Your search within this document for 'kontrario' resulted in 15 matching pages.
1

“...enseansa ta hopi bia un problema i Koloniale Raad ta kontra di supsidio pa skolnan priv. Sierto nmber ta bini bk kontinuamente den Raad, manera Statius Muller, Lansberg, Schotborgh, Winkel, Beaujon, Haseth, Sutherland, etc. Poko ta e nmber di hudiu ku mas bien ta keda riba tereno di komersio i despues banko. Mester bisa si, ku miembronan no ta gana plaka pa nan trabou. Ta den nan tempu liber nan ta hasi trabou "legislativo" i esei ta turna apnas un par di ora pa luna. Otro islanan hulandes kontrario na Korsou, tin nan mes elekshon di un "Politieraad" (konseho polisial) ku tin di asist "Gezaghebber". Dimes ku e "konsehonan" ak no tin muchu balor, ma kon ku bo ke mir e ta un elekshon ta turna lug maske ta den un grupo masha chikitu. Esei nunka Korsou no a konos. Gobirnu insular di kada isla ta kai bou di Koloniale Raad. Di mes ku katlikonan difsilmente por drenta Koloniale Raad, pasobra ta hende simpel ta katliko. Algn hulandes katliko por logra, pero di e pueblo mes ta imposibel. Aki nos...”
2

“...gran estmulo pa duna instrukshon bsiko na henter pueblo, te den kunuku mas apart. Ta e situashon di kas ta pone ku muchanan hopi bia no por probech sufisiente di e oportunidat ku nan ta haa i e eksigenshanan pa aktua komo maestro/a no ta garantis un labor edukativo di mas haltu, e motivashon si ta mas di loke por a spera den masha hopi kaso. E supsidio ak no ta fsil pa opten. Ora ku gobernador propon un supsidio pa skolnan di mishon, Koloniale Raad kier eksig pa maestronan "no sia kos ku ta kontrario na rspt deb na otro religionnan". Algu ku awe ta parse lgiko, pero ku no ta nesesario pone komo kondishon pa supsidio. Despues tin kontra pa duna supsidio mes. Ora gobernador van Beek en Donk rebah e suma ku el a pidi ta logra tg konsentimentu di Raad, e ta keda satisfecho i konten tu pasobra a logra algu. Henter e periodo di gobernador Brantjes (gobernador di 1921 pa 1928) instrukshon ta un di e problemanan grandi te ora logra rekonosementu di skol partikular (lesa katliko). Por ta ku resentimentu...”
3

“...personal den produkshon ekonmiko di su pas. Pakusnan ta bai turna ofer pa ofres na pueblo loke ntes e mes tabata produs. Si ntes e tabata kome su bonchi i mainshi chiki awor e ta bai haa tur sorto di kos na bleki, si ntes e tabata laga kose su flus i su shimis, awor ta drenta pakus ku sn i sali ku loke bo ke. Komersiantenan den Otrobanda semper tabata domin Kaya Grandi. No pakus grandi, ma pakus chik di pueblo. Tabata un grupo di hende di pueblo (katliko) ku tabatin nan negoshi den Otrobanda, kontrario na loke tabata den Punda, kaminda ta hudiu i protes-tantnan tabatin negoshi grandi. Ora ku partisher-nan ("polako" den boka di pueblo) drenta Krsou, ant nan ta kana rnt den Marinan hbil ta traha sombr....”
4

“...katliko ke trese. Kontakto ku kantidat di hende di otro religion, di habitantenan nobo tin un gran parti ku ta protestant ant di tur sorto, di hernhutternan di Srnam, metodistanan i atventistanan di Islariba, musulmn arabir, hudiunan "polako" i hindunan i chinesnan ku ni sa pueblo no sa di nan religion. Esnan ku ta meskla ku nos pueblo, esta srnam i islaribeo (ku nan ta yama tur batiyande) ta di diferente grupo di protestant. Maske nan no ta kontra Iglesia Katliko ni klero. e gruponan nobo ak, kontrario na e protestantnan estables pa siglo kaba, nan influensha den pueblo t'ei sigur. Maske mazonera den su lucha fuerte kontra Iglesia den aanan binti tei ainda, su in-fluensha ta mengua, tin otro faktor mas pasfiko ta traha enkontra di e potensha ku ta Iglesia Katliko....”
5

“... i traha sm. CURACAOSCHE KATHOLIEKE PARTIJ (Partido Catliko Curasoleo) Partido Catliko Curasoleo a lanta riba inisiativa di mons. Verriet, e mes a biba Volksbond na prinsipio di aanan binti, e tabata e persona ku a turna inisiativa pa lanta e prom sindikato na Krsou, un hmber ku sentido sosial bon desaroy, pero yu di su tempu, ku tampoko a haa tantu sosten di su mes hendenan, miembronan di klero. Verriet no tabata sigui e lia di pega su mes na un "lite katliko" manera nos a splika, sino al kontrario a buska hendenan simpel, ku kapasidat, pa yuda nan yuda nan mes. Asina el a buska dktor da Costa Gomez, kende a skirbi un tsis kritikando kolonialismo hulandes, lokual sigur sigur no a hasi masha stim denter di klero di e tempu ay. Den e Partido ak por a konta ku e figura destak di dr. da Costa Gmez ("dktoor") manera pueblo a yam' semper i ku el a para riba tambe pa nan konos komo tal, siendo yu di e pueblo simpel, pa rspt tambe el a laga su barba krese, siendo di estatura masha chikitu mes...”
6

“...tambe, despues ku Lago a kumins, meskos ku na Krsou.) Sin eksperensha i ku poder limit ta difsil pa Staten hasi muchu kos. Un di e areglonan mas importante ta e oumento di kantidat di votadnan. Por ripar, ku Krsou ta sigui eksaktamente tur kos ku Hulanda tin, aya tin R. K. Staatspartij i nos tambe un Partido Catlico Curasoleo. E situashon aki no por dura muchu i pronto mas lih di loke hende ta pensa lo bini un kambio drstiko. Transishon di kolonialismo pa demokrasia lo no ta fsil na Krsou, al kontrario. 3. Rikunan nobo ¡ ekonomia industrial Den e temporada ak nos ta bin topa ku un grupo di komersiante nobo, ku a turna over di nos mes hendenan den Kaya grandi di Otrobanda i ta estables nan mes tambe riba Dmpel. Ta e partishernan di ntes ku awor tin nan mes negoshi. E komersiantenan yu di pueblo ta bai entregando un pa un nan negoshi na e grupo ak i apnas ta keda algun. Te awe nos konos negoshinan La Bonanza di famia Capello i den Punda e negoshi di shon Toni Prince, djis pa nombra un par. Den...”
7

“...punto di bista di klup, pero no por logra kambia e sistema di KSC i e klup Independiente ta retir su afiliashon. Ku esaki un grupo di hende di pueblo ta kla pa kumins aktividat tambe riba tereno direktamente poltiko. Otro figura ku por bira interesante ta e lider obrero, kende ya ta karga nmber di ta komunista pasobra e tabata meti den e kaso di wlga na Isla, ta "Baba" Kibbelaar. Da Costa Gmez, e mes tambe tabata konsehero di e grupo wlguista, ta mira su mes kompaeronan di lucha pasa pa e banda kontrario i djin e hendenan ku kier rekuper e poder ku ntes nan tabatin. Nos a mustra kaba riba e grupo di obrero i di nos mes hendenan ku ta biba rnt di stat i den barionan margin, hende ku ansha di libertat i deseo di lucha pa mehor nan situashon. No ta difsil komprend ku aki tin un grupo basta numeroso i di basta energa pa lansa un partido nobo. Na luna di desmber di 1944 ta kai pa hopi hende manera un bm e notisia ku un partido nobo ta bai lanta i ku ta yama su mes Partido Democraat. Presidente di...”
8

“...tin algu di bisa den poltika, un poko mas di libertat personal, bo man por bai bo saku ta duna e sensashon di libertat, independensha etc. etc. No ta pues e mes pueblo humilde, sufrido i dsil. Pa Iglesia katliko i pa klero, ku no ta kustumbr ku e situashon ak i ku no ta haando durante guera ningn sanger nobo, komo ku ni mishoneronan no por bini di Hulanda, e kos ta bai result sumamente grave. No tin tampoko union den forsanan di Iglesia, no tin aseptashon kompleto di idealnan di Verriet, al kontrario ta parse ku tur loke el a hasi ta haa krtika, maske no abiertamente. Tampoko ta kontra su persona ma mas bien kontra su hendenan i su trabou. Tur esaki ta result kampo frtil pa kontrinkantenan prinsipalmente den e desaroyo poltiko ku tin. Den e organisashon di Iglesia pa deporte (K.S.C.) nos a mira ku tabatin problema grave. No solamente ku e klup Independiente ku ta hiba hende pa e...”
9

“...68 kampo kontrario, ma djaden mes tin fuerte tendensha di habri for di e organisashonnan netamente katliko. Nos no ta Hulanda. Frater Andreas ku a mira su klup SITHOC ta krese, kier afili na C.V.B.. Tin problema, pasobra ta un idea kontrario na e loke ku klero tabata dese. Di mons. Verriet nunka nos no a haa sa kiko tabata su opinion. Tabatin kos muchu mas importante ta sosed tambe e tempu aki, di tal manera ku lo e no tabatin muchu atenshon pa e problema menor aki. Esei lo por a duna nos un impreshon mas eksakto di pensamentu di e gran figura ak. En todo kaso e glpi ak pa K.S.C. tambe tabata duru i henter e trabou hasi, for di e momentu ak ta haa un sla i ta kumins debilit. No tantu pa e hecho mes, sino pa e tendensha di kibra ku paternalismo. Un kos importante pa Iglesia ta e kaso di Amigoe di Curaao ku a bira diario. E korant ak ku ta hopi les mes pa tur esnan ku sa algu di hulandes, tin un redaktor ku no tin miedu di enfrent hasta gobernador. Korant den tempu di guera ta sali ku hopi...”
10

“...Koetsveld). E hendenan ak a hasi tur nan posibel, pero nt den tempu di hopi problema pa organisashon di obreronan, ya ku esakinan ta pasando un temporada basta bon ekonmikamente, ku entrada sufisiente, ounke sin previshonnan sosial, ku gran parti ta deskonos ainda. E "R.K. Verbond van Werknemers in de Industrie" ta manda un aviso pa C.P.I.M. anunsiando nan eksistensha, pero ni kontesta nan no ta bal. Tin un "werknemersraad" i pa empresa di refinera esei ta sufisiente. Sin sosten di klero, al kontrario hasta mofa tabatin hasi di e grupo ak, tabata imposibel keda eksisti pa muchu tempu. Bida Kultural Ak si nos ta bai tende otro zonido. No ta kuestion di lucha, no ta kuestion di prinsipio. Krsou, ku e kresementu ekonmiko, ku e oumento di...”
11

“...74 Resumiendo nos por bisa ku tempu di e di dos guera mundial, Krsou a konos momentunan hopi positivo pero tambe hopi kos a bin brua pa nos hendenan. Ekonomia sigur a subi enormemente i maske no tin areglonan sosial tur hende a probech di algu. Lstima ku tin di bisa ku e malgastamentu no a bira mnos al kontrario i e interes pa spar i pasa pa produkshon tampoko no a drenta nos pueblo, prdiendo un oportunidat grandi aki. Poltika a sufri un tantu, pero sigur tabatin algun adelanto. Un glpi fuerte: ku formashon di Partido Democraat ku ta bolbe laga esnan di ntes (mira Koloniale Raad) tuma direkshon poltiko over. Religion ta debilitando den sentido ku divishon interno den Iglesia katliko ta apuntando. Falta di integrashon den mentalidat di nos pueblo, e bonansa ku ta duna pueblo idea di mayor libertat, tur esakinan ta stroba organisashonnan, fund pa bin yuda, pero awor ta keda stank. Falta grandi di liderasgo den pueblo ta stroba un desaroyo mas ay. Riba tereno di enseansa tin hopi avanse ta...”
12

“...85 preparashon nesesario. No ta frater so tin, hasta mayor parti di dosentenan ta laiko, un kambio esaki hopi grandi den sistema eskolar te awor ak. Pa mucha muhnan ainda no tin oportunidat, pasobra kontrario na A.M.S. di gobirnu Radulphuscollege ainda ta pa mucha hmber so. Un problema ku lo mester a keda solushon ta e kaso di H.H.S. (hogere handelsschool?) ku no tabata duna entrada na enseansa universitario ni na skolnan superior di enseansa na Hulanda. Atrobe ta mira ku ta tee mas kuenta ku e nesesidatnan di e gremio di esnan mas haltu den komunidat i no presisamente di e pueblo, ku tin deseo di avans. Ku diploma di H.H.S. e hbennan ku bai studia na Hulanda tabatin di bolbe sigui un aa mas pa pasa nan H.B.S.-A. Den un reunion den Club S. Tarcisio na Santa Famia, algun akadmiko antiano a lanta fuertemente kontra e sistema ak i a logra ku a bin kambio pa hasi di Radulphus un H.B.S.-A i B. Radulphus college na Cas Corweg, despues di tabata dilanti di Thomascollege den algun barak. Despues...”
13

“...a kumins mishi riba tereno sindikal. Un interes grandi ta lanta pa buska kontakto i kolaborashon ku organisashonnan na Hulanda. Gruponan di D.P. ta buska kontakto ku Organisashonnan liber (N.V.V.) i sindikatonan di N.V.P. ta buska kontakto ku Organisashonnan katliko (K.A.B. i despues ku e nmber kambi N.K.V.). Gruponan di sindikato "nashonalista" ta purba lanta un federashon FEDEUNCO (Federashon di unionnan Cristian obrero), ku nunka ta haa rekonosementu ofisial. (Tee kuenta ku ta e partido kontrario ta na mando.) Romano Tschumie, hmber hopi religioso organisad sindikalista di N.V.P., kier bai Hulanda pero tin miedu di kai den man di "komunista f sosialistanan". E ta aserk un saserdote ku ta interes den trabou sindikal pa konseho. Despues di e biahe ta bai un petishon ofisial di e gruponan di N.V.P., ku ta organis den C.C.V. (Curaaosch Christelijk Vakverbond), pa afiliashon na I.C.V. (Internationaal Christelijk Vakverbond). Ta bini un karta di sr. van Istendael, dirigente di I.C.V. pa mr...”
14

“...110 mester bringa credit unionnan. Al kontrario e ta bisa esun, ku a inisia e movementu aki, ku e ta spera di mira su fruto den partido. E partido D.P. ta tene reunion i ta diskut pa mira kiko por hasi. Porfin nan lo bini ku un idea di "Volkskredietbank" pa kontrarest e influensha di credit unionnan. (Deklarashon di un sosio hopi li ku partido) Notable ta ku ora bini for di hulanda un sr. Jacobsen, mand pa NW di Hulanda, pa yuda bntnan di Casa Sindical, e ta lansa e idea di kumins kontratashon di un C.A.O. pa trahad den haf. Jacobsen ta akud serka e animador di credit union i di Bnt Portada di un edishon di e manual di kristian i ta propon pa e dos gruponan Credit Union. so sinta na mesa, esta U.S.H.P. (di D.P.) i C.B.H. (independiente). Teniendo af Nationale Havenarbeiders Unie, ku tin e gran mayoria di trahad den haf afili, naturalmente e fli no por a sub. Tg esaki ta demostr e rekonosementu di e grupo di ni sikiera shen hende den haf di Krsou. Despues e mes Jacobsen aki ta skirbi un...”
15

“...kontrol. Dunamentu di onderstand na Sociale Zaken, karchi di dokter, fiansanan na Volkskrediet-bank i Bouwkredietbank naturalmente no ta kumpramentu direkto, pero s un manera pa opten voto. Asuntu di vota ku volmacht ta yega te na un ekstremo, di tal manera ku solamente ku volmacht kaba un partido kasi por tin garanta di un asiento den legislatura. Falta di sentido krtiko den pueblo ta pon guli tur e kosnan ak. Despues di elekshon ta kumins e otro "wega" di hala representantenan di un partido kontrario na bo banda. E ta sosed den tur partido mes. Ku esaki nos ta nota un falta total di seriedat i gobernashon korekto den nos lidernan poltiko. E wega ak no ta solamnete riba nivel insular, pero den gobernashon sentral ta meskos. Meskos negoshamentu ku partidonan di otro islanan. Un partido chikitu ku un of dos asiento ta bira asina masha importante mes pa e posishon "klave" ku nan por tin den un sistema asina. Esaki ta pone Henny Eman grita na un momentu ku "ku mi kuater of sinku asientonan ta...”