Your search within this document for 'fondo' resulted in nine matching pages.
1

“...tin peliger di desband. Pader Inocencio Verriet ta haa rdu, un mandato, pa duna un man. Fund na aa 1919, ya na 1921 Verriet ta traha statuto nobo pa Volksbond. Ounke ta un mehoria konsiderabel, e mes espritu klerikal i paternalista bo ta sinti den e statuto nobo. Volksbond kon ke sea ta bai bira un di e organisashonnan di mayor importansha pa pueblo i pa Iglesia. Ta nan ta bai organis e prom sindikato den Kolonia di Krsou, ku nmber di San Telmo, pa trahadnan di Haf. Ta Volksbond ta kumins ku un fondo di spar San Antonio i ku prom skol di fishi den Conscientiesteeg ku e nmber Ambachtschool St Jozef, ta Volksbond mes ta kumins ku kas pa pueblo, e promnan den Volksbondstraat na Santa Famia, despues na Mundu Nobo, Juan Domingo den Otrobanda i den Oranjestraat na kabamentu di Pietermaai. Volksbond tin tambe su mes rgano ku ta bira sin duda e korant mas importante den su tempu, porlomnos pa pueblo simpel, esta La Union. Nan...”
2

“...Eukarstiko i korant pa hbennan manera "Hou en Trouw", redakt pa frateman di Tilburg, na hulandes i na Thomascollege tabatin otro revista di frateman bon konos ku ta "Engelbewaarder". Riba tereno kultural sigur Iglesia tabata hopi aktivo. Ademas di e korant i revistanan i otro tipo di organisashon, nos a konos na fin di aanan 20 e Teatro Brion, den "kur di obispu", m.o.m. kaminda awe tin e edifisio ku tabata kapl di suman di Martinusgesticht. Esaki obra di pader Koenen O.P., ku a interes pa buska fondo i realis e obra ak, ku a yuda hendenan pa ekspres nan mes den obranan teatral, tee reunion grandi etc. etc. Lucha pa Papiamentu Riba e trabou kultural sosial religioso nos lo bini bk despues. Un punto ku ta importante pa trata aki ta e lucha pa papiamentu, denter di Iglesia. Skolnan di frater, St. Thomascollege i S. Vincentiusschool, tabata e sentronan edukashonal rekonos pa nan gran aporte na desaroyo di nos komunidat. Ta sosed ku frateman semper a keda un poko apart di pueblo, ku eksepshon kisas...”
3

“...malu i fayes apnas poko tempu despues di a funda Volksbond, tin hasta idea pa likid e grupo. Awor obispu Vuylsteke ta nombra pader Pedro Inocencio Verriet O.P. komo asesor di Volksbond. Mesora bida nobo i forsa nobo ta anim e grupo i Verriet ta buska varios hben e.o. e maestro John Horris Sprockel, pa yuda den organisashon: ta revis statuto hasi nan un poko mas demokrtiko, ta pone atenshon na trabou ku direktamente ta posibel manera "skol di anochi" pa hende ku no sa lesa ni skirbi, ta lanta un fondo di spar San Antonio, pa yuda otro den kaso di nesesidat manera enfrmedat etc. ta lanta un sosiedat di entiero ku ta duna masha bon resultado i ta parti dividendo hopi aa largu. Tambe for di aa 1921 ta kumins un korant di Volksbond ku nmber di otro korant, ku tabata eksist anteriormente, esta La Union. E korant ak den poko tempu ta bira un di e korantnan mas importante den pueblo. Sigur esun ku mas ta bringa pa adelanto di e loke nan sa yama "hmber chik". E korant "La Union" ta redakt pa pader...”
4

“...30 ta purba sia hendenan spar, no ta fsil i no tin sn tampoko pa spar muchu kos. Ma e fondo di asistensha den kaso di enfrmedat, o un ke otro kalamidat ta yuda hopi, pa saka famianan di problema, pasobra no tabatin ningn sorto di previshon sosial. E situashon ta bai drechando pa pueblo finansieramente unabes ku tin industria petrolero i ekonomia ta haa un bida. E fondo "San Antonio" no por manten su mes pa muchu tempu i ta dispars. Poko poko ideanan di Volksbond ta keda realis pa gran parti. No ta tur kos grandi ta kumins mesora. Ta hasi algn kos chikitu pa pueblo, ta tee velada (obra teatral, reunion i "show" manera nos ta bisa awe), ta traha riba elevashon di kultura (velada, korant i e banda Excelsior bou di guia di Constan Casiano) i ta sali na defensa di derechonan di pueblo. Informashon tantu lokal komo internashonal ta bira kos di tur dia i ta nan korant La Union ta inform pueblo. Mintrastantu ta trahando na plannan mas grandi: kas pa pueblo, skol di fishi i sindikalismo ya mas al...”
5

“...pa sigui estudio f pa kumins nan estudio sekundario na Hulanda f na Merka. Ma ta hende ku rekurso so por hasi esei. Pueblo mes ta keda stank ku su M.U.L.O. (anto Mulo-a, ta esnan mas fortun so ta logra Mulo-b) i su ambachtschool. No tin un sistema di beka na drechi ku por duna yu di pueblo tambe un chns pa sigui desaroy. Den e tempu aki algun laiko katliko ta lanta "Mgr. Kieckensstich-ting" presisamente pa yuda esnan mas kapasit pa bai buska mas adelanto den estudio, pero ta e interes so di e fondo por usa esei ta keda naturalmente hopi redus. Maestronan di skol no tur ta hulandes, solamente frateman tur ta bini di Hulanda, suman ta meskl i na skol di gobirnu ta laiko naturalmente tin i tampoko hulandes so. Na skol di frater meskos ku ta e kaso na Awas serka suman di Rosendaal, tin diferente maestro i maestra liko. Apnas algun di nan ta hulandes, kasi tur ta antiano f srnam. Nmbernan konos ta p.e van Koetsveld, Tawa Wever, srta. Graciela Ditmar i e famoso Anita Brown "Nichi" di Plantkunde...”
6

“...den diferente kaso. Ya no ta tur aktividat ta sali di figuranan prominente, ma tambe di e hmber ku di su mes i ku su mes esfuerso ta kumins subi. E mobilidat sosial ta bira algu masha normal. Kondishonnan tei, pero nos lo bolbe haa algun fayo pa e manera ku evangelisashon ta tuma lug. Esei nos lo mira mas adilanti. Durante tur e aanan den dkada binti nos ta mira aktividat di Volksbond pa yuda hendenan krese, spar e tiki ku nan por, ta lanta sosiedat di entiero, ta duna ls pa sia lesa, skirbi, fondo pa yudansa etc. etc. E trabou...”
7

“...80 marcha a perfekshon. Un propaganda ku atakenan hopi personal, aliment pa korant diario na papiamentu i spa manera La Prensa (konos pa su posishon antiklerikal) ta bira un arma poderoso i huntu ku e semanario krtiko "Lorito Real" ta fortifik posishon di "democraatnan" konsiderablemente. Partido Nashonal no ta prd tempu i tur bario ta haa nan mes lider. Un Fondo di Outonomia ta lanta i ta kumpra "Kas di Pueblo" den Penstraat. Poko poko tur hende ta papia di outonomia, sin sa hopi bia ta kiko t'e nifikashon eksakto. Hende muh, miembro di partido ta lanta "Muhnan di djarason", ku ta reun i yuda hasi propaganda pa partido. E situashon ta bai brua mas tantu ainda ora ku riba rden v j-D l j o * 4 di mons. Zeppenfeldt, kende ta Kas di Pueblo den Penstraat. rechas pubhkamente i ofisialmente Partido Nashonal nobo, ta lanta PARTIDO KATLIKO DI PUEBLO (KATHOLIEKE VOLKSPARTIJ), ku e mes nmber ku e partido di katlikonan di Hulanda. Na Zeemanshuis den Klipstraat, na loke awe ta Rouvilleweg, e partido...”
8

“...evitando asina tur sorto di "apsolutismo di poder" seka patronnan, doo di empresa. Salario mnimo pa tur trahad ta kobra importansha. Tin kambio, pero pa atend e asuntunan ak debidamente i no simplemente pasa poder di un parti pa otro, ku e mes "apsolutismo", ta difsil. Falta di liderasgo den pueblo ta manifest su mes tur kaminda. Di parti di Hulanda portanan ta habri di tur fondo ku tabata disponibel pa yuda desaroyo di pueblo, pero ku nunka no tabata konos. Otro ehmpel di esaki ta lo siguiente: ... durante di un komementu na reunion anual di credit union, minister di asuntunan sosial (C.Kroon) ta bisa ku tin un fondo chikitu ei ku gobirnu por usa si akaso tin mester di algu p.e. pa traha un kamber aserka na ofisina di liga di credit union. Algn luna despues (despues di trinta di mei 1969) ta result ku ta miones tin drum na Hulanda ta warda riba proyekto pa ehekut. Pero: tur proyekto mester keda aprob pa gobirnu sentral, lokual ta kasi imposibel, a no ser ku tin interes poltiko. Awor tur...”
9

“...adaptando kontinuamente e sistema di enseansa ku ta konos komo Mmut, na Krsou parse ta manten tur kos riba e mesun ideanan di aanan sesenta. Tin manera un miedu pa adapt na bida i nesesidatnan di Krsou mes. Pa desgrasia di nos pueblo, durante hopi tempu e idioma papiamentu ku ta rekonos tur kaminda kaba i tin su propio historia literario ku obranan di gran balor i eskritornan ku por kompar ku di otro paisnan no ta haa e lug ku e meres. Skolnan bsiko ta pasando den problema grave, pa falta di fondo, despues ku ekonomia a empeor. Ademas e sistema bas riba ulandes komo lenga di instrukshon, mintras gran mayora ta yu di Krsou studi na nan mes tera, ku mester duna instrukshon na un idioma straero ta stroba, un desaroyo mas rpido i efisiente. Un bon maneho ku hende kapas ta sigur ku lo por yuda pueblo den e proseso di desaroyo propio ku el a kumins. Mester elogi tambe e interes ku tin pa adaptashon di hende di Krsou pa tur sorto di fishi prktiko, di kki i weiter te "programeur" di kmpiuter na...”