1 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00022thm.jpg) |
“...Plenchi tabata un lug primitivo, tras di Hendrikshool na Mari-chi, unda nan tabata mata baka i otro bestianan pa konsumo. Na e lug, kaminda Hendrikschool tabata, a bira un lug grandi pa stashon outo pariba di Tmpel na Punda.
BAKA A LUBIDA KU UN DIA E TABATA BISE:
De koe is vergeten dat zij ook eens kalf is geweest.
Bis pa hendenan ku a lubid ku un dia nan tambe tabata chiki-tu f ku nan puesto den sosiedat tabata un poko abou. Hende no ta gusta krda kon nan tabata ayera.
NO TA UN BES SO BAKA TA BAI POS PA BEBE AWA:
Een koe gaat niet slechts eenmaal naar de drenkplaats om te drinken.
E proverbio aki ta duna di konos ku shertu akshonnan sin ningn duda por bolbe ripit.
BAKA A HALA WAHA:
De koe heeft de wagen voortgetrokken.
Hiermee wordt bedoeld dat iets buitengewoon heeft plaats gehad. b.v. Iemand, die haast nooit drinkt, was goed dronken f je trok de hoofdprijs uit de loterij etc. etc.
Ku e proverbio aki nan ke men, ku algu ku no sa pasa tur dia a sosod. Por ehmpel: un hende ku no sa bebe...”
|
|
2 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00039thm.jpg) |
“...posibi-lidatnan seksual. Ma nan ta tee e honor na nan mes.
KACH A KOME KACH i KACH NO SA KOME KACH:
Een hond eet een andere hond op f Het is niet de gewoonte van een hond om een soortgenoot op te eten.
Ehmpel: Un polis mester a koh un otro polis Of ora un hende mester a raport un kolega pa mal komportashon. E otro proverbio ta kasi meskos ku e diferensha, no ta kustumber pa un polis arest un otro polis pa mal komportashon f pa un hende raport un kolega pa mal komportashon.
SI KACHO NENGA WESU, TA WESU MES E MESTER KOME:
Als een hond een been weigert, moet hij toch beenderen eten.
Nan ta usa e proverbio aki ora un hende nenga di hasi f di kome un kos, pero despues sea ku nan a oblig e f for di su mes, el a hasi f kome e kos ku el a nenga prom.
SALTA KACH, SALTA SU RABU:
Springt men over de hond, dan springt men ook over zijn staart.
El a hasi tur dos den un hasi. No tabata su intenshon pa kumpra un dashi, pero ora el a mira ku e dashi ta bai ku e kamisa, el a disid di kumpra e tog. El a...”
|
|
3 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00056thm.jpg) |
“...boka. Un henteramente otro nifikashon ta un hende ku ta papia berdat, hopi bes ta haa nan den trbel grandi. (Papia-d di berdat, no ta haa stul pa sinta).
Un posibel origen di e proverbio aki ta ku na Antia hendenan ta piska praktikamente henter aa i proverbionan ta bini for di kosnan ku bo ta mira sosod rnt di bo diariamente.
E TA FRESKU MANERA PISKA:
Hij is zo fris als een hoentje.
E ta mustra bon. E ta bon soseg.
E ta fresku manera piska tambe ke men ku e ta masha fresku f nbeskp.
TUR PISKA TIN WESU, MA HERMANCHI TA KARGA FAMA:
Alle vissen hebben graten, maar Hermanchi krijgt de schuld.
Wee de wolf die in een kwaad gerucht staat. (Give the dog a bad name and hang him).
Duna un kach un mal nmber i horka e.
Hermanchi en makambi staan bekend als vissen met veel gra-
54...”
|
|
4 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00057thm.jpg) |
“...ten. Hermanchi i makambi ta konosi ku nan tin mas tantu wesu ku otro piska.
Tur piska tin wesu, pero ta e dos piskanan aki ta karga fama. Ora bo ta kome piska bo mester perkur pa wesu no pega bo. Por kompar e proverbio aki ku, kaminda e kabuya ta mas delega, ei e ta kibra. Nan no sa presis ta ken a hasi e, pero esun di mas sokete ta haa e falta.
UN PORKO SEMPER TA BUSKA UN MURAYA LIMPI PA FREGASU LOMBA:
Een varken zoekt meestal een schone muur om zijn vuile rug aan te wrijven.
Duna un hende mal nmber sin ningn motibu. Esun ku ta daa nmber di hende ta e porko, no esun ku nan a daa su nmber. E proverbio aki ta nt kontrali ku esun Hulandes: er wordt geen koe bont genoemd of er is wel een vlekje aan. (Nan no ta yama e baka pint, sin ku e tin maske un mancha chikitu). Na hulandes nan ta pone nfasis riba e obheto ku nan ta susha, na papiamentu nan ta rekonos e relashon entre esun ku ta susha i esun ku su nmber ta sush i despues ta bai wak e suheto ku ta susha.
Na Isla Ariba, unda e Antianonan...”
|
|
5 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00059thm.jpg) |
“...no ta konta bo tur e sekretunan i trikinan di e fishi, nan ta tee eseinan pa nan mes pa ora di mester. Eseinan ta bo mes mester sia bo kurpa.
ORA PUSHI NO TA NA KAS, RATON TA TUMA MANDO:
Wanneer de kat weg is, nemen de muizen de macht over.
Wanneer de kat van huis is, dansen de muizen op tafel.
Ora pushi no ta na kas, ratonnan ta balia riba mesa.
Tantu na papiamentu komo na hulandes tur dos ta meskos i ta nifik ku si no tin hende pa tira bista, kos ta bai pa man.
WESU DI PUSHI PRETU:
Beenderen van een zwarte kat.
Segn pueblo wesu di pushi pretu ta trese suerte. Un hende ku
57...”
|
|
6 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00060thm.jpg) |
“...ta kana ku wesu di pushi pretu, ta un hende ku semper tin suerte den tur kos.
En kambio un pushi pretu mes, ta trese mal suerte. I si bo ta riba kaminda den bo outo of na pia i un pushi pretu krusa kaminda bo dilanti, ta sial di mal suerte i bo mester bai ku masha kuidou pa nada no pasa bo.
AYA PUSHI KU KACHO TA DREN I A SALI:
Katten en honden lopen daar over de vloer.
Mensen van allerlei slag komen daar aan huis.
Tur sorto di hende, bon f konkut ta nan amigu.
RATON TA MORDE I SUPLA:
Een muis bijt en blaast tegelijkertijd:
Hopi biaha hendenan ta konf und e proverbio aki ku e ekspreshon un kayente un friu.
Un bon palabra na hulandes pa morde i supla ta huichelen.
Pa hopi aa kaba Pader Brenneker tin un charla na Radio Hoyer bou di e nmber morde supla. Pa loke mi a tende di e programa aki, ta parse mi ku un kayente, un friu ta pas mas ku morde supla, ku ta nifika gaa hende.
Sabnan ta pretend ku raton ta morde i ta supla kaminda el a morde pa asina e hende ku el a morde no sinti dol. Labia...”
|
|
7 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00092thm.jpg) |
“...PLAKA = GELD
Antes e muhnan ku tabata bende kos na baki riba kaya tabata usa e siguiente ekspreshonnan pa duna di konose, kuantu nan kosnan tabata kosta. Awendia nan a bai for di moda i mi tin si-gur ku masha hopi hende no konose nan mas.
Un sn chiki
Un sn grandi Tres sn chik Dos sen grandi Un plaka grandi Dos plaka Skapa depchi Seis sn grandi.
Tres plaka Kuater plaka Depchi Sinku plaka Diestres sn grandi Un ria Shete plaka Ocho plaka Nuebe plaka Dies plaka Diesun plaka Doria
Doria un plaka Doria dosplaka Doria tres plaka Doria kuater plaka Kuarenta sn Doria sinku plaka Treria
Doria shete plaka Un guiotin Treria kuater plaka Un guiotin ku dos plaka Kuater ria
= Een halve cent
= Een cent = Anderhalvecent = Twee centen
= Twee-en-halve-cent (Muntstuk) = Vijfcenten = Vijf centen (Stuiver)
= Zes centen
= Zeven-en-een-halve cent = Tien centen = Dubbeltje
= Twaalf-en-een-halve-cent = Dertien centen.
= V ij tien centen = IT/2 cent = 20 centen = 22'/2 cent = 25 centen = 27 V2 cent = 30 centen =...”
|
|
8 |
![](https://dcdp.uoc.cw/content/AA/00/00/00/71/00001/AA00000071_00001_00149thm.jpg) |
“...Een beetje redelijk blijven.
Ora un hende hasi un kos of manda un otro hasi un kos ku ta poko duru, nan ta bisa e hende pone man na bo kurason.
Bai ku poko mas piedat.
SU KURASON TA MASHA DURU:
Zijn (haar) hart is van steen.
Niets kan hem (haar) ontroeren. Nada no ta emoshon e paso-bra su kurason ta masha duru. (di piedra).
PALABRA NO POR KIBRA WESU, MA NAN POR KIBRA KURASON SI:
Woorden kunnen geen beenderen breken, maar wel harten. Met harde woorden kan men het leven van iemand degelijk zuur maken. Ku palabra bo por daa un hende su bida por kompleto. Molesti un hende su kurason.
BUNITA PA SU DOO:
Mooi voor zijn eigenaar.
Als men van een begrafenis thuis komt en de mensen thuis vertelt hoe mooi alles was gegaan, b.v. de doodkist, de bloemen, het graf of de begrafenis zelf, dan zegt een van de toehoorders bunita pa su doo. Men wil met de dood niets te maken hebben.
Si un hende kaba di dera un morto i konta su hendenan di kas kon bunita tur kos a bai, un di nan ta rosponde bunita pa su doo...”
|
|