Your search within this document for 'nashonal' resulted in 21 matching pages.
 
1

“... demostr su kapasidat tantu intelektual, komo di luchado pa pueblo ta haa su chns. E ta komprend ku su oportunidat ta present. E kier bai mustra pueblo ku e mes, nas di kuna humilde, tin algu pa ofres su pueblo. Su ideal for di hben tabata libertat di su mes pueblo, e pueblo mester bai disid pa su mes. "Outonomia" ta loke e ta papia di dje. Den e partido (Partido Catlico Curasoleo), den kua e ta milit for di prinsipio, e no ta haa e loke e ta buska. Pi ainda ora ku e nota poder di un paternalismo religioso (klerikal), ku ta domin bida di pueblo te ainda. Ora ku e haa parti di klero mes direktamente kontra dje i kontra su idealnan (redus importansha di Hulanda i duna pueblo su mes gobirnu), ant e ta buska un manera pa manten su lucha pa medio di un partido poltiko nobo. Na Westpunt, na kas di un famia humilde, un grupo di hende ta disid di lanta PARTIDO NASHONAL DI PUEBLO. Un partido nobo, lant den kunuku, ku e hendenan ku ta aor un lider, un profeta ku por identifik ku nan. No ta e intenshon...”
2

“... posishon sosial di ntes, awor ta e partido poltiko na kua bo ta pertenes f simpatis ta bira punto di diferensha grave. "Ami ta Nashonal", "Ami ta Democraat" i ora e partido nobo lanta ta bini aserka "Ami ta Catlico" ta e loke hende ta identifik su mes kun. Ta bon pa mustra aki riba un punto ku hopi hende no sa di dje direktamente. Na Krsou yu no-kas tabata na prinsipio di siglo e mayoria. Ku e trabou enorme di klero e situashon a bin drecha i Krsou tabatin durante di dos guera mundial un porshento di yu no-kas banda di 38 pa 40 porshento, mintras ku Venezuela p.e. tabatin mas o mnos un 75 porshento i e islanan otro di Karibe ingles i franses algu paresido. E figura di mama den nos pueblo, ta sigui ta importante. Hopi bes mas importante ku e hmber machista ku ta tata tin bia sin sa, f sigur sin ke karga su responsabilidat. Ser yu ta supon porlomnos un MAMA i hendenan di Krsou ta yama nan mes tambe "YU di Krsou" i nos ta bisa "Krsou ta mal mama i bon madrasa". Importansha di esaki Gomez a...”
3

“...80 marcha a perfekshon. Un propaganda ku atakenan hopi personal, aliment pa korant diario na papiamentu i spa manera La Prensa (konos pa su posishon antiklerikal) ta bira un arma poderoso i huntu ku e semanario krtiko "Lorito Real" ta fortifik posishon di "democraatnan" konsiderablemente. Partido Nashonal no ta prd tempu i tur bario ta haa nan mes lider. Un Fondo di Outonomia ta lanta i ta kumpra "Kas di Pueblo" den Penstraat. Poko poko tur hende ta papia di outonomia, sin sa hopi bia ta kiko t'e nifikashon eksakto. Hende muh, miembro di partido ta lanta "Muhnan di djarason", ku ta reun i yuda hasi propaganda pa partido. E situashon ta bai brua mas tantu ainda ora ku riba rden v j-D l j o * 4 di mons. Zeppenfeldt, kende ta Kas di Pueblo den Penstraat. rechas pubhkamente i ofisialmente Partido Nashonal nobo, ta lanta PARTIDO KATLIKO DI PUEBLO (KATHOLIEKE VOLKSPARTIJ), ku e mes nmber ku e partido di katlikonan di Hulanda. Na Zeemanshuis den Klipstraat, na loke...”
4

“...". E divishon ak entre islanan, ku di mes komo isla ta sin ti nan mes separ, ta bira mas grandi awor. Si por tabatin un Staten ku partidonan pa e totalidat i nan miembro i simpatisadornan riba tur isla, ta kasi sigur ku e lucha entre islanan nunka lo a bira manera a result. Tur hende demokrtikamente lo tabatin e mes balor i sistema poltiko lo tabata otro. Maske e gritu di "separashon" di Eman na ltimo instansha por a bin trese otro tipo di problema estatal f mas bien gubernamental. Di tur manera awor ta "koalishon di isla" ta bai disid futuro di Antia. Tur partido, prinsipalmente di Krsou ta bai buska awor un relashonamentu di Hulanda. Partido Democraat ta buska relashonamentu ku Partij van de Arbeid, sosialista i K.V.P. di Krsou ta sinti su mes li na K.V.P. di Hulanda. Te na unda e relashonamentu ak ta yega ta un kos ku lo mester studia detenidamente ainda. Partido di Gomez, esta Partido Nashonal no tin relashon formal ku ningn, maske ta lgiko ku K.V.P.-hulandes tin basta kontakto ku e...”
5

“...82 determin ki banda nan sosten. Na Hulanda K.V.P. ainda ta hopi mar na Iglesia Katliko, mintras ku na Krsou Partido Nashonal a haa un rechaso kompleto di obispu Zeppenfeldt. E asuntu ta hopi bru enkuanto ideologa, f mas bien pa falta di ideologa. Mas bien tur kos ta drei rnt di personanan ku ta guia pueblo. "Doctoor" manera tabata yama Gomez ta un figura i "Papi kar'e apel" (Efrain Jonckheer) ta e kontrinkantenan prinsipal. K.V.P. ku a nase chik lo keda chik tambe i maske nan por ta hopi violento e lucha ta mas bien dirig kontra Gomez i su partido ku kontra Partido Democraat. Unda e pueblo mes ta keda? Kiko e pensa? Pa un banda ta fsil sigui persona i no tantu un ideologa ku tg ningn hende no konos. Si studia e programa di e partidonan bon, ant hende no ta kaba di komprend pakiko mester tabatin tantu desperdisio di energa, pasobra tur ta boga pa e mes un kosnan. Pero manera hopi bia ta sosed ta e PERSONA ta konta i no e loke e ta buska. Akshon sindikal poltiko Si tin un kos ku...”
6

“... ku ta enfrent otro bisando ku ami ta "katliko" i abo ta "nashonal", ekspres den sentido poltiko por ta dos kos diferente, pero den sentido religioso ta simplemente un disparati, ku pueblo no ta komprend. Asina ant Iglesia ta kumins prd sierto influensha riba pueblo den asuntu di bida pbliko. Tur loke ta benefisensia ta sigui, maske na un manera diferente. Wit Gele Kruis ta hasiendo un trabou fenomenal, meskos ku hospital, ku ta krese na un manera inkreibel. Skol di fishi St. Jozef ta haa rekonosementu i nos hbennan ta mustra algu mas di interes pa e ramo ak. Tambe ta bai kumins ku skol sekundario, mirando ksito ku Peter Stuyvesant di gobirnu tin. Volksbond mes ta deka hopi ku morto di Verriet i ku e lucha poltiko ku ta kome den su miembronan, ademas e ta keda manera frus den su manera di atend asuntunan di pueblo sin rekonos e kambionan ku ta turnando lug. E otro religionnan, tur ta haa un oportunidat, proselitismo tin algu di ksito, prinsipalmente ku e sktanan ku ta kumins aktua den...”
7

“... lidernan adeku, meskos ku ningn di e otro gruponan. Influensha di mishon katliko riba e tereno ak ta kai kompleto. Di parti di herarka mes no (por) tin ningn nteres. > Un di e prom akshonnan poltiko den direkshon di sindikalismo nos ta haa ora ku algun dirigente di San Telmo den haf present na ofisina di Volksbond pa eksig nan sn pasobra nan no kier keda mas bou di Volksbond. Sr. C. Casiano, tesorero, ta skirbi mesora un chk na nmber di e dirigentenan i ta entrege. Ma e figuranan ak ku nunka a maneh chk, no sa kiko nan hasi, ta pidi e mes Casiano, ward' pa nan te ora nan bini bk despues. Casiano ta nenga. E lidernan ta baha bai ku chk, pero likidando asina prktikamente e loke un tempu tabata yama S. Telmo, sindikatonan di trahad den haf. (nb. esaki ta relato di pader Brada, kende a keda komo asesor despues di morto di pader de Bruyn). Mesora ta lanta un bnt nobo pa e mes trahad bou di guia di Romano Tschumie, un di e gran propagandistanan di partido Nashonal. Ku...”
8

“...88 esaki e prom bnt di partido Nashonal ta nase: N.H.U. (Nationale Havenarbeiders Unie). (1948)1 Sindikatonan awor ta bai bira simplemente un organisashon mas, ku lo yuda, pa haa voto i gana elekshon. Ma no ta partido Nashonal so, partido Demokraat tambe ta bai lanta su sindikatonan. Den haf e trahad riba boto di lots i riba brg, un grupo chik ta bai ku Demokraat. Ta un grupo ku por kompar mas bien ku e obrero industrial, e voorman i su trahad den haf ta di e pueblo simpel humilde. Asina ta bai result ku tin dos grupo: N.H.U. i U.S.H.P. (Unie van Stuwadoors en Havendienst Personeel). Den kasi tur ramo ta bai result meskos: dos tipo di sindikato kada un ku kol di su partido. Na Mijnmaatschappij ta bai yega na un wlga, ku lo demostr klaramente e interes politiko ku kier mete i dirig sindikalismo. Geoffrey Stewart i Dixie Blaisse (tur dos ingls) ta para na kabes di un wlga ku a estay na Nieuwpoort. Gomez ta defend un posishon, ku hende no por komprend sin konos e wega poltiko. Un...”
9

“...89 Krsou, mintras ku den e bntnan di Partido Democraat nmbernan ta mas bien ingles of srnam. Interes den tur bnt ta bai kasi eksklusivamente na asuntunan salarial. Poko ta e aspektonan sosial di kondishonnan di trabou ku ta bini dilanti. Oranan di trabou, overtaim, fakansi i kuido mdiko, promoshon i areglo di retiro, penshun i seguronan ta kosnan ku apnas ta keda menshon. Legislashon sosial ta basta pober ainda, pero den esaki tambe D.P. ta bai mustra mas inisiativa. No tin ningn kaminda un interes pa movementu kooperativista ku sigur lo por a yuda tantu den formashon di lider, komo den atenshon pa nesesidatnan di pueblo i mayor desaroyo di pueblo i partisipashon den ekonomia nashonal. Komienso di Credit Union Na prinsipio di aanan sinkuenta ta bai kumins awor un movementu nobo, ku lo tin mas influensha den pueblo di loke hopi por a pensa. Den Colon, e bario ofisialmente mas miserabel di Krsou, un saserdote antiano, ku apnas poko tempu a regres Krsou ta kumins ku un grupo di...”
10

“... eilandsraad ta result den un viktoria pa Partido Nashonal. Beka pa estudio Un di e trabounan mas importante di e gobirnu insular ak, nobo manera e ta, ta di manda hbennan ku sirto kapasidat Hulanda pa bai sigui ku nan formashon. Kantidat di hben ta bai, ya no solamente pa sigui estudio superior na universidat i skolnan superior, ma tambe pa maestro di skol, pa estudio tkniko medio, pa enfermero i enfermera, pa partera, trahad sosial i den otro ramonan, ku ta poko konos ainda na Krsou. Hbennan ku diploma MULO ta rondia tur kaminda pa nan bai sigui studia i ta yena barkunan italianu, hulandes, spa pa manda Europa. Mester bolbe remark aki e falta di vishon: pa estudio tkniko, ku ta birando kada dia mas importante, ta masha poko beka tin i pa muchanan di skol di fishi asta ta kasi imposibel alkans un beka. Atrobe ora na un momentu dado tin 10 hben di pueblo simpel ku ta grada na skol tkniko i kier sigui nan estudio ta 4 (kuater) di nan so por haa chns pasobra no a tee kuenta ku posibilidat pa...”
11

“...97 Nos por ripar ant ku tg no ta alumnonan di HBS so, ma tambe di Mulo i di LTS por haa beka pa bai af pa estudio, algu nunka visto na nos islanan. Di tur e loke Partido Nashonal a hasi den e temporada aki inmediatamente despues di outonomia, kisas ta e asuntu di beka ta bai result lo mas importante. Riba nivel sentral, den Staten ta mesun wega poltiko ta tuma lug. No ta import asina tantu, kiko por hasi pa pueblo, ma ki imgen bo ta krea ku e loke ta hasi. Un problema ku ta tuma lug riba tur dos nivel ta e asuntu di hinka hende komo mtenar den gobirnu. No ta import asina tantu e nesesidat, ni e kapasidat, ni formashon, ma ta asuntu di "yuda" partidario i votadornan. Ku esaki tantu riba nivel insular komo sentral ta krea un situashon asombroso, ku enorme kantidat di empleado di gobirnu, loke despues ta result kontraprodusente. Penshun di Behes Riba nivel sentral tambe ta bini algun areglo ku sigur mester elogi, esaki ta inisiativa di Partido Democraat, maske na prinsipio e manera...”
12

“...98 representantenan. Naturalmente ta difsil pa mustra riba kiko ta e ofresementu eksakto pa kada kambio di partido, pero ta kos ku di tur banda ta tuma lug. Figuranan manera Rafael Rosario ku ta kambia di partido f Cathalina, ku ta pasa di un partido pa otro, ta trese konfushon grandi den pueblo. No tin un lia di pensamentu, no tin un kos ku hende por basa riba dje, pa bisa ku esun ku ta bltu, ta prefer esaki f esaya. Tur partido tin e mes ideanan (idealnan?) mas o mnos, tur tin e mes tktikanan i tur ta praktik e mes un "wega" poltiko. Algemene Maatregel van Rijksbestuur. (1959) Pueblo en general no tin muchu idea di loke ta pasando. Ni sikiera ora ku, despues ku Partido Nashonal logra ku un eksponente di Democraatnan pasa su banda. Situashon ta bira difsil pa diferente motibu i gobernashon ta stanka. Gobirnu sentral ta akud na Hulanda ku ta tuma un medida general (Algemene maatregel van rijksbestuur) i asina gobernashon por bolbe den man di esnan di Partido Democraat. Ironia di e...”
13

“..., pero empresanan mas grandi ta di hende ku a bini djaf. Ta duele pa bisa ku hasta ora tin indisio ku hendenan tin di bai kas, ora kumins un strimlainin generalis nos ta sinta ketu sin lansa ideanan buskando rumbo nobo pa nos pueblo. Ta un ekonomia sin bida, sin vishon di futuro, sin otro interes ku no ta un ganashi personal rpido. 4. Religion of poltika? Enkuanto religiosidat di nos pueblo. Ningn hende por bisa ku el a bira mnos, pero si mester rekonos ku e ta bira un problema grandi. Despues di e debakle di akshon di obispu kontra di Gomez i Partido Nashonal, Iglesia ta bira un kos totalmente politis. Segn obispu Zeppenfeldt, Partido Katliko ta kuestion di bida f morto pa Iglesia Katliko. Na momentu ku na Hulanda obispunan publik e desdichado "Mandement" na Krsou klero ta tuma esaki komo dgma di Iglesia. Tur saserdote ta haa e dokumento ak pa studia i pa gran mayoria ta e ltimo palabra. Pueblo mes ni konos Mandement, ni ta interes pa konos, e ta keda un kos totalmente deskonos, hasta...”
14

“...102 tabata eksisti i ku nan kier a bolbe impon ta result un anakronismo imposibel. Na aa 1956 obispu Zeppenfeldt ta retir. Fin di aa ta keda nombr Johannes Michael Holterman, di rden di predikadornan, un persona ku for di tempu ku el a bini Krsou a purba di komprend pueblo i a hasi tur su posibel pa motiv hende i laga nan traha, hasi, karga responsabilidat nan mes. Holterman ta mira ku poltika, maske nesesario, no ta e kos mas importante. Ademas e no ta mira pakiko tin tantu animosidat kontra partido Nashonal i su lider. Di otro banda no tin pakiko un grupito sinti su mes representante f eksponente di ideanan di Iglesia katliko den un partido ku e nmber ei. P'esei mes manera nos a mustra kaba e ta prohib pa usa e palabra "katliko" den nmber di partido. Awor ta e grupo ak ta resent kontra Holterman. Algun ta papia di "un pu den nan lomba" i nan ta uni prktikamente ku Partido Democraat, no komo grupo, pero komo persona. Ku esaki e papel direktamente aktivo di Iglesia den poltika...”
15

“... (Federashon di unionnan Cristian obrero), ku nunka ta haa rekonosementu ofisial. (Tee kuenta ku ta e partido kontrario ta na mando.) Romano Tschumie, hmber hopi religioso organisad sindikalista di N.V.P., kier bai Hulanda pero tin miedu di kai den man di "komunista f sosialistanan". E ta aserk un saserdote ku ta interes den trabou sindikal pa konseho. Despues di e biahe ta bai un petishon ofisial di e gruponan di N.V.P., ku ta organis den C.C.V. (Curaaosch Christelijk Vakverbond), pa afiliashon na I.C.V. (Internationaal Christelijk Vakverbond). Ta bini un karta di sr. van Istendael, dirigente di I.C.V. pa mr. Isaac Debrot (miembro dirigente di e partido K.V.P., pidiendo konseho, kiko nan hasi, pasobra ta un organisashon di Partido Nashonal, konsider enemigu di e grupo katliko (K.V.P.). Debrot na su turno ta aserk e saserdote ku ta interes den obranan sosial i ta risibi konseho pa mih no kontest nada, i asina I.C.V. mes mira kon nan ta hasi,...”
16

“... ta bai para kontra otro den e mes partido. No tin e koheshon mas di ntes. Segn nos ta kere ta e falta di ideologa ta kumins kousa e disgustunan ak. No ta tur tin e mes pensamentu, ni ta dispuesto di sigui na e manera tradishonal di hasi poltika. Te awor ak e tabata muchu personalista, bas riba un persona i no riba un idea. Algn ehmpel por ilustr e loke nos ta ekspon aki. Partido Nashonal tabatin kustumber di laga tur esnan ku sali eleh firma un "karta di retiro" sin fecha i entregele na presidente (pa evit e pasamentu di un partido pa otro i kumpramentu di hende). Ora ku Carlos Dip, B.Ph (Fifi) Rmer i Salomon Abad sali eleh, nan ta nenga rotundamente di firma ningn karta di retiro i ta menas di keda sin present nan kredensial. Pueblo asina lo a prd varios representante den parlamento. Pa evit esei ta akud serka mons. Holterman pa intermedi, pero e no kier mete ku e asuntu ak direktamente. Un saserdote a tum' aden pa intermedi. Ta propon na dr. da Costa Gmez pa tee un reunion bou di...”
17

“...119 un lug nutral, pa diskut henter e asuntu ak. Gmez i e personanan eleh ta asept i kredensialnan ta keda presenta sin firmamentu di ningn karta,... pero e reunion mes nunka a turna lug. Mester rekonos ku no ta pa falta di Gmez. Ta posibel ku lo por a yega na un restrukturashon di partido i kisas di e sistema ku tabata hiba te na e momentu ei i kisas esaki lo por a hasta evit e eksploshon violento ku a turna lug despues na Krsou. Un sintimentu marga a keda naturalmente den henter e partido Nashonal den legislatura. No ta esaki so, ma na un momentu dado un grupo di E. Voges, Fifi Rmer i Carmen Campman Zielinski ta vota huntu ku partido Demokrat alegando, ku nan tin di vota segn nan konsenshi, kibrando ku "disiplina di partido". Gmez desilushon, pa tantsimo problema ku e tin di enfrent, ta prd un poko e kontrol riba "su" partido i di ei ta bin result despues un kiebro formal ku ta bai duna bida na un partido nobo ku nmber di U.R.A. (Union Reformista Antiano). Partido Demokraat...”
18

“... lomba pa partido i ku e gruponan menshon ta forma un Partido pa reform e sistemanan tradishonal i buska union den forsanan konstruktivo (Union Reformista). No ta e idea di un partido revolushonario, den sentido violento, ma nan ke kambio normal. Asina tambe por komprend e nmber di e grupo i nan revista "Kambio" ku a sali den e tempu ak. Tog for di prinsipio tabatin algn difikultat ku a pone ku J. Evertsz a retir di partido URA i bai bk den seno di Nashonal. Otronan a keda. Hasta tabatin miembro ku a bishit e Instituto di Formashon Poltiko di demokrasia kristian na Caracas IFEDEC. Na Krsou mes tambe a kumins ku sirto sistema di formashon, tantu sosial komo poltiko, pero pa poko tempu numa. Falta di eksperensha, falta di formashon sosial i e afan pa mustra ku nan mes por, a pone ku diferente hben a laga e asuntu di formashon un banda i kere ku nan por dal bai. Si tee kuenta ku e atakenan formal i violento tin bi di parti di "VITO", ku no ta tee konsiderashon i e falta di apoyo finansiero...”
19

“...147 partidista poltiko. Tur e gruponan, rival di otro ta sinta diskut kiko ta bai hasi djaw padilanti. Tg algn diferensha ta keda semper i no por yega na un akuerdo: partido poltiko nobo influensh pa sindikatonan f ta buska otro manera? Nita, kende a kai ser pasobra el a pidi gobirnu baha, ta sali liber ora un representashon di sindikatonan intermedi. E tin su idea bon kla i Godett ta sigui huntu ku ne despues ku e sali di hospital, kaminda a saka bala for di su kurpa. Nan ta desidido i ta lansa idea di partido nobo F.O.L. (Frente Obrero i Liberashon). Hopi hende den sindikato no ta di akuerdo, pero hbennan i desempleadonan i esnan mas radikal den obreronan si ta fuerte tras di F.O.L.. U.R.A. ta buska sosten di tur partido chikitu di oposishon pa forma un frente nobo. Pero no ta logra, muchu hopi interes personal, den diferente grupo. Algn miembro prominente di Partido Nashonal, ku despues di morto di Gmez ta keda maneh pa Juancho Evertsz, inteligente i masha astuto, ta pidi pa...”
20

“...149 Sinembargo e rumbo ku Krsou mester kohe no ta fsil pa determin. Wl tur hende, ku ta pensa poko mas ay, ta di akuerdo ku lo mester bini un direkshon den sentido poko sosialisante maske no direktamente sosialista. Demokrasia kristian ku Partido Nashonal ta pretend di propag, ta keda na palabra so, pero den praktik poko bo ta nota. Hbennan ku poko mas estudio ta pensa i kumins sinti nan responsabilidat. Loke URA no a logra awor un otro grupo ta bai intent. Asina nos ta haa e Movementu Antia Nobo (M.A.N.) bou di guia di Ir. Don Martina i otro hben di ambachtschool di ntes Willy Franco (q.e.p.d.) tur dos yu di pueblo i prepar na Hulanda den mundu di tknika(l). Loke ntes ni pensa hende lo no a pensa. Apesar di tur e kambionan ku ta turnando lug, tur e esfuerso ku pueblo mes tambe ta dedik na mehor situashon general, elekshonnan ta sigui riba e mesun pia. Partido Demokraat ta bolbe gana elekshon ku S. Rosendaal na kabes. F.O.L. ta manten su mes, anke ku mnos voto i e dos partidonan...”