Your search within this document for 'ge' resulted in eleven matching pages.
1

“...Bladz. 331 aan m erkin gen Over de inCURACAO van tvd TOT TYD IN ZWANGGAANDE ZIEK T E Nj DOOR CJREL DOERFFEL^ Genees- en Heelmeefler lan s Lands Hofpitaal aldaar. Ti /fct den aanvang van Louwmaand 757- regeerde hier onder de Euro- peaanen een brandende Koorts, begin- nende met groote hitte, dorft, hoofd- pyn gedurig braaken rufteloosheit, Ihelle pols, vuur-roode Pis, die int. midden met een Wolk bezet was; zulks ' duurde tot den vierden dag; dan kwarU; er een Yllioofdigheit by met een droo-, ge tong ; den vyfden of zesden dag volgde een huivering verzeld met Geel- zugt, zynde de kleur van t Lighaain geelgroen met een klam zweet; de Koorts-hitte verliet den Lyder maar hy behield eene fnelle Pols, de Ylhoof- dig-...”
2

“...zoete welriekende Geeft van Vitriool drie drachmen Syroop van Klaprozen of Diacodii zo veel ge- noeg is. In hardlyvigheit wierden Clifteeren-, en in de byHyvmde Tlhoof- digheit trekmiddelen [ Epifpapca ] onder de voeten gelegt, en men gaf een ge- noegfaame menigte Verdunnende dran- ken met Thee Bing, zynde een gewas hier te Lande met Saffraan; of een Aftrekfel van openende Kruiden naar de Brandenburger Apotheek. In den Loop of Roodm Loop wierd een open- lyfmaakend Middel gegeeven uit de ikhabarber of een braakmiddel van de Jpccaci4anha-wonel; vervolgens tot een verfterkend middel het Elixir Vifcerale van Hoffman of Rhynfewyn, waarin bittere Kruiden en het Staalvylfel ge- trokken waren. Onder de Inwoonderen begon een kwaadaartige Koorts in zwang te gaan, gelykende naar die> welke, in t Jaar 1754 hier ook woedde. Ze begon met grillinge, en daaropvolgende hitte, een ongelyke Pols, de Pis, in de Koorts ge- loftjwas Yuur-rood;het braaken en de be-...”
3

“...Koorts weer af, zynde de Ledematen koud, het Zweet koud, de Pis bruin-geel met met een Slymig Zetfel, by eenige gely- kende na Water waarin Vlees geltaan heeft. Naa dat de Tyd, waarin de Koorts afwas, 15 uuren geduurd hadde, kwam er weer een Koorts met alle de ge- noemde toevallen. Daarop volgden Trekkingen in de peezen, daarop ftui- pen ; en, in plaats dat de Koorts af- ging, viel de Lyder in den Dood. In menfchen die kwaadfappig of zeer vet waren, en van deze Ziekte aange- taft wierden, befpeurde men niet dat de Koorts afging maar wel, datze ver- minderde zo in warmte, als in afne- mende benautheit. Maar de fnelheit van Pols, Slapeloosheit, en Ylhoofdig- heit bleven. Zulke Afnemingen van Ziekte duurden by eenigen maar weini- ge...”
4

“...ZIEKTE TE CURACAO. 335 ge uuren, by anderen 12 uuren. De fterkfte Koorts-verhefRilgen waren op de onevene dagen; de Pis geleek na die welke men in de Geelzugt looft. Zul- ken zyn meeft den 5 den of 7 den dag ge- fturven. Jonge magere menfchen die men Goedlappigen kan noemen bereikten den zevenden dag, en met dezen, of de tiende Verheffing, volgden langduriger afnemingen der Ziekte eindelyk tus- fchenpozen met eenen regelmatigen omloop der Ziekte; en de zulken zyn tegens den aiften dag door een behoor- lyk gebruik van Kina Kina weder ge^ zond geworden. In t midden van Louwmaand kwam een Bark van "iamaica onder welker Volk de VoY]QS grasfeerden. De.regee- ring gebood deze Bark in t fchottegat te leggen; doch heeft zich deze ziekte onder t volk alhier verfpreid Van 1750 tot heden zyn wy anders van zul- ke Kinderpok]es vry geweeft. By de gemelde kwaadaardige Koorts, kwam by veelen een Zinkingkoorts met uitflag i^Febris Catharralis petechizans.2 Zulks verkwam twee vette 1'urkfe Vrouwen, 30 en...”
5

“...gebruikte ik zweet en pis- dry vende middelen tot den 7 tien of 9 tien dag dan middelen om de Koorts te breeken en t hart te Berken, om dat zulke Lyders doorgaans zeer zwak in die dagen waren, In veele omftandig- heden heb ik my mede van trekmidde- len onder de voeten bedient, doeh heb daarvan geen beter uitwerking gezien dan Card Richa, in conflitutione Eptdcmica Tavnnenfi 1720 daar hy t volgende meld : Ik zal niet fpreken van de blaartrekkende middelen. Ik heb er t gebruik van gants niet heilzaam ge- vonden. Zeker! in kwaadaardige of Peft-koortfen, in welken het bloed na...”
6

“...den aanvang van Lentemaand heersten de gemelde Koortfen nog fterk zonder Uitdag, doch met een regelma- tigcn omloop. De Koortfen duurden nog lang, by veelen i8 ja 24 uuren, met zwaar hoeden. By de zulken ge- bruikte ik meed uitwafemende midde- len tot den negenden dag, wanneer by de meeden de duimen losraakten en ze genazen. Doch alwaar de bewegin- gen van de Koorts niet konden bedwon- gen worden nam men zyn toevlugt tot de Koortsbad, doorgaans met een goe- den uitdag. By Blanken en Zwarten regeerde derk de Vracuncultts, welke my ook nier ver- fchoondc. De Auteuren, my bekend, welke daarvan fchryven zyn Aeginata Cap. 58, en F. Hofman Tom. VI. (_de morbis ,' ccrtis regiombns & popuhs pro- priis.') Omdat men in de maanden, November en December daarvan t meed geplaagt word, zo hoope by ge- melde maanden daarvan breeder melding te maaken. Een Meisje, 6 jaaren oud, kreeg een Zinking-koorts, welke regenden is^en dag vermindeide den 16 den overviel haar een fpraakeloosheit door Wurmen,...”
7

“...344 Over de INZWANGGAANDE Apotheek bereid ; ik liet de Knin en Enkelen tweemaal daags met Beveroiie vryven 5 hiermede drie wceken lang voortgevaren hebbende volgde een bloedontlaftmg door de Aambeien. De beenen wierden fterk, hy konde gaan, en zyne zaaken waarnemen. Maar zo draa hy zich in zyn Dieet te buiten ge- gaan had volgde ftraks een verloren EtenslLirt, en s avonds eenige bewee- gingen van Koorts. Hy ging na zyn buitenhuis met weinig goeden uitflag: zvn kleur bleef geel en kwaadfappig. * Veele menfchen, die van de Koort- fen genezen waren, en geene behoed- middelen waargenomen hadden, ftorte* den wederom in. Een Weduw van 4.2 jaaren hadde eene kwaadaardige Zinking-koorts_; ik hadde haar geraden een Purgeermiddel te gebruiken, maar zulks wierd in den wind geflagen zy kreeg dan ook een recidkf, begon te ylen; men dagt wel dat er hartstogten de oorzaak van \^a- ren, doch zulks konde niet helpen. Ik fchreef voor t baden van de voeten in warmwater, Clyfteercn, en, den vol- genden dag...”
8

“...2IEKTE TE CURACAO. 345 CLis met Manna; zulks maakte genoeg- faame ontlafting. Zy was gewoon na twee dagen dat de Maanftonden ge- duurd hadden ook twee dagen een Aambeienvloed te hebben. Ik gebruik- te insgelyks de Tin^ura Sacra negen of tien dagen lang met goed gevolg; ver- volgens fchreef ik Rynfewyn voor, in welke het Staalvylfel getrokken was. Wat delicaat zynde, konde ze weinig Medcynen inneemen. Na verloop van eenige weeken kreegze haare Stonden en daarop volgde de Aambeien vloed, waarop ze volkomen gezond wierd. ^ y 5 j u....”
9

“...regeerden nog eenigekwaat- aartige Koortfen met uitdag dog de meellen waren goedaartig waarvan veele met een vogtigen hoeft eindig- den. Veele, die kwaataartige Koortfen hadden doorgeftaan, en geen voorbe- hoed middelen gebruikt vervielen in verhardingen van lever, milt en an- dere ingewanden s avonds kwamen er ftuipkoortfen; by vrouwen te rug- blyving der maandftonden zwellinge der voeten, bedorvene eetluft, en wat zulke verwaarlozing meer gewoon is voort te brengen. Om deeze kwellingen voor te komen ge-...”
10

“...410 B E Pv I C H T E N. Tegens deeze kwellingen heb ik geen be- tere middelen gevonden,dan verdunnen- de, uitwa^azeining bevorderende dran- ken, voeten-dampbaaden van de hier groeijende kruiden welke amnatiqu& kragten bezitten. Innerlyk heb ik veel den jprit. fal. ammon. anif. ^ fafaphras: en zoete lauwe thee met redelyk fuc- ces gebruikt. In t afneemen van. de kwellingen wierden verfterkende maag- Elixiren Baal en kruider wynen ge- bruikt. In t midden van Grasmaand had men nog de volgende kwaadaartigc Koortfen. Een vrouw tweendertig Jaaren oud, voor de eerfte maal zwan- ger kreeg een aanval van de Koorts, welke 24 uuren duurde; daarop volg- de weer 24 uuren het afzyn der Koorts, den derden dag volgde de tweede aanval der Koorts veel fterker met uitdag van roode en 'blauwe vlekken; in t hoogfte der Koorts volgde een miskraam met tamelyke vloeijing; de Koorts duurde even wer 24 uuren, dan volgde wer het afzyn der Koorts; men zag een witte koele tong, de pols klein en tuflchen poozend, koude...”
11

“...BERICHTEN. 413 brengende de Land eigene ziekte van de Engelfen Bellyach (Biiikwee) ge- noemt; deeze komt in t begin met een opgefpannenheid in den bovenbuik Daarop volgt geduurige pyn; het nut- tigen van fpys en drank benauwt; de ziekte toenemende, zo komt een ge- duurig braaken ; de lyders vervallen fchielyk in kragten; worden wit bleek van aangezicht zweeten weinig en klam hun water is weinig rood en brandig,deftoelgangblyft weg, de pols is klein en ras: den meeften verzeilen deeze toevallen met een iets afgaande Koorts; en als deeze Koorts iets afgaat, minderen ook het braaken en benauwt- heeden, maar gaan nooit geheel weg. In deeze ziekte tracht men zo veel moogelyk het braaken te beletten, en or- doneert verzagtende Clyfireren om open. lyf te maaken uiterlyk Linimcnta ner- vma balfamka als ook Pappen van Maismeel, Madera wyn, Foelie, Na- gels enz. zulks tot een Pap gekookt, en als de Koorts niet Berk is, dikwils warm opgelegt. Zo als het braaken min- dert, geeft ment volgende, B. man-...”