| 1 |
 |
“...(30 )
Van de tafel.
Het taftl laken,
Een servet,
Een tafelbord,
Ben soeplepel,
Een lepel,
Ben vork,
Een theelepel,
Een mes,
Een schotel,
Een drinkglas,
Een kelk,
Een beker,
Een zoutvat,
Wijn,
Bier,
De tafel dekken,
Aan tafel gaan,
"Van tafel opstaan.
) TH mesa.
( Tafellak.
Oen serbette.
( Oen tajoo.
t Oen koechaara di soppi., ]
\ Oen koechaara.
> Oen forkie.
I Oen koechaara di tee.
c Oen koetjieuw.
I Oen platoe.
$ Oen glas.
1 Oen kelkie.
| Oen beker.
\ Oen zouvat.
Bienja.
j Seerbees.
\ Ponee mees.
) Bai na mesa.
S Lamaanta foor di mesa. >;
. Van de spijzen.
De soep,
Gekookt vlescli,
Gebraden vleesch,
Tarwebrood,
Itoggenbrood,
Nieuwbakken brood,
Oudbakken brood.
Bruin brpod,
Een snede brood,
De korst,
De kruin,
Een boterham,
Kalfsvleesch,
Ossen vleesch,
Sehapenvleeseh,
Kabrietenvleeseh,
l Di Tcoemiendanan.
\ Soppi.
| Karnie stoobaa.
; Karnie hasaa.
? Pam blankoe.
) Koombrood.
| Pam freeskoe.
( Pam bieeuw.
I Pam brein...”
|
|
| 2 |
 |
“...m
Bierbrouwer,
Verwer,
W ij nver kooper,
Kleermaker,
Knoopmaker,
Hoedenmaker,
Schoenmaker,
Handschoenmaker,
Molenaar,
Metselaar,
'Timmerman,
Smid,
Kuiper,
Schoenlapper,
Trail adoo di seerbeesJ
Verfdoo.
Beendedoo di bienja.
Saeire.
Trahadoo di botoon.
Trahadoo di soombreew
Zapatee.
Trahadoo di hand-
schoen.
Moeladoo.
Messlaa.
Kaaxpientee.
Smid.
Keaper.
Bapiedoo di sapatoe.
]
]
Koopmansbedrijven. ] Akxjoonnan di sjanti.
Verkoopen, j | Beende.
Koopen, i Koeanpra.
Winnen, ) Ganaa.
Verliezen, ! Pende.
Zenden, | Maanda.
Ontvangen, i Bieibi.
Betalen, ! Paaga.
Af korten, , Redoesie.
Beenen, ; Fia.
Uitkiezen, ! Skoojee.
Overyragen, | Piedi di mas.
Dingen, ! Bieder.
'Wegen, Piesa.
Inpakken, Paak.
Baden, Kaarga.
Bossen, Bos.
Pleiten, Pleitaa.
Bankroet spelen j Bira bankroet.
fcowii
3
.1
]
1
I
1
I
I
C
Z
1
1
1
a
i...”
|
|
| 3 |
 |
“...(44)
Gemeenzame spreekw ijzen, j Kombersasjoonnan
\ familiar*
Men klopt aan de deur,< 5>ran ta batiena pooorta.
, Aa* Ta keende ta a,
Ta keende?
i Ta mi.
Kieko bo kieer ?
Kieko bo ta boeska?
Keende bo t,a ?
Wie is daar?
Wie is het ?
Ik ben het,
Wat wilt gij hebben? i ijLieno uo Kieeer
Wat zoekt gij ? Kieko bo ta boeska ?
"16 Zilt ffll? ) TCpPlWiA hft fq 'J
Ik ben uw goede vriend, Mi ta bo boon amigoe.
Ik ben uw dienaar, Mi ta bo sierbidoo.
! ben tot uwe dienst, Mi ta na bo sierbiesjie.
belieft111611 ^ }'et u Dreenta si bo ta goesta.
Kom hier,
Binie akie.
Binie lihee.
Binie seerka mi.
Soebie.
ai, i Bahaa.
Volg mij, Siegie mi.
I k zal u den weg wijzen, j Lo mi moestra
, nijna.
Cra boven, Baiariba.
Ga beneden, ' fi jj
Maa k rmn*
Kom gauw,
Kom bij mij
Ga op,
Kom af,
bo ka-
Maak vuur aan,
Maak het vuur uit,
Raap dat op,
Zit neer,
Keem uwe plaats.
Sta op,
Schuif uwe stoel wat!
achteruit,
Blijf hier,
Boe de deur toe,
Boe de deur epen,
Kleed...”
|
|
| 4 |
 |
“...(45)
Dek n,
Neem uwen hoed af,
Spreek met mij,
Spreek Hollandsch,
Haast u,
Laat dat staan,
Dat deugt niet,
Dat is goed,
Dat is beter,
Geef mij bier,
Geef mij brood,
Hebt gij gedronken ?
Hebt gij gegeten?
Ga heen,
Kom ras weder,
Waar komt gij vandaan?? Di oenda bo ta binie i
Waar zijt gij geweest v Oenda bo tabata ?
Hebt gij God gebeden?' Bo apidie Dios?
Hebt gij ontbeten? Boaalmoezaa?
Hebt gij uwe les geleerd?; Bo a sienja bo les ?
Kent gij uwe les wel? Bo saabie bo les boon ?
Wat hebt gij van daag Kieko b a hacie awee ?
gedaan?
Wat wilt gij doen ? ( Kieko bo kie hasie ?
Wat wilt gij zeggen? > Kiko b.o ki bisa ?
Welk is uw voornemen ?> Kiko ta bo inteensjoon ?
Welke is uwe gedachte ?! Kieko ta bo kordameen-
| toe?
Wat kijkt gij naar? j Kieko bota weita ?
Hebt gij zoo groote! Bo tien moetjoe poera ?
haast ?
Blijf nog wat, Keda oen goko maas.
Ga nog niet heen, j No baai aenda.
Wat hebt gij te doen? Kiko bo tien di hasie ?
Wat heb ik u gedaan ? Kieko mi...”
|
|
| 5 |
 |
“...( 46 )
Wat zal men u geven ? i Kieko lo nan doena bo ? -
Wht heeft zij U ge-j vraagd? Wat heeft zij TT beloofd?! Kieko e a poentra bo ? J
Kieko e a priemienti bo? |
Wat zult gij hem schrij-j ven? Kieko lo bo skierbie e?
Wat moet Pieter doen?! Kieko Piet meeste ha- sie?
Wat moet de knecht! Kieko e fcriaa meeste '
gaan halen ? baai boeska?
Ik weet niet, Mi no sabie.
Het moet laat zijn, Meestee ta laat.
Verwacht gij den lieer Bo no ta speraa meneer |
L. niet? L?
Ga zien of hij gekomen Bai weita koe e a bini;
Is de heer L. tehuis 1 Meneer L. ta na kaas ? '
Hij is uitgegaan, E a bai afoo.
Neen, hij is uit de stad. No, e ta afoo di stad.
Wanneer zal hij weder- Kwandoe lo e bini atro- ;\
komen ? bee?
Men verwacht hem alle Nan ta speree toer mo-. j
oogenblikken, meentoe.
Gij spreekt wel, Bo ta papia boon.
Gij spreekt niet wel, Bo no ta papia boon.
Spreekt hij niet wel ? E no ta papia boon?
Ik zal u al mijn leven Lo mi stima bo toer mi |
liefhebben, bida.
Gij hebt...”
|
|
| 6 |
 |
“... din-
gen gedaan.
Ik ben ep verscheidene
plaatsen geweest,
Ik heb eene reis gedaan,
Ik ben vroeg naar bed
gegaan,
Yr het krieken van
krieken
den dag,
Ik heb mij gekleed,
hasieawee?
Mi a hasie kopie koos.
Mi tabata na hopie
loegaa.
Mi a hasie oen Liaga.
Mi a bai droginie teem-
pran.
Promeekoedia akiebra.
i
( Mi a biestie mi....”
|
|
| 7 |
 |
“....
Masjaa boon, pa soe an-
janau.
Na oenda bo tabata bai
aworo a ?
Mi a hiba mi roeman
moohee na booto.
Na oenda e ta bai ?
E ta bai na Botterdam.
Kieko e ta bai hasie aja? |i
E ta b'ai bisjieta nos II
tanta Soefle.
Lo e fieka moetjoe aja ? il
Mi ho ta keeree.
Kwandoe lo e bienie I
atrobee?
Na flen di loena.
Koom bai bo roeman f
homber ?
Masjaa boon, pa sierbie
bo. l
Koemienda e pa mi. II...”
|
|
| 8 |
 |
“... ? Koom e ta biestie ?
Hij heeft eenen zwarten! E tien oen rok pretoe
Lrok
[Hebt hij hem gezegd dat Bo a bisaa e koe mi ta
i ik tehuis was ? ! na kaas ?
Hebt gy hem ingelaten ?; Bo a lagaa e dreenta
[Hij is in de zijkamer, E ta deen kamber di
< oen banda.
Zeg liem dat hij wachtte, Bisaa e koe e spera.
Ik zal hem gaap spreken,! Lo mi bai papia koe e...”
|
|
| 9 |
 |
“...152 )
Ik zal gaan zien wie 'hetJ Lo mi bai weita keende
is, f e ta.
bij het, Mijnbeer O, ta bo, Meneer?
Ik ben .zeer .blijde u te! Mi ta masjaa koonteen-
zien, { toedi mira bo.
Hoe gaat n bet al | Koom bai bo, I
Heel wel .God dank, y Masjaa boon,, dankie
> I>ioos.
Zftil ik n geen belet aan-! Lo mi no strobaa bo?
doen, |
Ik doe misschien belet,c Podisee mi ta strobaa
> bo -
lk' zal wel een andermaal! L mi bin'ie een otro
weerkomen, ! bees.
Waarom dat? < Pakieko eesa?
Ik Md Mi ta rogaa bo pa fle-
! ka. ,
Ik heib niets te doen, Mi no tien nada dihasie.
Gy doet mij geen belet, j Bo no ta strobaa mi.
Gaar komt volk, > ! Ata heende, ta binde.
Daar zijn lieden, dienaar! Tien beende koe ta
u vragen, ! poentra pa bo.
Dat spijt mij,
Het zal voor een ander-! Lo ta pa oen ,otro bees,
maalzijn^ <
Ik zal eeue andere gele-! Lo mi spera oen otro
genheid afwachten, okasjoon. _
Ik zal nader wr komen,! Lo mi binie deespoes
Ik zal u zeer verplichten,! Lo...”
|
|
| 10 |
 |
“...(53')
j
a
li
s.
0
Vergeet het dan niet, i No loebidaa auto;
Wanneer belieft het iu Kwandoe bo ta gosta
dat ik werkome t j pa mi binie atrbe ?
Wanneer moet ik. wr-] Kwandoe mi mestee
komen? > binie atrobee?
Als het believen zal, ] Kwandoe bo ta goe&ta-
Gaat gij, na den middag] Bo ta baai traierdia
uit? :> afoo?' da :
Blijf bij, uw gzelscliap,] Fieka seerkadi bo com-
] pania.
Gij, neemt te veel moeite,] Bo tatoeina masjaatra-
] ban.
Ik verdien zooveel eert Mi no- ta meresee tan-
niet, . ] toe onoor.,ut
Ga dan niet verder, ] No bai mas aleeuwanto.
Ik zal tot aan de deur] Lo mi baai tee napootta-
gaan, ] _
Ik zal u zoo niet uitlaten,] Lo- mi no laga bo salie...”
|
|
| 11 |
 |
“...C 5
En ik lieb dorst,
Ik kan niet langer wach-
ten,
Het eten is nog nipt ge-!
reed,
Het nog niet te laat,
Het is nog geen n ure,!
Vergeef het mij,
Het is zoo geslagen,
Ik Leb de klok lioorenj
slaan,
Het was half n.
Het eten zal over een)
kwartier gereed zijn, j
Gij zult niet lang frach-j
ten,
Waseh uwe handen on-!
dertusschen,
Droog ze aan dit servet, f
Ga niet heen,
Zet u aan tafel,
Men gflat het eten op-s
doen; j
Het eten is op tafel,
Daar is eene goede
plaats, |
Die stoel is voor u tej
laag,
Deze is hooger,
Zit dan neder, >.
Maak geene pligtplegin-S
gen,
Ik ben hier zeer wel, t
4_)
I I mi tien sedoe.
Mi no poor speeraa mas,
Koemienda no ta kla
anda.
Ho ta laat aenda.
Ho ta oen ora aenda.
Poordonaa mi.
E a kaba di batie.
Mi a teen dee olosjie ba-
tie.
Tabata mitar die oen
ora.
Koemienda lo ta kla
deen di oen kwartoe
di ora.
Lo bo no speeramoetjoe..
Laba bo manoenan toer
ees toempoe.
Seka nan na e serbette
akie.
Ho bai.
Sienta...”
|
|
| 12 |
 |
“...Ik was bij den Heer H.,5
Wat is er van uwe>
dienst ?
Ik wilde Kreten boe bij>
voert, '
Ik ben u zeer verpligt, >
Keerh enn stoel,
Wat zullen wij doen ? !
Waarmede zullen wil-
den tijd doorbrengen
Wilt gij kaart spelen ? t
Ik heb geen lust om tej
spelen,
Ik wil niet meer spelen, )
Ik verlies altijd, i
Ik ben te ongelukkig in!
bet spelen,
Doen wij dan wat anders,!
Praten wij dan zamen,;
Zeer gaarne; boe gaat
bet met uwe studie, >
n
Men beeft mij gezegd'
' dat gij Franscb leert,)
Wie heeft bet u gezegd ?>
Het heugt mij niet meer,)
Het is iemand wiens!
naam ik vergeten heb.)
Maai- de naam doet niets)
tot de zaak,
Het Fransch kan u te-
pas komen,
Ik oordeel dat gij wel)
doet.
Mi tabata seerka Me-
neer K.
Kieko ta na bo<.-sieribii
sjie
Mi kier a sabie koom
bai bo.
Mi ta masjaa gradicii
doe na bo.
Toema oen stoel.
Kieko lo no os basie ?
Koe kiko lo :iioos pa-
sa noos teempoe ?
Bo kie hoenga kaarta?
Mi no tien goestoe di
hoen ga.
Mi no kie...”
|
|
| 13 |
 |
“...(0)
Laat mij u hooren lezen,; Laga mi'teende bo lesa.
brij zult om mijn lachen,? Lo bo harie di mi.
k spreek al de woorden) Mi no ta pronoencia
niet wel uit, 1 toer palabranan boon.
(tij begaat geene merke j Bo no ta hasie ningoeu
lijke fouten,; falta riparable.
Gij spreekt vrij wel uit,) Bo ta pronoencia bas-
) tantoe boon.
Dat gaat zoo kwalijk; No ta bai asina irfaloe.
Biet,
Vergeef mij, > Pordona mi.
Ik zeg liet met rechten ) Mi ta bisa kofi toer se-
ernst,
riedad.
Gij behoordet het Hol-) Bo meestee tradoesie
landsch inhetFransch? fo di OelaHdees na
overzetten. ) Franeees.
Wjj zullen het haast) Prontoe lo noos hasie e.
doe,
Maakt gij al opstellen!) Bo ta trahaa opstel
j kaaba ?
Leert gij gene lessen) Bo no tasienja les foor
van buiten t > dikabees ?
Ik leer er dagelijks twee,
I)at is zeer god,'
Zeg eens in liet Frahsch,)
Gij spreekt zoo zacht
dat nieri u niet kan>
verstaan,
Verstaat gij mij niet I
I k begin te'verstaan wat
gU zggen wilt,
Mi ta...”
|
|
| 14 |
 |
“...(61)
Ik weet uwe gedachten,; Misabie bokordamecn-'
; ! toenail.
Spreek duidelijker, S Papiaa.mas klaa.
Sebik de woorden beter, | Ponee e palabranan mi-
I boo.
Gij spreekt te ras, < Bo ta popiaa moetjoe
i j 6hee.
Gij moet dat woord zool; Bo meesteer pronoen-
nitspreken. y. ciaepalabra af asiena.-
Gij hebt liet gevonden, 1 Bo a banjo; e. .
Gij hebt uwen tijd niette Bouoagaaista bo teem-
kwalijk besteed, t poe. poornada.
Gelooft, gijidat? >- Bo takeereeeepa 1
Verstaat gij wel. alsiki Bo ta koomprendee
Franse! spreek f v boon pra koe.mir,pa-
, | piaa Francees i
Kan: ik mij .dfien ypr-j. Mi poor hasie kopm-
staan ? > preeudee mi ?
ZoueenFcansohman mij j Lo oen Francees poor
wek kunnen verstaan ? v koompreende nai.
Twijfelt gij; daaraan T 1 Bo ta dpeda die egaj
Gij zult zonder moeite?, Lo bo poor sienja, sien
kunnen leeren, 1 moemoe trabau.
Alles zal wel gaan, j; Toer koos ktbaiboon.
I De beginselen zijn altijd?. Prncrpioenani ta seei-
. moeilijk, per...”
|
|
| 15 |
 |
“... no poor bai asina
i aleeuw.
Het is een groot uur: Ta mas koe oen ora di
gaans,, S kamienda.
Ik vaar niet al te wel, \ Mi no ta moetjoe boon.
Ik ben nog wat zwak, j Mi ta aeuda oen poko
| zwak.
Ik ben er- mede te^eden,j Mi ta koonteentoe koe
i ees'a.
Het weer is zee zaht,j Weer ta masja doesjie....”
|
|
| 16 |
 |
“... noos sosega.
Laga noos eienta ariba
ees bankie aki.
Mi no ta kahsaa.
Laga noos sigie kijr.
Kijrmeentoe ta hasi
mi boon.
Eesa ta boon pa saloe.
Mi ta kijr moetjoe bees
soo.
Bo ta goesta ant moe-
tjoe ta soo.
Bida di koenoekoe lo 4
goesta mi sigoer.
Mi okoepasjoonnan no
ta permiti mi bai na
koenoekoe....”
|
|
| 17 |
 |
“...( 65 )
e Heer B. kon het nieti Meneer B. n poor a 'I
_beter kiezen, } skosree milmn
rasa ? [
dia ij I
Hij is maar twintig j aren S E no ta mas koe bientie j
-rr < anja.
Hoe oud is de bruid ? Koom bieuw e bruid
Zij is nog geen achttien, Enotadiesotjo aenda. 1
. beide buizen zullen) Awoor e doos famianan
nu zeer blijde zijn, < lo ta masjaa koonteen-
, ? toe-
Ti ?ie zonder reden,) No ta sien razoon.
Ik zal u wat anders zeg-) Lo mi bisaa bo oen otro -i I
£en> j koos.
En wat? Ikieko?
Ik ga naar Itali, ) Mi ta bai na Italia.
Is het wel waar? S Ta berdaa?
Gij verwondert mij, ( Bo ta sorpreende mi.
Ik kan het niet gelooven,( Mi no poor keeree.
bpotgij er niet mede? Bo no ta bofoon ?
Hetgene ik u zeg is waar,) Loke mi ta bisa bo ta
i-'ierdad.
Ik spreek met ernst, 1 Mi ta papia serio.
Wanneer zult gij ver-i Kwandoe lo bo bai ?
trekken ? >
Toekomende week, j Siman koe ta bini.
Met wien gaat gij ? Koe keende bo ta bai ?
Ik ga met mijnen oom) Mi ta bai koe mi oomo
p- P...”
|
|
| 18 |
 |
“...(68 )
Gij zult-wel gelegenheid) An ter lo bo tien oka-
hebben den Koning te! sjoon pa weia Bei.
' zien,
En de Koningin,
Ik twijfel er niet aan, j]
,Ik zal met mijnen oom!
, naar den hof-schouw-j
r burg gaan, >
De Koningin is er dik-!
wijlsin,
Ik verzeker u dat gij)
| veel vermaak zult)
hebben,
Gij gaat eene schoone!
f reis doen, <
Itali is een schoon land,
Het is zeer bevolkt,
Er zijn vele fabrieken,!
Er Worden daar zeer ve->
! Ie marmeren werken!
gemaakt,
Ga met ons,
Ik wenschte het wel,!
, maar ik kan niet. !
Gij weet wel dat ik niet
kan,
Waarom niet 1
Vraagt gij dat 1
Gij weet er de reden van,!
Moet ik niet voor het!
huishouden zorgen, >
Uwe nicht zal dit wel!
voor u doen, !
Zij is nog te jong;
I la Beina.
di no ta doeda na eesa.
Lo mi bai koe ini om
na teater di kortee.
La Beina ta frekween-
temeentoe a.
Mi ta sigoeraa bo koe lo
bo tien masjaa plei-
zier.
Bo ta bai hasie oen
boenita biaha.
Italia ta oen boenita
teera.
E ta masjaa...”
|
|
| 19 |
 |
“...( 71)
fit yrTf,eD, eteN £nos komee boeotoe.
T,tirf Z1Jr fr8ele*r Ta pa mi goestoso ta Ba
dienen 6ebben u tei okasjoendie srerbiebo.
Ik verdien zoo veel eerj Mi no ta meresee tan-
T] liet>. .. t toe onoor.
Ik doe slechts mijn plicht,? Minota hasienadamas
Vaarwel dan tot arte, e.
< puees.
Waar zijt gijV docliter Oenda bo ta, mi jioe?
Wat belieft u, moeder? Kieko ta na bo sirbi-
rT r ... j sjie mama a ?
nog Biet! or h0 no ta biestfe
gekeed? aenda?
ben haaSt gedaan bebj Lo mi &aba oenbee.
Kom bier, ik zal u hel-j Binie akie, Io mi foe-
p^Dj \ djiijii I30
Ik bedank n, moeder f j Mi ta gradiesie bo, ma-
T1 , < maa.
kleedt, 6en Wd aaD' L mi biestie mi so-
Waar is Anna ? Oenda Anna ta f
Zij slaapt nog, E ta droemie aenda,
GoritaftZeggeHdati:ij Bai bisaa e fcoe e la-
opstaat, ( mantaa.
.a naar wakker maken, Bai spierta e.
Zij vaart niet wel, j E no ta boon.
ZUr Pyn het| E tfen doloo di kabees.
%jLWeld opstaan, Lo e lamantaa aworoo.
-Roep de meid, Jamaa kria.
Zij...”
|
|
| 20 |
 |
“...( 74 )
nieuw mauteltjie van;
noode, .... - l
Men heeft nooit gedaan
met U,
Spreek mij daar een au-)
der maal van,
Ik zal u altijd zoo lief
hebben als mij zelve, !
Ga weg, gij zijt eene
kleine vleister. i
Wees welkom, mijnheer,
Gij ziet hoe ik mijn!
woord houd,
Zoo moet men haudeleu,)
Ik heb mij geen twee-!
maal laten bidden.
Ik zou vroeger gekomen!
zijn,- indien ik het!
niet zoo druk had ge-j
had,
Ik ben verzekerd van
hetgene gij mij zegt,]
Wij hebben maar aan ta-
fel te gaan,
Gij zijt te ver van het
vuur,
Vergeef het my, ik beu
zeer wel geplaatst,
Verschoon toch de Hol-
landsche keuken,
Dat was eertijds goed!
te zeggen,
meesteer di oenjuan-
telet.
Heeude no ta kaaba
noen ka koe ba.
Papiaa oen otro bees
di eesa.
Lo mi stiema bo seem-
per asina koe mi -mees.
Bai, bo ta oen flatia-
doo tjiekitoe.
Boon binie, meneer.
Bo ta weita koom mi ta
koemplie koe mi pa-
labra.
Asina beende meestee
traata.
Minoalaga rogaa mi
doos bees.
Lo mi a binie...”
|
|