1 |
 |
“...26 Leiden 1 34
Delft 2 6 Maastricht + 3 11
Deventer + 5 5 Medembli k + o 53
Doesburg + 4 55 Middelburg 5 5
Dokkum + 4 27 Nijmegen + 3 55
Dordrecht 0 54 Rotterdam 1 36
Edam + 0 39 Schiedam 1 57
Enkhuizen + 1 38 Sneek + 3 6
. Gorkum + 0 21 Tiel + 2 12
Gouda 0 42 Utrecht + o 57
Grave + 3 26 Vlissingen . 5 13
VGravenhage 2 19 Zierikzee 3 53
Groningen + 6 44 Zutphen ' + 5 15
Haarlem 0 59 ' Zwolle + 4 50
Orinteeren.
Om de hemelstreken te vinden heeft men de volgende hulpmiddelen:
1. Het kompas. De magneetnaald geeft slechts een benaderde richting van
het Noorden.
Vraagbaak. 2...”
|
|
2 |
 |
“...verschillende malen en wel n malen, waarbij eiken keer de rand over een
Fig. 22.
180
afstand verdraaid wordt. Is de horizontale cirkelrand vast bevestigd, dan
moet men het geheele instrument opnieuw verdraaien en instellen om meerdere
nauwkeurigheid te verkrijgen. De opteekening der waarnemingen kan volgens
bijgaanden staat geschieden:
Kij kerstand I
Nonius
1
0
23
87
155
135
Nonius
2
Kijkerstand II
Nonius
1
Nonius
2
Gemid-
delde uit
I en II
Geredu-
ceerd ge-
middelde
Totaal
gemiddelde
e. Boussole of kompas hoofdzakelijk voor het meten van azimuthen en bij minder
nauwkeurige hoekmeting (fig. 23). Zij geeft de richtingshoeken betrekkelijk den
magnetischen meridiaan (magnetisch azimuth), waarin zich de magneetnaald stelt.
Om de richting ten opzichte van den astronomischen meridiaan of de ware noord-...”
|
|
3 |
 |
“...men in vele gevallen deze
zelf moeten bepalen. Bij de bepaling van den hoek tusschen twee richtingen ver-
valt natuurlijk de bepaling van de declinatie. Men heeft twee soorten van boussoles,
de gewoonlijk op een statief geplaatste vizier- of dioplerboussole ook peilkompas
(fig. 23) genaamd en het losse ivegkompas (fig. 24, systeem Hugershoff). Het peil-
kompas bezit een vizierinrichting, welke evenwijdig loopt aan de O-graad-middellijn;
de schaalverdeeling is in tegengestelden zin doorloopend in heele graden verdeeld,
zoodat men aan het noordeinde van de naald (meestal blauw gekleurd) den richtings-
hoek direct afleest. Men stelt het kompas horizontaal op, leest in het algemeen, om
de excentriciteit van de naald te elimineeren, aan beide einden af en neemt daarvan
het gemiddelde. Bij het wegkompas, waar de aflezing geschiedt, wanneer men in
beweging is, is een verdeeling in graden onnoodig en die van 10 tot 10 graden
eventueel met tusschenverdeeling van 5 graden voldoende. Ook hier is een...”
|
|
4 |
 |
“...druk.
Dr. J. Frischauf. Die mathematischen Grundlagen der Landesaufnahme und
Kartographie des Erdspharoids. Conrad Wittwer, Stuttgart.
Primitieve methoden.
Waar het gaat om de globale kennis van een terrein bij een reisroute of ontdekkings-
tocht door onbekende streken, zal men dikwijls van primitieve hulpmiddelen moeten
gebruik maken.
Weg- en richtingsmetingen.
1. Opname met kompas of boussole, voorzien van helltngmeler.
Zooals bekend, geeft de magneetnaald het magnetische Noorden aan. De afwijking
van de meridiaanrichting of de declinatie neemt men als bekend aan. Richt men
met de lijn zuidpunt-noordpunt van het kompas op een zeker punt en wijkt de
naald daarvan b.v. 20 graden naar het oosten af, dan is het azimuth 20 graden West.
De afstand tot het gerichte punt kan men door het aantal schreden bepalen, waartoe
men eerst de lengte van een schrede door het afloopen van een bekenden afstand
(zie ook bldz. 481) moet hebben bepaald; beter door een meetlijn. Zooals reeds is
opgemerkt, zal men...”
|
|
5 |
 |
“...een statief
bevestigd is, waarbij tevens gebruikt wordt een ongeveer 30 4 40 cM lange liniaal
met rechthoekige driehoekszijden van 3 cM breedte, waarvan de eene een milli-
meterverdeeling heeft, en verder het benodigde teekenmateriaal, tevens eenige
fijne naalden, voorzien van een gelakten kop. Op het bord spant men glad en sterk
teekenpapier, dat aan de zijkanten van het bord met punaises wordt bevestigd.
Het bord wordt goed waterpas op de standplaats van opname opgesteld en met
behulp van een kompas of boussole met een der zijkanten in de richting van den
magnetischen meridiaan gesteld. De ligging van de standplaats kan op de teekening
naar willekeur door een naald worden vastgesteld en krijgt tevens het volgnummer
bijgeschreven. De richting van een punt in de omgeving wordt nu verkregen door de
liniaal met een der rechthoekszijden langs de naald zoover daarom te draaien, tot
het punt samenvalt met het vlak van deze rechthoekszijde, waarna deze richting
met een potlood op de teekening wordt...”
|
|
6 |
 |
“...435
---- granietvloeren..................1008
Houtskoolfilters...............*. 1030
Houtschoppen..........................741
Houtsoorten, Australische .'.... 527
---- meest gebruikelijke............. 524
---- Ned. Indische............. 527529
---- soortelijk gewicht v. 5 7598,705
---- Surinaamsche...........9. . 527
Houtschroeven.................. 689690
---- looden...........................936
Houtteer, bereiding v.................588
Houtwolplaten........................1021
Hugershoff, kompas v..................477
----waarnemingen v....................492
Huisdeuren...........................1006
Huishoudscholen, inrichting v. 970971
Huisvesting v. arbeiders .... 749750
Huiswater, bep.v. d. hoeveelheid. . 1085
Huizing......................... 676,740
Hulpmiddelen bij eerste hulp bij
ongelukken......................749
----bij het richten en meten 464483
Hulppolen............................ 912
Hulppool-machines.....................912
Hulptabel (Proportioneele deelen v d.
booglengte...”
|
|
7 |
 |
“...Kg.. .
----(zoutmaat). . .
Kolders...............
Kolders, handelsmaten v
Kolenkalk.............
---- kalksteen ....
---- lagen ...................- - ...
---- schoppen ................ 742745
----type, indeeling v...............585
____ verbruik v. locomobielen ... 878
----wagens...........................787
---- zandsteenkeien ...............lij
Kolomkachel, Oud-Hollandsche . .1074
Kolommen, constructie v. ijzeren. . 10bb
---- draagvermogen v.......711iii
----in gewapend beton. . . . 367jvi
Kompas.............. 476 477, 492
---- als hulpmiddel b/h. orienteeren. 17
Knigsbacher zandsteen............542
Knigshain graniet .
Konopischt graniet .
Kookbuizenketels
Kookpunt v. verschillende stoffen. 423424
Kookpuntbarometer
Kookthermometer................
Kooldraadlampen *
Koolspitsenverbruik v- booglampen
Koolstofgehalte v. staalsoorten .
Koolstofstaal....................008
546
547
858
479
46
1156
.1154
561...”
|
|
8 |
 |
“...ALFABETISCH REGISTER
Peilglazen...................... 743'
---instrumenten. . ' 753___754
---kompas..............: \ . 476
......................753
schalen
753
Pek.
stokken................. 753
werktuigen, afmetingen v.. 751754
omschrijving v.............751___754
---- steen I I I | | ; ; ,588- 74f
steenkolenteer .... cRi
Peltonrad...................... s '. . 843
Permanente beweging v. vloeistoffen375-376
--- magneten..................... 443
Penetratiemethode v. teren v. wegen 1110
Penny weight....................... Jit
Penteli marmer .... ....
Perch............................. ???
Perigeum.............. ' ,
Pergument, wandbekleeding . 1 ooit
Periode bij wisselstroom . qna
Perioden geologische. '6g 69
Periodische veranderingen . ' qq
Perkoenpalen . . ' ' sso
- regels...............! ' ' i?oa
Permanent-wit .... ... jih
Permeabiliteit v. ijzer ...........zzn
Permische formatie . . ..u
Permutiet-methode . .........<<43
PeeLSgaSnchUtigpompen-; ; ;
Perspectievische projecties...”
|
|