Your search within this document for 'biba' resulted in 27 matching pages.
 
1

“...Oiambo bieaca a bolbe na uiea. Capitulo I. Familia Salazar. i nos ripara bon e parecido grandi cu tin den es dos ruman Antonio i Enrique Salazar, iJRV nos ta queda muy strafto di sinti e diferencia grandi den nan caracter i proceder. Enrique ta tres aria mas hoben i su manera semper jovial i chistoso ta haci e representa menos di e 38 aa cu el a caba di drenta. Unda cu el a pasa, e tin amigo i si algun bez e por a hay den cualquier cuestion improvisto ta debl na su caracter franco 1 e odio pa adulacion. Su gremio, u ta di artesano, sem- per el a aprecia i defende, i cuanto bez cu el por a yuda un u otro cu su consehonan progresista el a haci cu gusto. En cambio' e otro hero di nos historia, Antonio, no tabata presente dia Dios a parti e bon calidades. A Egoista te den cabo, e ta biba semper aleja di su i companero artesanos no, cu e ta desprecia nan, pero ambiciona na busca tono" el ta prefera combersa masque ta un dos minuto cu hende ans bao di un forma servil...”
2

“...5 $ comprende paquico Enrique nunca a pensa di biba otro samina, siendo cu su amor fraternal a au- menta cu dos sobrinos tambe pa stima hunto. TJnico contrariedad cu nan sa topa, ta cu bida ta caro i tabata dificil pa ahorra algo di importancia. Antonio a pensa semper di manda su yiunan scool di placa, pero cos no tabata asina bon di por a sigui manda nan sin falta cu otro cos; nan a probecha di nan scool di por nada sinembargo, Juan a haya un empleo na pacus i pa su bon comportacion su patron ta consider mcho. Asina cu Matilde a queda compafla su mama i yud den trabao di cas. E ta orgullo di su tata cu ta pensa cu duele caba, cu quizas muy pronto destino lo ranca e gozo cu nan ta disfruta di ta hunto cu n. Pasobra no ta strano si ya cualquier bista amorosa no a provoca un sor- presa den cara di Matilde. Su mama, modelo di birtud, a percura sin tur trabao di cas, di cushina te laba paHa. Semper el a corda qui ayuda e tabata pa Antonio, ora Antonio tabata malo, cu...”
3

“...8 5^wa0rt~Spant CU SU ni0(ueta bon duro sera: 7. tabata sona cu nan quier a ranca e billete for E1 n Xi 61 a bn dur0 pa nan no quite! Enrique1 ^ dl ban 1 CU Un SSpirQ el a bisa r Bru> esaqui si ta un chasco: figura bo e pida papel soquete aqui, parecido na esnan cu bo mi hio q4.Ulbra tUr dia awe a troca faces di i. nida. E ta representa nada menos cu 20.000 dollar na oro! Ta com ta haci pa troqu sin perde ariba r0 a drent 1 su dos wowonan ta- bjita bnlla den nan orbita. Movimento sin stop di su dedenan tabata indica un tension nerviosa na al-! to grado. Alafln dos lagrima a caba di descubri es' emocion cu a invadi su alma. ,,Enrique, e dici Dios a corda di nos porfin, mi sono' ta realizd; awor nos por biba cu raas expan- sion; loque Luisa, Juan i Matilde tabata carece n ' tur lo ta dund na nan. Bo no ta haya cu e pida i papel aqui, ta sirbi pa nos entrada den sociedad 1 1Hed! pa baya tur respeto i consideracion ? Enrique a queda mir cu un estraezai mes ora cu...”
4

“...12 J uan a lamta para. E ideanan di simpleza cu su mama ta opina n ta agrad i e ta cohe su som- -i br i ta bisa: Enfin mama, te atardi lo nos combini cu papa lo mehor posible. Mi ta bay pacus, ay Tilda ay ! J Despues cu J uan a sali, Luisa a cohe Matilde na mano i el a bis: Matilde, ab principalmente no mestr larga e fortuna cu a toca nos cambia bo caracter. Con- 'i serva bo mescos cu semper na modo cu ma educa bo. Corda cu birtud di un sefiorita por sufri terri- , ble cu influencia di placa. Un mei ora despues Antonio cu Enrique a drenta. Flicidad completa hende por a leza den cara di Antonio. El a ranca bay riba Luisa i cu ternura el a braz diciendo : Mai, awor si nos por sosega poco. Alafin nos : por biba mas tranquilo. Ata nos riqueza ! i el a pone un paqute di placa di 25 te di 100 florin riba mesa. Enrique a queda para ta observa expresion di e tres cara diferente. Cu satisfaccion di alma. Antonio a bolbe cohe e paquete di placa i a drenta cuarto di...”
5

“...14 un poco mas espacioso cu esaqui, como ya mi yiunan a bira grandi i mi tin conque haci awor; pero mi n sa quico Luisa lo opina di esayi; ? com bo ta haya, Luisa ? Lo n ta bon si nos ctimpra pida tera den cero di Quinta o den Scharlo i traha un bonita cas aya banda ?\ Segun mi, n tin lugar mehor pa nos biba cu aqui mes. E cas aqui ta traha cu sodor di bo frenta, ta orgullo di bo ofieio i prom regalo cu un tata por a haci na su familia. Tur loque ta falta ta dos cuarto mas, pa nos yiunan ; un reparacion general i un palacio e ta resulta bao di tur hendq su bista. Lo costa mash A trabao prom mi por descus- tumbr for di aqui banda. Nos ta biba fresco i ningun hende ta molestia nos. Quico mi yiunan ta opina? 'Manera mama ta pensa,'mi ta haya masha bon, Matilde a con testa. Ami tambe ta quere mescos cu mama S i sigur tio Enrique tambe ta di acuerdo. Unico cos cu mi ta pidi papa, haci es sala un poco mas grandi pa algun bez mi por tene un kloppartij cu mi...”
6

“...18 di inspector i hunto cu su yiunan i esposa nan bin mira euanto e reforma a adelanta. Ya Matilde i Juan ta cuminza figura nan, com alegre nan cas lo bira i cu anochi den sala cu un vitrola, nan lo pone bisinanan bato goza tambe, cu nan foxtrot, two-steps, danzn etc. Cuanto bishita lo participa de bez en cuando, den nan trit di helados i choco- late sin conta e consideracion cu nan lo ta trata cu n pa esnan cu ayera no a pensa mes siquiera cu nan tabata existi. I vice-vers nan tambe por bi- shita e parti di sociedad cu ta consider^, drentando di mes den un otro categoria. Prom cu tres luna un dozijn di cas tabata lamtd formando un hilera cu ta tapa e bista mahos di e mondi nan tras. Antonio a calcula su renta mensual pa 120 florin na alquiler; pero necesidad di cas a pone cu cada bez mas hen de ta bin busca un biba, un ta ofrece 12 florin, otro 15 florin. Su regia, awe luna, aw placa, ta buta cu nan no por queda deb. Hente- ramente cambia su cas di biba a queda...”
7

“...- ripue; pero mi ta larga bosa su dilanti, cu mi no ta mira un adelante moral den nos bida di awor, Menos preocupacion antes cu nos tabatin placa, nos a traha cu mas forvor, biba mas tranquilo en- ; cuanto cos di pensa i awor cu tur e placa nos n i ta sosega, cada dia mas exigencia nobo di sociedad. Mi ta spera cu mi yiunan lo no bira macaco di ; moda ni esclavo di luhoi...”
8

“...m Un end ta drenU dn sala i Matilde ta bis: Troca bo pafia i hiba e figurin aqui pa Shon Leonor, e cosed cu ta biba den Hendrikstraat, ariba* di e pacus El Regalo. Bo conoce ta na unda Dun e carta aqui tambe. Si ma hiba cos di Sra. Pancha pa Nonoclu caba, tem mi tabata cerca dje, i e cria ta bay pa-: tras atrobe pe sali. F ,, ~ nos ta casi eld, nos ta spera riba cosl dushi, bolo etc, cu lo ta cld dos dia promisobra ta encargo 'di papa cu Juan. Asina cu e preparacionnan principaKtabata tira tras di lom ba i fuera di bebidanan cu Antcnio na acuerdo cu Juan a busca, e hubilarionan tabata tur dispuesto pa celebra nan fiesta. Luisa ta e nico persona cu no tabata mucho entusiasmd, pa su prin- cipio simple i menos preocupado den bida i ora- nan largo e tabata pensa riba su cama, qui mal re- j sultado e cambio brusco den bida, por trece den corazon hoben di su yiunan. Solo Bios por a com-1 prende i smti su afliccion i ta na El sol e por a ro- ; ga pa bienestar moral...”
9

“...33 Capitulo VI. Prom dolor di an amor sincero. fgfefjio mucho leuw di Antonio su cas, tin un Jftjl careda di casita, unda ta biba den di tres, un hoben yama Balentin. Su tata a muri larg cu seis aria i su mama a percura mand e oficio cu e ta gusta. Como su tata tabata blequero, el a pidi esayi pe sifa i su mama no a quita su gusto. Atardi ora scool caba, e tabata bay sinta na winkel i cu su 14 ana ya e tabata gana su seis florin pa seman. Despues cu a bini trabao di Isla, i cu el a cumpli su 19 ana el a haya un empleo na fabrica di bleki. Cu un sueldo di diez ocho florin pa seman, e tabata tene su bida decentement, paga cas di su mama i spaar algo tur seman afor. Naturalmente, siendo cu bida di su mama no tabata den su man, el a corda semper di casa cualquier ora cu e por. Na scool, segun tin un palabra, sa nace rdas tanto amor cu otro camina. Asina cu Balentin a sinti un idea di amor ya cu su 16 ana, un ana prom cu el a quita scool. E senorita cu tabata su ideal...”
10

“...36 Mf no por taha bo esayi, pero____ mi qui, cu n ta bo di costumbre. E cara, e moda di pena, e trahe, e gestonan, mi qui cu n ta bo mes di an- tes, alomenos bao di mi bista, O ta mi wowo ta sufri mucho cu e luznan radiante cu ta lumina bo cas awor, mi n sa; pero pa mi condicion di bida, mi qui cu mi t persona menos ripara den e sa- la aqui! Balentin, larga spectakel, ta bo caracter ta mu- cho serio i di mes e corazonnan mas dibertido ta domina tanto e compaflia, cu bo ta resulta poco lubida. Pero no quere cu mi por trata bo indiferen- te. Biba bo f i haci bo na cas manera semper. Ayi banda bo ta .mescos cu mama, nunca boso n ta gusta variacion! Bueno, larga nos caba cu e discusion aqui, basta bo ta stima mi, n ta importa mi sobra! Claro no, esayi n ta cos di puntra mes. Otro cos, corda cu otro manan ta fiesta di Juan. Mama Anita n ta bini cu bo? Mi ta quere, mi n sa sigur. Lo mi puntr j Na e momente Juan a bin yama Matilde pa sera conoci cu un recien yegado...”
11

“...40 X ? Biba bo f, homber! Com ta bay na Isla ? Bo no a haya un mehor djop cu traha blequero ainda ? , Pues pa mi bisa Toni mi conciencia cld, mi no a busca otro nunca; como ta mi oficio, mi tin,- mas chns pa bay adilanti aden. I miV porgafia, Mr. Hortly quid mi bon i ta gusta mi trabao. Como-: yiu di Corsouw n sa haja bon puesto tantem tin macamba o yiu di Suriname, ta pesayi mi n haya un pull ainda. Pero mi, tin poco speranza den Mr. Hortly, basta nan n quit manda Maracaibo. Pa mi bisa bo cld, saca bo idea den haya* mehor puesto. Di blequero bo n p bira chef nunca. Pero mi yiu, pa haci quico ba scohe un oficio fastioso asina ? Mi qui cu ta cos cu n ta na moda mas. Caba mi cnoce hopi...”
12

“...41 5 awe caba. Bam regia cuenta. Bo tin dos tres cas nobo cu mi a caba di cumpra pa cobra, i e ta sinta na mesita aparta cu Pedrito. Pues, Toni mester sa, cu tin un tal Virgi- nia cu semper ta tarda mi poco. Te aw e n pa- ga mi ainda. Ah, no, si e no paga, saqu; tin hopi hende pa huur mi casnan. Cada bez nan ta bin ofrece mi mas tanto. Bis mi ta dun 24 ora p paga o sali.r Nan a sigui conta placa i Pedrito a haya e casnan nobo pe cobra i cu nomber di nan inquilinos. Co- mo Balentin ta biba den un di nan, el a sinti na e momento poco soquete bao di nan bigta. Pero pa Pedrito no bin eobr na cas, el bisa Toui lo si- guiente : Toni, como' mi ta inquilino nobo, mi quid bin paga aqui mes, mi ta quere cu Toni lo n tin nada contra. Absolutamente cu no; pa bo mira mi n . corda cu bo tambe ta biba den un di nan. Pero e cas ayi n ta mucho chiquito pa boso ? N ta me- hor bo tuma un di e otronan mas grandi ? Mi ta pidi cualquier pa bo haya un mehor! Dios libra! Mi n...”
13

“...55 Anto si han ta haci un malo, bo tambe mes- t haci? Bonita ehempel ta cos di tuma, no esa- yinan. Nan por bay dilanti, pero si nan ta trata nan prhimo sin compasion, Dios lo marca nan i bo n ta sa ora nan ta paga nan crueldad. Pa ca- da un di e crimen di trata un pober- cu dureza, cuanto enfermedad nan sa haya, cu pobernan ta li- bra di dj, cuanto disgusto cu sa pone nan intran- quilo, peor ep cualquier pobre! No, Toni, no haci esayi; warda un dos tres dia mas p Luisa ta ro- ga. ,J Matilde, bo n ta papia nada, mi yiu? Aini, n ta mishi den e asuntonan ayi,. ta papa mest sa ; quizas mama ta -pidi pe mujer ayi, i pdiser e n bal pa haci! Matilde ta contes- ta. No, mi yiu, mi n spera esayi di bo ; sigur e pober ayi ta mn hende decente, ma infrma d£ tur e hendenan cerca Anita. I po quere bo, cu nos por ta asina bruto di huur cas cu hende porai, un- da tin bisinanan drechi ta biba. Sea mas caritativa i Dios lo no bandona bo nunca. Ai Dios, papa n p complace cu...”
14

“...56 fffl f.yl mento; Dios lo corda semper di e compasivo i Luisa ta bay patras. Esaqui si ta un cataclisma: asina si n por sigui; mira un cos aqui, Pedrito,asunto di cas mes- t ta regia desdi awor den mi cuarto cu mi tin pa oficina, ba tende ?% Muy bien, Toni, awor caba cu mi, pa mi bay. Nan dos a lamta bay regia cuenta. Luego Antnio a bolbe den comedor cerca su yiunan i ta bisa: Juan, awor fiesta a caba, bam trata riba un negocio pa bo awor. v Bo ta basta grandi caba i bo mest di un cos di haci, una vez cu bo n quier a sina fishi nunca. Qui negocio bo gusta mas ? ..Pues, loque ma desea semper ta un pacus; coino mi tabata emplefi caba i mi tin un idea cuan- tp mi por progresa si e ta bon surti. Bueno, nos ta cuminza cu un chiquito ma- nera nos por i segun bo traha cu sinti* lo e bay adilanti. Ta basta traha haci otro ricu. Un batimento na porta i Juan a abri pa un se- nor bon bisti. Bon dia, ta aqui Antonio ta biba? Si seflor, mi tin honor di sa su...”
15

“... caracter, yud pa haya un mehor moda di biba. Tur esayi ta bunita bisa, per awendia nos mest drenta mundo un poco; loque scarsidad ta- bata tene bo atras cun, ora bo tin algo bo mest busca di alcansa nan. Balentin ta un hoben decente, pero n ta laga di tin cualqui otro mes decente...”
16

“...76 ma bo i su condition di bida ta pon poco atras quizas. Luisa ta observa. Mama n p qui mi biba manera soeurden combento pa su motibo. Mi corazon ta hoben ain- da, mi qui goza di mundo poco mas i mi n por yuda cu mi tin hopi nende na mi curpa. Pero ta strana mi, Matilde, si bo ta stima Balentin, n ta importa bo e hendenan na bo curpa. Alomenos si e ta haci jalurs, ta pasobra e tasinti cualquier indiferencia di bo parti. Enrique ta bisa. I ami no ta quere cu lo dura mucho ainda pa boso compromete. Luisa ta buta acerca. Ami n sa, ta Maltilde su asunto. Mi n' ta obliga mi yiu haci nada,\pa manan ta mi ta causa di cualquier disgusto. Larga e pens bon prom. Antonio dici. Pues pa mi bisa francamente, mi n ta cu- minza mara mi curpa ainda. Mi n tin pura di casa, mi qui biba poco afla mas cerca papa i mama. Con que sea, bo mest particip di bo biahe i ofrec pe compana boso, asina hende sa haci. Ta claro cu e pober n p dispone di e 25 florin .asina facil manera...”
17

“...35 Quico cu bo tin mest, cu mi por yuda bo, ocupa mi. E pober muher no por a quere su bista i na ro- dia el a besa mano di su bienhechora; pero emo- cron di Luisa tabata asina grandi cu el a ran ca su mano for di Virginia i a sali pura pa su cas. Ayd el a hinca su rodia dilanti un Sagrado Corazon cu ta entrona den su cuarto i a pidiE pa cambia ca- racter duro di su esposo, tene su yiunan den ca- mina di virtud i haci cu nan placa sirbi mas bien pa alivio di menesterosonan cu pa ch.upa nan san- ger. El a priminti su Dios di haci tur su esfuerzo pa stroba Antonio di alza e casnan di mas, como ya a bira insoportable, imposible pa un pober biba ; nan, cu ta stima nan deeencia i bon nomber i cu mester traha cu sodor di nan frenta. Mientras e ta pidiendo Dios, su esposo i yiunan ta gozando na Playa di Aruba i no a queda un parti desconoci pa nan. Gilberto a hunga un papel importante den e grupo, como tur hende tabata tum pa enamorado di Ma- tilde. Tur camina e tabata...”
18

“...6 , , Capftulo : XIII, .. v : Vnrif.feiN ,y.V! fVgj. Ultimo momentonan na Ru ba. .'Sj^P'a cas dj Alberto Jones, nos amigo Enrique a pasa mash bon, como Alberto tabata jffjf su anbg bieuw. Enrique a queda straflo di mira qui libre i sin preocupacion in- sensate e Arubianonan tabata biba. Aya n ta ma- pera Corsouw cu su diez mil i mas stand di cate- gory. Di un rato cu e tayi Alberto a informa di e.bida sport di Corsouw. , Bru, Corsouw ta mi lugd brde, pero nada n ta sigui bon, pa feliz cu nan, principia. Figura bo un isla chiquito asina, cu tin mas escala di ca- -tegoria den dj cu tempo di siglo medio i feudal nan. Nos tin crema di sciedad, cu ta parti den tres pa nan cold. Mi n ta conta e blanconan, cu segun nan nan n ta nos igual. Di nos cold bo ta hay a un parti crema di coft, uno di chocolati i otro crema di lechi cu cofi. Pero tur ta quere nan bian- co manera lechi den nan idea. (Figura bo nan a bati- bati forma un Tennis-Club. Ayi den tur e crema- nan ta...”
19

“...89 cuminza duda den fieldad di Matilde su amor pa Balentin i e ta ripara cu tanto Antonio i Juan ta mi- ra e carinonan di Gilberto cu aprobacion. Berdad, ta dificil pa un hoben pobre, sin mas date cu su. oficio barata por pensa na sigui un a mor cu a cambia di tono. Como e ta haci paven- ce e obstaculonan na bista cu ta exigi den un ma-, trimonio, quere decir traha muebles na moda, al- quila un cas grandi i biba na e categoria cu e mo- sa mest ta den ? Un matrimonio asina, unico mo- do cu e por ta realiza ta si e mosa ta di acuerdo pa baha den condicion di e hoben i nan biba sim- ple i decente manera e por pa su ganamelito. En- rique tabatin idea di haci algo pa su amigo, pero ya el a sinti cu esayi lo duna mas mal resultado cu bon. Pasobra nada iorza ta bon i un bida asirfa lo no tin paz aden. Na ultimo ora di despedida el a con- tra cu su hendenan na playa i nan a subi bordo. Aya cada un a conta lo feliz cu nan a pasa i bon moda di trata cu Arubianonan conoce. Un...”
20

“...93 sa bisti. Su bisti di seman ta asina chic, cu hopi seflorita pober lo a desea di dal e trahe na un fies- ta grandi. E ta masha familiar den su saludo. Juan sa, ta curioso pa sa tin bez quico lo e por ta meen cu e primimento di mano, ora e ta cumin d. Pero e no qui a stroba nan entrevista i a sigui paden. Matilde, bo tin un ruman sport, bo sa ? E ta un nechi jonkman. Pero te ainda mi n tende nada di dj, tai com e n tin un mai ainda? Mi sa ? Te ainda 1e n tin, sino ta natural cu ya nan lo a cuminza busca amistad alomenos cu mi. Pero lo n dura mucho. Mi ta quere cu pronto lo bo tin un futura cunada, si e ta hunto cu Gilberto e ta haya brio unbez. A prop larga nos sigui un rato riba asunto di Glberto; despues cu el a declara bo su amor, quico ba dicidi diybis porfin ? Bo ta acept, no ? Pa mi bisa bo cld, mi n ta omprende, mi n por a resisti su palabranan di amor; mi n por a nenga di stim; figura bo e di, e n\ por biba sin mi amor, lo mi haci desgraciado si ml...”