1 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0008thm.jpg) |
“...Men moet er vooral tegen waken, dat onze Koloniale geld-
middelen doelloos en noodeloos verminderd worden, zoolanger
nog zoo veel te doen valt, alvorens het algemeen streven be-
reikt is.
\ Als een loopend vuurtje verspreidde zich verleden week de
tyding, de Aruba Phosphaat Maatschappy heeft eene belangryke
vermindering verkregen van den prys, dien zy aan de koloniale
kas, als concessieregt op den uitvoer van phosphorzuren kalk,
moet voldoen. Terzelfder tyd hoorde men algemeen, eenige le-
den van het Bestuur der Maatschappy, en hunne naaste omge-
ving, zyn zoo gelukkig geweest, nog twintig aandeelen der Maat-
schappy meester te worden.
Tevredenheid en genoegen kon men lezen op het gelaat van
menigeen, die zich reeds met het blyde vooruitzigt verheugde,
dat zyne nieuwe aandeelen minstens 300 per cent meer waard
zyn, dan waarvoor hy ze gekocht had.
Men was echter wat voorbarig geweest. Men meldde als
feit, Avat nog slechts een wensch was; men deelde als zeker-
heid mede, wat nog slechts als...”
|
|
2 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0010thm.jpg) |
“...woorden, die wy den Secretaris in den mond hebben gelegd
toen wy ons verpligt zagen op zyne inconsequentie te wyzen,
met hetgeen hy vroeger als lid van den Kolonialen Raad, in
zake den phosphorzuren kalk van Aruba had gezegd, met ver-
zoek, dat daarvan aanteekening in de notulen van den Raad
zou worden gehouden.
' Onze profetie is uitgekomen, al zyn invloed wendt hy aan,
hy laat niets onbeproefd om de zoo zeer gewenschte verlaging
voor de Maatschappy te verkrygen. Dat daardoor de belangen
der Koloniale Kas zullen komen te lyden, dat daardoor enkelen
ten koste van het algemeen verrykt worden, dat daardoor regt
en billykheid den doodsteek krygen, daarvoor wake en zorge,
daarop lette hy, dien het aangaat!
In de Curagaosche Courant van den 20sten December 1879
komen de statuten van de Aruba Phosphaat Maatschappij voor.
In de Curagaosche Courant van den 3den January 1880 lezen
wy van de hand van den Secretaris dier maatschappy : Het
concessieregt is echter door mededinging zoo hoog opgevoerd,
dat...”
|
|
3 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0011thm.jpg) |
“...toelaat, de con-
cessie prys zoo hoog is opgevoerd.
De Aruba Phosphaat Maatschappy heeft geen regt zich over
mededinging of monopoliegeest te beklagen.
Wy kunnen begrypen, dat op eene publieke veiling de ge-
moederen van de opbiedenden warm worden, en dat men
zich in een oogenblik van onnadenkendheid een bod laat ont-
vallen, waarover men zich later kan beklagen, dat slechts door
mededinging zou gegeven zyn. Maar by eene publieke inschry-
ving, zes maanden te voren aangekondigd, daar heeft men tyd
te over om het aanbod, dat men wenscht te doen, behoorlyk te
overwegen.
Er is echter meer. De Aruba Phosphaat Maatschappy heeft
geen deel aan de openbare inschryving genomen. De heer Sewell
heeft, buiten de inschryving om, een contract met het Gouver-
nement aangegaan, waarby hy zich verbond tot het betalen van
een concessieregt van acht gulden per kubieke meter. Dat con-
tract is na veel wikken en wegen, na loven en bieden door de
Aruba Phosphaat Maatschappy overgenomen, en terwyl zy in
December...”
|
|
4 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0013thm.jpg) |
“...die volstrekt geene regten kan doen gelden, toch niet te veel.
Wat betaalt de Aruba Phosphaat Maatschappy voor den phos-
phorzuren kalk ? Acht gulden per kubieken meter, hetgeen, met
byvoeging van agio voor papiergeld, 23, per ton maakt. Het
verschuldigde concessieregt w'ordt berekend naar de inhoudsmaat
der vaartuigen, die de ladingen innemen. Nu moet men weten,
dat de vaartuigen, die den phosphorzuren kalk Iaden, zestig,
soms tachtig per cent meer innemen dan hun inhoudsmaat. Laat
ons het minimnm nemen, 60 / meer; dan wordt voor een
vaartuig dat 200 ton meet, doch 320 ton phosphorzuren kalk
inneemt, 4600 aan concessieregt betaald, dat is 14,38 per ton.
Zoo krygen wy reeds eene verlaging van meer dan een derde van
den zoo hoog opgevoerden prys.
Vergelyken wy nu dfezen prys met dien, welken eene andere
onderneming van gelyken aard in onze onmiddelyke nabyheid
betaalt, dan bespeuren wy, dat de prys dien de Aruba Phosphaat
Maatschappy betaalt, toch niet zoo uitermate hoog kan geacht
worden...”
|
|
5 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0014thm.jpg) |
“...Maatschappy En de heer Godden is half
eigenaar !!
Die logika der cyfers is soms doodend.
Maar____de Santa Barbara stof is veel beter, zy bedingt
soms n Pound Sterling meer dan de Aruba stof, schynt ook
een der argumenten, waarop het verzoek tot verlaging steunt.
Wy vinden echter in het reeds besproken verslag: ons artikel
heeft thans eene reputatie verkregen, de Aruba Phosphate is in
Europa eene wel bekende meststof geworden. (Verslag bladz. 1.)
De steller van het verslag heeft hier voor een oogenblik het han-
gend verzoekschrift vergeten, onwillekeurig een zyner argumen-
ten van dat verzoekschrift zelf wederlegd. Santa Barbara Phos-
phaat moge wat beter zyn, Aruba is goed, zy heeft eene repu-
tatie verkregen.
Ofschoon er wel een weinigje overdryving zal zyn in de be-
wering, dat S. B. stof een pound meer bedingt dan de Aruba
berigtgevers kunnen soms wel een weinig overdryven, vooral als
zy daarmede hunne principalen een genoegen doen, willen wy...”
|
|
6 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0015thm.jpg) |
“...kapitaal en
zyne werkzaamheden moet denken, is hy geregtigd hetgeen de
heeren Maal en Gorsiea voor hun aandeel ontvangen, voor het
zyne in rekening te brengen. Ware de Maatschappy eigenaresse
van de phosphaatgronden van Aruba, dan kon zy het geheele
concessieregtvoor zich behouden, dan hadde zy slechts uitvoerregt
aan het Gouvernement te betalen.
De vracht op schepen voor Aruba is een s/iiZZHi/duurder
dan voor Fuykbaai, omdat de haven van Aruba niet deugt,"
is, volgens onze zegsman, een ander argument in het verzoek-
schrift te berde gebragt. Eilieve, wie heeft de Fuykbaai be-
vaarbaar gemaakt voor diepgaande schepen ? Antwoord: de
heer Godden. Wie heeft aan dat werk ettelyke jaren en ette-
lyke honderd duizenden guldens besteed ? Antwoord : de heer
Godden. Maakt ook Aruba tot een goede en veilige anker-
plaats doet dat, gelyk de heer Godden, zonder hulp van het
Gouvernement en gy zult de shilling, die hy welligt minder
dan gy voor vracht betaalt, spoedig genoeg inwinnen. Men
moet weten een...”
|
|
7 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0016thm.jpg) |
“...voor de Maatschappy en hare aandeelhouders, dat de mededee-
ling van de indiening niet mogt achterwege blyven. Of wilde
men hen ook verrassen ?
Art. 55 van het wetboek van koophandel bepaalt: dat Be-
stuurders van naamlooze vernootschappen, gelyk de Aruba
Phosphaat Maatschappy is, verpligt zyn eenmaal s jaars aan
de vernooten opgave te doen van de winsten en verliezen in het
afgeloopen jaar gehad of geleden.
Aan die verpligting heeft de Aruba Phosphaat Maatschappy
over het afgeloopen jaar niet voldaan.
Wel lezen wy op bladz. 9 van het verslag :
Ofschoon dit verslag over het derde huishoudelyk jaaron-
zer Maatschappy handelt, behoort men niet uit het oog te
verliezen, dat dit derde jaar in werkelykheid het eerste jaar
is, waarin de Maatschappy eenige inkomsten (sic!) heeft gehad.
Doch het bedrag dat hierdoor verkregen werd, moest be-
steed worden om de uitgaven te bestryden, die dringend noo-
dig zyn.
Het is daarom, dat vooralsnog van geen dividend sprake
kan zyn.
Zou men uit deze...”
|
|
8 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/14/28/00001/NL-0200050000_UBL10_03033_0019thm.jpg) |
“...hunner aandeelen.
Het is hard wat wy daar ter neer hebben gesteld, maar in
het gezigt van het gebeurde kunnen wy niet anders. Wy zyn
niet gewoon onze opinie te bemantelen, maar behandelen ons
onderwerp steeds met openhartigheid en vrymoedigheid, zonder
aanzien van personen. Dat hebben wy ook thans gedaan.
Ons onderwerp is verre van uitgeput. Nog moeten wy er-
op wyzen, dat by de door de Koloniale Kas verkregen resulta-
ten, er geene reden is, om verlaging toe te staan. Waren de
werkzaamheden op Aruba van dien aard geweest, dat de Maat-
schappy maar ter naauwernood het gestelde minimum verscheept
had, dan konden wy ons eene verlaging verklaren ; men wilde be-
proeven of met die verlaging de zaak beter zou werken. Maar dat is
niet het geval. Gedurende 13 maanden van 'Augustus 1881 tot
ultimo Augustus 1882 heeft het Gouvernement, volgens het Ver-
slag, p. m. 200,000. voor concessieregt ontvangen. Waarom
daarin verandering gebragt ?
Buitendien, het is goed dat men het wete, voor het jaar
1883...”
|
|