Your search within this document for 'pia' OR 'di' OR 'span' resulted in seven matching pages.

You can restrict your results by searching for pia AND di AND span.
1

“... Schotlegat; Sanla Anna genaamd (geen zweem van eene stad nog aanwezig zijnde); doch daar hel bleek, dat hij, op de wijze der Spanjaarden, die onderhan- delingen rekte, om zich zoo mogelijk in staat van tegen- weer te stellen, en in het geheim reeds was afgetrokken, na de huizen verbrand en de waterputten te hebben ge- dempt, begonnen de onzen tegen de Spanjaarden en de hen vergezellende Indianen aanvallenderwijze te handelen; met dat gevolg, dat het op den 218ten Augustus reeds met den vijand, die gedurig was teruggetrokken, lot een verdrag kwam, waarbij hel eiland, benevens Aruba en Bonaire, aan de Hollanders werd overgegeven, doch aan den Gouverneur, de overige Spanjaarden en zeker getal Indianen de vrije overtogl naar den vasten wal werd toegeslaan-; waarheen zij dan ook met schepen der onzen, daar zij zelve er niet één hadden, werden overgebragt. Het geheele getal Span- jaarden bleek te zijn, 32, onder welke een oud-Gouverneur met 12 kinderen, benevens 1415 Indianen, bij...”
2

“...126 heeft den tweeden naamval van den eersten onderscheiden door er di voor te zetten, en vóór den derden na, en het woord nan als teeken van het meervoud te nemen, maar aan veranderingen op het eind is niet te denken, even zoo min als aan het onderscheid tusschen het enkel- en meer- voud. Voorbeeld: man: homber, di homber, na homber, bom- ber; meervoud: mannen: homber nan, di homber nan, na hombar nan, homber nan. Gelukkig zijn er lidwoorden, het bepaalde voor beide geslachten, alsook het onbepaalde, daar de taal het onzijdige mist. De is e en een is oen; dus ver- bogen; e homber, di e homber, na (en dat met zamentrek- king) ne homber, e homber; en zoo ook weder in het meer- voud: e homber nan, di e homber nan, ne homber nan. Met het onbepaald lidwoord hetzelfde: oen homber, di oen hom- ber, na oen homber, oen homber, meervoud: homber nan, di homber nan, na homber nan, homber nan. De bij voegelijke naamwoorden worden bij de zelfstandige zonder eenige ver- andering...”
3

“...127 pia, bo labata papia enz. Het woordje lo dient om den toe- komenden zoowel als den voorwaardelijken tijd te kennen te geven, en wel geplaatst vóór het voornaamwoord, zoo- als: ik zal, ik zou spreken, lo mi papia, enz. Van zaam- gesteld toekomende en voorwaardelijke tijden heeft men geen denkbeeld, even zoo min als van een lijdelijk werk- woord, ofschoon vreemdelingen, voor het gemak, daarbij het bird gebruiken, aldus: ik voord, bemind, mi biraslimaar; en het Hollandsche worden ook al eens wordt aangewend, bij voorbeeld: e boto ta wordt mird, het schip wordt gezien. Maar de Creool moet omschrijven om het lijdelijk denkbeeld uit te drukken, zooals: ik word bemind, nan mislima, dat is: zij beminnen mij, of men bemint mij, want dat woordje nan, zij, heeft ook de onbepaalde beteekenis van men. Om een tegenwoordig deelwoord te vormen wordt de uitgang van het werkwoord (doch dat is eigenlijk spaansch), ver- lengd met ndo, bij voorbeeld, zeggen: bisa, zeggende, bi- sando...”
4

“... doel, beide door Roomsche geestelijken, ten gebruike der school, op- gesteld. Doch hier moet ik toch melding maken van eene eenvoudig opgeslelde: hisloira kostikoe nan foor di Bijbel, dat is. korte geschiedenissen uit den Bijbel, ook ten gebruik van Roomschgezinden, in 18S2 op Santa Roza (eene Room- sche statie met een kerk op dit eiland, waar in datjaarnog eene drukkerij was) gedrukt; maar vooral, van het: Ewan- helie di San Matheo, poeblikado abau di direksjon di Domini c. conradi, Minister di St. Ewanhelie, dat is: Evangelie van St. Malt heus, uitgegeven onder opzigt van Ds. c. conradi; Pre- dikant, in 1844 hij a. l. s. muller en j. f. neuman wz., al- hier, in de Willemstad, (welke drukkerij nog beslaat en, waar ook de Cura?aosche courant wordt uitgegeven, doch van geen grooten omvang is en niet anders dan zeer duur kan werken), uitgegeven, hetgeen er zeer goed uitziet. Hel was zeker met het plan, om Rijbelkennis onder de Papië- mentsch sprekende bevolking, vooral...”
5

“... zal verminderen. Er zijn drie Gouverne- ments scholen, wier onderwijzers worden bezoldigd, en drie bijzondere scholen; behalve nog eenige, die een klein aantal leerlingen hebben, en schooltjes voor kleine kinderen (bewaarscholen heeft men hier nog niet); ook heeft de Israë- litische gemeente een eigen school; en voor het onderwijs der slaven is er sedert eenige jaren in de Wesl-divisie eene school opgerigt, die onder toezigt staal der Roomsche geeste- lijkheid en eene jaarlijksche toelage van hel Gouvernement ontvangt. Tol proeve van de taal voegen wij hier bij: hel gebed des Heeren en de 12 Geloofsartikelen. Gebed des Heeren. Noos téla, koe ta na ciëloel koe bo nomber la sankliBkado! Koe, bo reina bini! koe bo voloen- lad la koempli ariba léra asina koe na ciëloel Doena noos awee pam di kada dia. Poordóna noos noos debé, asina koe noos ta poordóna nan debé na noos debedoor nan. I no poné noos deen leen lósjoon; ma librd noos di móloe. Pasóba di bo ta reina, i podeer, i...”
6

“...131 4. Koe la, soefri aban di Ponlius Pilatus, tébala kroe- silika, a moeri, i tabala dera, i koe a bah4 deen ioegaar nan die fiërnoe. 5. Koe di trees dia a lamanla fo di raoorlo. 6. Koe a soebi na ciëloe, a sienta na man dreetji di Dioos, lala (odo poderóso. 7. Di oenda lo baba pa hoesgé beende biboe, i moorlo nan. 8. Mi la keré na Spiriloe Santoe. 9. Mi la keré, koe tien oen kesti santoe di Kristoe, koe ta deen toer moendoe; marameenloe di santoe nan. 10. Mi ta keré na pórdon di pikar. 11. Na lamantemeenloe fo die moorto. 12. Na bida pa eternidad. ZEDEN EN GEWOONTEN. Onder deze rubriek kan ik al heel wat mededeelen, en het gemakkelijkste er van is, dat ik mij aan geen orde heb te binden. Maar daarom lever ik ook schetsen. Ik hoop toch eene zekere orde in het oog te houden en niet van den hak op den lak Ie springen, en begin met den morgen en hoop met den avond te eindigen. Zooals in alles hier eene zekere eenzelvigheid, eenloonigheid heerschl, waardoor hel op...”
7

“... hel licht te brengen. Dat zich hier dadelijk na het in bezit nemen des eilands door de Hollanders eene Hervormde gemeente heeft geves- tigd, komt mij niet aannemelijk voor. Voor dat tijdstip zal er wel eene gevestigde gemeente der Roomsch Katholieken geweest zijn, omdat de eerste bezitters uit Europa, Span- jaarden waren, welke die godsdienst beleden. Doch als men hier zich herinnert uit hetgeen vroeger is gezegd, dat al de Spanjaarden, die op het eiland woonden, bij den over- gang van hetzelve aan de Nederlanden, naar de Spaansche kust zijn overgevoerd cn ook het grootste gedeelte der oor- spronkelijke bewoners met hen, zoo kan men daaruit op- merken, dat de hier aanwezige Roomsch Katholieke gemeente...”