| 1 |
 |
“...Querido Lezadornan.
Mi ta oirece boso aw numero 3 di Lectura
Cristiana/ boenita ilustra coe historia koe toer
Cristian mester sabi, esta : Historia di Testament
Bieuw i bien pronto lo boso haja den numero 4:
Historia di Testament Nobo.
Leza nan no un bez, ma muchoe bez. Pa un
Cristian ta necesario koe e conoce bon historia
saca for di Biblia Sagrada. Ta di spera koe pronto
lo no tin un cas sin dj. Pesai nos a tene su
precio barati'simo, cumpliendo di es manera
coe deseo di Su Santidad Pio X, koe ta pidi pa
nos pone toer Cristian na ocasion di haja e Lectura
di Biblia na cas pa nan leze i studi coe amor.
Pietermaai.
Na fiesta di Pascu di N. S. H. C. 1911.
fr. Alph. L. M. J. Jansen.
S. O. P....”
|
|
| 2 |
 |
“...Caida di promer hende.
Dios a cria e dos promer hende den inocencia
i santidad, i a pone Adam i Eva den un hardin
delicioso, koe jama Paraiso terrestre. Un rioe
grandi tabata corre den es hardin.
Tabatin aja toer sorto di paloe boenita i nan
iruta tabata dushi; nan por a come di toer fruta
di paraiso, fuera di paloe di conocementoe di bon
i inaloe, koe tabata meimei di es hardin. Dios
a bisa nan : Boso por come di toer paloe di
paraiso, tuera di paloe di conocementoe di bon i
maloe; pasobra dia koe boso lo come di dj,
boso lo moeri. Nan mester cumpli coe es
mandamientoe pa doena Dios prueba di nan amor,
di nan beklad i di nan obediencia. 1 Dios a
menaza nan coe morto, si nan no cumpli coe
SU mandamiento.
Diabel a mira, koe hende lo gana es bienaven-
turanza koe el a perde pa picar. Su odio contra
Dios i codicia contra hende, a haci tenta hende,
pa nan perde bienaventuranza eterna. Pesai
diabel a toema curpa di un colebra i a puntra
Eva : Pakiko Dios a taha boso...”
|
|
| 3 |
 |
“...Josef a conta nan. El a bisa nan, koe den su
sonjo a figure, koe el i su roemannan tabata
mara maishi na coenucoe i koe su boshi a keda
para net i koe boshinan di su roemannan a baba
nan cabez pa su boshi te na suela.
Den un otro sonjo el a mira solo, luna i diez
strea tabata ador.' Es ora ai su roemannan a
grita: ,,Lo bo ta nos rey ? lo nos para bao
di bo mando ?
Porfin odio dj roemannan a crece asina tantoe,
koe nan a resolve pa mata Josef.
2. Un dia Jacob a manda Josef na coenucoe,
camina su roemannan tabata warda bestia, pe trece
noticia com nan a pasa. Su roemannan a mir
di aleuw i nan a bisa otro : Mira nos sonjador
ta bini: bam, larga nos mat i tire den e poz :
i lo nos bisa : un bestia feroso a mat, i anto
lo nos mira, Ri probecho su sonjonan a doen.
Ma Ruben a trata pa kita e idea atroz for di nan
cabez i dici: No mat, no drama su sanger;
ma tir den e poz ai koe ta den mondi i boso
man lo keda sin mancha. Ruben tabatin idea
di saca Josef despues for di...”
|
|
| 4 |
 |
“...mal muher a acusa Josef falsamente i nan
cere inocente den prison.
XIV.
I. Josef den prison 2. Su salbacion.
1. Dios a haci, koe e cipier di prison a stima
joset masha ; no solamente el tabata trat coe
- el a doen tambe mando riba
tabatin tambe mayordomo
masha carinjo, ma
otro prisonjeronan.
Den e prison
panadero di rey.
Un dia koe nan tabata masha tristoe pa un sonjo,
koe nan a sonja, Josef dici: ,,Conta mi es koe
boso a sonja.
Es ora e gran mayordomo a bisa :
Mi ^ mira mi dilanti di un paloe di druifi koe
tabatin tres rama. E paloe a crece, el a bira
berde, tiorece, i porfin el a doena druifi hechoe;
i mi tabatin beker di Pharao den mi man, i mi
a toema e druifinan i a primi nan awa den beker
i a doen despues na Pharao.
Josef a cuntesta: E tres rama ta nifica tres
dia. Despues di tres dia Pharao lo corda nba
bo i 1e pone bo na bo puesto di promer. Mi...”
|
|
| 5 |
 |
“...38
XV.
Promer biaha di roemannan di Josef na Egipto.
Den e siete anja di abundancia Josef a larga
coempra toer trigo, koe el por a haja na toer ca-
mina i el a warda nan.
Awor a sigui e siete anja di secura i taba-
tin miseria i hamber. Jioenan di Egipto a bai cer-
ca rey i a pidi pam. El a responde nan: ,,Bai
cerca Josef i haci loke 1e bisa boso.
Na tera di Canaan tambe tabatin hamber. Ja-
cob a tende koe na Egipto tabatin abundancia
di trigo; pesai el a bisa su jioenan: BaiEgipto,
bai coempra loke nos mester.
Asina nan a mira Josef, nan a baha cabez te
na suela p. Josef a reconoce nan mes ora i a
corda na e sonjo koe tabata cumpli awor.
Ma promer koe el a haci nan sabi, kende e
tabata, e kier a poerba su roemannan, pe mira
si nan a bira bon hende. El a papia severamen-
te coe nan i a puntra nan. Di oenda boso ta bi-
ni? Su roemannan a respond: ,,Di tera di Ca-
naan pa coempra coeminda necesario. Josef a
bolbe bisa: ,,Boso ta spion. Masha spanta e roe-
mannan...”
|
|
| 6 |
 |
“... su jioenan. ,,Bai
atrobe i coempra un poco coeminda pa nos. Ma
nan a responde; ,,E bomber a bisa nos bao di hu-
ramentoe, diciendo; ,,lo boso no mira mi cara mas,
si boso no trece boso roeman chikitoe. Contra
su gustoe lacob a larga Benjamin bai porfin coe
nan....”
|
|
| 7 |
 |
“...Conforme e roemannan a jega Egipto, Josef a
larga drecha un comementoe pa nan. Un mayor-
domo a hiba nan palacio i Simeon a bolbe bini
cerca nan. Ora Josef a drenta, nan a baba nan
cabez pe i a ofrece nan regalo. El a papia ma-
shd amistoso coe nan i dici:
,,Boso tata bieuw, koe boso a papia didj.eta
bon di salud? E ta na biba ainda? I mirando
Benjamin, Josef dici: Esaki ta boso roeman chi-
kitoe, koe boso a papia coe mi didj? I papian-
do coe Benjamin, el a bisa : Mi jioe, koe Dios
tene misericordia coe bo. El no por a papia
ni un palabra mas ; su coerazon tabata jen. El
a sali for di sala i a jora ; un rato atras el a bolbe
bini.
El a moenstra Benjamin mas honor koe su
roemannan. Nan a ripara esai, ma nan no a
bira codishi.
Nan toer a come i bebe, i tabata contentoe.
Despues di comementoe, Josef a larga e mayor-
domo jena nan sacoe coe trigo, huntoe coe nan
placa, koe nan a paga. El a mand pa sconde
SU beker di plata den sacoe di Benjamin.
Su manece nan a bai...”
|
|
| 8 |
 |
“...mayor, t na esun di mas chikitoe ; i ata, ora
nan a sagudi sacoe di Benjamin, nan a haia
e beker.
Toer a keda spanta i a bira susta ; nan a ranca
nan panja kibra di tristeza i sin papia un palabra
nan a bolbe bai ciudad. Josef a haci manera e
ta masha rabia i dici; Pakiko boso a haci e
cos ai ? Nan a respond : Kiko nos por bisa?
Dios a haja un malicia den nos; nos toer ta
keda catiboe di nos Senjor. Josef dici; N,
esun koe a horta mi beker, ta keda mi catiboe ;
ma boso por bolbe bai liber cas di boso tata.
Huda a jega awor un poco mas acerca i a
papia : Mi Senjor, mi ta pidi bo, larga bo sir-
bidor papia un palabra coe bo, i no rabia coe
bo sirbidor; pasobra despues di Pharao bo ta mi
Senjor. E promer bez bo a puntra bo sirbidornan:
boso tin un tata un roeman ? I nos a responde
bo : Senjor, nos tin un tata bieuw i un roeman
mas chikitoe, koe nos tata den su edad altoe a
haja, i koe su roeman di tata i di mama a moeri ;
e ta nico jioe di su mama, i su tata ta stim...”
|
|
| 9 |
 |
“...a responde : ^,Boso sabi koe mi esposa a doena
mi dos jioe bomber. Un a bai i boso a bisa: uri
bestia feroz a mat; i te ainda e no a bolbe.
Si boso hiba awor esaki tambe i cualkier desgra-
cia companj na camina, anto coe duele boso lo
larga mi cabei blancoe baba den graf. Si awor
mi bolbe cerca nos tata sin e mucba, sigur 1e
moeri di tristeza, pasobra su alma ta mucboe
pega ne. Mi a keda responsable pa e mucba ;
pesai mi ta keda bo catiboe, ma larga e mucba
bolbe coe su roemannan.
2. Es ora ai Josef no por a resist! mas ; el a
coeminza jora i did: ,,Mi ta Josef, mi tata ta
na biba ainda ? Su roemannan a spanta masba,
ma Josef a papia carinjosamente coe nan i dici:
Jega acerca ; pa boso salbacion Dios a manda
mi, promer koe boso, na Egipto, pasobra tin cincoe
anja mas di bamber....”
|
|
| 10 |
 |
“...Caba Josef a braza Benjamin i toer su roeman-
nan, koe toer tabata jora di legria.
Josef a pap;a su roemanuan maloe coo bon. El a had
auto caba Joke Mesas a. sinja hende despues: Had bon
na esnan koe tin odio contra boso.
XVII.
I. Jacob na Egipto 2. Su raorto
1. Josef a larga su roemannan bai i a doena
nan regalo masha precioso. El a manda nan trece
nan tata bieuw i toer su posesionnan na Egipto.
Ora su roemannan a jega cerca nan tata, nan
a sclama: Josef bo jioe ta na bida; i e mes ta
reina riba toer tera di Egipto. Promer ora Jacob
no por a kere, ma ora su jioenan a cont toer
cos i koe el a mira regalonan ricoe, el a grita:
Basta pa mi; mi jioe Josef ta na bida ainda;
lo mi bai i lo mi mir promer mi moeri.
Jacob i toer su familia a bai Egipto. Josef a bai
contra su tata. Asina el a mira su tata, el a boela
sali for di wagen. El a cohe su tata braza i a jora
di legria.
Jacob dici: Awor lo mi moeri toer sosega, pa-
sobra mi a mira bo cara atrobe.
Pharao a...”
|
|
| 11 |
 |
“...aire a jena coe sangura, koe tabata torraenta ben-
de i bestia. Ora e plaga a caba, i koe Pharao a
persist! di no larga pueblo di Dios sali for di
Egipto, Dios a jena aire coe toer sorto di mal
bestia, koe tabata boela, i koe a tormenta toer
bende. Caba a bini un peste terribel den animal;
despues bende i bestia tabata tormenta pa mal
jaga. Boz i grano di ijs spantoso a destrui toer
cos na coenucoe, i dalacotji a devora toer loke
a keda para ainda. Por ltimo un tiniebla di
mas grandi a tapa tera di Egipto tres dia largoe,
asina koe ningun bende no por a mira otro.
Es ora ai Pbarao a bisa Moises: ,,Bai boso
toer, i baci boso Sacribcio, ma toer boso bestianan
mester keda aki. Moises a respond, koe el
mester larga toer bestia koe nan tin bai, i koe
nada di nan no por keda na Egipto.
Auto rabiando Pbarao dici; ,,Bai for di mi i cuidao
koe mi no mira bo cara mas, pasobra dia koe lo
bo paree mi dilanti trobe, mi ta larga mata bo.
Es ora ai Moises a pronostica Pbarao e...”
|
|
| 12 |
 |
“...a bolbe bini na su lugar i henter ehercito di Pharao
a hoga.
Israelitanan, mirando nan salba, a reconoce i ala-
ba omnipotencia di Dios i Moises a canta coe pue-
blo un cantica na accion di gracias na Senjor.
2. Siguiendo nan biaha, Hudioenan a jega na
Mara Tnan a coeminza murmura contra Moises,
pasobra nan no a hanja nada sino awa amarga.
Pa orde di Dios Moises a tira un paloe den
avva i awa a bira dushi. Ora nan a jega den de-
sierto S/r, nan a bolbe murmura, pasobra nan no
tabatin carni ni pam. I mira^ banda di atardi un
cantidad grandi di pahara a boela, den desierto,
asina abao, koe nan por a cohe nan coe nan
man. Su manece asina leuw koe nan por a mira
suela tabata tapa coe pipita chkitoe rondo iblan-
coe. riudioenan a
fica admira i un
tabata puntra otro:
Ta kiko esaki-
nan? Esaki ta
pam koe Senjor
a doena boso pa
boso come.
Nan por a reuni
cuantoe koe nan
tabatin mester; ma
dia Biernes- nan
mester a toema
dobbel, pasobra
dia di Sabbath
manna no...”
|
|
| 13 |
 |
“...coeri bai, asina koe Hudioenan a pasa rioe Jordan
sin moeha nan pia. Hudioenan a come di fruta di
tera i manna a stop di jobe for di cieloe.
3. Israelitanan a jega awor dilanti di ciudad di
Jerico, koe tabata rondona coe muraja altoe i
fuerte. Pa orde di Dios durante seis dia nan
mester a pasa rondo di ciudad un bez pa dia; ma
di siete dia nan mester a pasa siete bez rond
di ciudad. Di siete bez koe nan tabata pasa nan a
toca trompet i Josue a sclama: ,,Dal un gritoe,
pasobra Dios ta entrega boso e ciudad den boso
man.
Renter pueblo a dal un gritoe i murajanan a
cai i Hudioenan a drenta Jerico. Nan a destrui
i cende na candela. Despues nan a podera di e
otro ciudad Hai i nan a kim.
4. Ora habitantenan di Gabaon a mira loke Hu-
dioenan a haci coe e cuidadnan Jerico i Hai, nan
b...”
|
|
| 14 |
 |
“...XV.
I. Hue^nan. 2. Gedeon. 3. Samson.
1. Despues di morto di Josu jioenan di Israel
a bandona pronto camina di Dios i a cai den ido-
latria; pesai Dios a entrega nan den man di nan
enemigoe. Ma ora nan a comberti atrobe na Dios,
Dios a manda pa nan hombernan balente, jama
huez, kende a libra nan for di manoe di nan
enemigoe.
2. Un di es hendenan aki tabata Gedeon. El
a reuni un ehercito di 32 mil bomber, pa bai
ataca enemigoe. Ma Dios a bis: ,,Bo tin mu-
choe bende. I Gedeon a baba nmero di su ben-
de pa orde di Dios te na 300 i Dios a bis:
Coe es 300 bomber lo Mi libra boso i lo Mi
entrega bo Madian. Awor Gedeon a parti su 300
bomber den tres partida i a doena cada soldb
un trompet i un tinasbi coe un flambeo cende.
Anocbi nan a pasa rondo di ebrcito di Madia-
nitanan, nan a toca trompet, a dal e tinasbinan
kibra, a zwaai e flambeo cend i grita : Spada
di Senjor i di Gedeon.
Unbez ehercito di enemigoe a spierta spantd i
a haja nan den confusion ; nan a dal...”
|
|
| 15 |
 |
“...Despues di morto di Heli, pueblo, conociendo
koe Senjor tabata coe Samuel i koe e tabata un
gran profeta, nan a eligi pa huez.
Despues di su eleccion pa huez, Samuel a
papia coe pueblo di Isral: Si boso lo bolbe di
henter boso coerazon na Senjor, kita anto e dios-
nan stranjero for di meimei di boso, i prepara boso
coerazon pa Senjor i sirbi El sol i lo E libra boso
for di manoe di Filisteonan. Toer a obedece na pa-
labra di Samuel. Nan toer a juna, a confesa nan
lalta i a jora nan picar. Dios a scucha nan ora-
cion i a juda nan den gera contra Filisteonan.
Istalitanan a obtene un victoria briljante riba
nan enemigoe; nan a recobra Area di Alianza i
ciudadnan perdt bao di gobierno di Heli, i nan a
goza paz i trankilidad perfecta durante 40 anja.
Ma como Samul a bira bieuw i e jioenan koe
el a scohe pa ta su sucesornan a kita for di camina
di birtud, pueblo a pidi un rey. Samul a had
toer cos pa kita es idea for di nan cabez, ma nan
no kier a tende i a persisti pe...”
|
|
| 16 |
 |
“...
di boso, el a grita, ,,pa bringa coe mi. Si e bati
ta boso catiboe, ma si mi venc,
sirbi nos. Esai el a had 40 dia
Saiil i henter ehrcito tabata ien
di ansia ora e gigante peligroso
tabata sali for di ehercito di Filistonan, provo-
cando Hudioenan pa bringa coen.
Di 40 dia David a bini den ehrcito pa tende
com bai su tres roemannan. David a mira e gi-
gante, ma e no tabatin miedoe di dj. Ta kende
e Filisto ai ? David a puntra, koe ta tribi
di bofon di ehrcito di Dios biboe ? I el a bai
cerca rey Sal i a bis koe ningun hende mester
mi, anto nos
anto boso lo
tras di otro.
di spantoe i...”
|
|
| 17 |
 |
“... Roboam a perde mayor par-
ti di su estado.
Salomon a pone un tribute grandi riba su
pueblo, i como subditonan no por a soporta un
carga asina pisa, nan a bai cerca Roboam i a
bise: ,,Bo tata a pone un yugo masha pisd riba
nos; haci e yugo mas liher i lo nos somete nos
na bo. Ma Roboam a responde: ,,Bai i despues
di tres dia boso bin tende contesta.
Roboam a jama conseheronan bieuw di su tata
i a consulta coe nan kiko e mester a responde...”
|
|
| 18 |
 |
“...^,No terne; pasobra e harinja den e barril i e
azeta den boetishi lo no bira mas poco, te ora
Senjor lo manda awaceroe.
I asina a socede. E barril no a bira bashi' i e
azeta no a bira mas poco, casi tres anja largoe.
I ora jioe bomber di es biuda a moeri, profeta a
pidi Dios i el a resucito e jioe.
Hen profeta, Hlias iios ta, rnira, koe Dios ta. jnoteha
SU sirhidornan. E! ta waak i-U)a nan bida i E sa juda,
nat! den toer peli^ro
XXXIII.
I. Sacrificio di Elias. 3. Naboth. 3. Morto di
Acab i Jezabel 3. Elias a subi na cieloe.
E secura a dura tres anja i tres luna, ora Elias
a bini cerca Acab pa moenstre i henter pueblo,
koe no e dios falsoe Baal, ma Jehova ta e ber-
dadero Dios biboe.
Mi sol a keda como profeta di Jehova: profe-
tanan di Baal ta 450; larga nan trece dos bu pa
mi, larga nan mata un pa nan, corta na pida i
pone riba paloe, ma sin pone candela abao; i lo
mi haci mescos. Invoca boso diosnan anto i lo mi
invoca nomber di mi Dios; i e Dios koe ta con...”
|
|
| 19 |
 |
“...E angel did: Lo mi companja bo jioe hib aja
i trec atrobe bon di salud.
Feliz biaha, Tobias a responde. Dios sea coe
boso na boso biaha i koe Su Angelnan companja
boso. Despues e hoben Tobias a despidi di su
tata i mama i el a bai. Anochi e dos biaheronan
^ jcga na e rioe higer. Tobias kier u laba su
pianan ora un piscar mashd grandi a bini riba
dj pa coh i guli. ^ i,, u ix
Tobias a spanta, ma Angel a bis: Cohe hal
trec riba tera." Nan a come un parti di e piscar,
ma Tobias mester a warda coerazon, gal ihigra
dj piscar. _
Un dos dia despues nan a jega na lugar ca-
mina Raguel, pariente di Tobias tabata biba. Ra-
guel a ricibi nan coe masha carinjo i a casa To-
bias coe SU jioe Sara.
Tobias a fica dos seman cerca Raguel, mien-
tras e Angel a bai Rages cerca Gabelo, pa co-
br loke e debe.
Ora e diez cuater dianan a pasa, Tobias a re-
gresa cerca su mayor, Raguel a doen rnitar di
SU posesion i a despidi di su jioe. Nacamina To-
bias a bai padilanti coe su...”
|
|
| 20 |
 |
“...; Tene coerashi, roemannan, i
spera ainda cincoe dia riba Dios su misericordia.
Si den cincoe dia no bini judanza, lo nos haci se-
gun boso deseo.
Es tempoe ai tabata biba na Bethulia un biuda
Santa, jama Judith, koe tabata conoci den henter
es ciudad, i honra pa motiboe di su gran debo-
cion i birtud. El a reza i roga Dios di dia i 9-nO'
chi, el a juna i haci penitencia i Dios a participe,
com lo E libra su pueblo....”
|
|