| 1 |
 |
“...IV.
A. Spelling.
§ 1. De teksten die tot de Deense groep behoren, volgen
alle dezelfde spelling, n.1. de Deense. De eerste regels der G. D.
luiden: „Iedere letter wordt in ’t Kreools met zijn volle klank
uitgesproken, evenals in ’t Deens; alleen wordt de v uit-
gesproken als f, omdat ze van Hollandse oorsprong is; in plaats
van v wordt w gebruikt, evenals in ’t Hoogduits.” In de praktijk
komt dit systeem hierop neer, dat de afwijkingen der Deense
teksten van de Hollandse spelwijze geen andere zijn dan de
volgende: u staat voor oe (buk, bruder); y staat voor u (zo
wel in rysje; Holl. ruzie, dbsólyt, Holl. absoluut, als in pyt,
Holl. put, en in kyssintje, Holl. kussentje; in ’t laatste geval
staat somtijds i, b. v. drippel voor Holl. druppel); de gerekte
a, u en y worden meestal weergegeven door toevoeging van e
(waarbij evenwel groote inkonsekwentie in de toepassing valt
op te merken): tael, ruep (roepen), hyélen (huilen, schreien).
Deze toevoeging van e, hoewel...”
|
|
| 2 |
 |
“...101
als si (zijn), dat ook in Nederland dialekties als persoonl. voor-
naamw. in gebruik is. Voorbeelden: sellie ha denk bie sender
selv (N. T. D. Mth. 21, 25), em ka gie em quaat of em
ka gie em self quaat (hij heeft zich bezeerd, G. H. blz. 25),
Jesus ha draej He om (N. T. D. Mth. 16, 23, waar dé
Duitsers schrijven hem om), Jesus ha ruep sie disciplen na
sie (N. T. D. Mth. 15, 32, Duitsers na hem).
§ 53. Onbepaalde voornaamw. en omschrijvingen die ze
vervangen, zijn: allemaal, som (sommige), portie (portie van
die skriftgeleerden ha seg, (N. T. D. Mth. 9, 3), een (iemand,
een seg na hem, N. T. D. Mth. 12, 47), een goed (iets
ju bruder hab een gut tegen ju, N. T. D. Mth. 5, 23), een
plek (ergens), niet een mens (niemand), niet een goed (niets)-
Uit deze omschrijvingen spreekt de neiging om met nadruk te
spreken die aan ’t Kreools eigen is.
Voor iemcmd zegt men ook een volk, b.v. lastaan een volk
loop na hoffie (laat iemand naar de tuin gaan, G. D. blz. 68).
Dit...”
|
|
| 3 |
 |
“... die Naem Petrus, en An-
dreas sie Bruder, die ha gooj I
sender Net na binne die See;
want sellie ha wees Visser-
mans;
19. En hem ha seg na sen-
der: volg mie, mie sal maek
jender Vissermans van Mensen.
20. Maer sellie ha lastaen
sender Net anstonds, en ha
volg hem.
21. En dietit hem ha loop
voort van daesoo, hem ha kik
twee ander Bruders, Jacobus,
die Soon van Zebedeus, en
Johannes sie Bruder na binne
die Skip met sender Vaeder
Zebedeus, dat sellie ha lap
sender Net; en hem ha ruep
sender.
22. Maer sellie anstonds ha
verlaet die Skip, en sender
Vaeder, en ha volg hem.
23. IV.) En Jesus ha loop
ront die geheel Galilea, ha leer
na binne sender Skolen, en ha
preek die Evangelium van die
Rik, en ha genees al Siekte,
en al Swakheid onder die Volk.
24. En sie Naem ha kom
yt over al Syria: en sellie ha
bring na hem sender almael,
die ha wees siek van al sort
Siekte en Plaegen, en die Be-
seten, en die Maensieken, en
Lamen; en hem ha genees
sender.
25. En...”
|
|
| 4 |
 |
“... na jender,
dat elk een, die bin qvaed na
sie Bruder voor soosoo, sal
wees skyldig voor die Regt;
maer die seg na sie Bruder:
Raka! sal wees skyldig voor
die Raed; maer die seg: ju
Sot; sal wees skyldig na die
Vier van die Hel.
23. Daerom, als ju offer ju
Gaev na bobo die Altar, en
denk op daer, dat ju Bruder
hab een gut tegen ju,
24. Soo lastaen ju Gaev bliev
voor die Altar, en loop heen
for maek Maet mit ju Bruder
eerst, en kom asteran en offer
ju Gaev.
25. Wees gewillig for maek
op gaw mit ju Tegenpartie,
soolang ju bin mit hem na die
Pad nogal; dat ju Tegenpartie
no sal leever ju over na die
Regter, en die Regter sal leever
ju over na die Dienaer, en
sellie sal gooj ju na binne die
Gevangnis.
26. Waerwaer mie seg na ju:
ju no sal kom yt van daesoo,
eer ju ka betael die leste
Penning.
27. IV.) Jellie ka hoor, dat
die ka seg na die Ouden: ju
no sal huer.
28. Maer mie seg na jender,
dat elk een, die kik na een Vrow,
for begeer hem, ka huer skoon
mit...”
|
|
| 5 |
 |
“... praet van oordél, en for vind Vout bie
ander, 1—6. II.) for bid, 7—11. van die Hoofd-Sum van die
Wet, 12. III.) van die nauwe Poort, 13—14. IV.) van
valse Propheeten en HyMars, 15—23. V.) eindig
sie Predikasje, 24—29.
o oordeel, dat jellie no sal
wordt geoordeelt; diemaek
mit die oordeel, jellie oordeel,
jellie sal wordt geoordeelt:
2. En mit die Maet jellie
meet, sellie sal meet na jender
weeran.
3. Maer husoo ju kik die
Splinter na binne die Oog van
ju Bruder, maer ju no kik die
Balk, die bin na binne ju
eigen Oog?
4. Of hu ju derv for seg na
ju Bruder: wag! mie sal trek
die Splinter yt van ju Oog; en
kik, die hab een Balk na binne
in Oog?
5. Ju Hyklar! trek eerst
die balk yt van ju Oog, en
kik dan, dat ju kan neem die
Splinter yt van ju Bruder sie
Oog.
6. No giev die heilig gut na
die Honden; en no gooj jender
Perlen voor die Verkens; dat
sender no sal trap die mit...”
|
|
| 6 |
 |
“... Naemen van die
twaelf Apostlen bin: die eerste
Simon, die bin genaemt Petrus,
en Andreas sie Bruder; Jacobus,
die Soon van Zebedeus, en
Johannes sie Bruder;
3. Philippus en Bartholomeus;
Thomas en Mattheus, die Tolle-
nar; Jacobus die Soon van
Alpheus, en Lebbeus mit die
Tunaem Thaddeus;
4. Simon Cananit, en Judas
Iscariot, die ha verraedt hem.
5. Deese twaelf Jesus ha stier
yt, ha belast sender en ha seg:
no loop heen na die Pad van
die Heidens, en no loop na
binne die Stad van die Sama-
ritaenen.
6. Maer loop liever heen na
die verlooren Skaepen van die
Hus van Israel.
7. Maer loop heen, preek
en seg, dat die Hemelrik ka
kom diestebie.
8. Genees die Sieken, reinig
die Lazares-Sieken, wek op die
Doojen, driev yt die Dievlen.
Jellie ka ontfang die voor
niemendal, jellie giev die voor
niemendal weeran.
9. Jellie no sal hab Goud,
no Silver, nog Koper na binne
jender Beers;...”
|
|
| 7 |
 |
“...
sal leever jender over na die
Raed, en sal geesel jender na
binne sender Skolen.
18. En sellie sal bring jender
voor die Vorsten en Kooningen
voor die wille van mie, tot
een Getiegnis over sender en
die Heidens.
19. Maer, als sellie leever
jender over, jellie no sorg,
husoo af wat jellie sal praet;
want die sal wordt gegeven na
jender na die selve yer, wat
jellie sal seg.
20. Want die no bin jellie,
die spreek; maer die bin die
Geest van jender Vaeder, die
spreek door jen der.
21. Maer die een Bruder sal
leever dié ander over na die
Dood, en een Vaeder sie Kind;
en xlie Kinders sal staen op
tegen die Ouders, en maek
sender doot.
22. En almael Volk sal haet
jender voor die wille van mie
Naem; maer die bliev bestandig
tee na die Einde, hem sal kom
salig.
23. Maer, als sellie vervolg
jender na binne een Stad, vlygt
na een ander; waerwaer mie
seg na jender; jellie no sal due
niet een guet na die Plaesen
van Israel, eer die Mens sie
Soon kom.
24. Die Jong...”
|
|
| 8 |
 |
“...216
die leeg, ka veeg, en ka versier.
45. Soo hem loop heen, en
neem seven ander Geesten mit
sie, die bin meer slem als hem
selv, en als sellie kom daer
na binne, sellie woon daesoo;
en die kom meer erg asteran
mit die selve Mens, als die ha
wees teevoorn: soo die sal
loop ookal mit deese qwaeje
Geslagt.
46. V). Maer dietit hem ha
praet na die Volk nogal, kik
sie Muder en sie Bruders ha
staen na bytten, en ha suek
for praet mit hem.
47. Soo een ha seg na hem:
kik ju Muder en ju Bruders
staen na bytten, en ha suek for
praet mit ju.
48. Maer hem ha antwoordt,
en ha seg na hem, die ha ka
seg dat na hem: wie bin mie
Muder? wie bin mie Bruders?
49. En hem ha strek sie
Hand yt over sie Disciplen, en
ha seg; kik mie Muder, en
mie Bruders!
50. Want die due die wil
van mie Vaeder, die bin na
binne die Hemel, hem bin mie
Bruder, en Sister, en Muder.
DIE 13. CAPITTEL.
I.) Jesus praet door Gliknissen, van die Saejer, 1—23.
II). van die Onkryd, 24—30 en 36—43...”
|
|
| 9 |
 |
“... binne die
Gevangnis, voor die wille van
Herodias, die Vrow van sie
Bruder Philippus.
4. Want Johannes ha seg
na hem: die no bin regt, dat
ju hab hem.
5. En hem ha wil gern maek
hem doot, maer hem ha bang
die Volk, diemaek sellie ha how
Johannes voor een Propheet.
6. Maer dietit Herodes ha how
sie Geboorte-Dag, die Dogter
van Herodias ha dans voor
sender; en die ha behaeg Hero-
des gu.
7. Daerom hem ha beloov
hem mit een Eed, for giev na
hem, wat hem ha sal begeer.
8. En soo lang sie Muder
ha ka onderrigt hem tee voorn,
hem ha seg: giev hie na mie
na binne een Skittel die Kop
van Johannes die Dooper.
9. En die Kooning ha kom
bedruevt, dog soo lang hem
ha ka sweer, en voor die wille
van sender, die ha sit mit hem
na Tafel, hem ha belast for
giev die na hem.
10. En hem ha stier, en ha
lastaen kap af Johannes sie Kop
na binne die Gevangnis.
11. En sellie ha bring sie...”
|
|
| 10 |
 |
“...227
die Heerligheid van sie Vaeder
mit sie Englen; en dan hem
sal betael elk een nae sie Werk.
28. Waerwaer mie seg na !
jender: som staen hiesoo, die
no sal smaek die Dood, eer
sellie kik die Mens sie Soon
kom na binne sie Rik.
DIE 17. CAPITTEL.
I.) Christus kom verklaart na bobo die Berg, 1—9.
spreek van Elias, 10—13. II.) genees die Maen-Siek, 14—21.
III.) seeg vooryt van sie Leiden. 22—23.
IV.) betael Skat, 24—27.
T7( n sees Dagen asteran Jesus
J-J ha neem Petrus en Jacobus,
en sie Bruder Johannes na sie,
en ha lej sender besonders na
bobo een hoog Berg.
2. En hem ha kom verklaert
voor sender, en sie Angesigt
ha skiën als die Son, en sie
Kleer ha kom soo wit als die
Ligt.
3. En kik, sellie ha kik
Moses en Elias, die ha spreek
mit hem.
4. En Petrus ha antwoordt
en ha seg na Jesus: Heere,
die bin fraej voor ons for wees
hiesoo; als ju wil, ons sal
maek drie Tenten hiesoo, een
voor ju, en een voor Mosës,
en een voor Elias.
5. Dietit hem ha praet...”
|
|
| 11 |
 |
“...230
Mens ha hab honderd Skaepen,
en een van sender ha verdwael,
hem no lastaen die negen en
negentig, en loop na bobo die
Bergen, en suek die, die ka
verdwael ?
13. En als die gebeer, dat
hem vind die, waerwaer mie seg
na jender: hem bin meer blie
over die, als over die negen en
negentig, die no ha verdwael.
14. Soo ookal, die no bin
die wil van jender Vaeder na
binne die Hemel, dat een van
deese kleintjes sal verloor.
15. II.) Maer als ju Bruder
sondig tegen ju, loop heen, en
bestraev hem tyssen hem en
ju alleen; als hem hoor ju, ju
ka wind ju Bruder.
16. Maer als hem no hoor
ju, soo neem een oft twee mit
ju nogal; dat almael Saek sal
bestaen na die Mond van twee
of drie Getiegens.
17. Maer als hem no hoor
sender, soo seg dat na die
Gemeinte; maer als hem no
hoor die Gemeinte, soo how
hem als een Heiden en Tollenar.
18. Waerwaer mie seg na
jender: al wat jellie bind op
die Aerde, sal ka bind na binne
die Hemel ookal; en al wat
jellie los op die...”
|
|
| 12 |
 |
“... jender
geheel Hart, elk een sie Bruder
sie Skyld.
DIE 19. CAPITTEL.
I.) Jesus genees, 1. 2. spreek van Skejing tyssen
Egt Volk, en van Hiervlik, 3—15. II.) belast die Jongman
for seg af sie Riekdom, 16—22. praet van
die Rieken, 23—26. III.) troost sender, die seg af
wat voor sie Skyld, 27—30.
|71 n die ka gebeer, dietit Jesus
J_Jha ka maek een einde van
deese Woorden, hem ha loop
wej van Galilea, en ha kom
na die Landdeel van Judea na
die ander Sie van Jordan.
2. En veel Volk ha volg
hem; en hem ha genees sen-
der daesoo.
3. Soo die Pharisee wen ha
kom na hem, ha versuek hem,
en ha seg na hem: die bin
regt ookal, dat een Man skej
van sie Vrow voor eenig gut?
4. Maer hem ha antwoordt,
en ha seg na sender: Jellie no
ka lees, dat hem, die ka maek
die Mens na die Begin, ka
maek die soo, dat een Man
en een Vrow ha sal wees?...”
|
|
| 13 |
 |
“...! Moses ka seg:
als een Volk sterv, en no hab
Kinders, dan sie Bruder sal
trow sie Vrow, en verwek sie
Bruder Saed.
25. Nu die ha hab seven...”
|
|
| 14 |
 |
“...m
Bruders bie ons: en die eerste
ka trow, en ka sterv; en soo-
lang hem no ha hab Saed,
hem ka lastaen sie Vrow aster
na sie Bruder:
26. Die tweede soo ookal,
en die derde, tee na die sevende.
27. En lest na sender almael
die Vrow ka sterv ookal.
28. Nu na die opstandinge,
wie van die seven sal hab
hem na Vrow? want sellie
almael ka hab hem hiesoo.
29. Maer Jesus ha antwoordt,
en ha seg na sender: jellie
dwael, en no weet die Skrift,
ook niet die Kragt van Godt.
30. Want na die opstandinge,
sellie no sal trow, en sellie no
sal giev na trow; maer sellie
bin glik als die Englen van
Godt na binne die Hemel.
31. Maer jellie no ka lees
van die opstandinge van die
Dooje, die ka seg na jender
van Godt, die seg:
32. Mie bin die Godt van
Abraham, en die Godt van
Isaac, en die Godt van Jacob?
Nu Godt no bin een Godt van die
Dooje, maer van die Levendigen.
33. En dietit die Volk ha
ka hoor dat, sellie ha wonder
gu over sie Leer.
34. IV.) Maer dietit die...”
|
|
| 15 |
 |
“... sie Hals, en ha kis hem;
21. Maer die Soon ha seg |
hem: Vaeder! mie ka sondig
tegen die Hemel, en voor ju,
en mie no meer bin waerdig
asteran for wordt genaemt ju
Soon.
22. Maer die Vaeder ha seg
na. die Knegten: bring die beste
Kleed hiesoo, en due hem die
an, en set een Ring na sie
Hand, en due Skuen na sie
Vutten;
23. En bring die vet Kalfie,
en slagt die, en lastaen ons
jeet, en wees blie:
24. Diemaek deese mie Soon
ha wees doot, en ka kom
levendig weeran, hem ha ka
verloor, en mie ka vind hem.
En sellie ha begin for wees
vroolig.
25. Maer die oudste Soon
ha wees op die Veld: en dietit
hem ha kom, en ha kom dieste-
bie, hem ha hoor die Sang en
Dans.
26. En hem ha ruep een van
die Knegten, en ha vraeg hem,
wat die ha wees?
27. Maer hem ha seg na
hem: ju Bruder ka kom, en
ju Vaeder ka slagt die vet
Kalfie, voordiemaek hem ka
krieg hem gesond weeran.
28. Soo hem ha kom qwaed,
en no ha wil loop na binne;
soo sie Vaeder ha loop yt, en
ha bid hem.
29...”
|
|
| 16 |
 |
“...263
soo veel Jaeren mie dien ju,
en no ka wees ongehoorsam
levendag, en ju no ka giev mie
een Bok selv, for wees vroolig
mft mie Vrienden.
30. Maer nu deese ju Soon
ka kom, die ka spandeer almael
gut mit die Hueren, ju ka slagt
een vet Kalfie voor hem.
31. Maer hem ha seg na
hem: Mie Soon! ju ka wees
altit bie mie, en al wat mie
hab, bin van ju.
32. Maer ju sal wees vroolig
en gu blie, diemaek deese ju
Bruder ha wees doot, en ka
kom levendig weeran, en ha ka
verloor, maer ka vind nu weeran.
E. Teksten ontleend aan de vertaling van
het Nieuwe Testament door de
Herrnhutters (N. T. H.).
DIE EVANGELIUM VAN MATTHEUS.
DIE 13 CAPITEL.
Vs. 1—58.
'Yf'a dieselvde Dag Jesus a
-Li loop ut van die Hoes, en
a set neer na Sie van die See.
2. En moeschi Volk a kom
malkander na Em, soo datEm
a stap nabinne een Skip, en
a set; en allemaal Volk a staan
na die Wal.
3. En Em a spreek na sender
veel en meenig Dingen door
Gliknissen, en a see: Kik, een
Saayer a loop ut...”
|
|