| 1 |
 |
“...afgescheiden regentijd en drogen tijd hebben, zal ook het vermogen
der meeste rivieren een duidelijke jaarlijksche periode vertonnen.
Geregelde waarnemingen omtrent den waterafvoer zijn verricht voor
de Solo en Brantas, de twee grootste rivieren van .Java. In den
oostmoeson bedraagt beider afvoer slechts enkele tientallen M3.
Ziet raen evenwel zulk een rivier in den benedenloop, dan meent
men een statigen stroom voor zich te hebben. Het zeer slibhonclencle
water verbergt de ondiepten voor het oog; prauwen van aanmerkelijke
grootte varen op en af, in het eerste geval door mannen getrokken,
ook wel geboomd, in t laatste door een paar man geroeid, maar
voornamelijk door den stroom voortgestnwd. De breedte bedraagt een
honderdtal meters tnsschen de aanzienlijke dijken. Maar de illusie ver-
dwijnt plotseling als een der prauwen midden in de rivier blijft liggen
en de bemanning over boord stapt, waarbij zij niet verder dan tot de
knien in het water komt te staan. De vaargeul...”
|
|
| 2 |
 |
“..., heeft het
Zuidland der Preanger niet kunnen deelen in de hooge vlucht, die
de ontginning van de noorderhelft der residentie in het laatste derde
deel der 19e eeuw kon nemen, dank zij de betere bestuursregeling,
den arbeid van Holle en anderen ten bate van den inlander en de
uitbreiding der cultures voor de Europeesche markt.
De Wijnkoopersbaai biedt een veilige haven, die voor afvoer van
de producten der naburige plantages gebruikt wordt.
Uit Straat Soenda verrijst een afzonderlijke vulkanengroep, met
den Karang (1780 M.) als hoogsten kegel; vol bosch in t midden,
aan de randen goed bebouwd.
Goed bebouwd en dicht bevolkt waren vr 1883 ook de Ban-
tamsche kusten, maar op 26 en 27 Augustus van dat jaar werden
ze geheel kaalgeschoren door het drietal geweldige golven, die de
uitbarsting van Krakatau veroorzaakte en waarvan de laatste
verreweg de grootste was. Koraal en puimsteen werden in reusachtige
hoopen op het land geworpen, de monden der rivieren verstopt, de
havens...”
|
|
| 3 |
 |
“... en vlotten is ook aan vele kleinere rivierplaatsen van
Borneo eigen.
Als een voortzetting van het Meratoes-gebergte liggen verder noord-
waarts langs de oostkust heuvelrijen, waardoor zich o. a. de Maha-
kam een weg baant. Deze groote stroom is de afvoer van een
uitgestrekt, zeer laag gelegen bekken, achter de kustketen; nabij de
rivier is het vol moerassen en meren, die bij eiken hoogen stand
overloopen. De Mahakam heeft een groote delta, waar, als in de
meeste deltas van Zuid-Oost-Azi, veel rijstbouw gedreven wordt....”
|
|
| 4 |
 |
“... vooral zijn
zeer vredelievende menschen, die rijp blijken voor schier volledige
individueele vrijheid en daarop ook zeer gesteld zijn. De Boschnegers
drijven wat handel in hout en in korjalen booten uit uitgeholde
boomstammen de Indianen houden zich nog meer afgezonderd
en zijn sober genoeg om ongeveer geheel in eigen behoeften te
kunnen voorzien.
Het bergland is pas in de allerlaatste jaren beter bekend geworden
door een reeks onderzoekingstochten. Het schijnt zijn hoogste ver-
heflingen te hebben in de ketenen, die de boven-Coppename omringen
(tot 1160 M.).
De goud-productie, in Surinames bergland, neemt in de allerlaatste
jaren toe (in 1906 werd voor 1.700.000 aan goud uitgevoerd). Zij
kan nog aanzienlijker worden, nu de Regeering begonnen is meteen
geregeld onderzoek naar de ligging en waarde der goudhoudende
terreinen, en nu een spoorlijn in aanleg is naar het boven-Suriname-
gebied, die den toegang tot en de afvoer uit het bergland zeer zal
vergemakkelijken.
De...”
|
|
