| 1 |
 |
“...^ N I G M A T V M.
PythentSe, ib ApollimfagittUimeremftuty buc(yuoj^fpe£i($,
*^ddfihi veilt E,:hidnA,tot monflrorum mater, jgg
.K^nHercnTuhj/dra dtfferaiab echidna r ali etus generis firpmibut
26j)
vipera philofophis cogmta. ^yt
^^AtdCAHpifit^cur.a viperamorpabeadimremediumfibiquarant, ijt
. aliaferpentumgenerajint, quaofmfMlo/ophuaconueniant. 27z
' ^^uidSdamandraprsJletinhacarte. 27$
Mi/i^i/civ/usinphilofbphiaqm. 2jg.
^isfit finis vel'vfi'sinfeiorum in mundi). 27s
l^nvnqmmhactantillanocumntmortalihus. 276
^ttidinJaa.adMtdicimmaurigtnamsonferant, 277
^mmodohoc in infeSufiattuidens. 27S
^jfiddeaptbusdicendum. 277
fit nutla (xifterent apes innaturay on ex fiola putrefdiione apes prafittci
289
^id de bombyce cnjndum. 28e
Aanealiainfelerumgenerafint.quaexputrtfamonemantur. 282
SEXT,r£ DIEI,
X)jsHomine,cuiusi£nigmata funt
jiumer jS.
iCurtmta diuerfitas inhttmanafatieobJruetur^vtvixduoMenachmi
inmillemjriadibmoccurrant. 283...”
|
|
| 2 |
 |
“...
mentis.
Ex vapotibusarcendentibnsvifcofisfiunt Cornet. Cornet*
Cumveraliciibirarefadluscfi: ar.SoIatttahitvehemctiusvapo- '
fes, &ficnonnunquam quid craiions materiscum illiseleuat (vt
qtioque fieripoteftperigneni vehementemarcn vclcincrumin-dt-
ft:Ilationeaquarura,vtaliquid teirdirioris niateii vnacum vapori-
tus aqueis attrahatur) qn materia craflior in ntibibus confiftit;
^uianubes, vtrelatumjnonfuntadhucpurgatusar; Et fifiatmaior
incopia, natura, qu ibi qu rcgnat, vt abi, nititur purgare mi-
besmotuquodam,^quificcontingit: Ignis,icucalor,quicftinarc,
per omnes mibes tranfcurrit, & icparat hcterogenea, hoe efi, tcrrc-
ftrcmmateriam in vnum locum, compingitq; camfortitcr; Deinde
jmpetefadio, cxareillpcalidofitignis, qui vehcinentiori motione
&riilgnrationeproiicit tcrreftrem materiam deoidiim ad tcrram; At-
que illa dl lapis fulmineus, vis autcrn percutiens illius igniseftfi.il- L^pjj
men,quod penetrat omnia, &occiditanimalia. Lumen ignis emiffi m^neus.
eftfiilgur. fulmcB...”
|
|
| 3 |
 |
“...Secvnda Dies: De Meteoris. 47
quando pluuia fic inter dccidendum congclcturfrigore. Gladeseft
aqua congelaca frigore.De niue Pora Aureokis fic inquit i
Ergo Hiiitm cum tu vitro deraferUauri, &c,
EtBafdiiisin i.daue: i^enenimvtileeB, AquiUnidumfuumin Alpibuspo-
nere. Nam puilt, eius pra frigore niiiii in fummitate tnontium morerentur: Et
niox : TumPLito ventum afflabit, &exfrigidodraconeigneumjpiritum volati-
em eliciet, qut fuo magr.o calore aquiUpennas comburet, ac fudortfictm bal-
neum excitabit,adeti vt nix in fummis monttbus colliquefcat,&aqua fiat,que mi-
nerale balneum bene praparetur,ac Regtfortunam &fanitatem tribuat. Ita 5c
eglade fepcnumei'o loquunmr Pliilofbphi. Ex innumeris vniun
urhdar: Rof rins: Siglactes, inqiiit,poniturinaquamfimplicem, foluitur
t,i ea percalorem,^reditmprimamfiibflantiamaqueam,rficaqua tingiturex
vtrtute occulta, qua fint ingUcie. Si autemglacies non refoluiturper calorem in
aquam,non contungitur aqua,fed tn aqua tacet, necillam aquam...”
|
|
| 4 |
 |
“...Tertia Dies: De Terr^ Fossilie. 79
ficut efl in Menurio: Imo Mercurim in t^idihus notis ejl perfeBiJmus: Item,
incap.j.dicitur, in Marcajitaejlnatura Mercurijmortificatiemedio-
triter praparati,qutmelm valet: Etaddit; ifte Philofophus infuis operibmfo-
lm vult naturam Mercurij, fed tota Solisnatura efiexMercurio, vt dicitiir
cap.8.
SABA.
Si Afercurita efi materia, omnis Mercurm Mcr .enigma
curiah m e^entitm haheat, aclec 'vt exaqtto, per tinln-
r am, t anquamfor mam, in aurum mi^ret, cm non 'vulgaris
erit materia I
SALOMON.
Non ncgandiim eft, Mcrciuiiira vulgi cfle marcriam PIiilofopBis
Ttilem,fedpoft*iiispiaeparationem. Vtenimexcrudocoik)biibulo
abft|uepi'a;cedcnteprxpai'atione non fitcalceus (nib foit baiLaro
\^itiorum ad Natnam Liuoniae habitannum modo ) fed bene ex
prajparato; ficnecexMeiciiriocrudo Lapis Phftofophicus. Pi;epa^
ratiTsilliadininictiloin cafti eftcpotciit. Vulgaris ergo non eft, quo
vtunturPliilofophi, Alercurius; fedciusfilius,nempeHeinjaphro...”
|
|
| 5 |
 |
“... experientia monftret aut doceat. Efie eiufinodi man-
goniain natura, non eft diibium ^ attamenhomo id, quod nature ad-
ucrfum eft, nunquam iili conciliabit, adco vt generatie ex vrroque
fiat. Mineraliammeralibus, &;vegetabiliaplantisgaudent,&facile '
confociantur, at non diuerfa genera: Vnde nuftracum minio velci-
nabari quidam bnlbos liliorum alborum imbuunt, vt tilia indena-
fcantur rubea.Nihil enim commercijefthiscoloratis corporibus mi-
neralibus cum radicibus plantarum. Videre tamen licet lilia flaua,
arantiorum coloriSjCxrulea; ficrofasflanas^bellides virides; fedhac
omnesfpecies fnntinter fe difftrentes, quodexfruticc & foliis,ftipiti-
bus,radicibusq; dignofcitur.
SABA,...”
|
|
| 6 |
 |
“...SEPTIX*ANiE PhIIOSOP'HIC^
HYRAMVS.
Enigma Dc S^iritu yim exiralmudoltdetis quid mdirem, cm
^ 0* hoe o^us a^imilatur^
SALOMON.
Natura preducit viniim pro diuerfitate k)ci &r caForis diiierfunT,,
Rhenenfe, Lymphatum, Italiaun,Grscimi ,Hiipaniciim, & Cana.--
Eium,.quorumvn,umforuus&meraciusaJtero,,,quiaplusfpirituscali-
di, a Sole ipfiimpicfli,continet ; ita vt aRquaudo,]! bra vimhabeat vn>-
ciam fpitiius, aut qiiadiantem vel trientem j,vix altius natura vini ad-
(cenditjVt.opinor. Accipitur vanum natiualc,&.deftillatur,vtmons,
infpidrum per Aimbicum ,vt materiaaquofii & fcccidenta maneat
in fundo. Hicijiiritusex omni genere vmi habttur.inmaiore vel mi-
nori qandrat.e,ytdidb.im,expers omnis aquoliKKis lieer.^dn (ubie-
fto atu humido: Nonaut
|
|
| 7 |
 |
“... ;Minc & Hocnomrne Mo-
ms rapiend(lima,nobiliflima> & dodillima voeari digna eft; Maxima
cnim vimisMorifoliis hoerdpeiauineft-( quibuslmagnates, diuk
tcs & pradendores cxiftimat-i ,,induunt & tegunt, non-vt olim Adam.
ficus foliis fnam nuditatemac deformitatem) diunmodb a vermibiis
dcpalcantur,&intexturas,hominibusictexendas,abfnmantur. Fm-
ftuseinsarboris'VocanturMora,.qua;., cumpriusalbadlnt, cruore
Thysbes 3c. Pyrami rubra fada fiint. Sunt aiucm Pyramus & Thysbe;
per{onxGhymica,nempe (Sabricus& Beia,feinuicemamntes; qui;
cmadfontcm,iloccft;aquasfoiiientcsphilofopliicas,conuenirede-
ftinaircnt,& Thysbe prior aduenifler, Peana peperit in pallio ab ea
leliojidq; languineis tinxit maculisnSicreverain opcrephilofophi*
co Leasna parit, qui partus caula eft mortis amborum, Pyrami 8s
Thysb CS: Mi enim duo pereunt, quamprim um foetus leonini fint edi*
i. Pereunt autem amoris vehemcntia & dcfiderio mutu, primo
Thysbe, quia albedo prjccedit, & Diana prior in lcem editur; pft
l...”
|
|
| 8 |
 |
“... poBtotum corruptum eanimalviuens-.lta, vt idem
ha.het,abfq^corruptionegeneratiofierinonpoteU-, vndefiudeasinputrefalione-,
quiacorrupttovnmgeneratioeiialterm. Et Bafilius in S.claue: Hoe ex-
cmplisdemonftrandumnouitvxoragricolx optime: Namgallinam
nullam ad rem familiarem educate poteft, nili id fiat putrefa£tione
oui.ex quo pullus generator.
SABA.
jekigma ComnSyinaufhicata auu, quid in Philofphiaprajlat f
Mi- S A L O M O N.
Ucrmes,Etfcitote,mc[uk,
|
|
| 9 |
 |
“...^ 'IIGMA
27d.
^K)GM A
^77-
194 Septiman^ Philosophic^
vbi certa menfiuafuicprasfinita, quam cm fiiigulienecarant, ad ma-
giftratusdctulerimc. Magnefij &Ephefi) contralocuftas ordine mi-
ritariadbellumexmerunt; tantaeorura animalium fcatebant muld-
tudine: In Cyrenaica regione lex eft ter anno eas debellandi: Et in
Syriamilitariimperio cogebanturnecari, qu tarnen Parthisincibo
(vt&S.IohanniBaptJ grattefuerunt. In India ternin pcdumlon-
gitiidinis efle traduntiir, cruribus& femoribus fcrrarum vfiim pra;-
bentesjcminaruemnt. Imb ciuitatena in Africa a locuftis deletam
vel fugatam tradunt,vt a ranis in Gallia, a talpis in Theflalia,a lerpen-
tibus Amyclas,amuribusincolasex Gyaro infula, a cuniculisinHi-
ipanta.
S A L O M O N.
quid Infedla ad Adedicinam aurigenam
confermt ?
H Y R A M V S.
Nihil omnin,nifi quod monftrentrationem &modum, qitoars
eaverafitj&proccdatin rautationemetaliorixm: Si enim ractamor-
phofiseft in animalibus, qnae habent membra organica; mtilrb...”
|
|
| 10 |
 |
“... nancifcitur, quibus ex hac mortalitatis &mi-
lrix valle ad seternam bcatitudinem cuolet, & fic de lnio terreno
transferaturad coeleftem & impiternam iauentam, ex gratuita Dei
perChriftummifericordia. Malta funt in hiftorianaturaliformica-
rum confideranda homini fcitu perneceilaria, Sc imitatione dignifll-
ma,prstcriam ditam laboris affiduitatcm. Formica viuse momias
lcpeliunt,magna infuam fpeciem charitate; quamvirtiitem liabiif-
dem plsriquehominumdifcerent, longplurainuicem mifcricordis
exercerenttir opera ; Vnde non immerit quidam in formicarum
concemplatione conlniiit, vt alius, indeMeliflus didlus, in apum.
Qydt quid de ,_yi^ibus dicendum ? Enigma
HYRAMVS.^ ^78.
Illarumcoeleftis (eu aria videturorigo> cum domunculseariim,
id eft, cells cercxjuntrimentum feu ambrofia & Manna mellis, ncc
non rota profapia ex floribusoi tum ducant; llores autem a coelo Sc
aierorcm &fragrantiam mutub accipiant: Coeli virtus melli in fa-
uisexiftenri,dumadfunttamenexaminainillis,infunditur...”
|
|
| 11 |
 |
“...SEPTintANvE Philosophic^
eosqi iaignt;& ferciksretWanc. Lkm fit inpcore humano,in qir
caloi' coftlistaocuseft, vt inde pertoaim coipus diffundatnr^atper
pulmonumattrationesaiiasccmpeiatui:, &a!iqno modGremitti^
tur. In fiibiedboqoque Chymico-, Vukano opeiante,& Soknatui-
taliamul-,omnia c(>in>burerentm-, nifi Niliis humedbaret agios Chy^--
micos, &omnem conibu-ftionemprohibeiet: Sic enim Phofbphh
Nihu,in<]iikmt,aliude^.hocmagifier}ftm,quamco(]ue7earpntum vtuum,(^-
fulphur,done&vnunhfiatargentum'Vtiium, quod defcnditfu-lglmracombuftwne,,
fifueritvas hmechmftm, tta quad argentum viuumnon pofn euanefuremec ful~
pburpopt combun,mi deuaflari: quia argentum vmum nojlrumeffaquacla-
ripmanojira^ Et vtdemusper exemplum in aqud communi, quvd emne,.quod'
^Mmea^oqmtti,nunquamcomhurltur,donecipf/taquaconfumatur,quantunt^
ainque.etjam ipfe g fit form: Etquando aqua confiumpta eft, hoc,,qfiodmi
vafee^,comhurmr. EtidcoPhilofophiiufenmtclauder-eosvafis, vtaqua bene-
dicta r.oftra tm...”
|
|
| 12 |
 |
“...INDE X
^oi.^$ Alkinii & ruhdimin vnd^eat >rapt
,v^timpes&Tartarflihiv4ldtaJ!mi!an- cauji^fna,
tur, ibid. Albificd, 98.19
^yEthiopisherbeviresmugtce, 14 .18.19 .Alcinei hortij, n-j
^jfedHsyi*raj?i immeMcabi!,ii^.j.S ,Alcohol,
. ey^ffiites cttatur, ,Aldtborm^ >6i.i
. Afiwfifittios&fonteshithtrartom.fi^j.. Alecpifcis, 83.14
^]tmper 4luiuiinoutgtgnit,<)'y.^.pt-^Almantiienfes, |a
Mu^mjiaruo iJdundo{urexp}im*t, .Alembmm,if.6,calidum, 8.*
z6. AUmbictu nature, 70-34JJ
inAlfiicavixvllaplauiacadit,&cm,uj.,AlexanderBenediUm, 16.tt
ji.^i.prefertimwmediterranelocis, .Alexandri Magni liberaHtat in Ariftotf
eSraritoiaquarum aiee^&eiMpora- tem, iff-3^.36. 156.1.2.3
/o.iKm,45.10.u. cimiatmAlocuft'MexipharnuKum v^trmum, 189.8
deletammtfugatam, i^^i.^Mtgorie, uj
. Agamemnon, iz^.Almetmphjjicemiftiti., 99.25
^gathotles, ^^.anttpen..Alutntn^falmtmr*lt, 7kzx
Agens in materia, 8 o.ij .Amalgamart iscet aurtm cm Mercuri
.^griPhilofoph0rum,rfi-i-(hjmici,uZ^ vUlgi, 100.39...”
|
|
| 13 |
 |
“..., 145.2.5.4-
Anheiypus vbi,de^.U,ihi fiuflra materia e^AriJla tritieiy centum grana tgeremes^
praparatur & excolitur, 196.18,(9 131.1(5
Anhimedis mira folertia in ratiocinando, Arijlam meUis vfum & laik coagulum irt'
zo6.^.&fiqq. troduxij^efenury 196
Architellus nulluscircuarcana omnia Ji- Arifiheins, 411819
mul&femelcotnprehenderepotefi,9'^.Z AriJiottUs, 10.24. dviSi. lo.ii .htfi>ria
in Anlntedionica qua fint membra praci ammalium firipttr dtgennffimus,
puafiuefundamenta, ^o5-54 admi- Armoniacimfal, minerak^ 71. u
nera,eoplttsaitriabfcondit, 90.19.ia Arnolduscitawr, %^."xot.&io7.(fr
tyfrgentamnuum,7i.iS,z^,^o.fipara- 169.12.(^178.54.59 &190& iiZ-7
turn per magtjlermm, efi principium Ars Juccttirns natura noua...”
|
|
| 14 |
 |
“...INDE X.
. l,iip\ificmdhU-y Ittonemignibtattmfim, t4r
. Ldpponiit partihus txtrtmii fol ctrca fil Leones parhs pbilofophi agnofcunt,
fiitium hjbermm mn oritur, 48. iz. 19
&feqq. Ltopardtisvndenafcettup, iGG
Napjus nsflri mommodei, zg 8u i.zj, LeontepoUs vrhs, r4-19,
&feqq. Leontim, oppidi Sicilix, catrtpi ex vno tr>
LtrgitorvndeagnofcendiUr 104 ticigrano 10 Q^flipulmdedere, iji-
LutaceherhteaPerfiirum %egtL(gAtis in
quetnvfumdmfolitoi sepi.io.ii Lexuiion, 16043 34
Lateresinfitrnocolli, p.n L^ibrov'miquontum^inttuMeat,
Lotono, Apollinit & T^ano mater, 9 o; Ulium sonuaium, 1 zi .31-
6. eommunif ,non tfi Latom inter Jpinas, thtd.
philofopbenim,^j,.ij.i2, eiusfabula, LiUumanconmniat pMofcphia, mi-
5430 26.z7.30
l,atmpomicuiufqu&foli meridiano expo- Eilhramorttfsmm fietus philifopliici or-
Jitum,mhefciP, iipxG.ij tu mfertur, ixi.if.^G.&iiz-i-z.
l,4uridefmptio^ 14J; ^edesinterftdifermes, 127.53.
Laxatim vitivide Vis. &feqq.
Leana parit etiam ex Hyanacoita vnde...”
|
|