| 1 |
 |
“...43
van dit recht kan leiden tot de opheffing van rechtmatige grieven,,
tot voorkoming van verkeerde maatregelen. Men kan zich rich-
ten tot den Koning, de volksvertegenwoordiging, de provinciale-,
dé gemeentebesturen, tot de overheid in het algemeen, naar ge-
lang der haar toegekende bevoegdheid. Eene doelmatige uitoefe-
ning van dit recht getuigt van een opgewekten publieken geest,,
welke goede vruchten kan afwerpen. Zoo kan bijv. de aanneming
of verwerping van een bij de Staten-Generaal ingediend wetsontwerp
algemeene belangstelling wekken. De gronden voor of tegen het
ontwerp, in de petitiën aangevoerd, kunnen den wetgever inlichten,
en dus strekken tot eene betere waardeering van den inhoud.
Zoo kan eene nieuwe regeling van het eene of andere onderwerp
wenschelijk geacht worden; men richt daartoe petitiën aan de re-
geering.
's Art. 9 moet, zooals blijkt uit de wijze waarop het tot stand is
gekomen, in een beperkten zin worden opgevat. Het doelt niet
op de verzoeken, welke betrekking...”
|
|
| 2 |
 |
“...van opheffing der betrekking, kan een ambtenaar om ande-
dere redenen op wachtgeld worden gezet, b. v. wegens ziekte, of
tijdelijke verhindering van waarneming. Het kon. besluit van 24
Juli 1869 (Stbl. Ho. 142), hetwelk het bedrag der wachtgelden
regelt, bepaalt onder anderen, dat het kon. besluit, waarbij de
ambtenaar ontslagen wordt, de oorzaak moet uitdrukken. Ofschoon
willekeur daardoor moeilijk gemaakt en de ambtenaar eenigszins
beveiligd wordt tegen een ontslag, b.v. omdat zijne politieke rich-
ting aan de regeenng ongevallig is, zouden wij toch het liefst zien
dat ook dit onderwerp bij de wet geregeld werd.
HOOFDSTUK III.
DE STATEN-GENERAAL.
il Het denkbeeld eener deelneming van het volk aan de regeering
is zeer oud. Reeds de Germaansche stammen hielden volksverga-
deringen *) Onder de eerste Frankische koningen kwamen edelen
!n ,nie ®de,len ln iet °Peu veld bijeen om over hunne belangen
te beraadslagen. Steeds ging men van het beginsel uit, dat het
volk recht had mede invloed uit...”
|
|
| 3 |
 |
“...stemming is met het algemeen belang. Wanneer zij zich als stem-
machines laten gebruiken door invloedrijke kiezers, dan handelen
zij in strijd met hunnen plicht, in strijd met de door hen plech-
tig bezworen Grondwet: »de leden stemmen elk volgens eed en
geweten, zonder last of ruggespraak met hen, die benoemen» 4).
Daarmede is echter niet gezegd, dat overleg tusschen hendiecan-
didaten voor of leden van de Vertegenwoordiging zijn en de kie-
zers moet zijn uitgesloten; want dezen behooren voor eene rich-
tige keuze, ook bij periodieke aftreding, te weten, welke hoofdbe-
ginselen door den candidaat worden beleden. Omgekeerd zou een
lid, dat van die hoofdbeginselen afwijkt, zonder zijn mandaat neder
te leggen, in eene onjuiste verhouding tot zijne kiezers komen.
De betrekking eindelijk van volksvertegenwoordiger is van te
teederen aard, en te veel een bewijs van vertrouwen, dan dat zelfs
de schijn op hem mag liggen, dat hij langs oneerlijke wegen invloed
heeft uitgeoefend op zijne benoeming, of...”
|
|
| 4 |
 |
“...de eerste, doch schuchtere schrede op den weg, dien hij
reeds te lang had verwaarloosd. De ervaring heeft geleerd dat
de bestaande wet onvoldoende is, zoowel wat haren inhoud als
wat hare uitvoering betreft. Ook de regeering bleek daarvan over-
tuigd te zijn, toen zij in de zitting van 1881/82 eene nieuwe rege-
ling bij de Staten-Generaal indiende. Dit ontwerp is, na een ongun-
stig Yoorloopig Verslag, in den zomer van 1883 ingetrokken.
Ten slotte mogen wij niet met stilzwijgen voorbijgaan de rich-
ting, die in den laatstentijd zich geopenbaard heeft ten gunste
van coöperatie of de associatie van werklieden voor de ge.Tnp.eri-
schappelijke uitoefening van hunne nering of ambacht, voor de
gemeenschappelijke aanschaffing van levensmiddelen en de op-
richting van spaar- en voorschotbanken. Eene wettelijke regeling
dier coöperatieve vereenigingen, waardoor zij rechtspersoonlijkheid
konden verkrijgen en waarbij de aansprakelijkheid der leden werd
geregeld, was zeer gewenscht. Daaraan is de Wetgever...”
|
|
