta aki.
Luego el a coeminza trata riba:
Punto 1. Spaarfonds.
Comision a pidi pa halza e porcentaje di 2%% i si esaki
no ta posibel pa toer trahador, haci esai anto alomenos pa
esnan koe por stort un suma mas haltoe.
Despues di a cambia di idea tocante esaki, a dicidl di
no trece ningun cambio por lo pronto, pero di sigi e sistema
koe a coeminza i haci propaganda extenso, afin di convenc
trahadoman dje gran utilidad dje fondo aki.
Punto 2. Overtime.
Algun miembro di comisin a pidi, en relacion coe e
sacrificionan koe trahadoman mester soporta pa motiboe di
overtime, di halza e porcentaje na 50% riba dianan di tra-
bao i 100% riba Diadomingonan. Ya como foi detallenan
tocante pagamentoe di overtime cerca otro doenadoman di
trabao ta resulta koe nos ta mehor, no tin motiboe v>a cum-
pli coe e splica aki. Awor a coeminza un discusion riba uti-
lidad di overtime, foi cual a conclui, koe generalmente
overtime no ta di...”
|
|
| 11 |
 |
“... slechts
1/600 deel van de totale hoeveelheid.
Een onderzoek van de urine toont aan, of de
nieren goed werken, of er mogelijk suikerziekte is.
Het meten van de bloeddruk en luisteren naar het
hart geven aanwijzingen, hoe het hart werkt. De
lengen en de lever worden onderzocht, evenals de
andere organen, en als het noodig is, wordt het
Roentgentoestel en andere instrumenten te hulp
geroepen. . .
Als eenige dagen na het onderzoek alles bekend,
is, wordt den candidaat een briefje gestuurd, om
hem mede te deelen, dat alles in orde is, of wel
m hem te verzoeken, terug te komen. In dit laag-
ste geval vertelt de dokter hem, wat er niet goed
was en wat daaraan gedaan kan worden. Het re-
sultaat van het onderzoek blijft een geheim tus-
schen dokter en patint. Het wordt nooit reden om
een patint af te keuren, zoolang hij zijn werk kan
blijven doen. En hoe eerder een kwaal ontdekt
wordt, des te langer kan de patint blijven werken,
een normaal leven lijden en zoo behouden blijven...”
|
|
| 12 |
 |
“...J- 1 "fc ^
DE PASSAAT
19
msrnm
O VAPOR PORTUGUES SERPA PINTO EM
CURACAO.
No dia 8 do proximo passado ms, penetrou
nas calmas aguas do rio desta cidade, o vapor por-
tugus Serpa Pinto, que trouxe para junto de
ns mais cento e tal operarios madeirenses, que
sendo recrutados na Madeira, ingressam aqui, neste
grande quartel que a C.P.I.M.
mais uma centena de particulas da grande
e produtiva forga humana portugusa ao servigo
desta Companhia, que junto a que ja aqui se en-
contrava torna mais forte moral e material a nos-
sa colnia, creio que disse bem, forte, forte por
sua qualidade e quantidade de trabalho, o que des-
de sempre a distinguiu perante as demais colnias,
como perante o acertado concepto dos dirigentes
da Companhia erirreferencia..
Mas a minha ideia nao fazer consideraqes
a tal respeito, mas sim falar do Serpa Pinto e
seus passageiros que sao nossos conterraneos, ha-
vendo alguns que nos distinguiram com sua visita,
o que nos deixou jubilosos, entre...”
|
|
| 13 |
 |
“...DE PASSAAT
27
~ r-: 'ftr$g%
k M &'* V w( 4 fc I
Hmr.nmmrnw #**'** T*r***''*u*0r~'r*
oi pelioro na trabmo
3*phf first
SIN BRIL Dl SEGURIDAD
Un trahador di experiencia caba den su trabao, koe practica
den uso di mashin di moela (manera slijpsteen, pero auto-
matical mientras e tabata haciendo un herment skerpi, un
scherf a boela den su wowo, ma e no a bai na dokter, pa-
sobra el a kere koe lo tabata un cos pasahera. Ma e wowo
a sigi molesti i ora el a dicidi di bai na dokter,_ ya
tabata laat. Resultado di esaki tabata, koe pa su mes ne-
gligencia el a perde un wowo.
CORRECCION: A dicidi e ora ei di recorda tur trahador pa
sigui e instruccion cu ta bisa cu mester reporta inmediata-
mente tur accidente maske con chikitoe e ta.
FALTA DI CAPATAZ
Un makinista tabata wanta cu su mannan un plachi di
staal bao di anga di un boor-mashin. Su capataz a acerk
y a dal e riba su schouder como saludo. Door di e sla inespera
e makinista a laga e plachi los lo cual a draai...”
|
|