| 1 |
 |
“... in een luchtledige ruimte bij + 4 = 1 Kilogram.
De standaardmeter en de standaardkilogram werden vervaardigd van platina-
iridium, door de firma Matthey te Londen onder leiding van Stas en Deville.
Het alliage bevat 89,9 % platina, 10,09 % iridium en 0,01 % ijzer. Beide zijn ge-
plaatst in het Pavilion de Breteuil te Svres.
Van de standaardkilogrammen zijn 30 stuks vervaardigd, in den vorm van ge-
lijkzijdige cilinders (39 mM hoog en dik, met een volume afwisselend van 46,40...”
|
|
| 2 |
 |
“....
Buimtematen.
Decastre , DS = 10 S
Stre of Wisse BB S = M*
Decistre = dS = 0,1 S
Gewichten.
Myriagram MG = 10
Kilogram = KG
Hectogram (ons) = HG = 0,1
Decagram (lood) Gram (wichtje) DG = G = 0,01 : 0,001
Decigram = dG - 0,1
Centigram cG = 0,01
Milligram = mG = 0,001
KG
KG
KG
KG
G
G
G
Geographische maten.
1 geographische mijl, (Marine mijl, ook wel Duitsche mijl genoemd) = */,. middel-
bare meridiaangraad = 4 minuutmijlen = 7 407,407 4 Meter.
7 42n0,43U8 5SCMeatner fzm$en. gegraPhisohe W = Vu equatoriaalgraad -...”
|
|
| 3 |
 |
“...EENHEDEN, TEEKENS EN ALGEMEENE AANDUIDINGEN. 237
hoogte der plaats op aarde verandert (983 dynes aan de polen en 978 dynes aan
den equator).
1
Eenheid van tijd = gg^g deel van den middelbaren zonnedag of de secunde.
Eenheid van druk de druk gelijk aan 1 dyne per vierk. centimeter.
1 KG / cM* = 981 000 dynes per cM*.
1 atmosfeer = 1 013 663 ,, ,, ,,
Eenheid van arbeid = de arbeid, die verricht wordt door de verplaatsing van
de kracht, gelijk aan 1 dyne over den weg van 1 cM = 1 erg.
1 KGM = 981 x 10 ergs,
Daar de eenheid van de erg voor het practisch gebruik te klein is, heeft men
een grootere genomen en wel de Joule = 10 ergs.
Daar een hoeveelheid warmte gelijkwaardig is met een hoeveelheid arbeid,
heeft men voor de
Eenheid van warmte = W.E. = 1 groote calorie = de hoeveelheid warmte
noodig om 1 KG water van 0 C, 10 in temperatuur te doen stijgen aequivalent
met 423,5 KGM = 415 X 10 ergs.
1 kleine (gram) calorie = 0,001 groote (kilogram) calorie.
In den laatsten...”
|
|
| 4 |
 |
“...274
MECHANICA.
Eenparige beweging
3
T
De versnelling a is het quotint van snelheidsverandering en tijdtoename
d v d* s
a = dT = dT
De grootte van een kracht wordt gemeten door het produkt van de massa
van het door de kracht bewogen lichaam en de aan dit lichaam medegedeelde
versnelling:
_ d v d* s
P = ma = m_-j=m __
d t d t*
De versnelling der zwaartekracht = g zijnde, wordt het gewicht van een
lichaam G = m g.
De arbeid van een kracht is het produkt van de kracht en den door het aan-
grijpingspunt in de richting van de kracht afgelegden weg:
A = PI.
Het vermogen van den arbeid of de arbeid per tijdseenheid wordt afgeleid uit
het produkt van kracht en snelheid (eenheid = sec. meter-kilogram).
Arbeidsvermogen van plaats b$zit een punt tengevolge van de kracht P, die er
op werkt. Kan het punt onder de werking van die kracht een weg 1 afleggen,
dan is het arbeidsvermogen van plaats PI.
Arbeidsvermogen van beweging of levende kracht bezit een punt tengevolge van...”
|
|
| 5 |
 |
“...NATUURKUNDIGE GEGEVENS.
385
lucht zelve. De laatste is moeilijk te bepalen ; gemakkelijker is de bepaling van de
spanning van den waterdamp in de lucht (Psychrometer van August).
Verband tusschen soortelijk gewicht, gasconstante en moleeulairgewicht.
Daar voigens de wet van Ayogadro alle gassen bij gelijke temperatuur en gelijken
druk bu gelijk volume hetzelfde aantal moleculen hebben, verhouden zich dus de
soortelijke gewichten van twee gassen als de moleculairgewichten
of ook daar
7i: yi
mx vx
m'x : ma
1
v
ma vt
of daar v de ruimte-mhoud van 1 KG van het gas is, is m o de ruimte-inhoud van het
moleeulairgewicht van het gas in KG uitgedrukt of van een kilogram-molecule
[mol) en deze is voor alle gassen bij gelijken druk en gelijke temperatuur evengroot
en wel gelijk aan 22,4 M*, zoodat het soortelijk gewicht van een gas ook is
m
7 =%22,4
en de gasconstante voor een willekeurig gas wordt
P
v T
22,4 p 848,5
m T
Isothermische toestandsverandering van een gas...”
|
|
| 6 |
 |
“.... ....................................... 0 12*/,
Carbon-doorslagen 50 % meer.
Papier een halve cent per vel.
Arbeid van menschen en dieren.
De arbeid, welken een mensch kan verrichten, hangt af van de soort werk.
Er bestaat namelijk geen standvastige verhouding tusschen het aantal kilogram-
meters arbeidsvermogen door een man per dag verricht en den vermoeid makenden
invloed van den arbeid. Bij sommige soorten werk is men al vermoeid na misschien
niet meer dan 1/8 PK verricht te hebben, terwijl bij ander werk de vermoeidheid
na Li verrichten van 1/, PK niet grooter is. Voor elk soort werk kan een man
slechts een bepaald percentage van den dag belast zijn. Zoo kan een flinke
arbeider bij het versjouwen van gietelingen van 45 KG slechts 43 % van den
dag en bij die van het halve gewicht of 221 KG 58 % van den dag daarmede
bezig zijn, zoodat in het laatste geval de rust veel minder kan bedragen.
Een flinke grondwerker doet zijn grootste dagwerk, wanneer de vracht per
schop als gemiddelde ongeveer 91 KG bedraagt...”
|
|
| 7 |
 |
“... stoom
d KG stoom = 1 KG kolen,
zoodat axd bxczal zijn :
Voorbeeld : a = 80 KG
b = 25
c = 20,8 KG
d 6,5 KG
dan is dus 80 X 6,5 = 25 x 20,8.
Goed ingerichte ketels van den laatsten tijd kunnen per KG der beste steen-
koolsoorten 9 ti 10 KG water verdampen.
Voor hoever de afgegeven warmte benut wordt, dient de volgende
Gemiddelde warmtebalans van een ketel:
Onbenutte warmte in den vorm van onverbrande brandstof (cokes,
enz., dat door den rooster valt, roet, onverbrande gassen)...........6 /
Warmteverliezen door uitstraling en geleiding van voorfront en ketel-
bemetseling..............................:......................... 4
Warmte, welke met de rookgassen door den schoorsteen ontwijkt . 13 ,,
Warmte, benuttigd voor stoomvorming............................77 ,,
Samen 100 /
Kosten van 1 Kilogram stoom.
De kosten van 1 KG stoom bedragen volgens verschillende onderzoekingen 0,12
tot 0,24 cent.
Stelt men de verbrandingswaarde van 1 KG kolen op 6500 WE en is de ge...”
|
|
| 8 |
 |
“.....................765
Pond, (Gewicht)........................ 98
----- (Oud medicinaal gewicht) . 99
Ponden, (Oude), herleid tot Kilogram-
men ................................ 98
Pondemaat . ... . 120
Ponds-lood........................... 573
Pons- en knipmachines, Benoodigd
kracht voor....................... 848
Ponsen v. platen ....... 944
Ponton voor drijvende kraan .... 736
Pool, Electrische . . . . . . . 394
Poolgebieden, Bevolking en oppervlak 16
Populieren, Prijzen enz. v............1002
Porceleinen filters...................1016
Porcelein-jaspis in de Betuwe ... 69
Porinvolume v. zand ................. 362
Porphier............. 406, 493, 996997
Porphierslag voor wegen................990
Porphiertegels...................... 998
Porphyriet........................... 493
Portaalkranen, Prijzen enz. v. . 734735
Portes-brises, Prijzen v. ...... :. 901
Portlandcement ............... 526, 1036
mortels........................[ 914
Positieve lichtdrukken, Het maken v. 681...”
|
|
| 9 |
 |
“... .
---- Kaars,, .
kilogram .....
loonn, zie Arbeidsloonen.
*- meter...................
Standard (Maat).............
----- Pound .................
---- Time...................
---- Yard ..... ...
Standleiding, Ijzeren buizen voor
Standolie....................
Standpenningen, Goudwaarde v. zilv
Stankafsluiters '. 9
Starcoline bij teer.........
Statica .........
Statische stelsel . . . .
----transformatoren . .
---- bepaalde belastingsgevallen
balken ....................-
onbepaalde belastingsgevallen v
balken
Stator . . . . .
Statuario (statuair marmer)
Staven, Metalen platen en
---- Geconstrueerde ijzeren
---- Koperen . . . .
----Verbinding v. . . .
Steden, Drinkwater v. . .
---- Geogr. ligging v. .
---- Rioleering v. . . .
Steekwagens, Prijzen,afmetingen, enz
van .......................
Steen, zie ook Metselsteen.
---- kleur, formaat en prijs-der 480-484, 1036
---- Soorten, ge\Vicht en ruimte v. . 540
---- Binnen! and sche...............480...”
|
|