| 1 |
 |
“..., een gelukkig en zalig Nieuwjaar toewens.
O
O
ANTILLEN
MR DA COSTA &OMEZ OVER DE STATUS VAN ARUBA
Willemstad, 22 Dec. 1953 (A.N.P.) De kwestie van een af-
zonderlijke status van Aruba was onderwerp van gesprek op de we-
kelijkse persconferentie bij de regeringsraad. De voorzitter van
de regeringsraad, mr dr M.E. da Costa Uomez, noemde de "los van
Curacao-actie", die thans op Aruba wordt gevoerd "zeker niet ver-
ontrustend". Dit soort acties aldus de voorzitter komt perio-
diek terug. Het begon in 1864 in Nederland, waar een actie "Neder-
land los van de Antillen" werd gevoerd. In Nederland werd toen
overwogen de Antillen te verkopen, hetgeen veel later een voor-
aanstaand Curacaoenaar, Ambraham Mendez Chumaceiro, inspireerde
tot een brochure "Is Curacao te koop?". In 1910, toen de drie
Bovenwindse eilanden onder n gezaghebber werden geplaatst, ont-
stond daar een beweging onder de leuze "los van Curacao". Aruba
nam achttien jaar geleden deze leuze over, toen...”
|
|
| 2 |
 |
“...^^verrichte handelingen/genomen beschikkingen de interne An-
illiaanse sfeer betrroffen en de Gouverneur hierbij heeft ge-
handeld ter behartiging der plaatselijke Antilliaanse belangen
en zodanig als orgaan der Nederlandse Antillen, welke een af-
zonderlijke rechtspersoon zijn, zodat, indien de handelingen
^^|^h'tniatig waren, de Antillen aansprakelijk zouden zijn.
+
+
aanzien van gedaagc'e sub 3., de Nederlandse Antillen,
e de iiechtbank beslist, dat Zij zich onbevoegd acht van de
gedaagde kennis te nemen, nu op rechtgronden
vasen bij voorbaat vastst.uid, dat de vorderingen tegen de
znso? 1 en 2 niet voor toewijzing vatbaar zouden .zijn,
ven -R geval artikel 126 sub 7 van het Nederlandse v/etboek
waarop de attributie van rechts-
Vavn D^-risdictie in casu zou berusten, niet van toepassing
Kan worden geacht. &
. verband^met deze laatste beslissing is de vraag van het
Nederlandse Antillen niet aan de orde ge-
9-d f 1425^^ werden veroordeeld tot betaling der proceskosten
^ u...”
|
|
| 3 |
 |
“...si
_Pag_^_12
/
wasens^ptp^ voorschip_komt een fietsenbergplaats; voor auto's,
on^hp? dekoppervlak van ca 100 m2 beschikbaar,
^^^Jerschip bevindt zich een salon voor de passagiers
de overiffe\rn^P^Hv^-^+^ achterschip is de stuurhut geplaatst;
wLdt bestemd voor passagiers. Het schip
weSLi zoSt verlichting. Voorstroomop-
machinekamer opgesteld dvnamo-aggree-aa+
van fe^n'hlfef P^aBlglersdef wZt fforSel
stSu?hSt van een tropische houtsoort. De
or^v, wordt geheel van teakhout vervaardigd Het dek is vp~
1"' IP?Pl>twagena Tan 5 ton. HrtiaadThmogervfn
iiet sohip bedraagt 30.000 kg of 400 passagiers.
schip dat in de zomer van I954 gereed zal komen 701
de 100 ton) als deSadlng vL eerbar
den vervoerd^D?zrnert Oslo naar Paramaribo wor-
speelJS lin is wereldbekend door haar schepen, die
Deze ??benen o J^ vepvoer wan loooinotleven e.d.
UfvermoSrtrt'^af^C? laadgerei, met een
0-0
IlAIIJHS AMERIKA
^RACAS, HAVENSTAD IH DE BERGEN-
-correspondent in Caracas
Caracas, Dec. I953...”
|
|
| 4 |
 |
“... zo gunstig
hem +0 ^ vooruitzicht voor de voortzetting der R.T.C. Dit zal
Riikqrio^f^^ welkom zijn, omdat hij, als minister van Overzeese
nov buiten de conferentie om, zich heeft voorgenomen,
de TniriTo+^ zaken af te doen en overleg te plegen. Zo mogelijk zal
windse Eilanden bezoek brengen aan de Antilliaanse Boven-
deel van Suriname heeft de wens geuit, dat een
houden +0 '^ "Kleine commissie" zal worden ge-
Antiliinaar het schijnt, bestaat daartegen van
hoff nsflPT> 'geen bezwaar; hierover moet echter
Kernkamn beslist. Maar afgezien hiervan, heeft minister
niet alfppn "'^o^nemen ook een bezoek te brengen aan Suriname,
onderwerupn bespreki.igen te voeren over verschillende
Q^an de vrnn+ ook, als het even kan, om een bezoek te brengen
Stichtini landbouw-ontginning "Itegeningen" van de
echter afban Landbouw. Zoals gezegd, zal een en ander
de beschikbare tijd.
tienoemdp vliegtuig vertrok ook mr E. Elias, de nieuw
zal als nnnQ^+^^ Caribische Commissie, naar Trinidad. Hij...”
|
|
| 5 |
 |
“...
stateerd^^r^ f^ nitvoer van triplex mag worden gecon-
liik halSurinaamse product op de markten van het vfste
Jat men dp^^^ en plaats heeft veroverd en het is aan te nemen
behnudPTo plaats ondanks toenemende concurrentie zal kunnen
werker n-n concurrentie zal echter wellicht prijsdrukkend
de vnn-n-i+ '^ xpout van ruw en gezaagd hout zijn
Paalhr,n+ o ichten onzeker. Enkele Surinaamse producten, zoals
de betPkpr,?' liggc^rs hebben een vrij geregelde markt, doch
schaal +p daarvan is nog te gering om veel gewicht in de
trip PU tervirijl de af zet van houtsoorten zoals possen-
voorui-f'7-, slechts van tijd tot tijd opleeft, zodat over de
VUi weinig is te zAgen.
terwin cult uur 'kampen nog steeds met problemen,
behnoui-i -1 gacaoGultuur nog te jong is om reeds een
het mp+ exportabel hoeveelheid op te leveren. Iets beter ligt
hoef+p S^i^S£cuUtu^, die thans ruimschoots in de eigen be-
ep dp weer tot export is overgegaan. Het prijspeil
dezen suiker is verre van lonend, zodat uit
n...”
|
|
| 6 |
 |
“... de onzekerheid op dit punt blijft
middpTp rr Verheugend is echter, dat de begrotingsarbeid in-
overhpi heeft gemaakt, waardoor de stagnatie in de
gront D-T, ^bingen, welke voor de economische activiteit van
enia-p geleidelijk kan verdwijnen. Sr resteren nog
en IQS^ begrotingshoofdstukken van de begrotingen 1952
zal 0-PPPinH ^ hopen, dat de behandeling daarvan spoedig
voerfn * ophat de overheid haar werkprogramma kan uit-
bet beschouwingen heb ik geen rekening gehouden
in het bitingen t.a.v. de internationale conjunctuur en meer
bekend ae conjunctuur in de Verenigde Staten. Het is
junctuur wel ^^^* *^ f He gunstige con-
2al Suripprrii bestendigd zal blijven. Is dit niet het geval, dan
Waar de vnnpnHjHelijk de terugslag ondervinden,
het gehele to Plichten van Suriname op zichzelf zeker niet over
2ulks tot de economie tot optimisme stemmen, noopt
Met name -h f voorzichtigheid, vooral wat betreft de import,
bing vap ^oo^^aadvorming zeer bepaald af te raden. De ophef...”
|
|
| 7 |
 |
“... steeds een gewaardeerd artikel op de
4dmarkt is gebleken. ?/el werd tengevolge van de concurrentie
samenhangende prijsdalingen, de af zet
werelddeel practisch geheel stopgezet.- Daartegenover
ra een nieuv/e markt ontwikkeld in Centraal Amerika, n.1. Costa
ica. Panama en Salvador. Ook de afzet naar de Verenigde Staten
am aanzienlijk in betekenis toe en kon zelfs bij verre na niet
an de vraag worden voldaan. Het huidige afzetgebied omvat thans
Caribische gebied, de Noordkant van Zuid-Amerika,
traal Amerika en de Verenigde Staten.
De verwachting voor 1954 is, dat de afzet van triplex geen
? ^ote moeilijkheden zal geven, al moet, zoals hier het
ni n export naar een gx-oot aantal landen altijd reke-
-i riTrf gehouden met grotere of kleinere stagnaties zoals
nvoerverboden, deviezenbeperkingen e.d.
epn Ae export van gezaagd hout gaf in 1953, zij het langzaam,
0-^"*"^A^Aeling te zien. Deze export richtte zich
vende'^h^t^^ L'uropa, waar voor enkele Surinaamse houtsoorten blij-
bpo...”
|
|
| 8 |
 |
“...
goederenimport geen nadelige gevolgen gehad voor onze deviezen-
positie, De credietbeperking heeft remmend gewerkt ten aanzien
van^overbodige en riskante bestellingen. Met de afschaffing
begin 1954 van de 15?^ storting bij een bank; vr de bestelling
der goederen is een voor de handel belemmerende maatregel ver-
dwenen. Het is te hopen, dat het niet meer nodig zal zijn deze
maatregel opnieuw in te voeren.
De importhandel mag over het afgelopen jaar niet ontevreden
zijn, maar er blijven nog wensen ter vervulling over, o.a.s
Algehele afschaffing van de prijszetting.
Hen nog eenvoudiger en vluggere wijze tot het verkrijgen
van invoer- en betalingsvergunning of nog beter, algehele af-
schaffing van importvergunning en consentrecht, of in ieder
geval afschaffing van het extra consentrecht, omdat de omstandig-
heden waarop deze heffing gebaseerd was, niet meer bestaan.
Voor d§ exporteurs van rijst zijn de verwachtingen voor het
nieuwe jaar niet gunstig te noemen en ook voor de producenten...”
|
|
| 9 |
 |
“... verbet er,:,ng
-n uitbreiding^van het telefoonnet, De omzetting van radiotelefo-
en bovengro^ndse leidingen in kabels zal de be-
1 Ofszekerheid van het telef.i^onverkeer aanzienlijk doen toenemen.,
uitvoering van het Brokopondoplan ook uitbreiding
van het telefoonnet met zich brengen.
(Wordt vervolgd.)
O O .0
CAEIBISGH GEBIED
Trinidad, 3
' af va 1 t o t V e e.v..o.e_
Januari, Binnenkort zal Trinidad zijn citrus-
^ . -----gaan verwerken; men heeft de machines -voF'de
i'werking reeds uit de Verenigde Staten laten komen. De regering
ourneerde de gelden om een fabriek op te richten, welke fabriek
Oor de "Trinidad Goperative Citrus Growers Association" in
drijf zal wo.rden gebracht. Do regering heeft toegezegd, 1,350 ton
oer van de jaarlijkse productie te-zullen afnemen, doch het zal de
n-n vrij staan, al hetgeen daarboven geproduceerd wordt
On vrije markt van do hand te doen.
7amslca heeft de "Citrus Growers Association", een dergelijko
-brisk op cope-''t5.?vo basis. Het...”
|
|
| 10 |
 |
“...________________________________________________________
veehouders, doch de productie is ver 'beneden de vraag. Het af val
van de grote en groeiende Jamaicaanse citrus-industrie is voldoonc.:'-
om een grotere hoeveelheid voer te leveren.
In tegenstelling tot Trinidad echter, worden de vruchten door
verscheidene fa'brieken op verschillende plaatsen verwerkt, terwijl
vervoerskosten, van het afval naar de enige fa'briek waar net voer
"bereid wordt, het oneoonomiscli maakt het afval van deze fabrieken,
die veraf van de veevoerfabrie'k liggen, te gebruiken.
MTIJHS AMERIKA
COl/MJNISTISCHE AGTIVIThlT IH LATIJNS-AI,1ERIKA
De verkiezings-canipagnes in Bits H nduras zijn sinds enkele
maanden in volle gang. Op verzoek van de ''^ereigde Volkspartij
b-eeft men de registratie-termijn voor de kiezers verlengd, vmt
betekent, dat er nu niet in Januari, maar in Maart zal worden
.gestemd. Intussen belooft Br .Lts-Honduras een nieuw zorgenkind
Voor de Engelsen te worden, sinds bij...”
|
|
| 11 |
 |
“... Kleine
^issie is mij gebleken, dat men de eis van Aruba niet wenst te
6 j.andelen en eerst de toekomstige' verhouding tussen Nederland en
ir geregeld wil alen. Aruba gevoelt zich echter nok partij
2 overleg en zal niet berusten in een regeling met Nederland,
dat de rechtmatigheid van de eis van Aruba op zelfstandig-
2-d is erkend. Als Suriname de vrijheid opeist om zich af te...”
|
|
| 12 |
 |
“... van
onzekerheid met betrekking tot het in gang zetten van dit grote
project.
- O
O O -
y'
/
SURINAAMSE PERSSTEM/IEH OVBR HEI VERTREK' YM
INDONESIRS UIT SURINAME
Paramaribo, 4 Januari (A.N.P.) Onder de titel "Betreurens-
aardige exodus van Indonesirs" schrijft het Surinaamse dagblad
"De West" o.m.s
^Terwijl men zich in regeringskringen en ook daarbuiten reeds
geruime tijd bezighoudt met als we het'zo noemen mogen- "het
amigratievraagstuk", terwijl van verschillende zijden bij meer
^ gelegenheid werd en wordt gewezen op de zeer nadelige
actor van een geringe bevolking, ziet Suriname zijn zielenaantal
6rder af dan toenemen. Bestond er bij de emigratie van enige
groepen van Indonesirs naar het naburige Erans-Guyana onlangs
den tot bezorgdheid, bij het begin van 1954 mag men gerust
Opreken van een betreurenswaardige exodus. Als het s.s. "Langkuas"
t anker .licht met uiteindelijke bestemming Djakarta, zal dit
Q'Ud meer dan duizend inwoners, nuttige burgers, minder tellen...”
|
|
| 13 |
 |
“...V
W.I.D.
_Pag^__39.
vaderland Indonesi weer verlieten.
Men kan van Suriname zeggen wat men wil, maar Suriname
toont vriendelijkheid en geeft, wat het neeft Zullen onze weg-
trekkende Javanen dit van Sumatra krijgen? We hopen het voor
hen,
Yerplaatsen we ns even in de gedachte naar Sumatra, dan
zien we daar een leger van meer dan 1000 immigranten oinnen-
stromen. Uit de woorden van leidende figuren maken we op, dat ^
deze intooht weinig voorbereiding heeft gehad. Sumatra heeft voor
de ophouw van het land deze mensen zender economische weerbaar-
heid niet nodig. Deze arme inensen zullen zelf van de grond af
moeten beginnen in een vreemd land. Zij stellen geen hoge eisen,
maar zullen hoger eisen stellen dan in Suriname. Uit zal tegen-
vallen. Suriname kende 50 en 30 jaren geleden ook deze immi-
gratie-politiek, die de Indonesische regering toepast op Simatra,
een politiek die hierop neerkwam, dat men duizenden mensen toe-
liet zonder economische weerbaarheid.
Noch...”
|
|
| 14 |
 |
“... koningin zal worden gezonden. Zo ja, dan
Commissie k^ausjuin met de kleine
Commissie Paramaribo, waar het overleg van doze
af van"d- woortgezet. Eveneens is het twijfelachtig
Zal reizen rrp<7- delegatie dr da Oosta Gomez naar Paramaribo
In dat vev4l^wni drukke werkzaamheden", zoals hij zeide,
liaanL dP^Li minister Plantz. De Antil-
de la Trv Bestaan uit de aeren Plantz, Debrot,
j-'s. iry niiis en Jonckheer.
gerezen ^zi'in no ^^^-;Ifaht, dan zouden er enige moeilijkheden
over het wani ederlandse en de Antilliaanse delegatie
Zien van ^ deugdelijk bestuur, met name ten aan-
betrekkinx)- toi^^ gouverneur en vermoedelijk ook met
h de rpph+-p->->T Benoemingsrecht inzake de procure'ur-generaal
Bet Nedenimacht. Voer de nurinaamse delegatie schijnt
Zal een pn p-n^ standpunt niet onaanvaardbaar te zijn. Mogelijk
"^an het wpniro + ^f gevclg hebben, dat de volledige behandeling
kertr ^952 in eerste lezing v r het
^ordt vfofl-y.ov^i Commissie naar Paramaribo twijfelachtig
dat mpn (iQQ...”
|
|
| 15 |
 |
“... herinnert aan de
iPandraadsvergadering waarin alle fracties zich voor afscheiding
^itspraken en geeft als verklaring, dat de eilandelijke autonomie
Aruba geen noemenswaardige wjziging heeft gebracht in de
positie van ondergeschiktheid van Aruba ten aanzien van Curacao.
^ olang -^aldus de Arubaanse Courant het 'autonome Aruba geen
eigen huis is, kan en mag men niet verlangen dat het
^ ijwillig blijft bijdragen aan de kosten van instellingen en
ganen, die, dat werd bew^ezen, er slechts op uit zijn de na-
- ymlijke groeikracht van Aruba met geweld te onderdrukken ten
-te van het hoof d-eiland". Het blad schrijft voorts:
"Vandaag aan de dag is het verlangen naar afscheiding op
^8 eiland algemeen. Deze tovestie kan niet op afdoening wachten
8t na de PTC. Zonder allereerst 'het Arubaanse probleem af te
adelen, kan de PTC niet slagen".
p- Zoals gezegd, de indruk is niet, dat deze kwestie van werke-
invloed is geweest op het verloop van de besprekingen in het
^^ndhuis Rooi Cat ootje...”
|
|
| 16 |
 |
“... nara...ter .lebben gekregen
^'an "reparatie" dan van "nieo.wbouw".
Stichting Voor_Guiturele_Samenwerking
tpv ^onmiige leden ver-.laai dCo:. ontvankelijk te zijn voor de be-
van de Sticht..!.ng voor Culturele Samenwerking. Zij hadden
chter afgevraa^d, of de besteding van de daarvoor bestemde
gp met name in Suriname en de Nederlandse Antillen, niet een
karakter draagt, e.o of die besteding niet meer is gericht
het helpen optreden van Nederla.,'dse artisten dan op het leggen
een breed geestelijk contact. Naar aanleiding hiervan vroegen
g. ? of de studie in Nederland van personen, uit de overzeese
^ Oksdelen afkomstig, niet wordt belemmerd door de veel straffere
formelere eisen, welke ten. onzent bij af te leggen examens ten
^anzien van over te legge...;, diplomas gelden dan in de Angel-
landen het geval is. Zij mee.,ide.., te weten, dat de T.S.
lei van personen, uit tropische gebieden afkomstig, op veler-
Yg ^^ijzen stimuleren, en do.t daar allerlei faciliteiten worden
Zons...”
|
|
| 17 |
 |
“... rijksdeel onverantwoord zijn, omdat de realisering van de
oninkrijksband door dit rijksdeel zelf is gewild en aanvaard. Lat
omtijds de c nseq,o..enties daarvan zwaar vallen is geen plausible
he weg^ overboordte zetten, /het andere beproeven om langs
Geen_handtekeninge^achine^
In het voorgaande is op de positie van de gouverneur in de
^Verzeese rijksdelen verder ingegaan mhat een voorstelling, als
OU de constitutionele gouverneur in zgn. landsaangelegenheden in
^ t geneel geen ander-e taak meer hebben te vervullen dan machinaal
ondertekenen wat hem door ledexj. van de regeringsraad daartoe
^ordt voorgelegd, wel al te simplistisch en ook wezenlijk onjuist
^ Welke de betekenis van de positie van de gouverneur zal zijn
oals deze in de landsregeling is omschreven, hangt va... bovendien
or een groot doel van de ontwikkeling in de practijk af*...”
|
|
| 18 |
 |
“... vierdelig Koninkrijk zal meer onkosten met zich medebrengen j
een driedelig, onkoste,a die Aruioa voor het grootste deel zalf j
2al moeten dragen, Tervo.lge.is is er de kwestie van de noodlijdende |
^^l^r^den, die bij een afscheiding niet vergeten zullen mogen i
wq vooral deze practiscue vrage *, die bij ons rijzen 'j
nneer wij het vraagstuk der af sc..eid uig ove, de.nken. Betekent de !
_lscheiding bovendien niet een in.ie-lijke verzwakking van de 1
oderlandse Antillen, wier econ.,mische 'oasis een eenzijdigheid .S
ertoont, die de beide grooiste eilande.n geheel en al afhankelijk ' 5
Q-ukt VS.1 de olie-industrien, terwijl de andere eilanden noodlij- j
nd zijn. Noodlijdend zouden ook Aruba en Ouraoao worden wanneor \i
^ gten^ olie-industrie meer zou zijn.
6n wedijver op economisch gebied, die de beide eilanden zou kun-
aansporen om hun beste beentje voor te zetten, zoals er bijA". ;
^ssen de havens van Amsterdam .eii Rotterdam bestond, heeft hier f...”
|
|
| 19 |
 |
“...Mon zijn weldadige werking niet uitoefenen.
^ie Aruba zou degelijk af of de grote econcmische offers,
status inderdaad n-nw^voor de verkiijging yan de zelfstandige
taansebeVoknS de idele voordelen, welke de Aru-
ban haar zelfb^lc>: i k'igsrert^d^+'^erkenning en toepassing ;
status in het ^srec.^t, dat zou voe_ en tot een zelfstandige -
ArabaLie volk De erkenning van de eigen aard ran het :
'^orden waarbi i h£t a.xde. e minder ostbare wijze verkregen
^evolkinnsaa'tal dbetekenis ontblo t is, dat het
gedragen^zo rr'~5n'- i-^ hogere lasten zouden m.'.eten worden
Worden. D! u,;od gerekend een zware last zal
bevolking moet gesteld van het aantal zielen, waaraan een
Diactische ove-rwei?^^ natie verklaard te worden, maar
tienduizenden me kannen ons wel doen beseffen, dat enkele
i^unnen vormen maar dazomer een volksgemeenschap met eigen aard
Waste 'bevolking nit natie zijn. Toor Curacao, welks
geldt in wezen^hp-'-'7an-'^-s aantal neterogene elementen bestaat ,
SGonofflie...”
|
|
| 20 |
 |
“... vreemdelingen en het verstrekken yan
bbeiisvergunningen aan niet-landskinderen. Gehuwde vrouwen, niet-
^^hdskinderen, zullen onder geen enkele voorwaarde meer een arbeids-
^Hgu^cning kunnen krijgen, evenmin als ongesch-^'oldeniet-landskinderen?
^ger administratief personeel alleen, indien het specialistisch
verricht. Alle winkelpersoneel niet-landskind zal vergeef een
bguri2^j]2g aanvragen, voor niet-landskinderen is het ongiogelijk
I^Worden, van het ene beroep in het andere over te gaan, terwijl
Y^Vens het verwisselen va;:. werkgeve s veel moeilijken is gemaakt. ^ ,
B zijn algemeenheid komt het er op neer, dat alleen dan een arbeids- j
gHgunning aan werkkracnte o niet-landskinderen ialyA^orden ye^- ;
Yj bekt, indien de Aiitilliaa:,ise arbeidsmarkt niet voorziet in dm ;
^Haalde categorie werkkrachten en eve.miin in de naaste toekomst y
2al kunnen vooralen. Uiteiaard bestaat de mogelijkheid, in speci-
gevallen van deze regels af te wijken.
Iko O O O...”
|
|
