| 1 |
 |
“...hollclndisch von ihnen geredet worden
sein” 3). Spangenberg, de opvolger en biograaf van Von Zinzen-
dorf, was de eerste die (in 1736) de negers in ’t Kreools toe-
sprak; Von Zinzendorf, die ook de eilanden bezocht, gebruikte
de Hollandse taal, die hij reeds in zijn vaderland geleerd had,
doch later begon hij een katechismus in ’t Kreools op te
stellen. In 1740 was er slechts één zendeling die ’t Kreools
volkomen meester was; alle gezangen werden in ’t Hollands
gezongen. Door de energie van Gottlieb Israel (gestorven in
1743) werd het Kreools de eigenlike taal der zendingskolonie 4).
Het is van belang dit alles in ’t oog te houden, omdat uit deze
omstandigheden zo wel de Duitse kleur der Herrnhutterteksten
als ’t vasthouden aan de Hollandse spraakkunst verklaard
') Oldendorp, blz. 433 vlg.
2) Wullschlagel, in het tijdschrift West-Indië I, blz. 288.
3) Von Dewitz, blz. 10; vlg. blz. 165.
4) Yon Dewitz, blz. 48, 109, 260. Nog in ’t voorbericht van ’t Psalmboek
van 1774 (zie hierachter) wordt gezegd...”
|
|
| 2 |
 |
“...en ons ka
kom for bid hem an.
3. Maer dietit Kooning Hero-
des ha hoor dat, hem ha ver-
skrik, en al Jerusalem mithem.
4. En aster hem ha ka ver-
gaeder die hoog Priesters en
Skriftgeleerden van die Volk,
hem ha vraeg sender, waer
Christus sal wordt gebooren.
5. Maer sellie ka seg na
hem: na binne Bethlehem in
Judea; want soo die Propheet
ka skriev:
6. En ju Bethlehem in Juda
Land, levendag ju bin die
kleinste tyssen die Vorsten van
Juda; want van ju sal kom
een Voorst, die sal vuet mie
Volk Israel.
7. Soo Herodes ha ruep die
Wiesen sutje, en ha vraeg gu
hart van sender, wattit sellie
ha ka kik die Ster.
8. En hem ha stier sender
na Bethlehem, en ha seg: jellie
reis na daesoo, en vraeg gu
hart van die Kind; en als jellie
ka vind die, kom seg dat na
mie, dat mie kan kom ookal,
en bid hem an.
9. Maer aster sellie ha ka
hoor die Kooning, sellie ha
loop wej; en kik die Ster, die
sellie ha ka kik in die Oost,
ha loop voor sender, tee die
ka kom, en ka staen na boven
over, waer die Kind ha wees...”
|
|
| 3 |
 |
“...die ka vervylt, wat
die Propheet Jeremias ka seg,
die seg:
18. Een Stem ka hoor na
binne Rama, Kries, Skreew,
en gu Hyelen: Rachel kries
voor sie Kinders, en no wil
wees getroost, voordiemaek
sellie no bin.
19. IV.) Maer dietit Herodes
ha ka sterv, kik dan die Engel
van die Heer ha openbaer sie
selv voor Joseph na binne een
Droom in Egipten, en ha seg:
20. Hoppo, neem die Kind
mit sie Muder, en loop heen
na die Land van Israel; want
sellie ka doot, die ka suek die
Leven van dié Kind.
21. Maer hem ha hoppo, ha
neem die Kind, en sie Muder,
en ha kom na die Land van
Israel.
22. Maer dietit hem ka hoor,
dat Archelaus ha wees Kooning
in Judea, na Plek van sie
Vaeder Herodes, hem ha bang
vor kom daesoo; maer Godt
ha waerskow hem na binne
een Droom, en hem ka loop
na een Plek van die Land
Galilea.
23. En hem ka kom, en ka
woon na binne een Stad, die
hiet Nazareth; dat die sal kom
vervylt, wat die Propheeten ka
seg, dat sie Naem sal wordt
genaemt Nazareus....”
|
|
| 4 |
 |
“...204
loop na binne onder mie Dak;
maer seg een Woord alleen,
dan mie Knegt sal kom gesond.
9. Want mie bin ook een
Mens, die bin onder die Magt,
en hab Soldaeten onder mie
selv: en als mie seg na die
een: loop! soo hem loop; en
na die ander: kom! soo hem
kom; en na mie Knegt: due
dat! soo hem due die.
10. Maer dietit Jesus ha hoor
dat, hem ha verwonder sie selv,
en ha seg na sender, die ha
volg: waerwaer mie seg na
jender: mie no ka vind soo
groot Gloof na binne Israel selv.
11. Maer mie seg na jender:
veele sal kom van Oost en van
West, en sal sit na Taefel mit
Abraham, Isaac en Jacob na
binne die Hemelrik.
12. Maer die Kinders van
die Rik, sellie sal gooj sender
na die byttenste Dysternis;
daer sal wees Kries en Kner-
sing van Tanden.
13. En Jesus ha seg na die
Hoofdman; loop heen, en die
geskiedt ju, soo als ju ka
gloov! en sie Knegt ha kom
gesond na die selve yer.
14. III.) En Jesus ha kom
na binne die Hus van Petrus,
en ha kik die Muder van sie
Vrow ha leg, en ha hab die
Koors.
15....”
|
|
| 5 |
 |
“...gebeer jender aster jender
Gloof!
30. En sender Oogen ha kom
I open; en Jesus ha dreig sender
I gu hart, en ha seg: pas op,
I dat niemand no sal kom for
weet die.
31. Maer sellie ha loop yt,
en ha sprej die Woord van
hem na die geheel Land.
32. V.) Maer dietit sellie ha
ka loop yt, kik, sellie ha bring
een Mens qa hem, die ha wees
dum en beset.
33. En dietit die Dievel ha
ka driev yt, die dum Man ha
praet, en die Volk ha ver-
wonder sender, en ha seg:
levendag soo gut ka wordt
gesien na binne Israel.
34. Maer die Phariseewen ha
seg: hem driev yt die Dievlen
door die opperste Dievel.
35. VI.) En Jesus ha loop...”
|
|
| 6 |
 |
“...Petrus,
en Andreas sie Bruder; Jacobus,
die Soon van Zebedeus, en
Johannes sie Bruder;
3. Philippus en Bartholomeus;
Thomas en Mattheus, die Tolle-
nar; Jacobus die Soon van
Alpheus, en Lebbeus mit die
Tunaem Thaddeus;
4. Simon Cananit, en Judas
Iscariot, die ha verraedt hem.
5. Deese twaelf Jesus ha stier
yt, ha belast sender en ha seg:
no loop heen na die Pad van
die Heidens, en no loop na
binne die Stad van die Sama-
ritaenen.
6. Maer loop liever heen na
die verlooren Skaepen van die
Hus van Israel.
7. Maer loop heen, preek
en seg, dat die Hemelrik ka
kom diestebie.
8. Genees die Sieken, reinig
die Lazares-Sieken, wek op die
Doojen, driev yt die Dievlen.
Jellie ka ontfang die voor
niemendal, jellie giev die voor
niemendal weeran.
9. Jellie no sal hab Goud,
no Silver, nog Koper na binne
jender Beers;...”
|
|
| 7 |
 |
“...die bin die
Geest van jender Vaeder, die
spreek door jen der.
21. Maer die een Bruder sal
leever dié ander over na die
Dood, en een Vaeder sie Kind;
en xlie Kinders sal staen op
tegen die Ouders, en maek
sender doot.
22. En almael Volk sal haet
jender voor die wille van mie
Naem; maer die bliev bestandig
tee na die Einde, hem sal kom
salig.
23. Maer, als sellie vervolg
jender na binne een Stad, vlygt
na een ander; waerwaer mie
seg na jender; jellie no sal due
niet een guet na die Plaesen
van Israel, eer die Mens sie
Soon kom.
24. Die Jong no bin boven
sie Meester, ook niet die Knegt
boven sie Heer.
25. Die bin gnug voor die
Jong, dat hem kom als sie
Meester, en die Knegt, als sie
Heer; als sellie ka ruep die
n...”
|
|
| 8 |
 |
“...21. II.) En Jesus ha loop yt
van daesoo en ha loop wej na
die Land van Tyrus en Sidon.
22. En kik een Gananeis
Vrow ha kom yt van die selve
Land, ha ruep, en ha seg na
hem: Ach Heere, David Soon,
jammer mie! die Die vel plaeg
mie Dogter over.
23. Maer hem no ha ant-
woordt die Vrow niet een
Woord. Soo sie Disciplen ha
loop na hem, ha bid hem, en
ha seg: stier die Vrow wej,
want hem ruep aster ons.
24. Maer hem ha antwoordt,
en ha seg: mie no ka stier
yt, als alleen na die verlooren
Skaepen van Israel sie Hus.
25. Maer die Vrow ha kom,...”
|
|
| 9 |
 |
“...Maer Jesus ha kik na
sender, en ha seg ha sender,
die bin onmooglig na die Men-
sen, maer almael gut bin
mooglik na Godt.
27. III.) Soo Petrus ha ant-
woordt, en ha seg na hem: kik
ons ka verlaet almael gut, en
ka volg ju; wat ons sal hab
voor dat?
28. Maer Jesus ha seg na
sender: waerwaer mie seg na
jender dat jellie, die ka volg
mie na die wedergeboorte dietit
die Mens sie Soon sal sit na
die Stul van sie Heerligheid,
jellie ookal sal sit na twaelf
Stulen, en oordeel die twaelf
Stammen van Israel.
29. En elk een, die ka ver-
laet Hus, of Bruders, of Sisters,
of Vaeder, of Muder, of Vrow,
of Kinders, of Akker voor mie
Naem wil, hem sal ontfang die
honderd voud weeran, en erv
die eeuwig Leven.
30. Maer veele, die bin die
eerste, sal kom die leste, en
die leste die eerste.
DIE 20. CAPITTEL.
I.) Jesus spreek van die Werkmans na binne die Wienberg,
1—16. II.) van sie Leiden, 17—19. III.) Hem bestraev die
Soons van Zébedeus, en vermaen tot Ootmudigheid, 20—28.
IV.) genees twee Blinden bie Jericho...”
|
|
| 10 |
 |
“...Silverlingen, en
ha seg: die no bin regt, dat
ons leg sender na binne die
Godt kist, voordiemaek die bin
Blud-Geld.
7. Maer sellie ha how Raed,
en ha koop een Akker van een
Pottebakker voor die, for wees
een Graf-Plaes voor die Vreem-
delingen.
8. Daerom die selve Akker
ha krieg die Naem: Blud-Akker
tee van Dag.
9. Dan die ka vervyl, wat
ka seg door die Propheet Jere-
mias, die seg: Sellie ka neem
deriig Silverlingen, mit die die
verkogte ha wordt betaelt, die
sellie ha koop van die Kinders
van Israel.
10. En sellie ka giev sender
voor een Akker van een Potte-
bakker, als die Heer ka belast
na mie.
11. III.) Maer Jesus ha staen
voor die Landvoogd; en die
Landvoogd ha vraeg hem, en
ha seg; ju bin die Kooning
van die Jooden? maer Jesus
ha seg na hem: ju seg die.
12. En dietit die Hoog Pries-
ters en die Oudste ha beskyldig
hem, hem no ha antwoordt
niet een gut.
13. Soo Pilatus ha seg na
hem: ju no hoor, hu hart sellie
beskyldig ju?
14. En hem no ha antwoordt
een Woord selv; soo dat die
Landvoogd...”
|
|
| 11 |
 |
“...Jooden.
38. En sellie ha krusig mit
hem twee Moordenars, een na
sie regter, en een na sie slinker
Hand.
39. VII.) Maer sellie, die ha
passeer, ha laster hem, en ha
skyd sender Kop, en ha seg:
40. Ju die kan brek af die
Tempel, en bow die weeran na
drie Dagen, help ju self; als
ju bin Godt sie Soon, soo kom
af van die Krus.
41. Die Hoog-Priesters, en die
Skriftgeleerden, en die Oudste
ha spot hem soo ookal, en
ha seg:
42. Hem ha help ander, en
hem no kan help sie selv; als
hem bin die Kooning van Israel,
dan hem klem af van die Krus,
soo ons sal gloov hem.
43. Hem ka betrou na Godt,
hem verlos hem nu, als hem
wil hem; want hem ka seg:
mie bin Godt sie Soon.
44. Die Moordenars, die ha
ka krusig mit hem, ha verwiet
hem die ookal.
45. VIII.) Maer van die sesde
Yer af een groot Dysterniis ha
kom over die heel Land tee na
die negende Yer.
46. En na die negende Yer
Jesus ha ruep mit een groot
Stem: Eli! Eli! Lama Sabach-
tani? die bin: mie Godt! mie
Godt! waerom ju ka verlaet mie?
47. Maer som, die...”
|
|