| 1 |
 |
“...22
Awor si mi ta perdi; mi ta haya mi meii
mei di dos fortaleza i si mi yiunan no yega na o-j
ra, mi mest entrega mi spada. Luisa, cordacudia ;
mars awor na dos seman Juan ta cumpii su 25 a-|
na. Despues di a pasa tanto tem asina queto, ta'
husto di celebra esaqui cu ta un fecha cu ta yena
nos corazon cu hbilo. I quico tur hende lo bisaj
si mi haci nada ? Nan lo yama mi tranca i papia
riba nos.
Permiti mi, Antonio; ta natural;*i muyi
husto cu boso celebra Juan su cumpleafios i cu
boso derecho; pero no ocupa bo nunca cu lo-f
que' nan quier bisa i papia riba bo. Bo ta;
dono di bo mes i di bo placa. Bo ta gast ora ta.
necesario i bo n tin di complace cu ningun. Seal
homber, i no larga otro manda riba bo cu nan di- ;
ceres.
Acord, lo mi haci asina, conseheronan prm|
dente Bam mira awor, yuda mi organizae fiesta. |
luna aqui Juan ta quita foi pacus i mi ta bay
pone un negoshi p. Pues larga nos duna ocasion
di ofrece su amigonan un fiestari oia tur cos caba
l...”
|
|
| 2 |
 |
“...23
Tur ta queda queto sin sa cual ta mehor.
Alafin Matilde a propone asina:
Papa, mi ta quere cu un baile ta mehor. Nunca
nos n balia i aw cu papa por, quico ta stroba?
Sala ta grandi, papa su prom yiu ta cumpli su 25
aha; ta muy natural si. papa por complace cu nos,
na invita nos amigonan yuda celebra e gran dia,
n ta sina Juan ?
. __ nTa claro, Ti, mi n ta haya mehor cos cu un
baile i mi quier mira bo balia un dia; fiesta cu lo recorda i ce-
lebra natalicio di mi yiu, lo mi yuda organiaa cu
henter mi curazon ;; pero haci fiesta o no, prom
cos cu boso mest a corda, ta, larga haci un
sacrificio na Dios, gradiciE pa Su bendicion tanto
anterior i presente i pidiE protega nos Juan den
camina di su bida. Despues di gradici Esun cu nos
debe gratitud, nos por complace cu otro, na in-
vita nan yuda celebra nos fiesta, despues di a
regala un suma na e pobrecitonan, cu ora nos ta
goza, quizas nan ta drumi sin...”
|
|
| 3 |
 |
“... drenta su cuarto.
Mi quier cu mama n ta maha cabez mucho
cu e fiesta aqui; papa n ta ripara ?
Si mi yiu, ma ripara, pero ta asina mes boso...”
|
|
| 4 |
 |
“...26
mama ta, qui mi qui haci. Ta cualquier cos e tin
di papia cu Matilde riba e fiesta!
Den esayi Juan a lamta yama bonoehi i a drenta
su cuarto. Enrique i Antonio a sali sinta na stupi
un rato. Matilde a drenta cuarto di su mama i a
hay sintd riba cama ta sper.
Mi yiu, e ,ta bis, bo ta mi nicoyiu muh
i ta bo ta orgullo di nos cas. Mas virtuoso bo ta
mas honor ta pa bo i pa nos. Mi quier a papia cu
bo riba e cambio cu a drenta nos bida awor.
Boso tata ta malcria boso, na e forma^u e quier
contenta boso. Ami ta busca prom e camina sin-
cero i berdadero. Bo tin bo lista di invitado pensa
caba ?
Claro, mama, ya tur nombrenan ta pens. :|
mi tin un 15 eseohi for di un 24 cu mi a corda
hunto. Naturalmente lo mi escohe esnan mas a
proposito.
Mi no ta comprende bo bon ; mas a proposito
o mas acostumbrd ?
Mama n p quier pa mi eomplace cu tur
hende eonocir i amigo bieuw mas, Siendo nos po-
sition a subi den sociedad nos mest anda cu esnan
mas ayfi. Mama n ripara...”
|
|
| 5 |
 |
“...29
/
puntra mi, mi direccion. Quizas ta cu n el a pi-
di e flgurin. Ta basta gracia di e tipo ayi. Mi
mester gradici cu un tarheta, qui bo di?
Mientras e ta papiando Luisa a drenta sala i a
informa e asunto. El a pensa un rato i a bisa :
Matilde, no gradici cu tarheta, larga esayi
pa nos, bo mayornan!
Masha bon, mama, larga nos lis.tr un rato
i nan ta abri i mira su modanan.
Ta net bon, larga mi gusta un moda pa mi
larga cose mi trahe di fiesta. Mi ta quere cu ya
ma haya un bon i el a indica su mama un tra-
he cu manga cortico i poco smal ria pia abao.
Esaqui ta un moda poco estravagante pa balia,
mi yiu, bo n por saca un paso den e saya smal aqui.
Pero ta moda, mama, qui mi qui haci;
abao na su stootican ta fia un elastic aden i e ta
rek cu pia ora ta balia aden.
Dios yuda e alma cu a manda busca e ma-,
lora di buki aqui pa bo. Un moda natural sin cos
di spectakel ta otro, pero bo no meste ta mara na
capricho ridiculo di moda.
Mama tin razon, pero...”
|
|
| 6 |
 |
“...m
Un end ta drenU dn sala i Matilde ta bis:
Troca bo pafia i hiba e figurin aqui pa Shon
Leonor, e cosed cu ta biba den Hendrikstraat, ariba*
di e pacus El Regalo. Bo conoce ta na unda
Dun e carta aqui tambe.
Si ma hiba cos di Sra. Pancha pa Nonoclu
caba, tem mi tabata cerca dje, i e cria ta bay pa-:
tras atrobe pe sali. F
,, ~ nos ta casi eld, nos ta spera riba cosl
dushi, bolo etc, cu lo ta cld dos dia promisobra
ta encargo 'di papa cu Juan.
Asina cu e preparacionnan principaKtabata tira
tras di lom ba i fuera di bebidanan cu Antcnio na
acuerdo cu Juan a busca, e hubilarionan tabata tur
dispuesto pa celebra nan fiesta. Luisa ta e nico
persona cu no tabata mucho entusiasmd, pa su prin-
cipio simple i menos preocupado den bida i ora-
nan largo e tabata pensa riba su cama, qui mal re- j
sultado e cambio brusco den bida, por trece den
corazon hoben di su yiunan. Solo Bios por a com-1
prende i smti su afliccion i ta na El sol e por a ro- ;
ga pa bienestar moral...”
|
|
| 7 |
 |
“...36
Mf no por taha bo esayi, pero____ mi qui, cu
n ta bo di costumbre. E cara, e moda di pena, e
trahe, e gestonan, mi qui cu n ta bo mes di an-
tes, alomenos bao di mi bista, O ta mi wowo ta
sufri mucho cu e luznan radiante cu ta lumina bo
cas awor, mi n sa; pero pa mi condicion di bida,
mi qui cu mi t persona menos ripara den e sa-
la aqui!
Balentin, larga spectakel, ta bo caracter ta mu-
cho serio i di mes e corazonnan mas dibertido ta
domina tanto e compaflia, cu bo ta resulta poco
lubida. Pero no quere cu mi por trata bo indiferen-
te. Biba bo f i haci bo na cas manera semper. Ayi
banda bo ta .mescos cu mama, nunca boso n ta
gusta variacion!
Bueno, larga nos caba cu e discusion aqui,
basta bo ta stima mi, n ta importa mi sobra!
Claro no, esayi n ta cos di puntra mes. Otro
cos, corda cu otro manan ta fiesta di Juan. Mama
Anita n ta bini cu bo?
Mi ta quere, mi n sa sigur. Lo mi puntr j
Na e momente Juan a bin yama Matilde pa sera
conoci cu un recien yegado...”
|
|
| 8 |
 |
“...42
creciendo, Juan cu su invitacines, su oferta pa drenta
Tennis-Club i Matilde un poeo deception^ i mal-
contento ou Balentin, cu no qui trata pa drecha
su tipo, ,4 estilo poco, manera otro amigonan di Juan.
Alafln nan a bay drumi pa lamta su manec drecha
ultimo cosnan di fiesta.
Capitulo VII.
Ultimo preparaciones pa fiesta. '
liOco hende tabatin den Pietermaai cu no a
tende dj gran fiesta cu ,lo tin dia 7 na cas
di Antonio.
Unico dos hende cu no'tabata mucho en-
tusiasma tabata Enrique. i Balentin. Enrique tabata
gusta su distraccion un ora; si ta su ruman i so-
brinonan i cunada fuera amigonan bieuw di cas sol
tabata na compania, vaya, pero e tin cu presenta
den un set di hende, cu a pega mescos cu tapaconchi
na curpa di su ruman, cu e n conoc ni tabata apre-
ci prom.
Realmente ta cos di macaco di Antonio, e
ta pensa ;e lista cu ma mira aqui di invitadonan,
hopi di nan ta quere nan gran smor i loque nan
n ta. Awor mi qui sa; ta amigo di Antonio o
di su...”
|
|
| 9 |
 |
“...43
Wf
v si;nti un resultado fatal. Ami no ta maha mi
I 'hew mas ; ata Juan ta haya invitacion di La Crema
ijientiis Club pa bira miembro. Anto dos seman
tpasa un hoben decente, no menos cu Juan, pero
pobre, a pidi pe drenta i nan a ning, pasobra... .
... ta .. .. menos social cu e otronan Pero nan
ta ofrec, pa explt ora nan tin un fiesta prepar.
1 Enfin ta nan cuenta; unico cos cu ta duel mi, ta Ba-
lentin den asunto di casamento ; pero mi ta bay fula
|jsu idea.
m Pa casualidad un batimento na porto i Balen tin
a paree na su porta di cuarto.
Salud, bru Riki, ta cerca bo ma bin sinta un
rato ; bo ta ocupa ?
1Ah no, pa bo nunca mi n ta ocupd, bo ta
bon gen. Ta riba bo mes mi ta pensa awor aqui,
Que tal, drenta pa mi fefala porta.
Balentin a drenta i ta cay sinta.
Riki, bo sa, mi ta sinti mi poco fastioso e
dianan aqui. Ta dos bende di confianza mi tin
fuera mi mama. Ta bo i Wiwi, Juan tabata mi
mtimo i ami su nico amigo, pero awor n t mes
mas i como mi n tin...”
|
|
| 10 |
 |
“...44
Pa mi bisa bo cla, Riki, mi qui cu T\oni i
ta contento cu mi mas siendo blequero. Matilda
tambe a duna mi di comprende esayi. Pero mi ni
da bandona mi oflcio pa nada ,
Mi ta di acuerdo cu bo, Balentin -r nunca lo
mi bandona un oftcio pa simple cu e por ta!
I Ta qui nan qui bo bira awor ? Klerk di pacu
0 maestro di scool ? Mehor nan larga locura parai
un banda. Awe mes mi ta papia cu Antonio, bo
n duda! I sobre esayi mi ta bay mira te na unda
Matilde su caracter por a cambia. Claro, cu hopi
-dia caba, mi ta sinti cu Juan n ta manera antes1;:
awor ta cada bez nan ta invit na kloppartij, na
balia di esaqui, na picnic djesaya, efftin hopi dj
cosnan ayi mas. Maan anochi lo bo mira poco
cara straHo na fiesta. Percura pa bo t'ayi tempran,;
ya bo sd.
Pa no queda mucho reparable lo mi bini;
pero lo mi n sinti mi na cas. Sst, mi ta tende un
pia, sigur ta Juan ta bini!
Juan a yega di afor i a pasa dilanti cuarto di En-j
rique i a puntra na porta p. Enrique a abri
1...”
|
|
| 11 |
 |
“...45
,,Claro, awendia mundo ta exigi pa bo ilustra
bo den tur cos, 'no tasina, tio
Naturalmente Juan, nos mest ilustra nos, pero
v den cosnan cu ta util den bida. Tin bende cu ta
ilustra i menta pa nan banidad, como bon bailad,
bistid na moda, conquistad di senorita, sport hasta
den nan harimento etc. Nan ta quere cu tesayinan
sociedad ta exigi. I uno cu no ta di e clase, ta
resulta mal tipo i menos social bao di nan bista.
-Bueno, tio, never mind tur e cosnan ayi; den
gusto di hende nos n por pone ley. Si tur paa
tabata di mes color, pacus lo n haya bende. Te
rato, mi ta drenta cerca papa poco, nos tin hopi
cos di haci; i e ta sigui paden.
El a troca basta, itiki, bo n ta hayd ? Enfin
mi tambe ta bay den sala, Matilde n sa cu mi
taqui! El a drenta saluda tur i el a haya Matilde
ocupadisima cu su preparacion pa tur cos ta cla
tempran. Luisa arreglando bolo, letter, trt i un
cria ta yena candy i dushi na scotter di glas. Ya cr-
tinas di fiesta cu nan lazo di cinta...”
|
|
| 12 |
 |
“...46
T' m
Bon, qui bo ta dicidi ? Yuda mi cu mi weaonr Jf
nan di flor o yuda papa yena bebida ?.... Bo ntildJ
por responde berde, bam..I T Matilde ta coh nJ
na sa braza pone carga algun wea cu lelie pa pronk
den hukinan di cas riba nan pedestal. Dspues di
un rato un empleado di luz a bin aumenta claridad
cu 1 luz mas pa trece luho na fista. Asina nan
a sigui traha henter dia na drecha cas como su
manece ta fiesta. Ultimo hende cu a yega tabata
un mucha di winkel cu a trece fluz di Antonio i
-Juan. Masha strafio esaqui a queda com Enrique
no a larga cose un fluz nobo i el a risca puntr
si ta hoga e ta.
No, mi n cose ningun nobo, pasobra^mi tin
un fluz bon i nobo dos bez bisti. I como mi n ta
ricu, esayi mes ta bon/ Juan no a haci mas obser-
vacion. Balentin a tende asina, su corazon a dal
te den su boca, como e no por a larga cose un
nobo tampoco. Pero ta obligacion cu e meste ta
nobo? E quier a sa quico Matilde ta pensa di esayi,
e ta bay cu e poco usa mes i...”
|
|
| 13 |
 |
“... falta
un sosten, pa mano corts di su pareha galante,
amigo di hubilario.
Varios Senora cu nan esposo, amigo nobo di
Antonio, a bin honra e fiesta cu nan presencia....”
|
|
| 14 |
 |
“...48
Juan mes tabata para na entrada pa ricibi i/n-
vitadonan i mas cu un wowo amoroso a trata di
flecha su corazon na entrada caba. Apenas ultimo
parehanan a caba di yena sala, cu msico militar
a duna su anuncio cu fiesta a cuminza, Cada heer
a lamta nan dams marchando na forma di Virginia
Riel. Alafin esnan di padil.mti a yega na completa
e circulo, despues di pasa bao di un arco humano.
Ora tur tabata na lugfi, un senor cu nos a mi ra.
caba na cas di Antonio a tuma palabra. Tabata e
galante G-ilberto Damn. E tabata para enfrente
Juan de brazo cu Matilde; na un banda Antonio
i Luisa. Despues di a saca su lenso di seda cu un
gracia inimitable, el a dobl na. cuater i a primi
na su banda di cara i frenta cu cuidao, pe no
quita un tiqui di e poeier cu el a buta. Luego el
a cuminza un discurso di fiesta. Cu ademanes di
un orador notable el a duna rienda suelto na algun
frases na tempo i su deseonan pa felicidad diJuan
tabata aplaudl frenticamente. Prom cu Antonio
quier...”
|
|
| 15 |
 |
“...52
Matilde ca ba. Despues di a tuma e pastilla el a
gradici i a bay den gadrey cerca Ehrique.
Oh, bo tayi? Enrique a contr, miradio
ra mi ta rondia bo, hala acercq. Harry a pun tra
mi pa bo.
G-racias Harry, com ta? Danki Dios ma to-
pa cu boso.
Claro nos ta nos, ma sa cu lo bo n haya
b@ na bo lugd mei-mei di tanto hightone di awe
nochi.
Bo meS sa, Balentin, si n ta pa Riki cu a in-
vita mi, lo mi n ta haya papia cu bo awor aqui,
Harry, ta bisa.
Mi amigo, mi tampoco n ta haya mi bon
aqui den; figura bo, ora e tiponan ayi cuminza cu
nan poesla, mi mest queda malo den nan.
Nos tur tres ta di mes opinion; pero no o-
cupa boso cu otro su locura, laga cada quen haci
loque ta paree nan.
Bueno, larga nos bam cohe un cach, mi bo-
ca ta secu i Enrique ta lamta nan pa bay mesa.
E n forza Balentin como e labatin dolor di ca-
bez. Despues di un mei ora mas tur bishita ya a
bandona sala di fiesta, como a bira mitar di dos
caba. Balentin a bay prom, siendo e mest...”
|
|
| 16 |
 |
“...53
Capitulo IX.
On alma compasitfa.
pipjfte pa 9 or ainda cas di Antonio tabata se-
ra; corao nan a queda complac cu lti-
iHb mo invitado, asina cu te 4 or nan a bay
gsl> drUmi. Pa 9 or i mei nan tabata na mesa
di cofi, comentando e gran fiesta.
Cos a bay charmant, quico papa di Juan
a cuminza.
s- Nada di papia, mi yiu, Matilde tabata ma-
ra un reina di fiesta; tanto su amigonan i di bo a
queda satisfecho.
Papa sa, quen sa bafia, ta Gilberto mi n
ta gran bailad, pero qui ora cu el a balia cu mi,
mi qui cu mi mes tabata uri bailarina.
Ai, Matilde, bo n conoce Gilberto; ta pro-
m bailad di Corsouw, cu ma mira te ainda; no
tin un baile cu e n ta invita. Juan ta responde.
Caramba, esayi si ta un bon djop; e por
bien pone un winkel di balia; pero 1e haya tanto
discipulo cu un lo mest balia riba otro su cabez.
Enrique a dal aden. iM
Den esayi nan a bati na porta i Juan a abri
porta pa Pedrito. ,
Bon dia paden aqui, ma bini mucho tem-
pran si n?,
No bru, pa...”
|
|
| 17 |
 |
“...54
placa ba trece, na bon ora. Toni a contest.
Ta duel mi cu n ta asina. Virginia n paga
ainda i como Toni a dun 2 dia caba, awe mapi-
di cas. Te ainda Luisa no a abri su boca, pero
mes ora cu el a tende asina, el a lamta bisando:
~ Toni, Dios libra bo saca e pober muher cu
tin un seman s riba luna, sigur el a hay stroba,
warda un dos seman alomenos p.
Luisa, si bo entremete bo den asunto di cas,
mi ta quibra pronto. Asina si negocio n p sigui.
Bo ta quere bo negocio por atraza cu e po-,
co cos ayi ? Ay no, muy poca consideracion bo ta
tene cu e pobre muher, cu awe ta recorda nos lo-
que ba drispidi ayera anochi, na trit hopi hende
cu antes no tabata nos amigo. Claro cu nos'yiunan
a goza cu nan fiesta, pero Dios lo no prolonga su
afianan si bo trata bo prhimo cu mal corazon.
7" At, ya ba cuminza cu bo predicashi; si
mi/ warda pesaqui un seman, otro biahe turta po-
ne mi warda tamb. Bo n conoce negocio di cas,
ta sina mest haci cu nan, si bo quid bay adilan-
ti...”
|
|
| 18 |
 |
“...56
fffl
f.yl
mento; Dios lo corda semper di e compasivo i
Luisa ta bay patras.
Esaqui si ta un cataclisma: asina si n por
sigui; mira un cos aqui, Pedrito,asunto di cas mes-
t ta regia desdi awor den mi cuarto cu mi tin pa
oficina, ba tende ?%
Muy bien, Toni, awor caba cu mi, pa mi
bay. Nan dos a lamta bay regia cuenta.
Luego Antnio a bolbe den comedor cerca su
yiunan i ta bisa: Juan, awor fiesta a caba, bam
trata riba un negocio pa bo awor.
v Bo ta basta grandi caba i bo mest di un cos
di haci, una vez cu bo n quier a sina fishi nunca.
Qui negocio bo gusta mas ?
..Pues, loque ma desea semper ta un pacus;
coino mi tabata emplefi caba i mi tin un idea cuan-
tp mi por progresa si e ta bon surti.
Bueno, nos ta cuminza cu un chiquito ma-
nera nos por i segun bo traha cu sinti* lo e bay
adilanti. Ta basta traha haci otro ricu.
Un batimento na porta i Juan a abri pa un se-
nor bon bisti.
Bon dia, ta aqui Antonio ta biba?
Si seflor, mi tin honor di sa su...”
|
|
| 19 |
 |
“...,75
, v : - . >{ Capftulo XII, .
hegpia di an 1 tpisteza di otPo.
A ntonio tabata stima su yiunan i nada e no
JaBL sa tene atras pa mira nan presenta, como
jPpP e di promnan aris di su gremio. Na caya
el a tende di un excursion pa Aruba, el a
pensa unbez di scirbi su nomber i di su familia,
pa pasa e dos dia di fiesta di Resurrection ayfi.
Pero responsible di e biahe a adelant na raanda
un invitacion especial na su cas.
Na porta su yiunan a bin contr cu es nobo i
mes ora nan a, tene consulta riba esayi cu Luisa
i Enrique. Cu gusto Enrique lo quier compafia su
sobrinonan, pero el a recorda nan mes ora cu Ba-
lentin tambe mest bay.
']-r Antonio, nos tur lo mest desea Balentin
su presencia hunto, n ta asina ?
Ta foi mi boca ba quit, Riki. Luisa ta
respond na lugfi di Antonio, mes ora ma corda
cu ta natural qu mest bay cu' boso.
Mi n tin nada contra, si bosoquimita propon.
Mi qui cu e n ta bay, papa sa; e ta paree
poco tranca i e ta masha seco pa diversion, n ta...”
|
|
| 20 |
 |
“...169
berto cu a bay busca bida na Cuba, cu tufnegocio
a fracasa i e 100 florin cu nan a buta como as pa
cohe e renchinan tambe a queda perdf.
Papa, Juan ta corre grita den porta, ,,ma
desquita algo for di e placa cu Gilberto a tuma.
A^ aqui, un papel di 100 florin, i el a contanan
bom Gilberto quier a gana doflo di e prendanan i
manda tuma nan. Seis luna despues di e sucesonan
aqui, tur bisifa ayibanda cu tabata huur nan casita
tabata bari nan porta di cas foi tempran pa e dia
grandi di matrimonio di Baientin i Matilde.
Tur a ofrece nan sirbishi ; un pa feila, otro pa
bari, otro pa carga cos pa cas di fiesta. Pasobra
mama di e bruid a hay a e primintimento foi e doho
di cas, Antonio, cu lo e no alza preis di cas den
cinco ana mas:
Tur amigonan di antes tabata envita. I e amistad
sincero, e carino general cu tur e barrio a munstra
na e familia, tabata mil bez mas grandi cu e poco
tem cu nan tabatin preocupaciones i antojo pa gran-
deza.
Mucho bez placa sa...”
|
|