| 1 |
 |
“... Chymica a:nigmata potius,
quamaddocendumpropofitaexiftimentur. AnycroSalomon\xt
Kcgm3.Saba,yc\Hyramni Chymiaicognitionem habuerint,dceo
hic nihil dilputabimus (cum alibi, ncpein Symbolis Aurex men-
fie, lib.2. de hac qujeftioneadum fit) at prsBfupponemus eius affir-
matiuam intentiarh, veritati magis confntaneam. £a omnia,
quacunque fint (cert frmataratione & vfu) tuo candido iudicio,
optime Lecior, obfero, hoe eft, vt de non intelledis ,non tanquam
de non Entibus calculum nigellum feras, fed mdiciis, vel ut de oc-
cultis,quaenonomnibusproftant,oportet,teque eorum indaga-
toremdecet- Hxcenimmeditatione & inueftigationecontinua
dilcuntur jnon contemptu aut detredatione. Quod fi ex me qua^
ficrit, VndehancSalomonicaelapientia: auram occultam hau-
ferim ilcias, quod Deus Salomoni immediate & quafi in pundo
temporis conceft,idneque tibi, neque mihi denegabit mediate,
per preces, meditationes, inueftigationes, labores & alia media
hue...”
|
|
| 2 |
 |
“..., profubicftcleudiuerforio vtriufque: Ab altera parte ignis eo-
dem terrae perficcitatem aflllit, habcns arem poft fe, nec vnquam
quiefcit, nif mucniat terram ariam, vt font fomites, ligna, & omnia
eremabilia>feuinflammabilia; Terra autem omnis ariaaliquidpin-
guedinis,DleQiaefubftantiaevelfuiphureae continet, qua inflammamr
&comburitur; ita noftra terra ^abet arem &oleoiitatcm, qua: ra-
men non incenditur.nec igne abiiimitur j quiain igne condenlata eft,
& didieit ignem pad,eaq; nihil aliud eft.quam ar & ignis,
SABA,
iNi6MA ohfecro'.JgnU ^ terra, ejuidfunt ex iUii duohus,
n. 0^ mox definam pro hac vice f
SALO-...”
|
|
| 3 |
 |
“...XS SEPTlMAKTiE PHIL O S O P H I C iE
S ALOMO N.
Enigma Reaequidera ceiifestterra qmntitM refj^eltt CCeli
cumjmodt efi f
HYR AMVS.
In mundo maiore eft adeo exigua, vt non compaianda fit cum cce-
leftifLipenoiisegionisjiniocantilla, vt fiterra euet anobisineadem
remotionecumftellisfixiseiufdeniilluminationis, non pofiec vidcri
anobispi-xparuitatc.Ideofemidiamcterrea-ceinnulladiicrentiaeft,
tefpedtu horizontis meridiani, aiic ^quatorisj quki omnis circutus
magnus prjefurnitut nihil de fua fUone intennedia iupra & infra
terrainamictere, vt pater in quadrantc obferuarorio inftrumcnto
aliisque; quamuispneciscloquendo terriE imidiameter amittatiir,
veladiiciatur,hoceft/patium 859.milLGerm, quointenialla, Sol,
Iuna,&fteIiae,quoquelunt a nobisremotiores, circaortum &oeca-
fum, quam circameridianum aut Zenit: Vndepatct,quantum coecu-
tiamus&oculis &intelled:uin cceleftibusillisinquirendis. Atterra.
Philofophicafliicoelieftferradixnumeri perfeAi, refpeilucubifui
duplicati: funt...”
|
|
| 4 |
 |
“... vniuerh continentis eft,
line quo inedia, hoc eft, vacuum,fepe con tingeret, aut natura: remm
inter ft conciderent & deftruerentur. Ar eft,qui philofophico fcEtui
datartus,vitam,&:motum. Eftautem nihil aliud hic ar, qnamfub-
ftantiamobilis,fugax,&inconftans, quae quouis nutuVulcani mo-
ueri &abigipollt, vteiuslocusnoninueniaturamplius} multumq;
afllmilatur menftruo mulicris, quod licet vile habeatur, velut excre-
mentum ecorporeexpellendum, ramen hominis,nobiliffimianima^
lis,potiirmia caufamatetialisexiftit.
H Y 11 A M V S.
De Vento & ^re fat is: cjUaero, num ^ruina^
grando,nix ^ glades in o^ere philofophico adjint}
SALOMON.
Hscquatuorafrigorisvehementiafiunr, Scnullocalore indigent
ad fui generationem ; Opus autem Philofophorum calore & non
frigore perficitur ; Ideo diuerfarum caufarum cfFcdlus quoque funt
diuerfi, necconueniunt in eflentia. At fimilitudinariadell&h^c
quatuorhuicoperi.nemodubitabit. Pruinafit,fi vapor de die fubla-
tus,frigore nodis repercutiatur...”
|
|
| 5 |
 |
“...p SSPTIMAN^ PHILOSOPHIGi
clum, frHmsntiyjan^uinis,pijcmm, ranarum, 0* hU
hum ?
SALOMON.
Hxcpotius inter oftcnta vel miraculofa eft referenda^ quam na
tiiralia: quianamrain acre ralia non abfcondir, aur feminat, mult
minus nutrit, vel augmencat: Ideo Ine tacet & quicfcit. Oporcct
igitur vt alterutro modo eiiifmodi rariora contingant, vel diuino,
quo Mofs vfusante Pharaonem .dBgypti Kegem, vel diabolico, quo
magi&nigroraantici^gyptii vtebantur. C^ihacnaturaliterexcu-
fare conanturper vim turbinum, quibus fnimenta vel alia eiuf-
modi in acrem raptafint, vnde poftea in modum pluuia decidant,
falluntur. Ita quiranarum femina cum aquis attniciaperradiosSo-
larcsinnubes, veluci&: pilcium, ex quibus inmtbibusran.t&pirccs
exortilint, affirmant, aliquiddixiffvidentur, fed nihil, quodrei aut
ratioui fitisfaciac. Malumusigiruriliahyperphyficafateri, quamle-
uiculis ratiiinculis demonftranda afllimere. Hue fpetat vitulus,
qui integer aliquando ex nubibus cecidiffe legitur, nefeio...”
|
|
| 6 |
 |
“...(4 'SEPTiMANiE Philosophic^
Sc heroibns nihil impo ffibile putarunt fuifle faiftu, vtq; illi in colum
fint translacijfic quoque eonini aninialiain {ydctamigtafle. ^Deleari
itar Dii, Des, Nymphs, heroes, c heroins a.Ds ortum iucentcs-:
Deleantur fabuls &:fatamonftrofaiis fingulisaficripta, aut potius
(us origini.& proprio fiibie
|
|
| 7 |
 |
“..., nempcphilold-
phicum,quidam ab arte reiiciunt, videlicet commune. Vcriufque te- Teftimo-
ftinioniaquam plurima vnus habet Ro/arius: De communi Itcrelrt; oiade nro-
PaHUfermentam&cocUaellperfeausinfuoftatufeueffe, &adfuumvltimum
finem peruena,nec exeo plus potentfermentari.Sicell mauro. Aurumpurum de-
dudume^ per examen ignis incorpus firmum 'ftxum, &cum eo amplius fer-
mntare,omninempofttbileeliapud Pbtlofoplm-, nift babeatur materia prima
tnetallorum.inquareftoluaturaurtim (hoceft,philofophicum) mprtmam
nihil fieri pote-, quo-
niamrerumjpeciesperfreiain fud naturdmnmutatur, fedpotiuscorrumpitur:
mq^ex irnpcrfedopenimfecandian artem aqulfieripoteft: Ratio eli,quia ars
primas dijpofttiones inducerenonpoteft-, fed lapis...”
|
|
| 8 |
 |
“...
igneintenliflImo,ideoqj inutile fit Philofopho.
SABA,
Sivilius adhuc Adarteidfit,annonJulphurphiloJophi- ,iEnigma
cum latetmjtlice,autlapillisalbis, ejuibusipfumferrumin
chalybemf^iturj vnde Mar te jixius eorum fulphur vi^
deturf
SALOMON,
Dehacopinione quorundamphantafmataextant, qua?adeoiiinC
averitate aliena,vt nihil cum ea cmune habeant. Vilitas eft quidem
inhocfubiedlo, id quia nil Mcrcuriiinlhabeat, quoiblototates
perficitur, ab arte reieiftumeft. Sulphur[quoqueoletfilex, fedvul-
gare,quodPhilofophianonadmittit, Rufticus hic eft craftlisq; in-
fus,potins Melibgei alicuius, cui in nuda filice peperit ouicula, quam
L 3 Phi-...”
|
|
| 9 |
 |
“...Tertia Dies: De Terr.^ Fossilib. 89
virilibus in mare abiedHs coaluit Aphrodyte ranta pulchrirudine, vt
reliquas Deas omnes antecellat. S unt autcm viriJia nihil aliud,nifi ge-
nera tionis membra, hoc eft, fulphur comburens, argen to vino in ipc-
ciefiimi, admixtum, primum agens adgenerandum fcerum philofo-
phicum.Hocdumfcgregaturfeuamputatur, ceflatquidemaugmen-
tatio natiiralis grani perfedi, & omnis generatio ; at ex eo fulphur
philofophicum editur, quod in argen ti viui peramplo mari coalefcir,
& dicitur noftra Venus, feu Cbryfocerallum.
Saba.
Qmd V'cnus cum Adartehabet commercii f jenioma
SALOMON. 4-
Q^od Beia cum Gabritio lilaenim fcemina; hic vireft. Vtriufque
proles Harmonia,Cadmi vxor.
SABA.
In Qtdmo mees qnajlionis initium 'vt fuit -, ficnunc /^Enigma
*vxore eiu/dem, V^eneris fiUa, fHhfflo.
HYRAMVS.
Magnum rlifquifitionis philofophic campum ingrefli fumss,
cum deTerrsfoftilibusfcrmo fit. Ha:c enim in filentii tenebris cum
generetur, ante mille annos forte...”
|
|
| 10 |
 |
“... mafculo cnim (permate nifi vis agendi prima admerit,inane eft,
& holpitium abfque ho(picc,fiue campana abfq; piftillo.
HYRAMVS.
Qui fit ^quod mater mor talii a filio immortaliin 'vteroj£,^iGu.\
eins exifiente a morte non vindicetur in 'vitam, hoe eft,
Saturnus a Diana imtentutirefiituatur>autSole^,
S A L O M O N.
Delia, debira, & morbos parentiim, inprimismatris, illc, quiin
vtcro eftmorbofo conceptus,&: concrctus, atqiie hincmorbisobno-
xius, tollei c non poteft,nifi prius ab iftis maciilis lir liberatusomnino,
& in fublimiorem puritatis llatum euedtus: IraSol in vteroSatiirni
cxiftens,nihil illi perfelionis, quam ipfe n habet, concedere poteft:
M z Atft...”
|
|
| 11 |
 |
“...Tertia Dies: De Terr^ Fossilib.
trihuunti in medicina corporis humani primas' Qj^
tua cfi, R ex Seremjlime, de hijcefententia ?
SALOMON.
HiccftiHefpiiitus, qui pliirima arcanainfuanatura abfcondit,&
Giiiiis dotes omnes nemo hominum fimul & femel coniprehcndere
valeat, vr nee Aichitecliis circiili, veliiti Bafilius teftarur. Illud, tan-
qiiam Africa, femper aquid noni artificibiis gignit, florcs, aqiias,
olea,ralia,bairam3,crocos,tind:iuas volatiles, virra,&inniimera alia;
qua: tarnen aliqiiidviolenti & vcnenol non rato fub palliopra:para-
tioniSjVt anguem fub herba, tegunt,&pro medicina falutarimortali-
busingerunt. Mciciniusefl:,&alasinpromptiihabet,vtnetantillum
iniuriaruma Vulcano vclPrometheopatidignetur, quin femper pa-
ratas fitadfagam,vtaquilaad voiatum. Huicqui eombiuetepennas
ilLefoeius corpore nouerir, habebit fpiritum ad multa vtiliflimum,
dequibns viilgo nihil ebiiccinandum erit. VerumCapricornuseft>
videneinfultet tua; firciei, teq; fupinum in terra...”
|
|
| 12 |
 |
“....; fcdnoningrcditnr.hoceftjquodfini-
ftradatmanujdextrarecipit. Manet antcoftium Rcgjs, &aulamnon
intrat,tantum abeft,qud Rcgcm Regillaexotrrare valear in tempus.
Qiiis hac Regem induat,inquancc caput, nee pedes exprimuntut,
iecquicquamaliud Eft iabulumabfqueaqua,&lampaslineolco;
cuius vtilitas nullaeft. Quidplura ? Pulchrumeft vcnenum,non me-
talIorum,(d niortaIium,quod de Venere venuftisq; dicifolet-
HYRAMVS,
Qm d ref^ondmdum illiSy (puttin luram ejuajiuerun tin jgm cv. &
emnibu hijee^ metallis, ^iritibm, Mercuriis, aquis, oleis^
Jalibm,prout di-lafunt, ^ nihil inuenientes, tot am ar tem
damnayuntfVt impoj^ibilem t
SALO-...”
|
|
| 13 |
 |
“...104 Septiman^ Philosophic^
S A L O M O N.
Q^od Gcberiifdem obcit, quiinaa-
guflis adibusconclufi,nil iniaginanturdeIndiaaut America, fed to-
uim terrarum rbcm nonampliuspaterc, quam ipfi ocuiis vidcrint,
autumant.Fatcor,aliquidfor(anvidemnr,autcxpettifunt,quodnon
fucccffitircdnonid.qiiodfcire &expcrkidebuenmt. Sitotfintmi-
ncxaliaA: mctalla, qiiot elementa literaria, turn corum compolitio
rit ram multiplex,quam literariim, ex quibus infinita: voces compo-
nuntur a fe inuicem differentcs. Non mirumitaquc, li quis centics
milleexperimcntaper o.annos autainpliustcntaflt, &artcinnoa
inucnerif.quia per expenmentacaminuenirinonpolTedifti cant Phi-
lofophi; necperflamratiocinationem, aut per vnam natarac con-
templationem,nccpcrdil:aaHthorinnfolummodo,eorumq;confo-
nantiam; fedperhaecomniallmul Diuino annuente Numinc. Vndc
non fcquicur.
Muit a expertm eSl ,& nihil ccrti o uk:
Ergo nihil vcritatiseftin arte:
Namarsteaaeftfnb allcgoriis, vcluti nux...”
|
|
| 14 |
 |
“...Tertia Dies; De Tekkm Fossilir m
^uod^viliori vfui maiieipatum crat; Secund per redudlionem in z,
materiamprimam metalia purgantur & laiianmrafordibuorigina-
Ijbus& tcrreftrcitatefulphuris immundi: Tertia* vt fiat vniuerfalis
cper minima mixtio in forma aqua,nonpulueris fupcrignem.- Quas
enimficmiicentur, non facile difiunguntur, cum aqua aquam com-
pleftatur,&proximusproximum fuum non dimittat.Ex quibus conr
ftar,nihil fieri poile in hac arre,abfqucpramilsailla omnibus decanta.-
sa in pnmam materiam redudrione..
SALOMONS
Qmmodo retexi ^jjknt metaa l
HYRAMVS.
jEnigmA;
1^6.
Eodera modo r quo Auguftus Cafar Romam reliquit miarmo-
seam, quam iateritiam ligncam repererat. Teda & parietcs de-
ftruuntur ,.&fiipetfundamentocodemex digniori materia, nempe
marmorca,jEdificanturadesdenouo;Sicenim Author Aurora;,c.i.
Separaiitur,:nquit,elementa,terrafcUicet,aqud,aer,&ignis: Terraibidemir-
Iincju'mtr,vtaliatriaelementainea valeantradicari-, fi ipfa non ejfet, ckmma
fundamentum...”
|
|
| 15 |
 |
“...-
Bec^vt alibi latius expofuimus.
SABA.
Rojaitatji reiia, adLiliumtranjeamns; mn & Enigma
hoc conutnis PhilofophUi 1^7.
S A L O M O N.
Nihil magis; Nam &hocalbum,&aurei,necnon rubri coloris eft.
Eftaliiid,quod Conualliumdicitur, &aliud,li/;w interpnaszf^el-
latum.HuicPhilofophorumopiispcrfimileeft. Illudtutiimeftabin-
iidiis jirastercuntium, propter vallum Sc munimentum ipinarum;
Hoc a lafciHiacerdonumluxurian:ium,&otioforum,defenditurle-
pimcntovariorumterminorum,&allegoriamm. Jmb,vtipfifloresli-.
iacci fpinis circumfeptialicnis,nonpropriis,nafcunturinluccm; fic
&foc....”
|
|
| 16 |
 |
“...iENICMA
198.
1^6 SEPTiMANi Philosophic^
himus'. HoceflfolatiummccftarumyVefelorium fcne^Ufi
tisy gaudium muentutis.medicamenttim dolor yjcuNe*
benches: Cui illtus inuentio ajjcribitur ?
^ S A L O M O N.
Ofiridi apud i£gyptios; Dionyfoapud Grarcos; & Baccho apisd
Romanos; qui quoquG (Unr vnus &idcm ipbus & fadtisin allcgo-
riis; Omneshidfuishnguncuriu ludiampenetraflc cumcxeicitu,po-
pulosq; cundtos fibi Jibdid i (le.quibus vinum & vitium culmm mon-
ftrarinc, humanioresq; ritus birbaris indicarint. Varijillisitinerum
comits affignantur, vt funt Sylitani, Satyri, Panes, Silenus, Muf2e,&
multialijadieitatem,rifus, lukisjfaltusj&iocosproni. Amphisba:-
na,duplici capite fetpcns ab co occifus, & innumeraaliaprteftita qua-
miraGulosdiciin,tur.Sed nihil aliud liisfigmcntis Dionyfiacisindi-
catur, quamhumidior pars lapidis,qua foiiiit, mollit, & humeftat
partesficciores & compadaseiufdcm. Hec vinum inucnit Bacchus,
DionyfuSjVel OfiriSjhocidem docuit mortalesjidcfl,artifices...”
|
|
| 17 |
 |
“...£4 SsPTiM^ANiE Philosophic A
dorem: Pallas vei fapientie Dea, gauderoica, vt pacifica, remit
fumpui piiigiics reddens frudus, Qu^ h;ec arbor fomacibus Irece-
ci ncre, inde propri Chy mica dl:, ciim Pallas eiuidem artis Dea
ik; VndeMiiemis delcribens ignem contra namrain,;^i>,inquirs,.
fbilofophiatstalisesl, quedem materia binapartitione partitur: aut en'm eim.
tnateriaexJlercpreoHtllo erit compoftta:, aut ex foliis olmarum: Nihil
quedigneminxonibuJHeneaqualem facial perdurare mdm hit-,.
SALOMON,
jgNiGMA Offidda Moto arbore r Myrrha exijimandum e£t
7. H-YRAMVS.
M'omsarborum vltima floier, exadco iamfrigore; Vhde prude^^-
tillima vocatur a Poctis: De hac Politianus in Riillico
Moxvhi iam fapiens capitfrndefcen 'dorus,.
Atttquidemfapiens,nunc.ambmofa,necvlm.
Qu&pdiatpomum,fsd fericapenfa nnmftrat..
Mxc cum folds luis bomhycibiisalimentum, bombyces Icrica fua fn-
lamentai hare veftimcnta, baec pompam dc liipcrbiam, imdaiuhorita--
tem,nobiIitatem,doL'hinam,&: lapiendam...”
|
|
| 18 |
 |
“...1^8 SePTIMAN^ PhiLOSO PHICv
SABA.
jEnigma Sed ad voUtilium natmam accedamti^, CjUae ex iU
^40. niaximheUhratafuntt ^incone^hilojcphica manjuep
fala ?
S A L O M O N.
Gallinacea genera,Coruus,Coluu)ba, Pauo, V ultur, Aquila, Ibiif
/ScPhocnix.
SABA.
iENiGMA *De Gallinaceis cjuidtradunt f
i4i- SALOMON.
QnpdSolphilolbphicusegeat Luna,vt Gallus Gallina. Etfienim
Gallinsnonnunquamabfque Gallo pariant oua Integra ex Icfe, ra-
men ea pullis excludendis noninlcruiunt, nempc viatiua&calorc
fpirituofo deftitiua.quiin fpcrmate Galli, tanquam propiio fubiedo,
continctur, ouisq;includitur. Vnde Auicenna admonetartificesin
libro de Anima, vt accipiant oua Gallinarum nigrarum, quibusad-
fueritGallus: fine eo cnim nihil valere. Et in Epiftola Solis adLu-
nanijdicit Soli Luna: O Sol,tumei ndges,ficut Galliu indiget Gallina, &
egoLuna indigeo operatisne tua, De ouo gallinaceo Plato Philofophus
apudRofanum, Habemus,m(imt,exemplutninouo,quodputrefcitprim}i,&
tuncgignitur puUus,qui...”
|
|
| 19 |
 |
“...Qvinta Dies; De Animalibvs. 169
Coruum efle opcrisinitium, ac nifiilleprscelTerit, nccPhoenicisad-
uentiim (pcrandum elT: Et Riplteus in 5.porta;Elementamifietua,co£~
qua^fapienter, &temperato in caloreferua,ante omnia cauens, ne nimiocalort
in cineres vedigantut ,pulueyemJiccutn,yubicundum,inutilem ,jid in puluetetn ni-
grum, Corui roflrofmnlm: Et in Rccapirulatione dicit, appareieintcr
colores varios Coimroftriiinnigtum, vtplunibuni; Idem in i.porta;
TumgratiasageDeo,qubdopus tuumJitinceptum; nam in hoe hahesftgnumve-
nim,quod in nigredtne tibiapparebit; Corui caput hoefignum vocamm, ^ aliqui
hocnominantCoruiroftrum:Vn-decon(izt,mhacancConun-neSeboni
aufpicij, contraquamantiquitiis habitus cft: Nihil autem aliiidper
Coruum hic fignificatur, qudmnigredoomnium priminoperere-
dleinccptoappaientc; De qua Arnoldus: Quicunq^colorpoHnigredinem
apparebit, laudabilis eR in turba Philofophorum: Et cum vtder mater tam tuam
ienigrari,gaude, inquitRofarius, qutaprinctpium eRoperU...”
|
|
| 20 |
 |
“... didifa fiint, fed'abignaris Riftorico*
accepta & intclledla. Nihil enim aliud quampars,agpns,-Lipburi;
philofophico adempta-, per membrum genitale reicdhun rcvcra inv-
tlligitur hoceft:, lulphiLcombuftibile Sccombiuens a quostan-
quamprimo agente fulphurphirofpHicumgeneratur; fi veroidad-
elt hiiicj.philorophicum diciinonpoflet j.elierqj corruptioni.obnor -
sjum..
HYRAMVS..
Sed'nos hoe agamusSntne plures miriE-nauiraE pilces quiali^-
'^id myfterii Chymici occulfcent ?.
SALOMON.
^nt^rxem^cChArAceiPad^luiiEtVmifilamif^liampetra'tlucernaiLo^...”
|
|