| 1 |
 |
“...e tabata buska su outonomia. Momentu sin duda trgiko pa e persona ak.
Pero despues lo e mester pasa den un momentu ainda mas teribel ora ku e mira ku no ta e mes sino Jonckheer ta bai firma e famoso "Statuut" ku tin di garantis outonomia pa Antia.
Partido Catliko Curasoleo ta prd elekshon i mons. Verriet preokup ta pidi diferente figura sentral pa nan komentario. Lstima ku archivo di obispado di Willemstad a bai prd i asina ta masha difsil pa rekonstru e loke e personanan ak a duna komo nan opinion. Un komentario nos a logra di haa i tin den nos poder, ta duna komo motibu di e debakle ak: poko aktividat di partido, korantnan catliko ku krtika destruktivo riba e loke staten ta hasi i na momentunan mas inoportuno, tambe direktamente ta nombra algun miembro di klero ku tabata hopi negativo den nan ekspreshonnan enkuanto Partido Catlico Curasoleo. (Ripar ku nos ta nombra konstan temen te e partido ku su nmber kompleto pa evit konfushon ku e Partido Katliko di Pueblo ku despues ta bai lanta...”
|
|
| 2 |
 |
“...64
kos, nan ta pref era un situashon di kolonia pa Krsou, ma ku hopi outonomia den asuntunan interno (prinsipalmente ekonmiko finansiero).
Gomez tambe ta ekspres su opinion enkuanto situashon kolonial den un diskurso ku a bira famoso i a haa masha hopi reakshon. Komo ku e ta atak trabou di kolonia fuertemente, korant Amigoe di Curaao (di vikariato) ta lanta kontra Gomez.
Klaramente ta result ku di parti di hopi hende nan no tin komprendementu kiko ta nifik yu di Korsou i loke nan ta sinti. Interesante ta den e konteksto aki e artikulonan di pader M. Mhlman ku e ta yama "spil di Antia" (Spiegelbeeld der Antillen).2 Esaki ta un serie di artkulo interesante riba nan mes i ku hopi kos bon, pero ku kier mira Krsou den un spil "hulandes" pa falta presisamente di komprendementu di loke ta alma di nos pueblo (lesa p.e. loke e ta bisa di bistimentu, kas etc. di yu di Krsou).
E figura di gobernador Piet Kasteel ta otro detaye importante den e lucha poltiko di aanan 1945. Dr.
Kasteel, un katliko kasi...”
|
|
| 3 |
 |
“...68
kampo kontrario, ma djaden mes tin fuerte tendensha di habri for di e organisashonnan netamente katliko. Nos no ta Hulanda. Frater Andreas ku a mira su klup SITHOC ta krese, kier afili na C.V.B.. Tin problema, pasobra ta un idea kontrario na e loke ku klero tabata dese. Di mons. Verriet nunka nos no a haa sa kiko tabata su opinion. Tabatin kos muchu mas importante ta sosed tambe e tempu aki, di tal manera ku lo e no tabatin muchu atenshon pa e problema menor aki. Esei lo por a duna nos un impreshon mas eksakto di pensamentu di e gran figura ak.
En todo kaso e glpi ak pa K.S.C. tambe tabata duru i henter e trabou hasi, for di e momentu ak ta haa un sla i ta kumins debilit. No tantu pa e hecho mes, sino pa e tendensha di kibra ku paternalismo.
Un kos importante pa Iglesia ta e kaso di Amigoe di Curaao ku a bira diario. E korant ak ku ta hopi les mes pa tur esnan ku sa algu di hulandes, tin un redaktor ku no tin miedu di enfrent hasta gobernador. Korant den tempu di guera ta sali ku hopi...”
|
|
| 4 |
 |
“...ainda no ta "rijp" (hechu, madur) pa un outonomia i ku Gomez no por papia pa Partido Catlico Curasoleo, maske no ta e partido a mande Hulanda pa partisip. Esaki huntu ku un kontroversia den korant entre pader Mhlman i Gomez, ta provok un kiebro formal entre Gomez i klero.
Di tur banda hendenan ta buska kousa di e derota. Mons. Verriet ta pidi diferente figura prominente pa duna nan opinion personal. Lstima ku archivo di disesis di Willemstad a kima i di Partido Catlico Curasoleo nos no sa na unda el a keda. Sinembargo nos por a logra un kopia di kontesta di un persona, ku por asept ku su opinion ta kuadra ku opinion di varios otro. E ta duna komo kousa i motibu: mal organisashon, disputanan entre Gomez i klero,...”
|
|
| 5 |
 |
“...despues di keda par riba su mes durante tempu, ta buska kolaborashon ku N.V.P. i despues ta djin kompleto i dispars den N.V.P.
Relashon ku Hulanda i otro islanan
Mester para ketu un ratu pa mira e kontaktonan i relashonnan entre partidonan di Krsou i di e otro islanan.
Na Hulanda ta disid ku partishon di puestonan den Staten lo mester ta a base paritario entre Krsou i Aruba, esta 8-8. E famoso "ocho ocho" mester tee Rubianonan kontentu, pasobra Henny Eman di Arubaanse Volkspartij (A.V.P.) ta di opinion ku Aruba ta muchu bou di gara i dominio di Krsou, nan ta un pueblo di m.o.m. 40 mil habitante, ku nan propio ekonomia ku tambe ta drif riba zeta (Esso tin su refinera LAGO na San Nicolas) asina ta ku nan por ta bas den nan mes kas. Gomez mester tuma den maske e mes ta prefer 12 8 ya ku Krsou tin kasi dbel kantidat di habitante.
Pa sigur su posishon den Staten e mester buska koalishon ku partido di Ernn i Antia tin un staten ku ocho representante di Krsou i ocho di Aruba. Un koalishon ku un f...”
|
|
| 6 |
 |
“...rejection of paternalism from the part of the clergy, creates a totally new sense of independence. The popular and somehow demagogic leader Da Costa Gomez is ready for his own new party, taking away from the Curaaoan Catholic Party a great number of adepts. With the promise by the queen of the Netherlands, that after the war new relationships must be created among the different peoples, he, Gomez is the one who guides the negotiations with the Dutch government in spite of the differences in opinion within the different parties. While bishop Verriet tries to avoid a breakaway of the Nationalist People's Party from the Catholic group, and seeking new ways of collaboration, other members of the clergy persist in codemning the "treason" by Gomez. Verriet, the bishop, dies during a visit to the island of Aruba and is carried to his grave in the most honourable manner, mourned by all the people who considered him the pioneer of the new Curaao. His successor, bishop Zeppenfeldt, an Antillean born...”
|
|