| 1 |
 |
“...Oiambo bieaca a bolbe na uiea.
Capitulo I.
Familia Salazar.
i nos ripara bon e parecido grandi cu tin den
es dos ruman Antonio i Enrique Salazar,
iJRV nos ta queda muy strafto di sinti e diferencia
grandi den nan caracter i proceder. Enrique
ta tres aria mas hoben i su manera semper jovial
i chistoso ta haci e representa menos di e 38 aa cu
el a caba di drenta. Unda cu el a pasa, e tin amigo
i si algun bez e por a hay den cualquier cuestion
improvisto ta debl na su caracter franco 1 e odio
pa adulacion. Su gremio, u ta di artesano, sem-
per el a aprecia i defende, i cuanto bez cu el por
a yuda un u otro cu su consehonan progresista el
a haci cu gusto. En cambio' e otro hero di nos
historia, Antonio, no tabata presente dia Dios a
parti e bon calidades. A
Egoista te den cabo, e ta biba semper aleja di su
i companero artesanos no, cu e ta desprecia nan, pero
ambiciona na busca tono" el ta prefera combersa
masque ta un dos minuto cu hende ans bao di
un forma servil...”
|
|
| 2 |
 |
“... cu ta quere nan
mas grandi cu otro i hasta den nan saludo ta sin-
ta tono. ,
El a ripara cu Enrique a sinti esayi tambe. Paso-
bra un rato prom tabata den sala hunto cu nan
Antonio a haci Enrique siguiente observation:
Enrique, bo ta mi ruman i mi no quier pa nos
amigonan tuma bo pa menos. Antes bo no a ocu-
pa bo cu bistimento, pero aw, ta sigur bo ta ga-
na* mas, pues ta natural cu bo 'por larga cose un...”
|
|
| 3 |
 |
“...27
Ai. mama, ta asina mundo ta, ta manera e
ta lora, nos tin cu lora cu n, nos n p queda atras
tampoco. Mi tin masha sofio, te mainta, bonochi
mama! i e ta siali pa su cuarto.
Luisa ta mira tur e cambio como principio di un
calvario, cu e mest bin pasa den su bida, pasobra
e simpleza cu el a lamta aden n ta permiti drenta
cu esaquinan.
Despues di a pidi Dios conserve su Matilde den
e bon costumbrenan cu el a lamta cu n i aleha
tur corrupcion cu e tono por trece den dj, e ta
pega sofio. Asina a reina porfln un silencio den e
'cas i tur sobra tabata sosega nan cabez mas tanto
cu nan curpa, pa e preocupacionnan cu sa bini den
bida.
Capitulo V.
Preparaciones pa e gran dia.
i nos menciona detalladamente tur e prepa-
racion cu tabatin nos lo cansa nos lectornan ;
pero pa un gracia lo nos menta algun. Diez
cinco dia prom Juan su cumple-anos ^ a el
a participa na su amigos i conocirnan. El a pone
un aviso den Boletin i mas abao unica participation
lEsayi tabata un...”
|
|
| 4 |
 |
“... mucha spektakel cu ta
traha blequi. Mara bo por haya un otro cos di
haci!
E cos no a sinta Balentin bon, como e choque
di ayera den e cu Juan i Matilde a pon quere
mas tanto cu nan ta consider bato i for di tono
pa su oficio. Net e tabata bay respcnde algo, Juan
a drenta cu Pedrito.
Homber, ta com b'a tarda asina, ya ta dia...”
|
|
| 5 |
 |
“...49
straft cu Matilde ta acept cu gusto. Ta paree cu
Matilde raest a sinti mescos cu n i sinembargo
no. Alaftn el a dicidi papia cu n ora tabatin un
pausa.
Amor, mi qui sa, si bo n ta sinti bo fad.
cu Gilberto su moda. Bo n ripara cu cada bez cu
mi ta baliando cu bo, Gilberto t'a bin stroba mi f'
Ai, no, n ta cos di bo ripara awe nochi.
Corda cu ipi mest complace tur, noseatan celoso!
Si mi n ta celoso, mi n ta stima bo. Pero
si bo qui balia cu ne, mi n ta quita, bo gusto.
Unico cos cu mi ta sinti, cu e ta birando un sombra
di disgusto cu ta amenaza nos amor.
Absolutamente no* bo ta quivoca, Bale^tin;
e ta un caballero cumplido; mi n sa,, pero quizas
su maneranan fini tratable a hacile haya mi sim-
patia. Mi qui bo sera amigo cun.
Ami, no mi amor; qui mishi mi amigo di
|un tercio di tono manera Gilberto ? Unda mi ta
saca e poeslanan, e etiqueta pa por tene un com-
paftia contento. I si e sabi cu* mi ta un simple
blequero, cu qui tono lo e quere di papia cu...”
|
|
| 6 |
 |
“... galantea cu ne, como
den hendenan di tono semper ta permiti tal 90s.
I tur e cosnan ayq Enrique mester a soporta na
promer ranan, luego el a corda riba un amigo bieuw
cu e tin i el a camna puntra te cu el a haya su cas....”
|
|
| 7 |
 |
“...89
cuminza duda den fieldad di Matilde su amor pa
Balentin i e ta ripara cu tanto Antonio i Juan ta mi-
ra e carinonan di Gilberto cu aprobacion.
Berdad, ta dificil pa un hoben pobre, sin mas
date cu su. oficio barata por pensa na sigui un a
mor cu a cambia di tono. Como e ta haci paven-
ce e obstaculonan na bista cu ta exigi den un ma-,
trimonio, quere decir traha muebles na moda, al-
quila un cas grandi i biba na e categoria cu e mo-
sa mest ta den ? Un matrimonio asina, unico mo-
do cu e por ta realiza ta si e mosa ta di acuerdo
pa baha den condicion di e hoben i nan biba sim-
ple i decente manera e por pa su ganamelito. En-
rique tabatin idea di haci algo pa su amigo, pero ya
el a sinti cu esayi lo duna mas mal resultado cu bon.
Pasobra nada iorza ta bon i un bida asirfa lo no
tin paz aden. Na ultimo ora di despedida el a con-
tra cu su hendenan na playa i nan a subi bordo.
Aya cada un a conta lo feliz cu nan a pasa i bon
moda di trata cu Arubianonan conoce. Un...”
|
|
| 8 |
 |
“...
amigonan di tono a bin ranca nan di mi amistad,
awor ta dificil pa ini por tene categoria huhto cu
nan, una vez mi ganamento n ta permiti mi.
,/Pero mi n ta corda Cu nan a queda sin in-
vita bo nunca na nan paseo i bishita; tur camina
cu nan sa bay, semper mi sa tende nan combida
bo hunto....”
|
|
| 9 |
 |
“...113
mi pa casa, pero mi mama i tata a hariining,
pa acepta poo tem despues un yangabashi cu a
bini riba ol di dos cens cu papa tabatin. Mi tam-
be un loco ma quere s palabranan di trasto i des-
pues di un ana nosacasa. Pero, un ana despues
ya mi tabata mama i el a cuminza ta bira floho.
A bolbe pasa un ana mas, henteramente e n quier
a traha mas. Cada bez e quier placa pa hinca den
negoshi, pero nunca e n sa gana. Ora cu mi a com-
prende cu ta pa placa el a casa cu mi, tabata laat
caba. Cu un yiu chiquito mas, mi mest a bende
cos di cas pa paga debenan cu el a haci. Ainda
mosa por mira un dos pida cos cu ma larga pa re-
cuerdo. ^
Pareuw el a sinti cu placa i tur cos a caba, su
amor tambe a caba i un dia sin pensar el a bisa mi
e ta bay traha na Cuba i te awe mi n sa di dj.
Awor cu mi ta pasa trabao mi tin di gradici na lo-
cura di mundo i aprecio na loque ta imita tono i
realmente no bal nada.
Nos a ninga e pober obrero pa orgullo i awe e
ta bon para i cu sodor...”
|
|
| 10 |
 |
“...129
lo no tuma mi na malo si mi pidi tio duna mi un
punto cu lo no combini mi casa cu ne!
Segun ma saca for di algun combersacion
di Alicia i for di su moda di bisti i coqeteria, mi
ta hay un gastad di primera, cu lo pone mas
merito na su bistimento cu na su esposo.
Pero, quizas tio no sa cu su hendenan tin
algo cu nan por permiti bisti bon ?
Ay, mi Juan, n ta tur cos cu ta lombra ta oro ;
fin bez hende sa tene un tono forza pa nan gafia
mundo; otro ta imita rico, pa nan no cay for di
tono, cu den cual esnan mehor pard por salba nan
di bancarota. Tur cos cu mi ta conseha bo, pensa
bo bon, qui bo ta bay haci i corda cu placa tin
mashd enemigo.
No duda, tio, ta claro cu lo mi pensa mi
bon pa luego no duel mi nada! Adios, te awor!
i e ta sali pensando un mehor ocasion pa participa
su tata i mama. For di G-ilberto su palabra el a
sabi cu Matilde ta na corriente caba di tur cos. El
a drenta haya Gijberto ta munstra Matilde un ca-
talogo di muebles moderno, cu...”
|
|
| 11 |
 |
“...159
por completo. Sigui boaliadoden maldad. pasobraaqui
bo n* tin amigo ni amiga i Juan a munstr porta.
Berguenzd el a lamta sali pura pasucas. Asina
porfln Luisa a gana su dos yiunan for di tengla di
es sangruiwelanan.
i Antonio a bin comprende cu qui poco conside-
ration el a trata Balentin.
,,N ta posible pa munstra nos psame na Ba-
lentin, reconbce nos falta i regla es asunto di nobo ?
Bo ta quere cu e ta stim ainda, Luisa ? I Matilde,
bo ta stim ?
. -:..Si mi ta stim, papa? Ay mi tata, mi ta
stim sigur i awor mas cu nunca; na rodia lo mi
pidi pordon i su alma noble sol lo por lubida es
indiferente cu nos a itrat. Lo mi quibra mi orgul-
lo na su pia, cu mi a despreeia, aunque no na
mi sano huicio, pero den embriaguez di un afn
na tono, na un categoria falso. Awor mi ta com-
bence cu idea di ta mas cu otro ta corrumpi cora-
zon, di bende,, ta haci bo ciego i haci bo mira co-
per- quere ta oro. Pero un alma generosa manera
cti Balen tin, lo ta despuesto pa...”
|
|